mở đầu cho chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng phát triển kinh tế hàng hóa.2 Đảng Cộng sản Việt Nam cụ thể hoá quan niệm phát triển kinh tế theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá từ 1991 đến 2000 Tháng 6/1991, tại Đại hội VII, Đảng ta đã tổng kết thành tựu 5 năm đổi mới, khẳng định một trong những kết quả đạt được trên lĩnh vực kinh tế là: “Những kết quả thực hiện các mục tiêu của ba chương trình kinh tế gắn liền với những chuyển biến tích cực trong việc điều chỉnh cơ cấu đầu tư và bố trí lại cơ cấu kinh tế” [ 17, tr. 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cũng tại Đại hội này, Đảng ta đã đề ra những định hướng lớn trong chính sách kinh tế, trong đó có quan điểm phải đảm bảo tăng trưởng kinh tế gắn liền với quá trình xây dựng cơ sở vật chất - kỹ thuật, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng từng bước công nghiệp hóa, thoát khỏi tình trạng nông nghiệp lạc hậu. Quan điểm về chuyển dịch cơ cấu kinh tế được hiểu như sau: Phát triển nông - lâm - ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến và xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ hàng đầu nhằm ổn định tình hình kinh tế - xã hội; tăng tốc độ và tỷ trọng của công nghiệp, mở rộng kinh tế dịch vụ theo hướng huy động triệt để các khả năng sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu; đẩy mạnh thăm dò, khai thác, chế biến dầu khí và một số loại khoáng sản; lựa chọn để phát triển một số ngành công nghiệp ưu tiên, phát triển điện, giao thông thủy lợi và thông tin liên lạc. Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được thông qua tại Đại hội VII cũng chỉ rõ: “Khi kết thúc thời kỳ quá độ, hình thành về cơ bản nền kinh tế công nghiệp với cơ cấu kinh tế công - nông nghiệp - dịch vụ gắn với phân công và hợp tác kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng” [17, tr.
Trong quá trình phát triển kinh tế nền kinh tế quốc dân sẽ gồm nhiều ngành, nghề, nhiều quy mô, nhiều trình độ công nghệ. Phát triển nông - lâm - ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến và xây dựng nông thôn mới là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Đẩy mạnh công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu, mở rộng kinh tế đối ngoại, phát triển kinh tế dịch vụ, xây dựng đồng bộ kết cấu hạ tầng. Xây dựng nền công nghiệp nặng với bước đi thích hợp, trước hết là các ngành trực tiếp phục vụ nông nghiệp.
Thực hiện chuyên môn hóa và liên kết kinh tế giữa các vùng, các địa phương. Xây dựng các trung tâm kinh tế của từng vùng để tạo điều kiện liên kết công nghiệp với nông nghiệp, thành thị với nông thôn phát triển giao lưu hàng hóa. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Trên cơ sở những thành tựu đã đạt được trong nông nghiệp, nông thôn để đẩy mạnh phát triển nông nghiệp và kinh tế - xã hội nông thôn, Hội nghị Trung ương 5 khóa VII (6/1993) ra Nghị quyết về “Tiếp tục đổi mới và phát triển kinh tế - xã hội nông thôn”. Trên cơ sở đánh giá đúng thực trạng nông nghiệp - nông thôn nước ta với những thành tựu, hạn chế, trong đó có những điều bất hợp lý về cơ cấu nông nghiệp và kinh tế nông thôn, Nghị quyết đã xác định một hệ thống quan điểm nhằm tiếp tục đổi mới nông nghiệp, nông thôn trong giai đoạn mới, đồng thời đề ra phương hướng, giải pháp cụ thể nhằm thực hiện mục tiêu đó.
Về cơ cấu kinh tế nông nghiệp, Nghị quyết xác định rõ: phải đổi mới cơ cấu kinh tế nông nghiệp - nông thôn, phá vỡ thế độc canh cây lúa, phá vỡ cơ cấu thuần nông và xây dựng một nền kinh tế nông nghiệp phát triển cân đối, hài hòa. Nghị quyết nhấn mạnh: “Trên cơ sở xúc tiến công nghiệp hóa nói chung, công nghiệp hóa nông nghiệp và nông thôn nói riêng mà thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông thôn theo hướng phát triển mạnh, vững chắc, có hiệu quả công nghiệp - dịch vụ ở nông thôn, tăng nhanh tỷ trọng những ngành này trong cơ cấu nông - công nghiệp- dịch vụ” [21, tr. Tháng 7/1994, Hội nghị Trung ương 7, khóa VII Đảng ra Nghị quyết “Phát triển công nghiệp, công nghệ đến năm 2000 theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước và xây dựng giai cấp công nhân trong giai đoạn mới”. Nghị quyết cụ thể hóa một bước Nghị quyết Đại hội VII và Nghị quyết Hội nghị đại biểu toàn quốc giữa nhiệm kỳ khóa VII của Đảng, đánh giá đúng thực trạng công nghiệp và công nghệ nước ta; xác định mục tiêu chủ trương, chính sách phát triển công nghiệp và công nghệ nước ta đến năm 2000 theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa; xác định rõ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là quá trình chuyển đổi cơ bản, toàn diện các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế, xã hội từ sử 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dụng lao động thủ công là chính sang lao động sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng với công nghệ, phương tiện và phương pháp tiên tiến, hiện đại nhằm tạo ra năng suất lao động cao.
Nghị quyết chỉ rõ: “Mục tiêu lâu dài của công nghiệp hóa, hiện đại hóa là cải biến nước ta thành một nước công nghiệp, có cơ sở vật chất, kỹ thuật hiện đại, có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp với trình độ phát triển của sức sản xuất, mức sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng - an ninh vững chắc, dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, văn minh” [22, tr. Nghị quyết hội nghị Trung ương 7 khóa VII đã đưa ra 3 chủ trương lớn về phát triển kinh tế công nghiệp và chuyển dịch cơ cấu kinh tế trong những năm tới là: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và kinh tế nông thôn, phát triển toàn diện nông, lâm, ngư nghiệp gắn với công nghiệp chế biến; phát triển mạnh công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu; mở rộng thương nghiệp, du lịch, dịch vụ ở cả thành thị và nông thôn, đẩy mạnh các hoạt động kinh tế đối ngoại khác. Bước sang năm 1996, con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta đã ngày càng được xác định rõ hơn. Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ tiếp tục phát triển nhanh với trình độ ngày càng cao, thúc đẩy quá trình quốc tế hóa nền kinh tế.
Nước ta cũng như các nước khác đều có những cơ hội phát triển. Xuất phát từ kết quả đạt được sau 10 năm đổi mới, tại Đại hội VIII (6/1996), Đảng ta quyết định chuyển sang thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa với những nhiệm vụ và mục tiêu cụ thể. Đại hội khẳng định: “Mục tiêu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa là xây dựng nước ta thành một nước công nghiệp có cơ sở vật chất - kỹ thuật hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, đời sống vật chất và tinh thần c ao, quốc phòng, an ninh vững chắc, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Từ nay đến năm 2020, ra sức phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp” [24, tr.
Tại Đại hội này, Đảng ta nhấn mạnh phải đặc biệt coi trọng công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và nông thôn, phát triển toàn diện nông, lâm, ngư nghiệp, hình thành các vùng tập trung chuyên canh, xây dượng cơ cấu hợp lí về cây trồng, vật nuôi, bảo đảm an toàn về lương thực trong xã hội, đáp ứng yêu cầu của công nghiệp chế biến của thị trường trong và ngoài nước, hàng hóa nhiều về số lượng, tốt về chất lượng. Thực hiện thủy lợi hóa, điện khí hóa, cơ giới hóa, sinh học hoá. Phát triển công nghiệp chế biến nông, lâm, thuỷ sản với công nghệ ngày càng cao, gắn với nguồn nguyên liệu và liên kết với công nghiệp ở đô thị. Phát triển các ngành nghề, làng nghề truyền thống và các ngành nghề mới bao gồm tiểu, thủ công nghiệp, công nghiệp sản xuất hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu, công nghiệp khai thác và chế biến các nguồn nguyên liệu phi công nghiệp, các loại hình dịch vụ sản xuất và đời sống nhân dân.
Xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế và xã hội, từng bước hình thành nông thôn mới văn minh hiện đại [24, tr. Phát triển công nghiệp, ưu tiên các ngành chế biến lương thực - thực phẩm, sản xuất hàng tiêu dùng, hàng xuất khẩu, công nghiệp điện tử và công nghệ thông tin. Phát triển nhanh du lịch, các dịch vụ hàng không, hàng hải, bưu chính - viễn thông, thương mại, vận tải, tài chính, ngân hàng, kiểm toán, bảo hiểm, công nghệ, các dịch vụ phục vụ cuộc sống nhân dân. “Từng bước đưa nước ta trở thành trung tâm du lịch, thương mại, dịch vụ có tầm cỡ trong khu vực” [24, tr.
Mở rộng và nâng cao hiệu qủa kinh tế đối ngoại. Đẩy mạnh xuất khẩu và coi xuất khẩu là hướng ưu tiêu, là trọng điểm của kinh tế đối ngoại, chủ động tham gia cộng đồng thương mại thế giới… [24, tr. 17 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đại hội VIII đề ra định hướng phát triển kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Phát triển hợp lý các vùng lãnh thổ.
Chuyển dịch cơ cấu kinh tế lãnh thổ trên cơ sở khai thác triệt để các lợi thế, tiềm năng của nhiều vùng liên kết hỗ trợ nhau làm cho tất cả vùng đều phát triển. Tiếp đó, tháng 12/1997, Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII về “Tiếp tục đẩy mạnh công cuộc đổi mới, phát huy nội lực, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, cần kiệm để công nghiệp hoá, hiện đại hoá, phấn đấu hoàn thành mục tiêu kinh tế - xã hội đến năm 2000” đã chỉ rõ phát triển nông nghiệp, nông thôn theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hợp tác hóa, dân chủ hóa. Nghị quyết xác định những việc cần tập trung thực hiện: đẩy nhanh quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với phân công lao động ở nông thôn, giải quyết vấn đề thị trường tiêu thụ nông sản, phát triển mạnh các hình thức kinh tế hợp tác, đổi mới hoạt động các cơ sở quốc doanh trong nông nghiệp và nông thôn, phát triển các cơ sở quốc doanh ở vùng sâu, vùng xa.