Chương 1: ĐẢNG BỘ THÀNH PHỐ VIỆT TRÌ LÃNH ĐẠO SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC PHỔ THÔNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐẨY MẠNH CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA TỪ NĂM 1997 ĐẾN NĂM 2005 1. Đặc điểm tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của thành phố Việt Trì và yêu cầu đặt ra đối với sự nghiệp giáo dục phổ thông khi thành phố mới đƣợc thành lập 1. Đặc điểm tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của thành phố Việt Trì và những yếu tố tác động đến công tác giáo dục phổ thông 1. Vị trí địa lý và lịch sử Thành phố Việt trì nằm ở hợp lưu của ba dòng sông (sông Hồng, sông Lô, sông Đà) hay còn được gọi với tên thân thuộc “ thành phố ngã ba sông”, nơi có lịch sử, xây dựng và phát triển lâu đời, là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật của tỉnh Phú Thọ.
Thành phố đến năm 2005 có diện tích là 76,2 km2, có ranh giới phía Đông giáp với huyện Lập Thạch tỉnh Vĩnh Phúc, phía Tây giáp với huyện Lâm Thao, phía Nam giáp với huyện Vĩnh Tường tỉnh Vĩnh Phúc và huyện Ba Vì tỉnh Hà Tây (cũ), phía Bắc giáp với huyện Phù Ninh. Việt Trì là thành phố nằm ở vị trí chuyển tiếp từ địa hình đồi núi sang địa hình đồng bằng, đỉnh của tam giác châu thổ Sông Hồng [2, tr. Việt Trì là cửa ngõ án ngữ các tuyến giao thông thủy, bộ ở phía Bắc Việt Nam, không chỉ có vị trí quan trọng về kinh tế – xã hội mà còn là trọng điểm về quân sự. Ngay từ buổi bình minh dựng nước, các vua Hùng đã chọn nơi đây là “ kinh đô” của nước Văn Lang - nhà nước đầu tiên của dân tộc Việt Nam.
Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, các thế hệ người dân Việt Trì kế tiếp nhau phát huy truyền thống tương thân, tương ái, tình làng nghĩa xóm, cần cù trong lao động sản xuất, đoàn kết, dũng cảm trong đấu tranh chống thiên tai và kẻ thù xâm lược. Từ ngày Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời năm 1930, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Đảng bộ và nhân dân Việt Trì đã cùng với nhân dân cả nước vùng lên đấu tranh giành chính quyền trong Cách mạng tháng Tám năm 1945 lập nên nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Trong 9 năm kháng chiến chống Pháp xâm lược (1945- 1954) và cuộc 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954 – 1975), Đảng bộ và nhân dân Việt Trì đã cũng với nhân dân cả nước viết lên trang sử vàng chói lọi, đánh đuổi thực dân Pháp, giải phóng miền Nam thống nhất đất nước. Bước vào giai đoạn cách mạng mới, Việt Trì cũng như nhân dân miền Bắc thực hiện song song hai nhiệm vụ chiến lược.
Trong quá trình xây dựng cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội, công nghiệp đóng vai trò cực kỳ quan trọng làm tiền đề cho những bước đi tiếp theo. Do đó Trung ương đã quyết định chọn Việt Trì và Thái Nguyên xây dựng thành các khu công nghiệp tập trung để tạo tiền đề cho công cuộc công nghiệp hóa đất nước. Ngày 28/11/1958 đồng chí Lê Thanh Nghị, Phó Thủ tướng Chính phủ, thay mặt Đảng và Chính phủ bổ nhát cuốc đầu tiên khởi công xây dựng khu công nghiệp. Ngày 13/4/1959, Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm hỏi động viên phong trào.
Sau bốn năm (1958 – 1962) được sự chỉ đạo chặt chẽ của Đảng và Chính phủ, sự giúp đỡ tận tình của các bộ, ngành, với quyết tâm cao của tỉnh và nhân dân Việt Trì, khu công nghiệp đã hiển hiện từng ngày, một loạt các nhà máy như: Điện, giấy, hóa chất, đường, xay, mỳ chính… đã hoàn thành và đi vào hoạt động. Ngày 18/3/1962, Bộ kiến trúc, tỉnh Phú Thọ long trọng làm lễ cắt băng khánh thành khu công nghiệp Việt Trì. Khu công nghiệp Việt Trì ra đời là một thành tựu to lớn của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc sau giải phóng. Từ một vùng đất hoang vu đã mọc lên cả một hệ thống các xí nghiệp công nghiệp hiện đại.
Hoàn thành khu công nghiệp là điều kiện tất yếu cho một đô thị mới ra đời. Ngày 4/6/1962, Chính phủ ra quyết định thành lập thành phố Việt Trì (trực thuộc tỉnh Phú Thọ). Nửa thế kỷ đã qua, thành phố công nghiệp trước đây, thành phố Việt Trì ngày nay với tên gọi thân thương và thơ mộng “Thành phố ngã ba sông” mà không nơi nào có được đã đi vào lịch sử dân tộc những trang hào hùng, đã đi vào những áng thơ ca, nhạc, họa đậm đà, sâu lắng… Thành phố Việt Trì đang trên đà phát triển nhanh, mạnh ở nhiều phương diện lĩnh vực xứng đáng là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, giáo dục, khoa học kỹ thuật, công nghiệp, du lịch của tỉnh Phú Thọ và là thành phố lễ hội về với cội nguồn của dân tộc Việt Nam. Trải qua gần nửa thế kỷ xây dựng và phát triển, Việt Trì đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội, bộ mặt của thành phố từng bước được thay da đổi thịt; đời sống của nhân dân nâng cao.
Từ một thành phố công 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nghiệp đầu tiên của miền Bắc xã hội chủ nghĩa đến nay Việt Trì vẫn luôn khẳng định là trung tâm tỉnh lỵ về các lĩnh vực chính trị, hành chính, kinh tế – xã hội và ngày càng thể hiện rõ chức năng là trung tâm vùng trung du miền núi Bắc Bộ. Các nguồn lực phát triển giáo dục Điều kiện tự nhiên Thành phố Việt Trì nằm ở phía đông của tỉnh Phú Thọ, phía bờ tả ngạn sông Hồng, nằm cách trung tâm thủ đô Hà Nội 70 km về phía Tây Bắc, cách thành phố Vĩnh Yên tỉnh Vĩnh Phúc là 25 km về phía Tây. Nằm ở Ngã ba Hạc, nơi có con sông Thao đỏ nước phù sa hợp lưu với dòng sông Lô và sông Đà xanh biếc, đối diện với huyện Ba Vì (Hà Nội). Vì thế, Việt Trì còn được biết đến với cái tên thân thương: Thành phố ngã ba sông.
Đơn vị hành chính của Việt Trì (đến năm 2008) gồm 23 phường, xã. 13 phường: Bạch Hạc, Bến Gót, Thanh Miếu, Thọ Sơn, Tiên Cát, Gia Cẩm, Nông Trang, Vân Cơ, Dữu Lâu, Tân Dân, Minh Phương, Minh Nông, Vân Phú. 10 xã: Sông Lô, Trưng Vương, Phượng Lâu, Thụy Vân, Tân Đức, Chu Hóa, Thanh Đình, Kim Đức, Hùng Lô, Hy Cương. Thành phố Việt Trì được thành lập vào ngày 4 tháng 6 năm 1962, nằm trong khu vực giao lưu giữa vùng Đông Bắc, đồng bằng sông Hồng và Tây Bắc.
Với vị trí ngã ba sông cửa ngõ phía Tây của Thủ đô Hà Nội, cách Hà Nội 80 km, cách sân bay Nội Bài 60 km, cách cửa khẩu Lào Cai hơn 200 km, cách cảng Hải Phòng 170 km. Việt Trì là thành phố trung du tiểu vùng gò, đồi thấp bị chia cắt nhiều, xen kẽ là đồng ruộng và dải đồng bằng ven sông Hồng, hữu Lô, tả Đáy. Vùng này thuận lợi cho việc trồng các loại cây công nghiệp, phát triển cây lương thực và chăn nuôi. Việt Trì nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ẩm, có một mùa đông lạnh với ba tháng nhiệt độ dưới 18 độ C, nét đặc trưng của khí hậu miền Bắc Việt Nam.
Nhiệt độ trung bình năm khoảng 230C, lượng mưa trung bình trong năm khoảng 1. Độ ẩm trung bình trong năm tương đối lớn khoảng 85 - 87%. Nhìn chung khí hậu của Việt Trì thuận lợi cho việc phát triển cây trồng, vật nuôi đa dạng. Giao thông của Việt Trì cũng rất thuận tiện cả về đường bộ và đường thủy.
Cả ba phía: Phía Đông, phía Tây và phía Nam đều có sông Hồng và sông Lô bao bọc. Điều kiện kinh tế 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Công nghiệp: Đây là ngành kinh tế trọng yếu của thành phố, nơi đây có nhiều điều kiện tự nhiên và kinh tế xã hội thuận lợi để phát triển nhiều ngành công nghiệp. Việt Trì là thành phố công nghiệp đầu tiên của miền Bắc Việt Nam. Trên địa bàn thành phố tập trung nhiều nhà máy, xí nghiệp, công ty có quy mô sản xuất công nghiệp với tỷ trọng lớn, hằng năm đóng góp một lượng lớn nguồn ngân sách của tỉnh và giải quyết việc làm cho nhiều lao động.
Một số nhà máy, công ty tiêu biểu như: Nhà máy giấy Việt Trì, nhà máy thép Sông Hồng, nhà máy hóa chất Việt Trì, nhà máy đóng tàu Sông Lô, công ty cổ phần bia Hà Nội - Hồng Hà, Công ty cổ phần nhôm Sông Hồng, công ty cổ phần giày da Vĩnh Phú, công ty cổ phần ác quy Vĩnh Phú, công ty cổ phần Miwon Việt Nam. Thành phố Việt Trì là nới tập trung 7 khu công nghiệp, chế xuất lớn nhất miền Bắc: Khu công nghiệp Thụy Vân, khu công nghiệp Bạch Hạc, khu công nghiệp nam Việt Trì, khu công nghiệp Tam Nông, khu công nghiệp Phú Hà, khu công nghiệp Trung Hà, khu công nghiệp Phù Ninh. - Nông nghiệp: Cây lương thực chính là lúa, ngô, sắn, khoai. Tuy nhiên, sản xuất nông nghiệp của thành phố còn nhiều hạn chế.
Cơ chế nông nghiệp chậm thay đổi, ngành nông nghiệp vẫn chiếm tỉ trọng cao so với chăn nuôi. Việc vận dụng các thiết bị khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp còn chậm và chưa đồng đều. Đất đai dành cho nông nghiệp đang bị thu hẹp dần, tiềm năng lao động vẫn chưa được khai thác hết. - Dịch vụ: Tỷ trọng của ngành dịch vụ tăng lên hàng năm, chiếm tỷ trọng cao của cả tỉnh với các ngành dịch vụ: du lịch, bưu chính viễn thông.
đáp ứng được nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Ngành giao thông vận tải Việt trì với vai trò là thành phố công nghiệp, vị trí là thành phố ngã ba sông và đang phấn đấu trở thành đô thị loại I, trở thành thành phố lễ hội về với cội nguồn trước năm 2015 nên trong những năm gần đây cơ sở hạ tầng của thành phố được đầu tư xây dựng khá đồng bộ. Nhiều tuyến đường được đầu tư cải tạo, nâng cấp, xây mới theo đúng tiêu chuẩn đường nội thị đảm bảo giao thông luôn được thông suốt. Việc vận chuyển hàng hoá thuận lợi trên cả đường ôtô, đường sắt, đường sông,.Thành phố Việt Trì có quốc lộ 2 nối thủ đô Hà Nội với các tỉnh thuộc tiểu vùng Tây Bắc, đồng thời còn có tuyến đường sắt Hà Nội – Lào Cai chạy qua nơi này.
Số phương tiện vận tải tăng nhanh. Ngành thông tin liên lạc cũng phát triển với số thuê bao điện thoại ngày càng tăng 125 thuê bao/ 100 dân. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.