Tìm hiểu công tác kiểm toán khoản mục htk trong kiểm toán bctc tại công ty tnhh kiểm toán và kế toán aac

Kiểm toán hàng tồn kho là một phần quan trọng trong quy trình kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế… 185 trang · Đại học Huế · 2021.

• Tác giả: Nguyễn Thị Diệu Hiền
• Người hướng dẫn: Tiến sĩ Hồ Thị Thúy Nga
• Trường học: Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kiểm toán
• Đề tài: Tìm Hiểu Công Tác Kiểm Toán Khoản Mục Hàng Tồn Kho Trong Kiểm Toán Báo Cáo Tài Chính Tại Công Ty TNHH Kiểm Toán Và Kế Toán AAC
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu khóa luận
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2.1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC HTK TRONG KIỂM TOÁN BCTC
• 2.1.1. Tổng quan về kiểm toán BCTC
• 2.1.2. Tổng quan về khoản mục HTK
• 2.1.2.1. Khái niệm, đặc điểm HTK
• 2.1.2.2. Phân loại HTK
• 2.1.2.3. Nguyên tắc ghi nhận HTK
• 2.2. CHƯƠNG 2: QUY TRÌNH KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC HTK TRONG KIỂM TOÁN BCTC TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ KẾ TOÁN AAC
• 2.2.1. Khái quát về Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC
• 2.2.1.1. Thông tin chung
• 2.2.1.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.2.1.3. Mục tiêu và phương châm hoạt động
• 2.2.1.4. Cơ cấu tổ chức và nhân sự
• 2.2.1.5. Đội ngũ nhân viên
• 2.2.1.6. Các loại hình dịch vụ
• 2.2.2. Công tác kiểm toán BCTC tại AAC
• 2.2.2.1. Tổng quan về khách hàng ABC
• 2.2.2.1.1. Thông tin chung
• 2.2.2.1.2. Ngành nghề kinh doanh. Cơ cấu tổ chức
• 2.2.2.1.3. Chính sách kế toán áp dụng
• 2.2.2.1.4. Mối quan hệ giữa Công ty ABC với AAC
• 2.2.2.2. Thực trạng công tác kiểm toán khoản mục HTK do Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện áp dụng đối với Công ty ABC
• 2.2.2.2.1. Giai đoạn chuẩn bị kiểm toán
• 2.2.2.2.1.1. Giai đoạn tiền kế hoạch kiểm toán
• 2.2.2.2.1.2. Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán
• 2.2.2.2.2. Giai đoạn thực hiện kiểm toán
• 2.2.2.2.2.1. Thủ tục chung
• 2.2.2.2.2.2. Thủ tục phân tích
• 2.2.2.2.2.3. Thử nghiệm cơ bản
• 2.2.2.2.3. Giai đoạn hoàn thành kiểm toán
• 2.3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ ĐỀ XUẤT NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC HTK TRONG KIỂM TOÁN BCTC DO CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN VÀ KẾ TOÁN AAC THỰC HIỆN
• 2.3.1. Đánh giá, nhận xét công tác kiểm toán khoản mục HTK tại AAC
• 2.3.2. Nhược điểm
• 2.3.3. Một số giải pháp hoàn thiện công tác kiểm toán HTK tại AAC
• 3. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về kiểm toán hàng tồn kho trong báo cáo tài chính tại AAC

Kiểm toán hàng tồn kho là một phần quan trọng trong quy trình kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC. Hàng tồn kho chiếm tỷ trọng lớn trong tài sản ngắn hạn của doanh nghiệp, do đó việc kiểm toán chính xác là cần thiết để đảm bảo tính minh bạch và độ tin cậy của thông tin tài chính. Kiểm toán viên cần nắm rõ các quy trình và phương pháp kiểm toán để phát hiện các sai sót và gian lận có thể xảy ra.

1.1. Khái niệm và vai trò của kiểm toán hàng tồn kho

Kiểm toán hàng tồn kho là quá trình đánh giá và xác minh tính chính xác của số liệu hàng tồn kho trong báo cáo tài chính. Vai trò của nó không chỉ giúp phát hiện sai sót mà còn nâng cao hiệu quả quản lý hàng tồn kho của doanh nghiệp.

1.2. Tầm quan trọng của hàng tồn kho trong báo cáo tài chính

Hàng tồn kho là một trong những khoản mục lớn trong báo cáo tài chính, ảnh hưởng trực tiếp đến tình hình tài chính của doanh nghiệp. Việc kiểm toán chính xác hàng tồn kho giúp đảm bảo rằng các thông tin tài chính được trình bày một cách trung thực và hợp lý.

II. Những thách thức trong kiểm toán hàng tồn kho tại AAC

Trong quá trình kiểm toán hàng tồn kho, các kiểm toán viên tại AAC phải đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm việc xác định giá trị thực của hàng tồn kho, kiểm soát nội bộ không hiệu quả và sự phức tạp trong quy trình ghi nhận hàng tồn kho. Những yếu tố này có thể dẫn đến sai sót trong báo cáo tài chính.

2.1. Rủi ro trong việc xác định giá trị hàng tồn kho

Việc xác định giá trị hàng tồn kho có thể gặp khó khăn do sự biến động của giá cả và các yếu tố thị trường. Điều này đòi hỏi kiểm toán viên phải có kiến thức sâu rộng và kỹ năng phân tích tốt.

2.2. Vấn đề kiểm soát nội bộ trong quản lý hàng tồn kho

Kiểm soát nội bộ yếu kém có thể dẫn đến việc quản lý hàng tồn kho không hiệu quả, gây ra sai sót trong báo cáo tài chính. Do đó, việc đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ là rất quan trọng.

III. Phương pháp kiểm toán hàng tồn kho hiệu quả tại AAC

Để đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của báo cáo tài chính, AAC áp dụng nhiều phương pháp kiểm toán hàng tồn kho khác nhau. Các phương pháp này bao gồm kiểm tra chứng từ, phân tích số liệu và thực hiện các thử nghiệm kiểm soát. Mỗi phương pháp đều có những ưu điểm riêng, giúp kiểm toán viên đưa ra kết luận chính xác.

3.1. Kiểm tra chứng từ và sổ sách liên quan

Kiểm tra chứng từ là bước đầu tiên trong quy trình kiểm toán hàng tồn kho. Việc này giúp xác minh tính hợp lệ của các giao dịch liên quan đến hàng tồn kho.

3.2. Phân tích số liệu hàng tồn kho

Phân tích số liệu giúp kiểm toán viên phát hiện các bất thường trong số liệu hàng tồn kho, từ đó đưa ra các khuyến nghị cải thiện quản lý hàng tồn kho.

IV. Ứng dụng thực tiễn của kiểm toán hàng tồn kho tại AAC

Kiểm toán hàng tồn kho không chỉ giúp đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính mà còn cung cấp thông tin hữu ích cho việc ra quyết định quản lý. Tại AAC, các kết quả kiểm toán hàng tồn kho đã giúp doanh nghiệp cải thiện quy trình quản lý và tối ưu hóa chi phí.

4.1. Kết quả từ kiểm toán hàng tồn kho

Kết quả kiểm toán hàng tồn kho đã chỉ ra những điểm yếu trong quy trình quản lý, từ đó giúp doanh nghiệp điều chỉnh và cải thiện hiệu quả hoạt động.

4.2. Khuyến nghị cho doanh nghiệp sau kiểm toán

Dựa trên kết quả kiểm toán, AAC đã đưa ra nhiều khuyến nghị cho doanh nghiệp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hàng tồn kho và giảm thiểu rủi ro tài chính.

V. Kết luận và tương lai của kiểm toán hàng tồn kho tại AAC

Kiểm toán hàng tồn kho tại AAC đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo tính chính xác của báo cáo tài chính. Trong tương lai, AAC sẽ tiếp tục cải tiến quy trình kiểm toán và áp dụng công nghệ mới để nâng cao hiệu quả công việc. Điều này không chỉ giúp tăng cường độ tin cậy của báo cáo tài chính mà còn hỗ trợ doanh nghiệp trong việc quản lý hàng tồn kho hiệu quả hơn.

5.1. Tầm nhìn tương lai của kiểm toán hàng tồn kho

Tương lai của kiểm toán hàng tồn kho tại AAC sẽ tập trung vào việc áp dụng công nghệ thông tin và phân tích dữ liệu để nâng cao độ chính xác và hiệu quả.

5.2. Định hướng phát triển công tác kiểm toán tại AAC

AAC sẽ không ngừng cải tiến quy trình kiểm toán hàng tồn kho, nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của khách hàng và thị trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống báo cáo tài chính (BCTC) của các doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực sản xuất và thương mại, hàng tồn kho (HTK) là khoản mục chiếm tỷ trọng lớn trong tổng tài sản ngắn hạn (ví dụ tại Công ty Cổ phần Sông Đà 12, HTK chiếm gần 46% tài sản ngắn hạn). Khoản mục này gắn liền với các chu trình kinh doanh trọng yếu như mua hàng, sản xuất và bán hàng, đồng thời tiềm ẩn rủi ro sai sót và gian lận cao do tính chất đa dạng về chủng loại, sự phức tạp trong phương pháp tính giá, đánh giá giá trị thuần có thể thực hiện được và công tác quản lý vật chất tại các kho bãi. Sai lệch trong ghi nhận HTK sẽ tác động trực tiếp đến chỉ tiêu giá vốn hàng bán, lợi nhuận gộp và mức độ trung thực của BCTC, từ đó làm sai lệch các quyết định kinh tế của nhà đầu tư, chủ nợ và các cơ quan quản lý. Xuất phát từ thực tiễn trên, tác giả Nguyễn Thị Diệu Hiền (Khoa Kế toán – Tài chính, Trường Đại học Kinh tế – Đại học Huế) đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp nhằm nghiên cứu thực tiễn quy trình kiểm toán khoản mục HTK tại một công ty kiểm toán độc lập.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận bao gồm 3 nhiệm vụ cụ thể được xác định rõ:

1. Hệ thống hóa và làm rõ cơ sở lý luận về kế toán và kiểm toán khoản mục HTK trong kiểm toán BCTC doanh nghiệp.
2. Tìm hiểu, phân tích và đánh giá thực trạng quy trình kiểm toán khoản mục HTK do Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện đối với khách hàng là Công ty ABC trong cuộc kiểm toán BCTC năm 2019.
3. Đưa ra các đánh giá (ưu điểm, nhược điểm) và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quy trình kiểm toán khoản mục HTK tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC.

Khóa luận xác định rõ phạm vi và đối tượng nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Công tác kiểm toán khoản mục HTK trong kiểm toán BCTC tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC.
• Phạm vi không gian: Quy trình kiểm toán thực tế áp dụng tại khách hàng của AAC là Công ty ABC (doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực in ấn, xuất bản sách, bản đồ, tranh ảnh và thiết bị giáo dục).
• Phạm vi thời gian: Số liệu và hồ sơ kiểm toán thu thập cho niên độ tài chính năm 2019.
• Phạm vi nội dung: Tập trung vào các thủ tục kiểm toán khoản mục HTK thuộc BCTC, không đi sâu vào các khoản mục tài sản hay nguồn vốn khác ngoài mối liên hệ đối ứng trực tiếp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý luận của đề tài được xây dựng trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, chuẩn mực kế toán và chuẩn mực kiểm toán hiện hành tại Việt Nam:

• Hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS): VAS 01 ("Chuẩn mực chung"), VAS 02 ("Hàng tồn kho") làm căn cứ xác định các nguyên tắc kế toán cốt lõi (nguyên tắc cơ sở dồn tích, giá gốc, phù hợp, nhất quán và thận trọng) cùng điều kiện trích lập dự phòng giảm giá HTK.
• Quy định chế độ kế toán: Thông tư 200/2014/TT-BTC (Khoản 9, Điều 23) quy định chi tiết 3 phương pháp tính giá xuất kho (giá đích danh, bình quân gia quyền, nhập trước xuất trước - FIFO) và 2 phương pháp hạch toán HTK (kê khai thường xuyên, kiểm kê định kỳ).
• Hệ thống Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam (VSA): VSA 200 (Mục tiêu tổng thể của kiểm toán viên), VSA 220 (Kiểm soát chất lượng hoạt động kiểm toán BCTC), VSA 315 (Xác định và đánh giá rủi ro có sai sót trọng yếu thông qua hiểu biết về đơn vị được kiểm toán và môi trường của đơn vị), VSA 501 (Bằng chứng kiểm toán đối với các khoản mục và sự kiện đặc biệt – thủ tục chứng kiến kiểm kê HTK), VSA 700 (Hình thành ý kiến kiểm toán và báo cáo kiểm toán về BCTC).
• Chương trình kiểm toán mẫu: Khung chương trình kiểm toán do Hội Kiểm toán viên hành nghề Việt Nam (VACPA) ban hành.
• Mô hình và công thức tính toán:
  • Mô hình rủi ro kiểm toán: $AR = IR \times CR \times DR$ (trong đó $AR$: rủi ro kiểm toán, $IR$: rủi ro tiềm tàng, $CR$: rủi ro kiểm soát, $DR$: rủi ro phát hiện).
  • Phương pháp xác định cỡ mẫu và khoảng cách mẫu theo đơn vị tiền tệ (CMA): $$\text{Khoảng cách mẫu } (J) = \frac{\text{Mức trọng yếu thực hiện } (MP)}{\text{Nhân tố rủi ro } (R)}$$ $$\text{Số lượng mẫu chọn} = \frac{\text{Giá trị tổng thể } (P)}{\text{Khoảng cách mẫu } (J)}$$

Tác giả sử dụng kết hợp 4 phương pháp thu thập dữ liệu và 1 phương pháp xử lý dữ liệu:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu các giáo trình chuyên ngành, văn bản luật, hồ sơ kiểm toán mẫu VACPA và trực tiếp trích xuất dữ liệu từ hệ thống Giấy làm việc (GLV) kiểm toán năm 2019 của AAC (các phân nhóm A710, A810, D500, D510, D540, D541, D542, D543, D545, D546, D547, D549, D550, B410).
• Phương pháp quan sát: Quan sát tiến trình làm việc của kiểm toán viên (KTV) và trợ lý KTV từ khâu thu thập tài liệu, khảo sát kho bãi, thực hiện thủ tục kiểm toán đến hoàn thiện hồ sơ.
• Phương pháp tham gia kiểm toán: Trực tiếp tham gia đoàn kiểm toán với tư cách Trợ lý KTV, thực hiện các phần hành kiểm toán đơn giản tại đơn vị khách hàng.
• Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp các KTV chính và Trưởng nhóm kiểm toán phụ trách cuộc kiểm toán tại Công ty ABC năm 2019.
• Phương pháp xử lý số liệu: Phân tích, tính toán lại số liệu (re-calculation), đối chiếu giữa sổ chi tiết, sổ tổng hợp với chứng từ gốc và BCTC, so sánh giữa thực tiễn áp dụng tại AAC với chuẩn mực lý thuyết.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kiểm toán khoản mục HTK trong kiểm toán BCTC

Chương 1 tổng hợp toàn diện các vấn đề lý luận về kế toán và kiểm toán HTK trong doanh nghiệp. Tác giả làm rõ bản chất của HTK gồm hàng hóa mua về để bán, thành phẩm tồn kho, sản phẩm dở dang, nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ và chi phí dịch vụ dở dang. Các nguyên tắc ghi nhận giá gốc, trích lập dự phòng giảm giá dựa trên giá trị thuần có thể thực hiện được (NRV), và chu trình kiểm soát nội bộ (KSNB) đối với 4 giai đoạn: mua hàng - nhập kho, sản xuất, xuất kho và tồn trữ kho được phân tích chi tiết.

Về mặt kiểm toán, chương này hệ thống hóa các mục tiêu kiểm toán dựa trên 7 cơ sở dẫn liệu của nhà quản lý:

Cơ sở dẫn liệu	Mục tiêu kiểm toán nghiệp vụ HTK	Mục tiêu kiểm toán số dư HTK
Hiện hữu (Existence)	Các nghiệp vụ nhập, xuất thực tế phát sinh trong kỳ.	Số dư HTK thực tế tồn tại tại thời điểm lập Bảng CĐKT.
Đầy đủ (Completeness)	Mọi nghiệp vụ nhập, xuất không bị bỏ sót ngoài sổ sách.	Số dư phản ánh toàn bộ vật tư, hàng hóa thuộc sở hữu của đơn vị.
Quyền và nghĩa vụ (Rights & Obligations)	Đơn vị có quyền sở hữu hợp pháp với số HTK phát sinh.	Đơn vị sở hữu hợp pháp đối với số dư HTK tại ngày kết thúc kỳ kế toán.
Đánh giá và đo lường (Valuation)	Tính đúng giá trị nhập/xuất theo nguyên tắc kế toán.	Đánh giá đúng theo giá gốc hoặc NRV; trích lập dự phòng đúng quy định.
Chính xác (Accuracy)	Ghi chép, tính toán số học đúng số lượng và đơn giá.	Số dư trên sổ sách khớp đúng và tính toán số học chính xác.
Trình bày và công bố (Presentation)	Phân loại đúng nghiệp vụ theo chuẩn mực kế toán.	Phân loại đúng trên BCTC và thuyết minh đầy đủ theo VAS/VSA.
Đúng kỳ (Cut-off)	Nghiệp vụ được ghi nhận đúng kỳ kế toán phát sinh.	Số dư phản ánh đúng các nghiệp vụ phát sinh trước ngày khóa sổ.

Quy trình kiểm toán khoản mục HTK được chuẩn hóa theo 3 giai đoạn: Chuẩn bị kiểm toán (tiền kế hoạch, đánh giá KSNB, xác lập mức trọng yếu, đánh giá mô hình rủi ro $AR=IR \times CR \times DR$, xác định cỡ mẫu theo nhân tố $R$), Thực hiện kiểm toán (thử nghiệm kiểm soát, thủ tục phân tích, thử nghiệm chi tiết bao gồm chứng kiến kiểm kê theo VSA 501, kiểm tra cut-off, kiểm tra định giá và trích lập dự phòng) và Hoàn thành kiểm toán (soát xét sự kiện sau ngày khóa sổ, nợ tiềm tàng, giả định hoạt động liên tục và tổng hợp sai sót chưa điều chỉnh).

Chương 2: Quy trình kiểm toán khoản mục HTK trong kiểm toán BCTC tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC

Chương 2 mô tả thực trạng kiểm toán tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC (thành lập năm 1993 trực thuộc Bộ Tài chính, tái cơ cấu năm 1995, gia nhập mạng lưới kiểm toán quốc tế PrimeGlobal từ tháng 09/2008, mã số thuế 0400100707, trụ sở chính tại Lô 78-80 Đường 30/4, TP. Đà Nẵng cùng chi nhánh tại Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh). Khách hàng được khảo sát là Công ty ABC, đơn vị chuyên in ấn và kinh doanh xuất bản phẩm (Atlat địa lý Việt Nam, bản đồ, tranh ảnh giáo dục - TAGD, thiết bị giáo dục - TBGD).

Quy trình kiểm toán thực tế đối với khoản mục HTK tại Công ty ABC năm 2019 được phân tích chi tiết qua các hồ sơ giấy làm việc:

Giai đoạn kiểm toán	Thủ tục kiểm toán thực tế tại AAC	Giấy làm việc (GLV) trích dẫn
Chuẩn bị kiểm toán	- Xem xét tính độc lập, rủi ro hợp đồng và phê duyệt nhóm kiểm toán. - Xác định mức trọng yếu (MTY) tổng thể và MTY thực hiện. - Xác định khoảng cách mẫu ($J$) và chọn mẫu theo kỹ thuật CMA.	- Danh sách nhóm kiểm toán (Bảng 2.1) - Mức trọng yếu A710 (Bảng 2.2, 2.3) - Khoảng cách mẫu A810 (Bảng 2.4)
Thực hiện kiểm toán	- Kiểm tra tính nhất quán của chính sách kế toán HTK và số dư đầu kỳ. - Phân tích biến động chi phí sản xuất, chi phí nhân công, chi phí SXC. - Khảo sát thông tin hệ thống kho bãi và đối chiếu chi tiết số dư. - Kiểm tra chứng từ nhập kho nguyên vật liệu, CCDC, hàng hóa. - Kiểm tra việc tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm Atlat. - Kiểm tra giá trị xuất kho tháng 12/2019 và kiểm tra khóa sổ (cut-off). - Kiểm tra việc phân loại và trình bày trên Bảng CĐKT.	- Chỉ mục D500, Chính sách D540 - Số liệu tổng hợp D510 (Bảng 2.7) - Phân tích chi phí D541 (Bảng 2.8, 2.9, 2.10) - Thông tin kho D542, Đối chiếu D543 - Nhập kho D545-1/2/3 (Hình 2.2, 2.3, 2.4) - Xuất kho D546 (Bảng 2.13) - Giá thành Atlat D547 (Bảng 2.14, 2.15) - Khóa sổ cut-off D549 (Bảng 2.16) - Trình bày BCTC D550 (Bảng 2.17)
Hoàn thành kiểm toán	- Tổng hợp các sai sót phát hiện, đánh giá ảnh hưởng lên BCTC. - Rà soát các sự kiện phát sinh sau ngày khóa sổ kế toán. - Lập kết luận kiểm toán khoản mục HTK và đề xuất điều chỉnh.	- Tổng hợp vấn đề B410 (Bảng 2.18) - Kết quả kiểm toán HTK (Bảng 2.19)

Chương 3: Một số đề xuất nhằm hoàn thiện công tác kiểm toán khoản mục HTK trong kiểm toán BCTC do Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC thực hiện

Chương 3 đưa ra các nhận xét, đánh giá khách quan về thực trạng công tác kiểm toán tại AAC.

• Ưu điểm: AAC đã áp dụng nghiêm ngặt hệ thống kiểm soát chất lượng theo VSA 220, tuân thủ khung chương trình kiểm toán mẫu của VACPA; quy trình lập kế hoạch bài bản; hệ thống mã hóa giấy làm việc khoa học, nhất quán; việc vận dụng kỹ thuật chọn mẫu CMA và xác định mức trọng yếu chặt chẽ.
• Hạn chế: Các thủ tục phân tích xu hướng còn mang tính khái quát, chưa đi sâu phân tích mối quan hệ giữa biến động chi phí nguyên vật liệu với định mức kỹ thuật; thủ tục kiểm tra chi tiết đôi khi còn phụ thuộc nhiều vào số liệu do khách hàng cung cấp; việc kiểm tra nghiệp vụ bất thường trên Sổ Nhật ký chung (NKC) chưa có bảng tiêu chí chọn mẫu chuẩn hóa.
• Giải pháp đề xuất: Tác giả kiến nghị AAC cần hoàn thiện bảng kiểm tra đọc lướt nghiệp vụ HTK trên sổ NKC (Bảng 3.1), tăng cường áp dụng các tỷ số phân tích kết hợp giữa thông tin tài chính và phi tài chính, chuẩn hóa bảng câu hỏi tìm hiểu KSNB chuyên biệt cho doanh nghiệp in ấn - xuất bản, và nâng cao thủ tục kiểm tra trích lập dự phòng giảm giá HTK đối với các mặt hàng sách, bản đồ có tính chất lỗi thời theo chu kỳ thay đổi chương trình giáo dục.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể gắn liền với số liệu và thực tiễn kiểm toán tại doanh nghiệp:

• Làm rõ quy trình thực hành kiểm toán: Phản ánh chi tiết từng bước kiểm toán số dư và nghiệp vụ HTK tại một doanh nghiệp in ấn xuất bản phẩm, minh chứng qua 19 bảng biểu trích xuất từ hồ sơ kiểm toán thực tế năm 2019 của AAC (từ xác định mức trọng yếu A710, khoảng cách mẫu A810, đến chi tiết giá thành sản phẩm Atlat địa lý D547 và thủ tục khóa sổ D549).
• Hệ thống hóa các phát hiện kiểm toán: Khóa luận chỉ ra cách thức KTV xử lý các chênh lệch số liệu giữa sổ chi tiết và sổ cái, phương pháp kiểm tra tính giá thành đơn vị và kiểm tra cut-off trước và sau thời điểm 31/12/2019 để phát hiện các sai sót không đúng kỳ.
• Đề xuất giải pháp có tính ứng dụng: Thiết kế bảng quy trình đọc lướt nghiệp vụ trên Sổ Nhật ký chung (Bảng 3.1) nhằm hỗ trợ KTV nhanh chóng nhận diện các bút toán đảo, bút toán bất thường quanh ngày khóa sổ; hoàn thiện hệ thống biểu mẫu giấy làm việc kiểm tra giá thành sản phẩm dở dang và thành phẩm.
• Đóng góp học thuật và thực tiễn: Khóa luận kết nối thành công giữa lý thuyết kiểm toán chuẩn mực (VSA, VACPA) với thực tế hành nghề tại một công ty kiểm toán độc lập quy mô lớn ở khu vực Miền Trung – Tây Nguyên, cung cấp nguồn tư liệu thực chứng cho sinh viên chuyên ngành kiểm toán.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Do giới hạn về mặt thời gian thực tập và yêu cầu bảo mật thông tin khách hàng của Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC, nghiên cứu chỉ tập trung khảo sát hồ sơ kiểm toán của một khách hàng duy nhất (Công ty ABC) trong một niên độ kế toán (năm 2019), chưa so sánh đối chiếu quy trình kiểm toán HTK giữa các loại hình doanh nghiệp khác nhau (như doanh nghiệp xây lắp, thương mại thuần túy hay dược phẩm).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng nghiên cứu quy trình kiểm toán khoản mục HTK sang các loại hình doanh nghiệp có chu trình sản xuất phức tạp hơn (doanh nghiệp bất động sản, xây dựng công trình); nghiên cứu ứng dụng phần mềm kiểm toán chuyên dụng và công cụ phân tích dữ liệu lớn (Audit Data Analytics) trong việc thu thập bằng chứng kiểm toán HTK.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị chuyên môn cao cho:

• Sinh viên ngành Kiểm toán, Kế toán: Cung cấp tài liệu học tập thực tế về phương pháp trình bày hồ sơ kiểm toán, cách trích lập và liên kết các Giấy làm việc (Working Papers) từ giai đoạn lập kế hoạch đến kết luận kiểm toán theo mẫu VACPA.
• Trợ lý kiểm toán viên: Tham khảo quy trình thực hiện các thử nghiệm cơ bản đối với khoản mục HTK, phương pháp chọn mẫu theo đơn vị tiền tệ (CMA), kỹ thuật kiểm tra tính giá thành sản phẩm và thủ tục kiểm tra khóa sổ (cut-off).
• Người nghiên cứu và giảng viên: Sử dụng làm tài liệu tình huống (case study) minh họa cho môn học Kiểm toán tài chính, Kiểm toán căn bản và Phân tích báo cáo tài chính.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận nghiên cứu công tác kiểm toán tại đơn vị nào và áp dụng cho khách hàng nào?
Khóa luận nghiên cứu thực tiễn công tác kiểm toán khoản mục HTK tại Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC (đơn vị thành viên của tổ chức kiểm toán quốc tế PrimeGlobal, trụ sở chính tại Đà Nẵng) thực hiện cho khách hàng là Công ty ABC trong cuộc kiểm toán BCTC năm 2019.

2. Kỹ thuật chọn mẫu kiểm toán nào được áp dụng cho khoản mục HTK tại AAC?
AAC áp dụng kỹ thuật chọn mẫu theo đơn vị tiền tệ CMA (Cumulative Monetary Amount), xác định khoảng cách mẫu ($J$) dựa trên Mức trọng yếu thực hiện ($MP$) chia cho Nhân tố rủi ro ($R$) theo bảng đánh giá thiết kế và vận hành hệ thống KSNB (GLV A810).

3. Khóa luận trích dẫn những giấy làm việc (GLV) chính nào của phần hành HTK?
Các GLV chính được phân tích gồm: A710 (Xác định mức trọng yếu), A810 (Khoảng cách mẫu), D500 (Chỉ mục GLV), D510 (Số liệu tổng hợp), D540 (Chính sách kế toán), D541 (Phân tích biến động chi phí), D542 (Thông tin kho bãi), D543 (Đối chiếu chi tiết), D545 (Kiểm tra nhập kho, nhân công), D546 (Xuất kho tháng 12/2019), D547 (Kiểm tra giá thành sản phẩm Atlat), D549 (Kiểm tra cut-off), D550 (Trình bày BCTC) và B410 (Tổng hợp các vấn đề phát hiện).

4. Khách hàng ABC trong nghiên cứu kinh doanh mặt hàng gì và KTV đã thực hiện thủ tục kiểm tra giá thành như thế nào?
Công ty ABC kinh doanh xuất bản phẩm, bản đồ, thiết bị và tranh ảnh giáo dục. KTV đã thực hiện thử nghiệm chi tiết kiểm tra việc tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, chi phí sản xuất chung và tính toán lại giá thành đơn vị sản phẩm cụ thể là "Atlat địa lý Việt Nam" (GLV D547).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Diệu Hiền đã hệ thống hóa chặt chẽ khung lý thuyết kiểm toán khoản mục HTK theo các chuẩn mực VAS, VSA và hướng dẫn của VACPA. Thông qua việc phân tích chuyên sâu hồ sơ kiểm toán thực tế năm 2019 của Công ty TNHH Kiểm toán và Kế toán AAC tại Công ty ABC, công trình đã làm sáng tỏ trình tự thực hiện các thủ tục từ lập kế hoạch, phân tích biến động, kiểm tra chi tiết giá thành đến khóa sổ và trình bày báo cáo. Các giải pháp đề xuất về hoàn thiện thủ tục kiểm tra sổ nhật ký chung và quản lý rủi ro mang tính thực tiễn cao, đóng góp thiết thực cho công tác hoàn thiện quy trình kiểm toán độc lập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM TOÁN KHOẢN MỤC HTK TRONG KIỂM TOÁN BCTC 1. Tổng quan về kiểm toán BCTC 1. Các khái niệm Trước khi nhắc đến khái niệm về kiểm toán BCTC, chúng ta cần phải hiểu về khái niệm kiểm toán. Trong giáo trình “Kiểm toán tập 1” của trường Đại học Kinh tế TP.

Hồ Chí Minh có nêu rõ: “Kiểm toán là quá trình thu nhập và đánh giá bằng chứng về những thông tin được kiểm tra nhằm xác định và báo cáo về mức độ phù hợp giữa những thông tin đó với các chuẩn mực đã được thiết lập. Quá trình kiểm toán phải được thực hiện bởi các KTV đủ năng lực và độc lập. Trong định nghĩa vừa nêu trên, chúng ta cần hiểu một số thuật ngữ như sau: Bằng chứng kiểm toán: Để có thể đưa ra và chứng minh cho ý kiến kiểm toán trên BCKT của mình, trong quá trình kiểm toán đòi hỏi KTV phải thu nhập đầy đủ và thích hợp những tài liệu, sổ sách, thông tin tài chính và phi tài chính liên quan. Các tài liệu, thông tin đó chính là bằng chứng kiểm toán, nó có thể được tạo ra bởi đơn vị được kiểm toán, các đối tượng là bên thứ ba (ngân hàng, KH, NCC,…) hoặc do chính KTV tạo ra (TXN, biên bản kiểm kê,…).

Những thông tin được kiểm tra có thể hiểu là các thông tin tài chính, các thông tin về tình hình HĐSXKD của đơn vị được kiểm toán, các vấn đề liên quan đến việc tuân thủ quy định pháp luật,… Các chuẩn mực đã được thiết lập: Hiện có rất nhiều chuẩn mực đã được thiết lập để KTV dựa vào đó thực hiện cuộc kiểm toán của mình, phục vụ cho việc đưa ra những ý kiến nhận xét, đánh giá đối với các thông tin được kiểm tra. Tùy thuộc vào những 5 thông tin được kiểm tra mà áp dụng các chuẩn mực khác nhau, như: các chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành, các văn bản quy định pháp luật liên quan,… KTV đủ năng lực và độc lập: Năng lực của KTV chính là trình độ chuyên môn, nghiệp vụ có được qua quá trình đào tạo và tích lũy từ kinh nghiệm. Đồng thời, tính độc lập là sự độc lập đối với đơn vị được kiểm toán, độc lập về chuyên môn, độc lập về kinh tế và độc lập về các mối quan hệ. Nhờ năng lực và tính độc lập mà KTV có thể đưa ra ý kiến nhận xét, đánh giá khách quan và đáng tin cậy.

Qua khái niệm, mục tiêu của kiểm toán, ta có thể thấy được kiểm toán đã trở thành một công cụ hữu hiệu đối với công tác quản lý và vận hành HĐSXKD trong nhiều lĩnh vực kiểm toán bao gồm kiểm toán hoạt động, kiểm toán tuân thủ và kiểm toán BCTC. Trong đó, kiểm toán BCTC là chủ yếu, được đặc biệt quan tâm, với thông tin được kiểm tra là BCTC của DN. Từ đó, khái niệm kiểm toán BCTC có thể được hiểu như sau: “Kiểm toán BCTC là việc KTV hành nghề, DN kiểm toán, chi nhánh DN kiểm toán nước ngoài tại Việt Nam kiểm tra, đưa ra ý kiến về tính trung thực và hợp lý trên các khía cạnh trọng yếu của BCTC của đơn vị được kiểm toán theo quy định của chuẩn mực kiểm toán. Mục tiêu của kiểm toán BCTC Theo CMKiT Việt Nam số 200 – “Mục tiêu tổng thể của KTV và DN kiểm toán khi thực hiện kiểm toán theo CMKiT Việt Nam”: “Mục đích của kiểm toán BCTC là làm tăng độ tin cậy của người sử dụng đối với BCTC thông qua việc KTV đưa ra ý kiến về việc liệu BCTC có được lập, trên các khía cạnh trọng yếu, phù hợp với khuôn khổ về lập và trình bày BCTC được áp dụng hay không.