phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn gồm 03 chương, 07 tiết. 11 Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CẤP ỦY CƠ SỞ LÃNH ĐẠO CÔNG TÁC XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ ĐOÀN 1. Cấp ủy cơ sở và công tác xây dựng đội ngũ cán bộ Đoàn cơ sở 1. Cấp ủy cơ sở - Quan niệm, chức năng, nhiệm vụ, vai trò 1.
Quan niệm Giữa hai kỳ đại hội, cơ quan lãnh đạo của Đảng là Ban Chấp hành Trung ương, ở mỗi cấp là Ban Chấp hành đảng bộ, chi bộ (gọi tắt là cấp ủy). Như vậy, cấp ủy là tổ chức được đại hội của tổ chức đảng lựa chọn, tín nhiệm bầu ra để ủy quyền công tác lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị, trong đó có chính quyền. HTCT cơ sở là một bộ phận quan trọng trong toàn bộ cấu trúc của HTCT nước ta. Cơ sở là nơi đại bộ phận nhân dân cư trú, sinh sống; là nơi thể hiện toàn diện, trực tiếp, thường xuyên và cụ thể nhất mối quan hệ gắn bó hai chiều giữa Đảng và Nhân dân.
Chức năng, nhiệm vụ của cấp ủy cơ sở Chức năng: Tổ chức cơ sở đảng có 2 chức năng chủ yếu: lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ chính trị và xây dựng nội bộ. Do đó, chức năng của cấp ủy cơ sở cũng được thể hiện ra là 2 chức năng chủ yếu sau: Một là, cấp ủy cơ sở là hạt nhân chính trị lãnh đạo thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước ở cơ sở. Tại Điều 4 của Hiến pháp hiện hành đã ghi nhận: “Đảng lãnh đạo Nhà nước và xã hội”. Do vậy, các tổ chức đảng ở cơ sở (dù là trong các tổ chức trong hệ thống chính trị, hay các lĩnh vực của đời sống xã hội) đều phải đảm bảo mọi tổ chức, mọi hoạt động theo đúng các quy định của Đảng.
Điều 23 12 của Điều lệ Đảng hiện hành đã xác định tổ chức cơ sở đảng là hạt nhân lãnh đạo thực hiện trên ba phương diện chủ yếu: Đảng ủy cơ sở lãnh đạo các tổ chức trong hệ thống chính trị ở cơ sở, gồm chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội (đối với xã, phường, thị trấn). Lãnh đạo cơ quan chuyên môn và các đoàn thể chính trị - xã hội (đối với cơ quan, đơn vị). Sự lãnh đạo của cấp ủy cơ sở được thể hiện ở việc tổ chức triển khai các văn bản nghị quyết của Đảng, Nhà nước và cấp ủy cấp trên; ban hành các nghị quyết và triển khai thực hiện nghị quyết của cấp mình, định hướng về chính trị cho cả hệ thống chính trị cơ sở mà tổ chức cơ sở đảng được giao quyền quản lý, phụ trách. Song cấp ủy cơ sở lãnh đạo, định hướng về chính trị chứ không phải làm thay, không can thiệp quá sâu vào công việc của các tổ chức khác ở cơ sở.
Hai là, cấp ủy cơ sở lãnh đạo thực hiện các hoạt động xây dựng nội bộ đảng, các mặt công tác của đảng ở cơ sở. Cấp ủy cơ sở lãnh đạo tổ chức, đảng viên thực hiện các mặt công tác đảng ở cơ sở như tiến hành các hoạt động cụ thể về công tác tư tưởng, công tác tổ chức, cán bộ, công tác bảo vệ chính trị nội bộ; công tác kiểm tra, giám sát; phân công đảng viên; thực hiện công tác vận động quần chúng nhân dân tham gia các hoạt động để xây dựng tổ chức đảng ở cơ sở luôn trong sạch, vững mạnh, đủ khả năng là tổ chức lãnh đạo ở cơ sở. Cấp ủy cơ sở trực tiếp lãnh đạo và tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ đảng theo các quy định của Đảng trong hệ thống tổ chức của Đảng ở cơ sở như triển khai các công việc cụ thể về công tác tạo nguồn, bồi dưỡng phát triển đảng viên; thực hiện nghiêm các quy trình về kết nạp đảng viên mới; đánh giá, xếp loại đảng viên; thực hiện tốt nguyên tắc tự phê bình và phê bình trong sinh hoạt đảng; bồi dưỡng, giáo dục cán bộ, đảng viên thuộc tổ 13 chức cơ sở mình quản lý, hướng tới chất lượng đảng viên ngày càng cao, từ đó làm cho chất lượng của tổ chức cơ sở đảng trong sạch, vững mạnh, hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao. Cấp ủy cơ sở là trung tâm đoàn kết thống nhất của đảng bộ, chi bộ cơ sở đó; mỗi cấp ủy viên phải thực sự là tấm gương về đạo đức, lối sống, về chức trách, nhiệm vụ được giao để cán bộ, quần chúng ở cơ sở đó noi theo.
Nhiệm vụ: Một là, cấp ủy cơ sở lãnh đạo, chỉ đạo việc quán triệt, cụ thể hóa các chủ trương, biện pháp triển khai tổ chức thực hiện nghị quyết đại hội đảng bộ cấp mình. Hai là, cấp ủy cơ sở lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai và tổ chức sơ kết, tổng kết việc thực hiện các nghị quyết của cấp ủy cấp mình. Ba là, cấp ủy cơ sở định hướng hoặc quyết định theo thẩm quyền những vấn đề về xây dựng Đảng, xây dựng HTCT và công tác tổ chức cán bộ, công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật đảng theo quy định của Điều lệ Đảng. Bốn là, cấp ủy cơ sở lãnh đạo chính quyền địa phương thực hiện chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật.
Định hướng những vấn đề quan trọng để Hội đồng nhân dân quyết định. Năm là, cấp ủy cơ sở lãnh đạo thực hiện quy trình, thủ tục thành lập, giải thể, nhập, chia, điều chỉnh địa giới đơn vị hành chính theo chủ trương của cấp trên và quy định của pháp luật. Sáu là, cấp ủy cơ sở lãnh đạo, chỉ đạo đổi mới công tác dân vận, công tác dân tộc, công tác tôn giáo; chăm lo đời sống và phát huy quyền làm chủ của nhân dân; xây dựng khối đoàn kết toàn dân; tạo sự đồng thuận trong xã hội. Bảy là, cấp ủy cơ sở quyết định theo thẩm quyền các vấn đề liên quan đến quản lý tài chính, tài sản của đảng bộ; xem xét, cho ý kiến về công tác tài chính đảng hằng năm và cuối nhiệm kỳ.
14 Tám là, cấp ủy cơ sở xem xét, cho ý kiến về những công việc ban thường vụ đã giải quyết giữa hai kỳ hội nghị cấp ủy; quyết định những vấn đề quan trọng do ban thường vụ cấp ủy trình. Vai trò của cấp ủy cơ sở Một là, lãnh đạo phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và công tác chính trị, tư tưởng. Lãnh đạo thực hiện các chủ trương, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh để ổn định CT-XH thực chất là quá trình biến đổi đời sống xã hội ở nông thôn theo hướng đẩy mạnh CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn. Sản phẩm nông nghiệp và kinh tế nông thôn không những đảm bảo nuôi sống người dân Việt Nam mà còn xuất khẩu ra nước ngoài.
Kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội ở nông thôn được tăng cường, nhất là về giao thông và thủy lợi, góp phần thúc đẩy sản xuất phát triển và nâng cao đời sống dân cư. Hệ thống chính trị ở cơ sở từng bước được nâng cao, dân chủ ở nông thôn trong suốt thời gian qua đã trở thành một trong những nhân tố quan trọng góp phần vào sự thành công của công cuộc đổi mới đất nước. Một trong những vai trò quan trọng của cấp ủy cơ sở là lãnh đạo chính quyền cơ sở thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn quản lý nhà nước theo quy định của pháp luật; thực hiện các chính sách an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo…; xây dựng nông thôn mới giàu đẹp, đô thị hiện đại, văn minh; thực hiện tốt quy chế dân chủ cơ sở, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, thực hiện tốt phương châm “dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra”, tăng cường kỷ cương, kỷ luật; giám sát mọi hoạt động ở cơ sở theo đúng đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước. Nhiều quốc gia trên thế giới đều ưu tiên phát triển nông nghiệp và nông thôn, lấy sự phát triển nông nghiệp, nông thôn là tiền đề vững chắc để giữ 15 vững ổn định CT-XH của đất nước.
Do vậy, ổn định CT-XH ở nông thôn chính là điều kiện then chốt đảm bảo cho quá trình CNH, HĐH đất nước nói chung, quá trình CNH, HĐH nông nghiệp, nông thôn nói riêng của chúng ta đạt được thắng lợi toàn diện, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững. Hai là, lãnh đạo xây dựng HTCT cơ sở và công tác cán bộ cơ sở. Đảng lãnh đạo quần chúng thông qua đội ngũ đảng viên của mình, thực tế các cơ sở đảng viên có mặt trên mọi cương vị công tác, từ người lãnh đạo cao nhất đến người công nhân trực tiếp sản xuất, từ đó cho thấy đảng viên là người thường xuyên tiếp cận với nhân dân. Cấp ủy cơ sở ở một số chi bộ làm việc theo chế độ kiêm nhiệm nên thường bị cuốn vào công việc chuyên môn, việc chuẩn bị nội dung sinh hoạt thường sơ sài, nội dung sinh hoạt thường đơn điệu, tẻ nhạt.
Vì vậy, vấn đề đặt ra là cấp ủy cần quan tâm dành nhiều thời gian, trí tuệ hơn cho chuẩn bị nội dung trong sinh hoạt Đảng, qua đó nâng cao nhận thức cho đảng viên. Cấp ủy cơ sở đề ra chủ trương, nhiệm vụ, giải pháp xây dựng đảng bộ, chi bộ trong sạch, vững mạnh, khắc phục tình trạng thôn, tổ dân phố chưa có tổ chức đảng, gắn với xây dựng, củng cố HTCT cơ sở tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức đảng và chất lượng ĐNCB, đảng viên. Các cấp ủy đảng phải thể hiện vai trò thực sự trong lãnh đạo công tác cán bộ: Quy hoạch, đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng, bổ nhiệm cán bộ… Qua đó, đảm bảo công tác cán bộ có chất lượng, có tính kế thừa; từng bước chuẩn hóa ĐNCB, thạo việc và chuyên nghiệp. Vai trò lãnh đạo của cấp ủy cơ sở còn thể hiện ở chỗ góp phần đổi mới nội dung, phương thức hoạt động và chỉnh đốn tổ chức, nâng cao hiệu lực lãnh đạo, quản lý của HTCT cơ sở.
Ổn định CT-XH ở nông thôn còn là điều 16 kiện để xây dựng, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa, đảm bảo cho nhân dân thực sự là người chủ xã hội, phát huy đầy đủ quyền và nghĩa vụ của công dân đối với Nhà nước. Ba là, thực hiện công tác kiểm tra, giám sát.