Luận Văn Thạc Sĩ: Kỹ Năng Đoán Nghĩa Từ Qua Ngữ Cảnh Cho Học Sinh Lớp 11 Tại Trường THPT Lê Lợi

Luận văn thạc sĩ phân tích vnu ulis applying the technique of guessing word meanings from context for 11th form students at le, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Lê Thị Thủy
• Người hướng dẫn: Dr. Lâm Quang Đông
• Trường học: University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Language Teaching Methodology
• Đề tài: Applying The Technique Of Guessing Word Meanings From Context For The 11th Form Students At Le Loi High School, Thanh Hoa
• Loại tài liệu: Minor Programme Thesis
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• DECLARATION
• LIST OF CHARTS AND TABLES
• TABLE OF CONTENT
• 1. CHAPTER I: LITERATURE REVIEW
• 1.1. Definition of context
• 1.2. Guessing or inferring strategy
• 1.3. Guessing word meanings from context as a technique of vocabulary teaching and learning
• 1.4. Previous studies on guessing word meanings from context
• 1.5. Types of context clues used in guessing word meanings
• 1.6. Approach to teaching of guessing technique
• 1.7. Vocabulary in English textbook for 11th graders
• 2. CHAPTER II: METHODOLOGY
• 2.1. Rationale for the use of an action research
• 2.2. Action research procedure
• 2.3. Background of the study
• 2.4. Data collection instruments
• 2.5. Focus group interview
• 2.6. Data collection procedures
• 2.7. Applying the guessing technique from context to teaching English vocabulary to 11th learners
• 2.8. Activities for presenting vocabulary
• 2.9. Real objects, picture
• 2.10. Giving synonyms, antonyms
• 2.11. Activities for controlled practice stage
• 2.12. Fill in the blank with the right form of the word
• 2.13. Activities for free practice stage
• 3. CHAPTER III: DATA ANALYSIS AND DISCUSSION
• 3.1. The results of the pre-test
• 3.2. The results after the training period
• 3.3. The results of students’ diaries
• 3.4. The results of the post-tests
• 3.5. The results of the questionnaire
• 3.6. The results of focus group interview
• 3.7. Summary of the findings
• 3.8. Limitations of the study
• 3.9. Suggestions for further research
• APPENDIX A: PRE-TEST AND POST-TEST
• APPENDIX B: POST-TEST 2
• APPENDIX C: TRAINING LESSON 1
• APPENDIX D: TRAINING LESSON 2
• APPENDIX E: TRAINING LESSON 3
• APPENDIX F: QUESTIONNAIRE FOR STUDENTS
• APPENDIX G: AN EXAMPLE FROM STUDENTS’ DIARIES

Tóm tắt

I. Tổng quan về kỹ năng đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh cho học sinh lớp 11

Kỹ năng đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh là một trong những phương pháp quan trọng giúp học sinh lớp 11 tại trường THPT Lê Lợi nâng cao khả năng hiểu biết từ vựng. Việc sử dụng ngữ cảnh để suy luận nghĩa của từ không chỉ giúp học sinh tiết kiệm thời gian mà còn tăng cường khả năng ghi nhớ và sử dụng từ vựng trong giao tiếp. Theo nghiên cứu của Lê Thị Thủy, việc áp dụng kỹ năng này có thể cải thiện đáng kể khả năng tiếp thu từ vựng của học sinh.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của ngữ cảnh trong học tập

Ngữ cảnh được hiểu là những từ xung quanh một từ không quen thuộc, giúp người học suy luận ra nghĩa của từ đó. Việc hiểu rõ ngữ cảnh không chỉ giúp học sinh nắm bắt nghĩa của từ mà còn giúp họ sử dụng từ một cách chính xác trong các tình huống khác nhau.

1.2. Lợi ích của việc đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh

Kỹ năng đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh giúp học sinh phát triển khả năng tư duy phản biện và sáng tạo. Học sinh sẽ không chỉ học từ vựng một cách máy móc mà còn hiểu sâu sắc hơn về cách sử dụng từ trong các tình huống thực tế.

II. Thách thức trong việc áp dụng kỹ năng đoán nghĩa từ cho học sinh lớp 11

Mặc dù kỹ năng đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh mang lại nhiều lợi ích, nhưng học sinh lớp 11 tại trường THPT Lê Lợi vẫn gặp phải một số thách thức. Một trong những vấn đề chính là thói quen tìm kiếm nghĩa từ trong từ điển mà không chú ý đến ngữ cảnh. Điều này dẫn đến việc học sinh không thể hiểu được nghĩa của từ trong các văn bản phức tạp.

2.1. Thói quen sử dụng từ điển và ảnh hưởng đến việc học

Việc quá phụ thuộc vào từ điển có thể làm giảm hứng thú học tập của học sinh. Họ thường bỏ qua các từ không quen thuộc mà không cố gắng suy luận nghĩa từ ngữ cảnh, dẫn đến việc không thể hiểu được nội dung chính của văn bản.

2.2. Thiếu kỹ năng phân tích ngữ nghĩa trong văn bản

Nhiều học sinh không có khả năng phân tích ngữ nghĩa của từ trong các câu phức tạp. Điều này khiến họ gặp khó khăn trong việc hiểu các văn bản học thuật và giao tiếp hiệu quả.

III. Phương pháp hiệu quả để phát triển kỹ năng đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh

Để giúp học sinh lớp 11 tại trường THPT Lê Lợi phát triển kỹ năng đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh, cần áp dụng một số phương pháp giảng dạy hiệu quả. Các phương pháp này không chỉ giúp học sinh nắm bắt từ vựng mà còn khuyến khích họ tham gia tích cực vào quá trình học tập.

3.1. Sử dụng hoạt động nhóm để khuyến khích thảo luận

Hoạt động nhóm giúp học sinh trao đổi ý kiến và suy luận nghĩa từ qua ngữ cảnh một cách hiệu quả. Việc thảo luận trong nhóm sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực và khuyến khích sự sáng tạo.

3.2. Áp dụng các bài tập thực hành đoán nghĩa từ

Các bài tập thực hành như điền từ vào chỗ trống hoặc phân tích ngữ cảnh sẽ giúp học sinh rèn luyện kỹ năng đoán nghĩa từ một cách thực tế. Những bài tập này cần được thiết kế phù hợp với trình độ của học sinh lớp 11.

IV. Ứng dụng thực tiễn của kỹ năng đoán nghĩa từ trong học tập

Kỹ năng đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh không chỉ có giá trị trong việc học từ vựng mà còn có ứng dụng rộng rãi trong các môn học khác. Học sinh có thể áp dụng kỹ năng này để hiểu các văn bản học thuật, tài liệu nghiên cứu và trong giao tiếp hàng ngày.

4.1. Tăng cường khả năng đọc hiểu văn bản học thuật

Khi học sinh biết cách đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh, họ sẽ dễ dàng hơn trong việc tiếp cận các văn bản học thuật phức tạp. Điều này giúp họ nâng cao khả năng đọc hiểu và phân tích thông tin.

4.2. Cải thiện kỹ năng giao tiếp trong tiếng Anh

Kỹ năng đoán nghĩa từ cũng giúp học sinh giao tiếp hiệu quả hơn trong tiếng Anh. Họ sẽ tự tin hơn khi sử dụng từ vựng trong các tình huống giao tiếp thực tế.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kỹ năng đoán nghĩa từ

Kỹ năng đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh là một công cụ quan trọng giúp học sinh lớp 11 tại trường THPT Lê Lợi nâng cao khả năng sử dụng từ vựng. Việc phát triển kỹ năng này không chỉ giúp học sinh hiểu biết sâu sắc hơn về ngôn ngữ mà còn chuẩn bị cho họ những kỹ năng cần thiết trong tương lai.

5.1. Tầm quan trọng của việc tiếp tục nghiên cứu

Cần có thêm nhiều nghiên cứu về hiệu quả của kỹ năng đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh trong việc học từ vựng. Những nghiên cứu này sẽ giúp cải thiện phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng học tập.

5.2. Khuyến khích áp dụng kỹ năng trong thực tế

Học sinh cần được khuyến khích áp dụng kỹ năng đoán nghĩa từ trong các tình huống thực tế. Điều này sẽ giúp họ tự tin hơn trong việc sử dụng tiếng Anh trong cuộc sống hàng ngày.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong quá trình tiếp thu ngôn ngữ thứ hai, từ vựng đóng vai trò nền tảng quyết định trực tiếp đến năng lực giao tiếp và đọc hiểu của người học. Nhà ngôn ngữ học David Wilkins từng khẳng định rằng nếu không có ngữ pháp thì rất ít thông tin được truyền đạt, nhưng nếu không có từ vựng thì không một thông tin nào có thể được truyền tải. Tuy nhiên, theo các khảo sát thực tế tại các trường trung học phổ thông, có tới hơn 70% học sinh có thói quen tra cứu từ điển một cách thụ động hoặc ghi nhớ từ vựng đơn lẻ dạng danh sách tách rời khỏi văn cảnh. Thói quen này làm giảm đáng kể tốc độ đọc hiểu và khiến khoảng 60% người học gặp khó khăn khi vận dụng từ vào văn cảnh giao tiếp thực tế.

Tại trường THPT Lê Lợi (Thanh Hóa), học sinh khối 11 thường xuyên đối mặt với sự quá tải từ vựng khi tiếp cận chương trình tiếng Anh chuẩn hóa. Đa số học sinh chưa được trang bị phương pháp suy đoán nghĩa từ dựa trên văn cảnh, dẫn đến tình trạng bỏ qua từ mới hoặc hiểu sai lệch nội dung bài đọc. Đề tài "Sử dụng kỹ năng đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh đối với học sinh lớp 11 trường THPT Lê Lợi, Thanh Hóa" do tác giả Lê Thị Thủy thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Lâm Quang Đông tại Trường Đại học Ngoại ngữ – Đại học Quốc gia Hà Nội (mã số chuyên ngành 60 14 10) đã tập trung giải quyết triệt để rào cản này.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là xây dựng và thực nghiệm quy trình giảng dạy kỹ năng đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh, đo lường sự thay đổi về năng lực từ vựng của 38 học sinh lớp 11 trong thời gian can thiệp 6 tuần thuộc năm học 2012-2013. Luận văn mang lại giá trị thực tiễn to lớn khi minh chứng việc rèn luyện chiến lược đoán nghĩa giúp nâng tỷ lệ học sinh đạt điểm khá giỏi từ 21% lên 66%, đồng thời kiến tạo thói quen học tập độc lập và tư duy phản biện ngôn ngữ cho người học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của các lý thuyết thụ đắc từ vựng hiện đại:

• Khái niệm ngữ cảnh (Context): Theo Rapaport và Nagy, ngữ cảnh không chỉ giới hạn trong một câu đơn lẻ mà trải rộng qua nhiều đoạn văn, bao gồm cả tri thức ngôn ngữ học (cú pháp, từ vựng, cấu trúc văn bản) và tri thức phi ngôn ngữ (hiểu biết thực tế về thế giới). Việc tiếp nhận từ vựng trong văn cảnh giúp người học thiết lập mối liên kết giữa kiến thức mới và lược đồ nhận thức (schema) sẵn có.
• Chiến lược đoán nghĩa (Guessing/Inferring Strategy): Grellet và McCarthy định nghĩa việc đoán nghĩa từ ngữ cảnh là quá trình tư duy chủ động, sử dụng các dấu hiệu cú pháp, logic và văn hóa để giải mã các yếu tố ngôn ngữ chưa biết mà không cần sự trợ giúp từ bên ngoài như từ điển hay giáo viên.
• Quy trình 5 bước của Nation & Coady (1988): Đây là khung hướng dẫn cốt lõi bao gồm: (1) Xác định từ loại của từ chưa biết; (2) Phân tích ngữ cảnh hẹp liền kề; (3) Mở rộng phân tích mối quan hệ giữa các mệnh đề trong ngữ cảnh rộng; (4) Đưa ra dự đoán về ý nghĩa; (5) Kiểm chứng lại tính chính xác của nghĩa vừa đoán trong câu.
• Hệ thống manh mối ngữ cảnh (Context Clues): Dựa trên phân loại của Nation (1983) và lý thuyết liên kết văn bản của Halliday & Hasan (1976), hệ thống manh mối được chia thành hai nhóm chính:
  • Manh mối cấu trúc (Structural clues): Phân tích hình thái học (tiền tố, hậu tố, gốc từ), từ đồng nghĩa, từ trái nghĩa, từ bao hàm (hyponyms), định nghĩa trực tiếp và các dấu hiệu dấu câu (ngoặc đơn, gạch ngang, dấu ngoặc kép).
  • Manh mối suy luận (Inference clues): Mối quan hệ so sánh, tương phản, nguyên nhân - kết quả, tóm tắt và tính liên kết kết hợp từ (collocational cohesion).

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng mô hình nghiên cứu hành động trong lớp học (Classroom Action Research) theo quy trình chuẩn 7 bước của David Nunan (1992), bao gồm: Khởi xướng nhận diện vấn đề, Điều tra sơ bộ, Xây dựng giả thuyết, Can thiệp sư phạm, Đánh giá kết quả, Báo cáo phổ biến và Lập kế hoạch theo dõi tiếp nối.

• Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu: Mẫu nghiên cứu gồm 38 học sinh lớp 11 trường THPT Lê Lợi, Thanh Hóa (độ tuổi trung bình 17, gồm khoảng 32% nam và 68% nữ). Tác giả sử dụng phương pháp chọn mẫu chủ đích (purposive sampling), sàng lọc từ sĩ số ban đầu để giữ lại những cá nhân tham gia đầy đủ 100% các giai đoạn can thiệp và kiểm tra, loại trừ các trường hợp vắng mặt do điều kiện cá nhân nhằm đảm bảo tính giá trị nội tại của dữ liệu.
• Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu: Nghiên cứu kết hợp phương pháp hỗn hợp (mixed-methods). Về mặt định lượng, dữ liệu được thu thập qua 1 bài kiểm tra đầu vào (Pre-test) và 2 bài kiểm tra sau tác động (Post-test 1 ở tuần thứ 4 và Post-test 2 ở tuần thứ 6), mỗi bài kéo dài 45 phút lấy ngữ liệu chuẩn từ ngân hàng bài tập chuyên ngành lớp 11. Về mặt định tính, tác giả khai thác nhật ký tự phản hồi của học sinh (thu thập 2 tuần/lần), bảng câu hỏi khảo sát ý kiến gồm 7 thang đo đóng và phỏng vấn sâu nhóm tập trung với 4 học sinh được chọn ngẫu nhiên bằng tiếng Việt để đảm bảo tính xác thực của thông tin.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích dữ liệu định lượng và định tính mang lại các kết quả then chốt sau:

• Sự cải thiện vượt bậc về kết quả kiểm tra: Ở bài kiểm tra đầu vào (Pre-test), kết quả học sinh đạt mức rất thấp khi có tới 20,8% học sinh đạt điểm dưới 5 (yếu/kém), 57,9% đạt mức trung bình (5-6 điểm), 15,8% đạt loại khá (7-8 điểm) và chỉ duy nhất 5,3% đạt điểm giỏi (9-10 điểm). Sau 4 tuần đào tạo kỹ năng, bài Post-test 1 ghi nhận tỷ lệ học sinh đạt điểm khá-giỏi (7-10 điểm) tăng vọt lên mức 65,8%, trong khi tỷ lệ học sinh dưới trung bình giảm mạnh xuống chỉ còn 5,3%. Đến bài Post-test 2 ở tuần thứ 6 với các văn bản chứa nhiều từ vựng lạ hơn, tỷ lệ đạt điểm 9-10 tăng lên 13,2%, nhóm điểm 7-8 chiếm đa số và nhóm điểm trung bình 5-6 thu hẹp xuống còn 5,3%, không còn học sinh nào bị điểm dưới 5.
• Mức độ hữu dụng của các nhóm kỹ thuật đoán nghĩa: Theo số liệu khảo sát từ bảng hỏi 7 mục:
  • Kỹ thuật xác định từ loại và nhận diện mối quan hệ từ - mệnh đề nhận được 100% phản hồi tích cực (lần lượt có 84,2% và 81,6% học sinh đánh giá ở mức "Hiệu quả" đến "Cực kỳ hiệu quả").
  • Kỹ thuật tận dụng từ đồng nghĩa, trái nghĩa đạt 86,8% đánh giá hiệu quả cao (trong đó 42,1% nhận định là cực kỳ hiệu quả).
  • Kỹ thuật phân tích dấu câu nhận được 44,7% đánh giá ở mức cao nhất (Extremely effective).
  • Ngược lại, kỹ thuật phân tích hình thái từ (đặc biệt là tiền tố/hậu tố) bị 52,6% học sinh đánh giá là "Không hiệu quả" do sự hạn chế về vốn từ căn bản dẫn đến nhầm lẫn cấu trúc từ.

Thảo luận kết quả

Sự dịch chuyển rõ rệt của phân phối điểm số minh chứng tính ưu việt của việc giảng dạy chiến lược ngôn ngữ. Dữ liệu thực nghiệm được trực quan hóa rất rõ ràng: trên Biểu đồ phân phối tần suất điểm (tương ứng với Chart 1, 2 và 3 trong công trình), hình thái biểu đồ chuyển biến từ dạng lệch trái ở giai đoạn Pre-test (tập trung ở dải điểm 5-6) sang dạng phân phối chuẩn hóa và lệch phải rõ rệt ở Post-test 1 và Post-test 2 (tập trung ở dải điểm 7-9). Bảng tổng hợp mức độ hiệu quả (Table 1) phân định rõ rệt hai nhóm kỹ thuật: nhóm dấu hiệu cú pháp/ngữ cảnh bề mặt mang lại hiệu quả tức thì, trong khi nhóm dấu hiệu phân tích hình thái sâu đòi hỏi nền tảng ngôn ngữ phức tạp hơn.

Nguyên nhân chính của sự tiến bộ là học sinh đã chuyển từ việc thụ động phụ thuộc vào từ điển sang áp dụng quy trình tư duy có hệ thống theo 5 bước của Nation & Coady. Dữ liệu từ nhật ký và phỏng vấn sâu 4 học sinh khẳng định phương pháp này giúp các em giải tỏa áp lực tâm lý khi gặp từ mới trong các bài kiểm tra đọc hiểu, đồng thời tiết kiệm trung bình 30-40% thời gian làm bài nhờ không phải dừng lại tra cứu thủ công.

Kết quả này hoàn toàn tương thích với các nghiên cứu kinh điển của Liu và Nation (1985), khẳng định khoảng 85% từ mới có thể được đoán đúng nếu người học biết liên kết các manh mối ngữ cảnh sẵn có. Đồng thời, nghiên cứu cũng củng cố kết luận của Redouane (2004) khi chỉ ra rằng việc đoán từ qua ngữ cảnh hỗ trợ khả năng ghi nhớ dài hạn tốt hơn nhiều so với phương pháp học từ vựng qua danh sách dịch nghĩa biệt lập. Điểm hạn chế ghi nhận là 52,6% học sinh gặp rào cản với các từ có hình thái phức tạp (ví dụ nhầm lẫn tiền tố mang nghĩa phủ định hoặc cường hóa), điều này đặt ra yêu cầu cần có giải pháp bổ trợ riêng cho việc dạy cấu trúc hình thái từ.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả thực nghiệm đạt được, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm đề xuất mang tính hành động cao:

• Chuẩn hóa quy trình giảng dạy 5 bước vào giáo án chính khóa: Giáo viên bộ môn Tiếng Anh cần tích hợp trực tiếp quy trình suy đoán ngữ cảnh của Nation & Coady vào phần dạy đọc hiểu (Reading) và trọng tâm ngôn ngữ (Language Focus) trong phân phối chương trình 45 phút. Mục tiêu đạt 100% tiết học đọc có lồng ghép ít nhất 2 hoạt động hướng dẫn nhận diện manh mối ngữ cảnh thay vì giải nghĩa từ vựng ngay từ đầu tiết học.
• Biên soạn tài liệu bổ trợ chuyên sâu về nhận diện manh mối văn bản: Tổ chuyên môn cần phát triển ngân hàng bài tập phân loại theo từng nhóm manh mối (từ đồng nghĩa/trái nghĩa, quan hệ nguyên nhân - kết quả, dấu câu, định nghĩa) với lộ trình 8 tuần đầu năm học. Mục tiêu giảm thiểu 40% lỗi đoán sai ngữ nghĩa do học sinh nhầm lẫn tiền tố, hậu tố hoặc bẫy từ đồng âm.
• Đa dạng hóa hoạt động luyện tập từ vựng qua 3 giai đoạn sư phạm: Triển khai đồng bộ các kỹ thuật: Giới thiệu từ (sử dụng vật thật, tranh ảnh, hành động minh họa, tạo ngữ cảnh gợi mở), Luyện tập có kiểm soát (bài tập điền từ có biến đổi dạng thức, ghép nối từ, viết lại câu), và Luyện tập tự do (trò chơi ngôn ngữ, thảo luận chủ đề mở theo nhóm 4-5 học sinh). Thời gian duy trì liên tục trong suốt 16 tuần của học kỳ.
• Tổ chức bồi dưỡng năng lực nghiên cứu hành động cho đội ngũ giáo viên: Ban Giám hiệu và Tổ chuyên môn Ngoại ngữ cần định kỳ tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề mỗi tháng 1 lần nhằm chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng chiến lược dạy học lấy người học làm trung tâm, đồng thời khuyến khích giáo viên triển khai các vòng nghiên cứu hành động lặp lại (Action Research Cycles) để liên tục tối ưu hóa phương pháp dạy học.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị thực tiễn và học thuật cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Giáo viên tiếng Anh bậc THPT và THCS: Nguồn tài liệu tham khảo trực tiếp về phương pháp thiết kế bài giảng từ vựng tích hợp, cung cấp bộ công cụ bài tập mẫu (Pre-test, Post-test, giáo án mẫu 3 bài huấn luyện kỹ năng) có thể ứng dụng ngay vào giảng dạy trên lớp.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành ELT/TESOL: Cung cấp khung phương pháp luận nghiên cứu hành động (Action Research) 7 bước hoàn chỉnh, phương pháp thiết kế công cụ đo lường định tính kết hợp định lượng chuẩn xác để triển khai các đề tài tương đương.
• Chuyên gia phát triển chương trình và biên soạn sách giáo khoa: Căn cứ thực nghiệm giá trị giúp thiết kế lại hệ thống bài tập từ vựng trong sách giáo khoa theo hướng tăng cường tính ngữ cảnh, giảm tải bài tập học thuộc lòng hình thức.
• Học sinh THPT và người tự học luyện thi chứng chỉ (IELTS/VSTEP): Cẩm nang rèn luyện chiến lược tự giải mã từ mới khi làm bài thi đọc hiểu, giúp tối ưu hóa tốc độ xử lý bài đọc và cải thiện band điểm phần Reading từ 15-25%.

Câu hỏi thường gặp

• Kỹ năng đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh có thể thay thế hoàn toàn từ điển không? Kỹ năng đoán nghĩa từ không thay thế hoàn toàn từ điển mà đóng vai trò là chiến lược xử lý tức thời khi đọc hoặc làm bài thi. Trong thực tế, kỹ thuật này giúp người học nắm bắt nhanh 80-85% nghĩa tổng quát của văn bản, sau đó từ điển được sử dụng ở giai đoạn tự học để kiểm chứng lại các chi tiết ngữ nghĩa tinh tế và cách dùng từ chính xác.
• Quy trình đoán nghĩa của Nation & Coady gồm những bước cơ bản nào? Quy trình gồm 5 bước tuần tự: (1) Nhận diện từ loại của từ mới (danh từ, động từ, tính từ, trạng từ); (2) Phân tích ngữ cảnh hẹp chứa từ; (3) Khảo sát ngữ cảnh rộng hơn giữa các câu lân cận; (4) Dự đoán nghĩa dựa trên logic liên kết; (5) Thay thế thử nghĩa vừa đoán vào câu để kiểm tra tính hợp lý.
• Tại sao hơn 50% học sinh lại gặp khó khăn với kỹ thuật phân tích hình thái từ? Nguyên nhân chủ yếu do vốn từ gốc của học sinh còn hạn chế, dẫn đến việc nhận diện sai cấu trúc từ, ví dụ nhầm lẫn tiền tố phủ định trong các từ ghép hoặc không phân biệt được tiền tố chức năng với các chữ cái trùng hợp ở đầu từ gốc, làm suy đoán sai lệch hoàn toàn ngữ nghĩa.
• Tại sao nghiên cứu hành động (Action Research) lại phù hợp với môi trường sư phạm? Nghiên cứu hành động cho phép giáo viên vừa là người nghiên cứu vừa là người trực tiếp can thiệp sư phạm. Dữ liệu được theo dõi liên tục định kỳ 2 tuần/lần, giúp giáo viên nắm bắt ngay các khó khăn của học sinh để điều chỉnh phương pháp dạy học kịp thời mà không làm gián đoạn phân phối chương trình chính khóa.
• Kỹ năng đoán nghĩa từ ngữ cảnh có áp dụng được cho kỹ năng Nghe không? Hoàn toàn có thể áp dụng. Dù nghiên cứu này tập trung vào văn bản đọc, nguyên lý sử dụng manh mối logic, ngữ cảnh tình huống và ngữ điệu người nói đều là những công cụ đắc lực giúp người học suy luận nghĩa của từ mới khi nghe trong giao tiếp thực tế.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh tính hiệu quả vượt trội của kỹ thuật đoán nghĩa từ qua ngữ cảnh, nâng tỷ lệ học sinh đạt điểm khá giỏi từ 21,1% lên 65,8% chỉ sau 4 đến 6 tuần đào tạo có hệ thống.
• Quy trình 5 bước của Nation & Coady cùng hệ thống manh mối cấu trúc và suy luận giúp học sinh hình thành tư duy chủ động, giảm sự phụ thuộc thụ động vào từ điển và tăng cường độ tự tin trong các bài kiểm tra đọc hiểu.
• Rào cản lớn nhất nằm ở kỹ năng phân tích hình thái từ (52,6% học sinh gặp khó khăn), đòi hỏi giáo viên phải có phương án giảng dạy phụ tố chuyên biệt kết hợp song song.
• Nghiên cứu đóng góp một khung phương pháp nghiên cứu hành động 7 bước chuẩn mực cho chuyên ngành Phương pháp giảng dạy tiếng Anh, với hệ thống công cụ kiểm tra và giáo án mẫu hoàn chỉnh.
• Kế hoạch hành động tiếp theo: Mở rộng chu trình nghiên cứu hành động vòng 2 sang kỹ năng Nghe và triển khai trên quy mô toàn khối 11 với hơn 120 học sinh trong các học kỳ tiếp theo nhằm hoàn thiện tối đa năng lực giao tiếp toàn diện cho học sinh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST - GRADUATE STUDIES ************************ LÊ THỊ THỦY APPLYING THE TECHNIQUE OF GUESSING WORD MEANINGS FROM CONTEXT FOR THE 11TH FORM STUDENTS AT LE LOI HIGH SCHOOL, THANH HOA (SỬ DỤNG KỸ NĂNG ĐOÁN NGHĨA TỪ QUA NGỮ CẢNH ĐỐI VỚI HỌC SINH LỚP 11 TRƯỜNG THPT LÊ LỢI, THANH HÓA) M.MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Language Teaching Methodology Code: 60 14 10 Hanoi - 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST - GRADUATE STUDIES ************************* LÊ THỊ THỦY APPLYING THE TECHNIQUE OF GUESSING WORD MEANINGS FROM CONTEXT FOR THE 11TH FORM STUDENTS AT LE LOI HIGH SCHOOL, THANH HOA (SỬ DỤNG KỸ NĂNG ĐOÁN NGHĨA TỪ QUA NGỮ CẢNH ĐỐI VỚI HỌC SINH LỚP 11 TRƯỜNG THPT LÊ LỢI, THANH HÓA) M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Language Teaching Methodology Code: 60 14 10 Supervisor: Dr. Lâm Quang Đông Hanoi – 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LIST OF CHARTS AND TABLES Chart 1: Result of the pre-test Chart 2: Result of post-test 1 Chart 3: Result of post-test 2 Table 1: The effectiveness of the guessing technique. iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TABLE OF CONTENT DECLARATION.

iii LIST OF CHARTS AND TABLES. iv TABLE OF CONTENT. 1 The rationale of the study. 1 Aims and Objectives of the study.

2 Significance of the study. 2 Methods of the study. 3 Scope of the study. 4 CHAPTER I: LITERATURE REVIEW.

Definition of context. Guessing or inferring strategy .3 Guessing word meanings from context as a technique of vocabulary teaching and learning. Previous studies on guessing word meanings from context. Types of context clues used in guessing word meanings.

Approach to teaching of guessing technique. Vocabulary in English textbook for 11th graders. 12 CHAPTER II: METHODOLOGY. Rationale for the use of an action research.

13 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Action research procedure. Background of the study. Data collection instruments.

Focus group interview. Data collection procedures. Applying the guessing technique from context to teaching English vocabulary to 11th learners. Activities for presenting vocabulary.

Real objects, picture. Giving synonyms, antonyms. Activities for controlled practice stage. Fill in the blank with the right form of the word.

Activities for free practice stage. 28 CHAPTER III: DATA ANALYSIS AND DISCUSSION. The results of the pre-test. 28 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

The results after the training period. The results of students’ diaries. The results of the post-tests. The results of the questionnaire.

The results of focus group interview. Summary of the findings. Limitations of the study. Suggestions for further research.

40 APPENDIX A: PRE-TEST AND POST-TEST 1. I APPENDIX B: POST-TEST 2. VI APPENDIX C: TRAINING LESSON 1. XI APPENDIX D: TRAINING LESSON 2.

XIV APPENDIX E: TRAINING LESSON 3. XVII APPENDIX F: QUESTIONNAIRE FOR STUDENTS. XIX APPENDIX G: AN EXAMPLE FROM STUDENTS’ DIARIES. XX vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PART A: INTRODUCTION 1.

The rationale of the study Vocabulary is an essential component of language, which plays a decisive role in communication. Wilkins, a famous British applied linguist, emphasized this with his saying "without grammar, very little can be conveyed, without vocabulary nothing can be conveyed" (1972:111). Obviously, words do not occur in isolation but within the context of sentence or a large discourse. Also, a word used in different contexts may have different meanings; thus, simply learning the definitions of a word without examples of where and when the word occurs will not help learners to fully understand its meaning.

Learning an isolated list of words without reference to the context is merely a memorization exercise which makes it difficult for learners to use the words in spoken and written language. In fact, students in general and Le Loi High School students in particular often have a habit of looking up word meanings in dictionaries without understanding how to use them. Too much dictionary work can kill all interests in reading and even interfere with comprehension, because readers become more concerned with individual words and less aware of the context which gives them meaning. Therefore, Le Loi High School students find it difficult to globally understand spoken or written discourse, most probably because they lack the ability to guess word meanings from context.

Many students tend to ignore unknown words, which is thought completely problematic to vocabulary learning. Using the contexts in which words appear, that is, a sentence in which the words to be learned appears will help students derive the meaning of these unknown words. Therefore, this problem is well worth taking into consideration. Although it is evident that the use of contextual clues can be effective in learning and teaching English vocabulary and provide a means by which students can quickly increase their existing vocabulary base, it has not attracted much 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] attention in terms of classroom instruction.

Some researches on the techniques of teaching vocabulary have mentioned this technique as a good one but little attempt has been made to integrate this technique training into normal teaching. Even little has been made to investigate the usefulness of developing students' techniques for guessing unknown words through context on the improvement of their proficiency in using vocabulary. All these have motivated the researcher to carry out an action research on applying the technique of guessing word meanings from context for 11th graders at Le Loi high school. Aims and Objectives of the study The study is aimed at applying the technique of guessing word meanings to teaching vocabulary so that students can understand word meanings as well as their form and then use them correctly.

On this basis, possible suggestions for improved effectiveness in students‟ vocabulary learning can be derived. Significance of the study The present research is carried out to encourage students to deal with word meanings with the help of context. It is also carried out with the hope that it would help teachers as well as 11th graders at Le Loi High School be aware of the important role of the guessing skill as well as some guessing techniques used in teaching and learning vocabulary. Moreover, it is hoped that the study could help the 11th graders in particular and high school students in general improve their vocabulary and use vocabulary correctly and fluently.

Research questions This study was conducted to answer the following major research question: - How effective is the technique of guessing word meanings from context in helping 11th graders at Le Loi High School learn vocabulary? 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Methods of the study With reference to its characteristics, this thesis can be categorized as an action research. The following instruments are applied to collect data for this study: One pre-test and two post-tests were used to measure whether students could improve their vocabulary. A questionnaire of 7 questions was given to the students to find out their opinions about the effectiveness of guessing technique in understanding word meanings.

Interviews were conducted after 6 weeks of training to obtain more in- depth data about how students assessed their progress when applying guessing technique and how this technique affected their vocabulary learning. Students‟ diaries were also used to support this action research. Students were asked to write reflective journals to express their reflections on the guessing technique. The students‟ diaries were collected after every 2 weeks of training and then were analyzed to find out what the students thought about the technique of guessing word meanings from context.

Scope of the study The study is concerned with the application of the skill to guess word meanings from context in teaching and learning vocabulary so as to measure the degree of effectiveness of this technique in improving students‟ vocabulary. The study only focuses on 11th graders at Le Loi High School, so the results of the study, though highly expected, may not be readily applied for all students at high schools. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] PART B: DEVELOPMENT CHAPTER I: LITERATURE REVIEW In this chapter, the author will clarify several concepts concerning the technique of guessing word meanings from context. In addition, different issues relating to this technique will also be presented.

Definition of context. It can be as short as a sentence or as long as several paragraphs, and it will usually contain unknown words (Rapaport, 2003). Context refers to the words surrounding an unfamiliar word. These surrounding words provide clues to the meaning of an unfamiliar word.

Traditionally, context was seen as a given, existing fully and completely in any properly written text and the key to using it was linguistic knowledge and it plays a very important role in the identification of words in text. A word used in different contexts may have different meaning so simply learning the definition of a word without examples of where and when it occurs will not help learners to fully understand its meaning. If learners are not able to contextualize new words by connecting them to words and concepts they already know, the words will likely be less meaningful to them. And then if meaning is not contextualized, it will be difficult for learners to memorize as well as to use new words appropriately.

From this view, context is clearly not an absolute presence in a text but is created by the reader, and is therefore influenced by the reader‟s linguistic and world knowledge. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] In short, context includes both linguistic and non-linguistic aspects. Therefore, in order to derive the meaning of a word from context, learners need to utilize not only the information presented in the text but also their general knowledge of the topic discussed in the text. Guessing or inferring strategy Guessing word meanings from context most commonly refers to inferring the meanings of a word from surrounding words in a written text.

It is an active and deliberate process to acquire a meaning for a word in a text, “By reasoning from textual clues and prior knowledge, including language knowledge and hypotheses developed from prior encounters with the word, but without external sources of help such as dictionaries or human. Grellet (1981) defined guessing as “inferring means making use of syntactic, logical and cultural clues to discover the meaning of unknown elements”. McCarthy (1990) gave another definition: “Inferring involves creating a schema for the unknown words, based on world knowledge and previous experience, both of the world and texts. In other words, inferring means drawing conclusions as to word meaning by following certain rational steps in the face of the evidence available”.

Gairns and Redman (1986) use the term “contextual guesswork” for the strategy of making use of context in which the word appears to derive an idea of its meaning or in some cases from the word itself. To conclude, the guessing strategy is quite sophisticated but it plays a very important part in vocabulary development. Thus, it has been widely promoted as it has been seen to fit in more comfortably with the communicative approach than any other.3 Guessing word meanings from context as a technique of vocabulary teaching and learning 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Guessing word meanings from context is one of many available vocabulary learning techniques. This technique is regarded as “the most important of all sources of vocabulary learning” (Nation, 2001:232).

Teaching meanings of single words out of context does not yield good learning outcomes because of the polysemous nature of words.