MỞ ĐẦU 1.1 Vai trò của GTVT đối với nền kinh tế quốc dân Giao thông vận tải giữ vai trò hết sức quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, một nhân tố ảnh hưởng rất lớn đến sự phát triển của đất nước, nhất là trong thời kỳ hiện nay. Với nhiệm vụ chủ yếu của mình, ngành GTVT đáp ứng mọi nhu cầu đi lại, giao lưu của nhân dân và vận chuyển hàng hóa trong quá trình lưu thông, đáp ứng mọi nhu cầu về đời sống vật chất – tinh thần của nhân dân. Ngành giao thông vận tải đóng một vai trò quan trọng bảo đảm tái sản xuất của các ngành khác, từ việc vận chuyển nguyên nhiên liệu của các vùng miền trong cả nước và giao thương cả với quốc tế.2 Ưu, nhược điểm của các phương thức vận tải 1.1 Vận tải đường biển Ưu điểm: - Vận tải biển có thể chuyên chở được tất cả các loại hàng hóa. Việc cho ra đời các con tàu khổng lồ, điều này nhằm phục vụ cho việc chuyên chở hàng hóa.
Do không vùng đại dương và biển là vô cùng lớn nên việc di chuyển của các con tàu này cũng không khó khăn. - Khối lượng vận chuyển lớn. Khối lượng vận chuyển bằng đường biển có thể gấp hàng trăm, hàng nghìn lần so với vận chuyển bằng đường hàng không. - Giá thành thấp.
Vận chuyển bằng đường biển được xem là ưu tiên hàng đầu trong việc vận chuyển hàng hóa giữa các nước do vận chuyển với một khối lượng lớn nên giá thành cũng được giảm xuống. - Tạo điều kiện cho việc giao lưu kinh tế với các nước, khu vực trên thế giới. Việc phải vận chuyển hàng hóa sang khu vực biển của một quốc gia khác phải được sự chấp nhận của họ. Điều này thúc đẩy sự giao lưu kinh tế giữa các nước nhằm tạo điều kiện để lưu thông hàng hóa dễ dàng, phát triển kinh tế nước nhà.
- Vấn đề va chạm trong quá trình vận chuyển cũng được hạn chế, an toàn cho hàng hóa. Do đường lưu thông trên biển là rất rộng nên việc va chạm cũng ít xảy ra. Nhược điểm: - Vận tốc di chuyển của tàu chậm nên thời gian vận chuyển tới nơi là rất lâu. 2 - Ô nhiễm nước biển.
Do các tai nạn tàu biển, tàu bị hư hỏng, hay do ý thức của người đi tàu làm cho môi trường biển có thể bị ảnh hưởng. - Vận chuyển không thể đến tận nơi. Do kích thước lớn của các con tàu nên chỉ có thể vận chuyển hàng hóa đến cảng sau đó sử dụng đường bộ để đưa hàng hóa đến người tiêu dùng. Ngoài ra, các phương thức vận tải khác cũng có những ưu, nhược điểm khác nhau 1.1 Vận tải đường bộ: Ưu điểm: - Vận tải đường bộ thường dùng các loại xe tải là chủ yếu nên rất linh hoạt trong quá trình vận chuyển hàng hoá không phụ thuộc nhiều vào giờ giấc và cũng không có quy định thời gian cụ thể nào mà chỉ cần các bên tự thống nhất thời gian.
- Có thể lựa chọn được phương tiện, tuyến đường vận chuyển hoặc số lượng hàng hóa theo yêu cầu. - Hàng hóa được vận chuyển theo đường bộ sẽ tiết kiệm được nhiều thời gian. - Vận chuyển hàng hóa hiệu quả ở cự li ngắn và trung bình. - Hình thức vận tải này có khả năng bảo quản hàng hóa cao.
Đảm bảo chất lượng hàng hóa trong suốt đoạn đường vận chuyển. - Hàng hóa được chuyên chở từ kho người gửi đến kho người nhận mà không qua bất kì trung gian vận tải nào. Hạn chế công đoạn bốc xếp hàng hóa bằng nhân công, giảm thiếu chi phí. Nhược điểm: - Vận chuyển đường dài thường không thể tránh khỏi việc phải nộp thêm các khoản phụ phí đường bộ: trạm thu phí, phí nhiên liệu, phí cầu đường… - Việc vận chuyển đường bộ cũng ẩn chứa nhiều rủi ro như tai nạn giao thông, kẹt xe… ảnh hưởng lớn đến hàng hóa và thời gian giao hàng.
- Khối lượng và kích thước hàng hóa vận chuyển còn hạn chế hơn so với vận chuyển bằng đường sắt và đường biển. 3 - Yếu tố thời tiết cũng là một trong những trở ngại đối với phương thức này.3 Vận tải đường sắt Ưu điểm: - Giá cước thấp hơn nhiều so với các loại hình vận chuyển đường bộ, đối với nhiều khung khối lượng và nhiều chủng loại hàng hóa, đặc biệt là trong tuyến vận chuyển đường dài như vận chuyển hàng Bắc – Nam. - Có giá cước ổn định trong thời gian dài, ít biến động. Khách hàng chủ động trong việc phân bổ chi phí hợp lý đối với công việc kinh doanh.
Do chi phí vận tải đường sắt không phụ thuộc nhiều vào chi phí nhiên liệu, nên cước vận tải đường sắt không bị điều chỉnh khi giá xăng dầu biến động liên tục. -Vận chuyển được các hàng nặng trên những tuyến đường xa. Có độ an toàn cao, đảm bảo hàng hóa không bị mất mát, hư hỏng; Được đóng vào những toa chuyên biệt (toa hàng thường, Container, toa siêu trường siêu trọng, toa lạnh). Chạy cố định và liên tục nên đảm bảo hàng hóa được an toàn và khả năng mất mát hao hụt là tối thiểu.
- Ít bị ảnh hưởng của điều kiện thời tiết, khí hậu, các yếu tố kẹt xe, hư hỏng đường xá,… Thời gian: Các chuyến tàu luôn theo một lịch trình cố định. Do đó thời gian ít bị biến động so với vận tải bằng đường bộ. Nhược điểm: - Chỉ hoạt động trên hệ thống đường ray có sẵn, tuyến đường cố định nên phải kết hợp với các hình thức vận chuyển khác. Do đó, không được linh hoạt trong quá trình vận chuyển.Vì vậy đối với những đơn hàng gấp, cần giao nhanh, hàng hóa có hạn sử dụng ngắn hạn như rau củ quả thì đường sắt không có ưu thế bằng đường bộ và đường hàng không.4 Vận tải đường hàng không Ưu điểm: - Vận chuyển hàng hóa một cách nhanh chóng - Có tính an toàn cao, thích hợp với những lô hàng có khối lượng nhỏ, hàng quý hiếm, hàng có giá trị cao, … Nhược điểm: 4 - Chi phí cao - Vốn đầu tư hạ tầng kinh tế và phát triển cao 1.5 Vận tải đường ống Ưu điểm: - Sử dụng năng lượng dưới mặt đất, không chịu ảnh hưởng của các yếu tố thời tiết - Tránh tổn thất, mất cắp, rơi vãi - Tốc độ vận chuyển nhanh, thích hợp với tất cả loại hàng Nhược điểm: - Vốn đầu tư hạ tầng kinh tế cao 1.6 Vận tải thủy nội địa Ưu điểm: - Khả năng thông qua lớn - Vận tải với khối lượng lớn, thích hợp với mọi loại hàng - Tính an toàn và đảm bảo chất lượng Nhược điểm: - Vận chuyển hàng hóa với tốc độ chậm 1.3 Cơ sở vật chất kỹ thuật của ngành VTB Hệ thống vận tải quốc gia bao gồm nhiều phương thức vận tải khác nhau mỗi phương thức vận tải mang 1 đặc điểm riêng, đặc biệt tại biển có đặc điểm tổng hợp các phương thức vận tải, cơ sở vật chất kỹ thuật của ngành vận tải biển bao gồm các tuyến đường, bến cảng, đội tàu biển.
Đội tàu biển: Có 2 loại tàu biển: tàu buôn dùng để chuyên chở hàng hóa, hàng khách và tàu quân sự, trong đó tàu buôn chiếm tỷ trọng lớn. Để phát triển đội tàu cần hội tủ đủ 4 yếu tố chính: - Xu hướng tăng vận tốc - Xu hướng tăng trọng tải - Xu hướng chuyên môn hóa đội tàu - Xu hướng hiện đại hóa đội tàu 5 Mỗi yếu tố là 1 bộ phận quan trọng giúp cho đội tàu biển ngày càng hiện tại phù hợp với nhu cầu vận chuyển của từng quốc gia nói riêng và thế giới nói chung 1.4 Các phương thức khai thác tàu biển Có 2 phương thức khai thác tàu biển : tàu chuyến và tàu chợ 1.1 Phương thức khai thác tàu chuyến a) Khái niệm: Là phương thức khai thác tàu không cố định trên một tuyết nào đó b) Đặc điểm: - Tuyến đường, bến cảng, thời gian: + Không ổn định + Phụ thuộc yêu cầu của chủ hàng - Các tàu tham gia vận tải: + Có tráng thái kỹ thuận không cao, không hiện đại + Thường là tàu tổng hợp nên chở nhiều loại hàng - Chủ hàng: + Có lô hàng lớn + Không thường xuyên + Không quan tâm đến trạng thái kỹ thuận của tàu - Giá cước vận tải: + Biến động mạnh theo thời gian + Có thể không bao gồm phí xếp dỡ (tùy hợp đồng) c) Ưu điểm - Hoạt động linh hoạt 6 - Phù hợp với những lô hàng lớn có nhu cầu vận tải chuyển đột xuất - Tốc độ vận chuyển hàng nhanh - Hệ số sử dụng trọng tải trên một chuyến cao d) Nhược điểm - Hệ số sử dụng trọng tải trong kì khai thác không cao - Cước thuê tàu biến động mạnh nên gây khó khăn cho cả chủ tàu và người thuê tàu - Không phối hợp được với VTĐPT 1.1 Phương thức khai thác tàu chợ a) Khái niệm: Là phương thức khai thác tàu trên một tuyến cố định theo một lịch trình cố định b) Đặc điểm: - Tuyến đường, bến cảng tàu hoạt động là cố định, cảng lớn, có trang thiết bị hiện đại và nằm trên tuyến vận tải quan trọng - Thời gian tàu đến và đi tại các cảng trên tuyến là cố định và được công bố trước - Chuyến đi là khứ hồi hoặc vòng tròn - Các tàu tham gia vận tải tàu chợ có đặc trưng khai thác tốt và tốc độ cao - Khách hàng: + Có khối lượng hàng không lớn + Đòi hỏi tính thường xuyên Giá cước: + Được công bố trước và giữ ổn định trong một thời gian dài + Luôn bao gồm cả cước xếp dỡ tại 2 đầu bến c) Ưu điểm 7 - An toàn, tính ổn định trên tuyến cao - Tiết kiệm cho khách hàng về vốn lưu động - Giảm thời gian và chi phí lưu kho bãi - Tạo điều kiện thuận lợi cho việc tổ chức vận tải đa phương thức d) Nhược điểm - Giá cước cao - Tính linh động kém. - Đòi hỏi lượng hàng phải ổn định, cảng và cầu phải được ưu tiên, tàu phải tốt. - Tốc độ vận chuyển hàng chậm.5 Lựa chọn phương thức khai thác tàu Loại hàng Khối lượng (TEUS) Cảng A Cảng B Containers 33460 Tiên Sa Cát Lái Containers 35640 Cát Lái Tiên Sa Tuyến đường vận chuyển giữa 2 cảng Cát Lái - Tiên Sa và ngược lại là tuyến cố định và chuyến đi là khứ hồi, đều là hàng containers vậy ta chọn phương thức khai thác tàu chợ để lập kế hoạch và vận chuyển hàng hóa quý I năm 2022 trên tuyến cố định Cát Lái - Tiên Sa.