Luận văn thạc sĩ ueh kiểm định hiệu quả ban hành thông tin chính sách của nhà nước đối với sự biến động giá vàng tại thị trường việt nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ueh kiểm định hiệu quả ban hành thông tin chính sách của nhà nước đối với sự biến động giá vàng tại, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Đào Trần Phương Linh
• Người hướng dẫn: PGS. Hồ Viết Tiến
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kinh Tế Tài Chính Ngân Hàng
• Đề tài: Kiểm Định Hiệu Quả Ban Hành Thông Tin Chính Sách Của Nhà Nước Đối Với Sự Biến Động Giá Vàng Tại Thị Trường Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ
• TÓM LƯỢC
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng, phương pháp và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Ý nghĩa bài nghiên cứu
• 0.5. Điểm mới của đề tài
• 0.6. Câu hỏi nghiên cứu
• 0.7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN THỊ TRƯỜNG VÀNG VÀ CÁC NGHIÊN CỨU VỀ VÀNG TRÊN THẾ GIỚI
• 1.1. Tổng quan thị trường vàng
• 1.2. Một số nghiên cứu trước đây trên thế giới liên quan đến giá vàng
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ DỮ LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Cơ sở dữ liệu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ BÀN LUẬN
• 3.1. Tác động của việc công bố thông tin chính sách quản lý thị trường vàng lên sự biến động giá vàng Việt Nam
• 3.2. Rủi ro biến động chênh lệch giá vàng Việt Nam so với giá thế giới sau khi Nhà nước thực hiện chính sách đấu thầu vàng
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kiểm Định Hiệu Quả Chính Sách Nhà Nước Đối Với Giá Vàng

Chính sách nhà nước đóng vai trò quan trọng trong việc điều tiết thị trường vàng tại Việt Nam. Việc kiểm định hiệu quả của các chính sách này giúp xác định mức độ tác động của chúng đến sự biến động giá vàng. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố ảnh hưởng và kết quả đạt được từ các chính sách đã ban hành.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Chính Sách Nhà Nước Đối Với Thị Trường Vàng

Chính sách nhà nước không chỉ ảnh hưởng đến giá vàng mà còn tác động đến tâm lý nhà đầu tư. Việc ban hành các quy định rõ ràng giúp tạo ra sự ổn định cho thị trường vàng.

1.2. Các Chính Sách Chính Đã Được Ban Hành

Các chính sách như Nghị định 24/2012/NĐ-CP đã được áp dụng nhằm quản lý hoạt động kinh doanh vàng, tạo ra khung pháp lý cho thị trường vàng tại Việt Nam.

II. Vấn Đề Biến Động Giá Vàng Tại Việt Nam Hiện Nay

Biến động giá vàng tại Việt Nam đang trở thành một vấn đề nóng bỏng. Sự chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới ngày càng gia tăng, gây khó khăn cho nhà đầu tư. Nghiên cứu này sẽ chỉ ra những nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.1. Nguyên Nhân Gây Ra Biến Động Giá Vàng

Các yếu tố như cung cầu, chính sách tiền tệ và tình hình kinh tế toàn cầu đều có ảnh hưởng lớn đến giá vàng. Sự không ổn định của đồng USD cũng là một yếu tố quan trọng.

2.2. Tác Động Của Chính Sách Đến Giá Vàng

Chính sách can thiệp của nhà nước có thể tạo ra những biến động ngắn hạn nhưng không đảm bảo sự ổn định lâu dài cho giá vàng.

III. Phương Pháp Kiểm Định Hiệu Quả Chính Sách Đối Với Giá Vàng

Phương pháp nghiên cứu sự kiện (Event Study) sẽ được áp dụng để kiểm định hiệu quả của các chính sách nhà nước đối với giá vàng. Phương pháp này giúp phân tích phản ứng của giá vàng trước các thông tin chính sách.

3.1. Quy Trình Nghiên Cứu Sự Kiện

Quy trình nghiên cứu sẽ bao gồm việc xác định các sự kiện chính sách và phân tích dữ liệu giá vàng trong khoảng thời gian cụ thể.

3.2. Đo Lường Tác Động Của Chính Sách

Sử dụng các chỉ số như suất sinh lợi bất thường (AAR) và suất sinh lợi bất thường tích lũy (CAR) để đo lường tác động của chính sách đến giá vàng.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Tác Động Của Chính Sách Đến Giá Vàng

Kết quả nghiên cứu cho thấy giá vàng trong nước phản ứng mạnh với thông tin công bố chính sách. Sự biến động giá vàng cho thấy có hiện tượng 'rò rỉ' thông tin trước khi chính sách được công bố.

4.1. Phân Tích Tác Động Trước Và Sau Khi Công Bố Chính Sách

Giá vàng thường tăng mạnh trước khi có thông tin chính sách và giảm ngay sau khi thông tin được công bố, cho thấy sự không hiệu quả của thị trường.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Chính Sách Đấu Thầu Vàng

Chính sách đấu thầu vàng của Ngân hàng Nhà nước đã tạo ra những biến động ngắn hạn nhưng không đảm bảo sự ổn định lâu dài cho giá vàng.

V. Kết Luận Về Hiệu Quả Chính Sách Đối Với Thị Trường Vàng

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy cần có những điều chỉnh trong chính sách để đảm bảo sự ổn định cho thị trường vàng. Việc cải thiện tính minh bạch và giảm thiểu bất cân xứng thông tin là rất cần thiết.

5.1. Đề Xuất Chính Sách Cải Thiện

Cần có những chính sách rõ ràng và minh bạch hơn để tạo niềm tin cho nhà đầu tư và ổn định giá vàng.

5.2. Tương Lai Của Thị Trường Vàng Việt Nam

Thị trường vàng Việt Nam cần được điều chỉnh để phù hợp với xu hướng toàn cầu và đảm bảo sự phát triển bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường vàng Việt Nam luôn giữ vai trò đặc thù trong nền kinh tế, vừa là kênh lưu trữ giá trị truyền thống vừa là công cụ đầu tư nhạy cảm trước các biến động tài chính vĩ mô. Theo thống kê của Hội đồng Vàng Thế giới, tổng nhu cầu tiêu thụ vàng tại Việt Nam năm 2013 đạt khoảng 77,4 tấn, tăng 0,4 tấn so với năm 2012, trong đó vàng miếng và vàng thỏi chiếm tỷ trọng áp đảo lên tới 75% tổng nhu cầu toàn thị trường. Tuy nhiên, sau khi Nghị định 24/2012/NĐ-CP được ban hành nhằm thiết lập lại trật tự kinh doanh vàng và chống hiện tượng vàng hóa, thị trường lại chứng kiến hiện tượng chênh lệch giá giữa vàng trong nước và giá vàng thế giới quy đổi liên tục giãn rộng bất thường, phổ biến ở mức từ 4 đến 5 triệu đồng/lượng. Mức chênh lệch này đã tăng vọt từ khoảng 6% đến 8% vào đầu năm 2013 lên tới 11% đến 13% vào tháng 9 năm 2013.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là liệu việc ban hành các thông tin chính sách quản lý và quyết định can thiệp trực tiếp qua 60 phiên đấu thầu vàng miếng của Ngân hàng Nhà nước có thực sự mang lại hiệu quả bình ổn giá và giúp thị trường vận hành minh bạch hay không. Mục tiêu trọng tâm của nghiên cứu là kiểm định tính hiệu quả dạng vừa của thị trường vàng Việt Nam trước các cú sốc thông tin chính sách trong giai đoạn từ tháng 11 năm 2009 đến tháng 9 năm 2013, đồng thời đo lường mức độ rủi ro biến động chênh lệch giá vàng trong nước so với thị trường quốc tế. Kết quả nghiên cứu cung cấp bằng chứng định lượng quan trọng giúp các cơ quan quản lý đánh giá tính minh bạch thông tin và hoàn thiện cơ chế điều hành thị trường kim loại quý.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng Giả thuyết thị trường hiệu quả được phát triển bởi Eugene Fama, tập trung vào dạng hiệu quả bậc trung bình. Theo lý thuyết này, một thị trường tài chính đạt hiệu quả dạng vừa khi toàn bộ các thông tin công khai trên phương tiện truyền thông phải được phản ánh tức thì và đầy đủ vào giá tài sản, triệt tiêu khả năng tạo ra lợi nhuận vượt trội bất thường từ việc khai thác thông tin công bố.

Bên cạnh đó, nghiên cứu kết hợp lý thuyết can thiệp thị trường của Ngân hàng Trung ương theo mô hình của Salant và Henderson cùng các nghiên cứu về vai trò tài sản trú ẩn an toàn của vàng từ Hội đồng Vàng Thế giới. Khung phân tích vận dụng hệ thống các khái niệm tài chính định lượng cốt lõi gồm:

• Suất sinh lợi bất thường của giá vàng tại ngày giao dịch cụ thể, đo lường phần chênh lệch giữa suất sinh lợi thực tế của vàng trong nước và suất sinh lợi kỳ vọng dựa trên thị trường vàng thế giới.
• Suất sinh lợi bất thường trung bình của toàn bộ các sự kiện nghiên cứu trong mẫu tại từng thời điểm quanh ngày sự kiện.
• Suất sinh lợi bất thường trung bình tích lũy dùng để đánh giá phản ứng tổng hợp của giá vàng trong toàn bộ khung cửa sổ thời gian.
• Cửa sổ sự kiện và cửa sổ ước lượng làm căn cứ đo lường độ lệch chuẩn tham chiếu và xác định tính có ý nghĩa thống kê của các biến động giá.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu thứ cấp phục vụ phân tích bao gồm chuỗi giá bán đóng cửa vàng miếng SJC hàng ngày do Công ty Vàng Bạc Đá Quý Sài Gòn công bố và giá vàng giao ngay thế giới tính theo USD/ounce từ Hội đồng Vàng Thế giới trong giai đoạn từ ngày 22/7/2009 đến ngày 21/9/2013. Giá vàng thế giới được quy đổi về đơn vị VNĐ/lượng thông qua tỷ giá bán ra của Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam cùng các chi phí thực tế gồm phí vận chuyển 0,75 USD/ounce, phí bảo hiểm 0,25 USD/ounce, thuế nhập khẩu 1% và phí gia công 40.000 VNĐ/lượng.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 100 sự kiện can thiệp chính sách được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu có chủ đích và chia làm hai chuỗi dữ liệu độc lập:

• Chuỗi 40 sự kiện ban hành văn bản quy phạm pháp luật và thông cáo chính sách từ tháng 11/2009 đến tháng 9/2013, tiêu biểu như Thông tư 01/2010/TT-NHNN về đóng cửa tài khoản vàng ở nước ngoài, Thông tư 11/2011/TT-NHNN chấm dứt huy động vốn bằng vàng, và Nghị định 24/2012/NĐ-CP về độc quyền vàng miếng.
• Chuỗi 60 phiên đấu thầu vàng miếng liên tiếp của Ngân hàng Nhà nước diễn ra từ ngày 28/3/2013 đến ngày 19/9/2013 với tổng khối lượng vàng chào thầu cung ứng ra thị trường vượt mức 60 tấn.

Nghiên cứu ứng dụng quy trình nghiên cứu sự kiện 7 bước chuẩn mực theo mô hình của Campbell, Lo và MacKinlay. Lý do lựa chọn phương pháp này xuất phát từ khả năng cô lập chính xác tác động của các cú sốc thông tin lên giá tài sản thông qua việc kiểm định thống kê các chỉ số lợi nhuận bất thường. Cửa sổ sự kiện được thiết lập ngắn trong khoảng thời gian 5 ngày, tính từ 2 ngày trước sự kiện đến 2 ngày sau sự kiện. Khung thời gian ngắn này giúp loại bỏ tối đa các yếu tố nhiễu từ biến động tỷ giá, lạm phát vĩ mô và ngăn ngừa hiện tượng chồng lấn dữ liệu giữa các phiên đấu thầu diễn ra liên tục cách nhau từ 2 đến 3 ngày.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích định lượng từ mô hình nghiên cứu sự kiện mang lại các kết quả thực nghiệm nổi bật sau:

• Thị trường vàng Việt Nam không đạt tính hiệu quả dạng vừa trước các thông tin chính sách quản lý của Nhà nước. Giá vàng SJC phản ứng rất mạnh và có sự đảo chiều rõ nét trong khung thời gian 1 ngày trước và 1 ngày sau ngày công bố sự kiện. Cụ thể, suất sinh lợi bất thường trung bình có xu hướng tăng mạnh trước ngày thông tin được công bố chính thức và đột ngột giảm mạnh ngay sau khi thông tin ban hành, cho thấy sự hiện diện của hiện tượng rò rỉ thông tin trước sự kiện.
• Đối với chuỗi 60 phiên đấu thầu vàng của Ngân hàng Nhà nước, biến động của suất sinh lợi bất thường diễn ra với biên độ ngắn hơn và tập trung chủ yếu vào 2 ngày trước phiên đấu thầu. Tại đúng ngày diễn ra phiên đấu thầu, giá vàng lại phản ứng mờ nhạt do phần lớn kỳ vọng về nguồn cung đã được các tác nhân thị trường phản ánh và chiết khấu từ trước.
• Chính sách can thiệp đấu thầu không đạt được mục tiêu thu hẹp khoảng cách giá vàng trong nước với thế giới. Khoảng cách chênh lệch giá không những không giảm mà còn tăng từ mức trung bình khoảng 6% đến 8% trước khi đấu thầu lên mức 11% đến 13% trong giai đoạn diễn ra 60 phiên đấu thầu, thường xuyên duy trì mức chênh lệch tuyệt đối từ 4 đến 5 triệu đồng/lượng.
• Kiểm định so sánh phương sai cho thấy rủi ro biến động chênh lệch giá vàng sau thời điểm bắt đầu đấu thầu ngày 28/3/2013 cao hơn đáng kể và có ý nghĩa thống kê so với giai đoạn trước khi thực hiện đấu thầu.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến hiện tượng thị trường vàng phản ứng bất thường trước thông tin chính sách xuất phát từ tình trạng bất cân xứng thông tin. Một bộ phận nhà đầu cơ và tổ chức kinh doanh nắm bắt thông tin sớm đã tận dụng cơ hội để gom hàng đẩy giá trước ngày ban hành văn bản pháp luật, sau đó thực hiện chốt lời khi chính sách chính thức công bố, khiến giá vàng quay đầu giảm mạnh.

Bên cạnh đó, việc chênh lệch giá vàng ngày càng nới rộng dù Ngân hàng Nhà nước đã bơm ra hơn 60 tấn vàng qua 60 phiên đấu thầu bắt nguồn từ tính chất độc quyền thương hiệu vàng miếng SJC và việc cấm nhập khẩu vàng tự do theo Nghị định 24/2012/NĐ-CP. Thị trường vàng trong nước bị cô lập hoàn toàn với thị trường quốc tế, triệt tiêu cơ chế tự cân bằng giá. Hơn nữa, lượng vàng trúng thầu trong giai đoạn này chủ yếu được các ngân hàng thương mại mua về để tất toán trạng thái huy động vàng theo quy định trước ngày 30/6/2013, chứ không thực sự chuyển hóa thành nguồn cung vàng thương mại giải tỏa cơn khát tích trữ của người dân.

Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa thông qua đồ thị chuỗi thời gian biểu diễn tương quan giữa giá vàng SJC và giá vàng thế giới quy đổi, làm nổi bật đường phân kỳ chênh lệch giá ngày càng dốc đứng sau tháng 3/2013. Đồng thời, bảng tổng hợp kiểm định t-test cho các hệ số suất sinh lợi bất thường trung bình và suất sinh lợi tích lũy tại các mốc ngày trong cửa sổ sự kiện cung cấp minh chứng rõ ràng về sự tồn tại của lợi nhuận vượt trội. Kết quả này hoàn toàn nhất quán với các phát hiện của Salant và Henderson về việc các đợt đấu thầu của chính phủ thường bị thị trường dự báo và chiết khấu trước, làm giảm sút hiệu lực can thiệp thực tế tại ngày diễn ra sự kiện.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm nâng cao tính minh bạch, hạn chế hiện tượng đầu cơ trục lợi và từng bước đưa giá vàng trong nước tiệm cận với thị trường thế giới, các giải pháp sau được đề xuất:

• Hoàn thiện quy trình công bố thông tin chính sách tiền tệ: Ngân hàng Nhà nước cần thiết lập cơ chế phát ngôn và công khai hóa lộ trình ban hành văn bản quy phạm pháp luật, kiểm soát chặt chẽ quy trình soạn thảo nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng rò rỉ thông tin nội bộ. Mục tiêu là kéo giảm 50% biên độ biến động của suất sinh lợi bất thường tại các mốc trước ngày công bố chính sách trong vòng 12 tháng tới.
• Cải tiến cơ chế xác định giá sàn trong các phiên đấu thầu vàng: Ngân hàng Nhà nước cùng các cơ quan điều hành thị trường cần điều chỉnh phương pháp định giá sàn đấu thầu bám sát giá vàng thế giới quy đổi thực tế, tránh neo giá sàn theo giá thị trường tự do đang bị méo mó. Mục tiêu đặt ra là từng bước kéo giảm tỷ lệ chênh lệch giá vàng trong nước và quốc tế từ mức trên 11% xuống dưới 5% trong lộ trình 24 tháng.
• Thiết lập sàn giao dịch vàng quốc gia tập trung: Bộ Tài chính phối hợp với Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu xây dựng sàn giao dịch hàng hóa vàng có sự quản lý của Nhà nước, triển khai các sản phẩm phái sinh và chứng chỉ vàng thay thế cho việc nắm giữ vàng miếng vật chất chiếm tới 75% nhu cầu. Giải pháp này hướng tới chuyển hóa nguồn lực vàng tích trữ trong dân vào nền kinh tế trong giai đoạn 3 đến 5 năm tới.
• Linh hoạt hóa cơ chế xuất nhập khẩu vàng nguyên liệu: Cơ quan quản lý cần xem xét thí điểm cấp hạn ngạch nhập khẩu vàng nguyên liệu có kiểm soát cho các doanh nghiệp chế tác uy tín theo từng quý nhằm tái lập tính liên thông với thị trường quốc tế, giải quyết tình trạng khan hiếm nguồn cung cục bộ trong thời hạn 18 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và thực tiễn phong phú cho các nhóm độc giả chuyên biệt:

• Cơ quan hoạch định chính sách và Ngân hàng Nhà nước: Khai thác hệ thống dữ liệu thực nghiệm về 40 sự kiện chính sách và 60 phiên đấu thầu để đánh giá độ trễ tác động của truyền thông chính sách, từ đó tối ưu hóa công cụ điều hành thị trường kim loại quý và kiểm soát rủi ro bất ổn tiền tệ.
• Các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp kinh doanh vàng bạc: Sử dụng kết quả phân tích phản ứng giá trong cửa sổ 5 ngày để xây dựng chiến lược quản trị rủi ro danh mục vàng, dự báo chính xác xu hướng giá trước các mốc can thiệp của cơ quan quản lý.
• Nhà đầu tư cá nhân và tổ chức tài chính: Nhận diện rõ quy luật biến động của suất sinh lợi bất thường và rủi ro từ hiện tượng bất cân xứng thông tin, từ đó xây dựng kế hoạch phân bổ vốn an toàn, tránh tâm lý hoảng loạn mua đuổi trong các đợt sốt giá ảo.
• Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu tài chính: Tham khảo quy trình 7 bước ứng dụng phương pháp nghiên cứu sự kiện của Campbell và cộng sự trên thị trường hàng hóa tài chính tại một nền kinh tế đang phát triển.

Câu hỏi thường gặp

Thị trường vàng Việt Nam có đạt hiệu quả dạng vừa theo lý thuyết EMH không?

Thị trường vàng Việt Nam không đạt hiệu quả dạng vừa trong giai đoạn 2009 - 2013. Bằng chứng thực nghiệm cho thấy suất sinh lợi bất thường biến động mạnh và có ý nghĩa thống kê ngay trước và sau ngày công bố chính sách, chứng minh thông tin bị rò rỉ và giá không phản ánh tức thì các thông tin công khai.

Vì sao giá vàng thường tăng trước ngày ban hành chính sách và giảm ngay sau đó?

Hiện tượng này xuất phát từ sự bất cân xứng thông tin và hoạt động đầu cơ đón đầu. Các nhóm nhà đầu tư tiếp cận thông tin sớm đã tiến hành gom vàng đẩy giá lên trong 1 đến 2 ngày trước sự kiện, sau đó đồng loạt bán chốt lời khi chính sách chính thức ban hành khiến giá giảm mạnh.

Hoạt động đấu thầu hơn 60 tấn vàng có giúp thu hẹp chênh lệch giá với thế giới không?

Hoạt động đấu thầu không giúp thu hẹp chênh lệch giá. Trong suốt 60 phiên đấu thầu từ tháng 3 đến tháng 9 năm 2013, mức chênh lệch giữa giá vàng SJC và giá thế giới quy đổi vẫn tăng từ 6% đến 8% lên mức 11% đến 13%, do nguồn cung này chủ yếu phục vụ nhu cầu tất toán trạng thái của các ngân hàng.

Tại sao nghiên cứu lại lựa chọn cửa sổ sự kiện ngắn 5 ngày từ -2 đến +2?

Cửa sổ sự kiện 5 ngày được lựa chọn nhằm tập trung đo lường phản ứng tức thì của giá vàng, đồng thời loại trừ tác động gây nhiễu từ các biến số vĩ mô như lạm phát hay tỷ giá. Khung thời gian ngắn cũng giúp tránh hiện tượng chồng lấn dữ liệu giữa các phiên đấu thầu diễn ra liên tục.

Nghị định 24/2012/NĐ-CP đã tác động như thế nào đến chênh lệch giá vàng?

Nghị định 24/2012/NĐ-CP xác lập quyền độc quyền sản xuất vàng miếng và ngừng cấp phép nhập khẩu vàng tự do, tạo ra sự đứt gãy liên thông giữa thị trường trong nước và quốc tế. Điều này khiến giá vàng SJC thường xuyên cao hơn giá vàng thế giới quy đổi từ 4 đến 5 triệu đồng/lượng.

Kết luận

• Luận văn đã chứng minh thực nghiệm thị trường vàng Việt Nam giai đoạn 2009 - 2013 không đạt tính hiệu quả dạng vừa trước các thông tin chính sách của Nhà nước.
• Xuất hiện hiện tượng rò rỉ thông tin rõ nét khiến giá vàng biến động mạnh và có xu hướng tăng trước ngày ban hành chính sách rồi đảo chiều giảm sau đó.
• Chuỗi 60 phiên đấu thầu vàng của Ngân hàng Nhà nước tập trung phản ứng vào 2 ngày trước sự kiện và không giúp kéo giảm mức chênh lệch giá vàng trong nước so với thế giới.
• Mức độ rủi ro biến động chênh lệch giá vàng gia tăng đáng kể trong thời gian diễn ra hoạt động đấu thầu vàng miếng SJC do thiếu tính liên thông thị trường.
• Đóng góp khoa học then chốt của luận văn là việc tiên phong ứng dụng phương pháp nghiên cứu sự kiện chuẩn mực để định lượng phản ứng thị trường vàng trước can thiệp thể chế tại Việt Nam.

Trong giai đoạn 12 đến 24 tháng tới, các cơ quan quản lý cần khẩn trương chuẩn hóa quy trình công bố thông tin, cải tiến phương thức định giá đấu thầu và từng bước thí điểm sàn giao dịch vàng tập trung. Quý độc giả, các chuyên gia kinh tế và nhà hoạch định chính sách hãy cùng nghiên cứu chi tiết toàn văn công trình để đóng góp thêm các giải pháp thiết thực cho sự phát triển minh bạch của thị trường tài chính quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN THỊ TRƯỜNG VÀNG VÀ CÁC NGHIÊN CỨU VỀ VÀNG TRÊN THẾ GIỚI 1. Tổng quan thị trường vàng 1. Vai trò của vàng đối với nền kinh tế  Vàng là phương tiện cất giữ giá trị Trong bối cảnh suy thoái kinh tế đang lan rộng trên toàn cầu, các quốc gia có khuynh hướng gia tăng dự trữ vàng. Lịch sử kinh tế thế giới cho thấy có nhiều quốc gia đã liên tục sử dụng vàng như một loại tài sản thay cho nợ khi họ gặp khó khăn trong cán cân thanh toán và khi họ cần vay vốn từ các thị trường vốn quốc tế.

Theo Mani và Vuyyuri (2002), mặc dù chế độ bản vị vàng đã không còn được duy trì, vẫn còn nhiều nguyên nhân khiến cho nhu cầu vàng không hề bị suy giảm. Theo số liệu của Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế năm 2001, gần 58% số nước trên thế giới vẫn đang nắm giữ vàng như một phần dự trữ quốc gia.  Vàng giúp đa dạng hóa danh mục đầu tư Chua và cộng sự (1990) đã chứng minh rằng vàng cung cấp lợi ích cho việc đa dạng hóa. Tại các thị trường phát triển, vàng mang đến các cơ hội đầu tư và cũng được xem như một phần cộng thêm vào trong danh mục.

Nhưng ở Ấn Độ không có các quỹ đầu tư tương hỗ vàng cũng như chứng khoán của các công ty khai thác vàng. Do vậy, các nhà đầu tư chỉ có thể đầu tư vào vàng thỏi. Nhưng quỹ tương hỗ vàng cũng như bản thân vàng không mang lại rủi ro đồng nhất cho một danh mục đầu tư (Blose 1996). Do vậy vàng cũng được hiểu là một công cụ phòng chống rủi ro hữu hiệu đặc biệt là trong thời kỳ nền kinh tế bất ổn.

Blose (1996) nghiên cứu 27 quỹ hỗ tương đầu tư vào các công ty khai thác vàng. Các kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng nhà đầu tư nào muốn sử dụng lợi nhuận từ vàng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -7- như một công cụ phòng ngừa (hoặc đa dạng hóa) cho danh mục đầu tư của mình hay muốn đầu cơ giá vàng thì đều có thể tận dụng các quỹ tương hỗ. Blose cũng tranh luận rằng cổ phiếu của công ty vàng và các quỹ hỗ tương vàng không thể thay thế tốt hơn cho việc đầu tư bằng vàng thỏi bởi lẽ ở Ấn Độ, người ta không có quỹ tương hỗ hay những công ty khai thác vàng.  Vàng là công cụ phòng chống lạm phát Trong một vài nghiên cứu trước đây trong những năm 1980 và 1990, vàng được đánh giá là công cụ phòng ngừa lạm phát gia tăng và những bất định trong nền kinh tế.

Hội đồng vàng thế giới (2005) tuyên bố vàng là một hàng rào hiệu quả chống lạm phát, có tương quan nghịch với đồng Đôla Mỹ và do đó là tiền tệ trú ẩn chống lại lạm phát tốt. Nếu vàng là hàng rào hoàn hảo trong nội bộ một quốc gia thì giá vàng tính theo đồng tiền trong nước đó nên tăng ở mức tương tự như chỉ số giá trong nước. Nếu vàng là hàng rào hoàn hảo bên ngoài một quốc gia thì giá vàng tính theo đồng tiền nước đó nên tăng cùng một tỷ lệ tương tự như tỷ giá của nước đó. Vàng được coi là một hàng rào chống lại lạm phát nếu những thay đổi trong lợi nhuận trên đầu tư vàng có thể bù đắp được những thay đổi trong mức giá chung của một quốc gia cụ thể.

Một trong những quỹ được nghiên cứu bởi Blose (1996) là Quỹ Vàng và Chính Phủ (“The Gold and Government Fund”), đầu tư vào cả trái phiếu chính phủ và vàng. Vàng có khuynh hướng di chuyển cùng hướng với lạm phát và trái phiếu thì có khuynh hướng ngược chiều với chứng khoán. Do vậy, rủi ro lạm phát đối với vàng có thể được phòng ngừa bởi một quỹ đầu tư nào đó. Theo Ghura (1990) và Chirstie và cộng sự (2000), giá vàng có xu hướng gia tăng nếu lạm phát và tổng sản lượng đầu ra của Mỹ gia tăng đột biến hay nếu thị trường lao động bị thu hẹp lại hơn so với dự kiến của thị trường.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -8- Giá vàng giao ngay Chỉ số giá tiêu dùng Mỹ (Tháng 1/1975 đến tháng 3/2012) Hình 1.1: Giá vàng giao ngay từ tháng 1/1975 đến tháng 3/2012 “Nguồn: Bloomberg” Hình 1.1 cho thấy trong suốt thời kỳ từ tháng 1/1975 đến tháng 3/2012, giá vàng có xu hướng ngày càng gia tăng khi chỉ số tiêu dùng của Mỹ tăng theo thời gian. Đường màu đỏ cho thấy giá vàng dao động xoay quanh chỉ số CPI của Mỹ. Do vậy, vàng được xem là một công cụ phòng ngừa lạm phát hữu hiệu.  Vàng là công cụ đầu tư thay thế đồng USD Vàng thường được sử dụng như một công cụ đầu tư hiệu quả thay thế đồng USD – đồng tiền được giao dịch phổ biến trên thế giới.

Thông thường, nếu đồng USD tăng giá thì vàng sẽ giảm giá và ngược lại. Hiện tại, đồng USD đang bị định giá thấp do lạm phát và những khoản tài trợ cho thâm hụt ngân sách chính phủ, những khoản nợ cá nhân cũng như khoản nợ công khác. Đồng thời, lạm phát đã làm giảm sức mua của USD theo thời gian. Do vậy, ngày càng có nhiều người quay trở lại với vàng như là một loại tài sản được ưa chuộng hơn và đầu tư vào vàng được xem là một trong những cách đầu tư hiệu quả trong việc phòng chống rủi ro giảm giá của đồng USD.

Đặc biệt LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] -9- trong thời buổi suy thoái kinh tế, khi đồng USD bị sụt giảm giá trị thì vàng lại đóng vai trò là một tài sản thay thế hữu hiệu. Eeden (2000) kết luận rằng vàng là tiền và hơn nữa nó luôn luôn không hề bị sụt giảm vai trò cất giữ giá trị. Nếu đồng USD giảm giá thì theo như bài nghiên cứu, giá vàng sẽ tăng vụt lên. Các yếu tố tác động đến giá vàng 1.

Cung – cầu trên thị trường vàng Theo Roache và Rossi (2009), vàng cũng có khuynh hướng nhạy cảm với những thông tin liên quan đến cung và cầu. Cụ thể, một vài nghiên cứu đã chỉ ra rằng những công bố của ngân hàng trung ương liên quan đến việc bán ra lượng vàng dự trữ có khuynh hướng gây ra sự sụt giảm giá vàng – Cai, Cheung và Wong (2001). - Tình hình cung vàng trên thế giới Cũng như các loại hàng hóa khác, giá vàng vẫn hoạt động thông qua quy luật cung cầu. Tuy nhiên, số lượng vàng trên thế giới là hữu hạn và ngày nay, sản lượng khai thác vàng đang có khuynh hướng sụt giảm.

Năm 2013 được cho là một năm tiêu thụ vàng ít nhất trong vòng 5 năm kể từ năm 2008 sau khi vàng rơi vào tình trạng đi xuống. Nguồn cung vàng đã qua sử dụng chiếm khoảng 1/3 nguồn cung vàng toàn cầu. Theo nhận định của các chuyên gia phân tích và đầu tư, xu hướng giảm lượng vàng khai thác sẽ tiếp tục cho đến hết năm 2013.1 Theo Hội đồng vàng thế giới – WGC (2013) vàng được cung cấp chủ yếu thông qua các hình thức: khai thác mỏ, tái chế vàng. Trong đó, lượng vàng khai thác từ các mỏ khá ổn định và chiếm phần lớn tỷ trọng trong tổng lượng cung, đạt trung bình xấp xỉ 2.547 tấn vàng mỗi năm tương đương 61.4% tổng lượng cung vàng trên toàn thế giới tính trong quãng thời gian 2008 – 2012.

Phần lớn còn lại là vàng tái chế mang ý nghĩa lớn về mặt kinh tế vì có khả năng phục hồi lại từ những hình thức sử dụng khác bằng việc nung chảy, tinh chế và tái chế. Trong giai đoạn 2008-2012, vàng tái chế chiếm khoảng 38.6% nguồn cung vàng hàng năm. 1 Theo “http://baodientu.vn/Thi-truong/So-phan-cua-gia-vang-the-gioi/177375.vgp” LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - 10 - Lượng vàng khai thác từ hầm mỏ (2,547 tấn) 61.2: Cung vàng thế giới trung bình 5 năm (2008 – 2012) “Nguồn: Thomson Reuters GFMS, Hội Đồng Vàng Thế Giới” - Nhu cầu vàng trên thế giới Theo báo cáo mới đây nhất của WGC về nhu cầu vàng trong quý 2 năm 2013, Trung Quốc và Ấn Độ vẫn tiếp tục dẫn đầu về cầu tiêu dùng trên thị trường vàng toàn cầu trong đó 2 quốc gia này chiếm tới 60% nhu cầu vàng trang sức thế giới và khoảng ½ nhu cầu vàng miếng và xu. Tuy nhiên báo cáo cũng cho thấy, tổng nhu cầu tiêu thụ vàng (trang sức, thỏi và xu) của mỗi quốc gia chỉ bằng 50% so với cùng kỳ năm 2012.

Theo WGC (2013), nhu cầu vàng thể hiện qua các hình thức: nhu cầu vàng trang sức, nhu cầu đầu tư, nhu cầu sử dụng công nghệ, công nghiệp, nhu cầu dự trữ vàng của các Ngân hàng trung ương. Trong đó, nhu cầu sử dụng vàng làm đồ trang sức chiếm phần lớn trong nhu cầu tiêu thụ vàng nói chung (khoảng 49% tổng nhu cầu vàng). Năm 2012, nhu cầu tiêu thụ vàng trang sức lên tới 2,002 tấn, tương đương giá trị 101.8 tỷ USD, chiếm gần một nửa tổng nhu cầu toàn cầu. Đặc biệt, Ấn Độ tiêu thụ nhiều vàng trang sức nhất, chiếm 28% tổng nhu cầu vàng trang sức trong năm 2012, xuất phát từ những yếu tố văn hóa truyền thống tín ngưỡng.

Ngoài ra, nhu cầu vàng cho đầu tư cũng tăng trưởng mạnh mẽ và xếp thứ hai trong cơ cấu nhu cầu tiêu thụ vàng nói chung, chiếm 36.3% tổng cầu vàng trên thế giới. Trong giai đoạn 2008 – 2012, giá trị LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - 11 - vàng đầu tư tăng trưởng gần 435%. Việc sử dụng vàng trong các ngành điện tử, công nghiệp, y tế và nha khoa chiếm khoảng 10.8% tổng nhu cầu, trung bình hàng năm tiêu thụ khoảng 439 tấn vàng giai đoạn năm 2008-2012. Phần nhu cầu vàng còn lại thuộc về các Ngân hàng trung ương và các tổ chức đa quốc gia (như Quỹ Tiền Tệ Quốc Tế) để làm tài sản dự trữ.

Hiện nay, các nền kinh tế mới nổi phát triển nhanh chóng và có nhu cầu đối với vàng ngày càng cao nhằm cân đối với lượng ngoại tệ nắm giữ và trở thành phương tiện dự trữ an toàn. Ngoài ra, các ngân hàng trung ương châu Âu cũng tăng cường tích trữ vàng sau khủng hoảng tài chính nghiêm trọng, đồng Euro mất giá.0% Ngân hàng trung ương (160 tấn) 3.9% * Nhu cầu đầu tư không bao gồm đầu tư trên thị trường phi chính thức và các loại chứng khoán khác Hình 1.3: Cầu vàng thế giới trung bình 5 năm (2008 – 2012) “Nguồn: Thomson Reuters GFMS, Hội Đồng Vàng Thế Giới” 1.