Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án Chương 2: Chủ trương và sự chỉ đạo thực hiện xây dựng đội ngũ công nhân của Đảng bộ tỉnh Thái Bình (1986 - 2000) Chương 3: Đảng bộ tỉnh Thái Bình lãnh đạo đẩy mạnh xây dựng đội ngũ công nhân trong tình hình mới (2001 - 2013) Chương 4: Nhận xét và một số kinh nghiệm 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Nhóm các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 1. Một số công trình nghiên cứu về giai cấp công nhân 1. Một số nghiên cứu của các tác giả nước ngoài về giai cấp công nhân (tài liệu đã được dịch sang tiếng Việt) Bài viết “Giai cấp công nhân vẫn là lực lượng chính trị quan trọng nhất” của Maicen Nhépsi, đăng trên Tạp chí Động thái lý luận nước ngoài, Trung Quốc, số 11, 2004; bài viết được dịch và đăng trên Chuyên đề Thông tin tham khảo của Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 12/2005, tr.
Tác giả đã phân tích sự phát triển của chủ nghĩa tư bản (CNTB), chỉ ra những mâu thuẫn nội tại của CNTB và khẳng định: trong tất cả các giai cấp trong xã hội tư bản chỉ có GCCN là giai cấp duy nhất có đầy đủ tư cách lãnh đạo cuộc đấu tranh chống CNTB, là “động lực thay đổi lịch sử” không thể thiếu và không thể thay thế. GCCN đã thành lập được tổ chức công đoàn và chính đảng của mình, sáng tạo nên văn hoá của bản thân mình, GCCN cũng làm thay đổi nền văn hoá của giai cấp tư sản. Bài “Thực trạng cuộc sống của người lao động Mỹ” của tác giả Michel Parenty, trích từ cuốn “nền dân chủ cho thiểu số”, Nxb “Generation”, New York, 2006, bản dịch đăng trong “Tạp chí Thông tin những vấn đề lý luận, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, số 2/ 2007, tr 31-36. Thông qua việc khảo sát thực tiễn đời sống công nhân nước Mỹ, tác giả đã đưa ra những số liệu cụ thể về đời sống vật chất và tinh thần của người công nhân Mỹ.
Tác giả đề cập đến việc đại đa số công nhân Mỹ có thu nhập chính là từ tiền công và tiền công lại thấp, phải chịu áp lực về thời gian, số người sống dưới mức nghèo khổ khoảng 12,8% dân số Mỹ. Đây là cơ sở thực tiễn quan trọng để tác giả luận án có điều kiện so sánh, đối chiếu với đời sống, thu nhập của công nhân Việt Nam để thấy được thực trạng đời sống của công nhân Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Bài “Sự chuyển biến mang tính lịch sử về hình thái tổ chức của Đảng Cộng sản ở các nước tư bản chủ nghĩa” của GS Nhiếp Văn Lân, Tạp chí Nghiên cứu Chủ nghĩa xã hội, Trung Quốc, số 6, 2007; bài viết được dịch và đăng trên Chuyên đề Thông tin tham khảo của Ban Tuyên giáo Thành uỷ Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 7/2008, tr. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tác giả cho rằng, sự tác động của các cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật và cách mạng trong lực lượng sản xuất đã làm thay đổi kết cấu xã hội của GCCN.
Số công nhân truyền thống ngày càng giảm và thay vào đó là sự tăng lên của tầng lớp trung gian. Sự thay đổi này đã dẫn tới những thay đổi về trình độ giác ngộ, ý thức tổ chức của GCCN, từ đó, đã làm cho mối quan hệ giữa GCCN và chính đảng của nó có một khoảng cách nhất định, quan hệ truyền thống giữa GCCN với phong trào XHCN có những thay đổi. Do đó, tổ chức Đảng Cộng sản phải có tư duy mới trong nhìn nhận, đánh giá GCCN, phải đưa ra được những chính sách mang tính thực tiễn mới có khả năng tập hợp GCCN và củng cố mối quan hệ giữa Đảng Cộng sản với GCCN. Cuốn “Vị trí và vai trò của giai cấp công nhân đương đại” (Liễu Khả Bạch - Vương Mai - Diêm Xuân Chi, Nxb Lao động, Hà Nội, 2008).
Thông qua điều tra thực trạng GCCN, các tác giả đã nghiên cứu xu thế mới trong quá trình phát triển và biến đổi của GCCN để đi tới khái niệm mới về GCCN. Theo các tác giả, GCCN đương đại bao gồm quảng đại người có thu nhập từ lương. Do vậy, GCCN Trung Quốc giai đoạn hiện nay đã trở thành một cộng đồng lớn và phức tạp, hoạt động rộng khắp trong các ngành nghề, các chuyên gia học giả thuộc lĩnh vực khoa học tự nhiên và khoa học xã hội mũi nhọn, các giáo sư uyên bác, các bác sỹ tài ba, và những người quản lý xã hội các cấp… đều thuộc phạm trù GCCN. Các tác giả cũng chỉ ra những đặc điểm cơ bản của GCCN đương đại, trong đó đặc biệt khẳng định tố chất GCCN có biến đổi lớn như trí thức hóa, trí tuệ hóa, do vậy, họ không chỉ là người sáng tạo ra của cải và giá trị xã hội chủ yếu mà còn chiến đấu hăng hái trong lĩnh vực kinh tế tri thức, là người đại diện quan trọng cho lực lượng sản xuất tiên tiến, luôn là lực lượng cơ bản thúc đẩy sản xuất phát triển.
Tuy nhiên, GCCN đương đại cũng đang phải đối mặt với những thách thức mới, nhất là xuất hiện sự phân hóa tầng lớp và khoảng cách giàu nghèo. Do đó, cần phải có những giải pháp để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của GCCN, đảm bảo cho họ phát huy được vai trò chủ lực tích cực trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội. Một số công trình nghiên cứu về giai cấp công nhân của các tác giả trong nước * Các công trình, đề tài nghiên cứu về giai cấp công nhân, về xây dựng giai cấp công nhân Trong cuốn “Giải pháp xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XXI” do Viện Công nhân và Công đoàn xuất bản năm 2002, các tác giả đã phân tích thực trạng về cơ cấu tổ chức, ý thức chính trị, giác ngộ giai cấp, năng lực chuyên môn tay nghề của GCCN Việt Nam do ảnh hưởng của bối cảnh mới trên thế giới 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com và điều kiện kinh tế, chính trị, xã hội cụ thể ở Việt Nam, từ đó, đưa ra những giải pháp cơ bản nhằm góp phần xây dựng GCCN Việt Nam như: tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò của tổ chức công đoàn, củng cố khối liên minh công - nông - trí thức, nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo nói chung và đào tạo nghề trong công nhân nói riêng nhằm xây dựng GCCN Việt Nam phát triển về số lượng và chất lượng, nâng cao giác ngộ và bản lĩnh chính trị, trình độ học vấn và tay nghề, năng lực ứng dụng và sáng tạo công nghệ mới, góp phần xây dựng GCCN Việt Nam vững mạnh đáp ứng yêu cầu của thời kỳ mới. Năm 2004, Nxb Chính trị quốc gia Hà Nội cho ra mặt bạn đọc cuốn "Giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa" của PGS, TS Dương Xuân Ngọc.
Đây là một công trình nghiên cứu toàn diện về GCCN Việt Nam, trong đó, tác giả đã tập trung phân tích làm sáng tỏ quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin về GCCN, trên cơ sở đó đưa ra khái niệm về GCCN Việt Nam và nội hàm của nó. Trên cơ sở đánh giá thực trạng GCCN Việt Nam, tác giả dự báo GCCN Việt Nam sẽ phát triển theo xu hướng trí thức hoá, chuyên môn hoá cao; từ đó, tác giả đưa ra những mục tiêu, phương hướng và giải pháp xây dựng GCCN Việt Nam trở thành lực lượng tiên phong của toàn dân tộc trong thời kỳ mới. Năm 2004, Nxb Lao động, Hà Nội đã ấn hành cuốn sách "Một số vấn đề cơ bản về xây dựng, phát huy vai trò giai cấp công nhân Việt Nam trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa” do TS Dương Văn Sao chủ biên. Trong đó, tác giả đã đưa ra khái niệm và những đặc trưng của GCCN Việt Nam; phân tích thực trạng GCCN Việt Nam cũng như những nhân tố tác động, ảnh hưởng đến xu hướng biến động, phát triển của GCCN Việt Nam trong những năm đầu thế kỷ XXI.
Từ đó, tác giả xác định những quan điểm, đề ra phương hướng và một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của GCCN Việt Nam trong sự nghiệp CNH, HĐH. Theo tác giả, một trong những giải pháp quan trọng, mang tính đột phá cho chiến lược xây dựng GCCN đó là phải làm cho toàn Đảng, toàn dân nhận thức sâu sắc, toàn diện vị trí, vai trò GCCN và tầm quan trọng của việc xây dựng GCCN thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH cũng như phải tăng cường sự lãnh đạo của Đảng trong xây dựng GCCN. Bài viết “Một vài suy nghĩ về chủ trương, chính sách đối với việc xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện nay” của GS Văn Tạo đăng trên Tạp chí Tư tưởng - Văn hoá, số 10, năm 2007 đã chỉ ra một số giải pháp, phương hướng nhằm xây dựng GCCN Việt Nam xứng đáng là lực lượng tiên phong trong quá trình xây dựng CNXH, trong đó 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tác giả khẳng định cần phải tập trung vào một số điểm sau: (1) Phát huy mạnh mẽ nguồn nhân lực chăm lo đào tạo nhân tài, tăng nhanh số lượng và chất lượng GCCN; (2) Đẩy mạnh quá trình trí thức hoá công nhân, đặc biệt coi trọng phát triển nhanh công nhân tri thức; (3) Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học về GCCN bao gồm cả Công đoàn và liên minh giữa công nhân với nông dân và trí thức. Hai bài viết “Nâng cao ý thức chính trị của giai cấp công nhân Việt Nam trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế” của tác giả Phạm Tất Thắng đăng trên Tạp chí Cộng sản số ra ngày 5/2/2008 và“Nâng cao ý thức chính trị cho giai cấp công nhân Việt Nam trước yêu cầu, nhiệm vụ mới” của GS.
TS Dương Xuân Ngọc đăng trên Tạp chí Lý luận số 4, 2008.