Chương 1: Cơ sở lý luận của đề tài nghiên cứu Chương 2: Tổng quan về Công ty TNHH Mazars Việt Nam. Chương 3: Thực trạng kiểm toán khoản mục Tài sản cố định tại Công ty TNHH Mazars Việt Nam. Chương 4: Nhận xét và kiến nghị. Khóa luận tốt nghiệp Lưu Hoàng Anh Thư 3 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU Bản chất và đặc điểm TSCĐ Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam TSCĐ Định nghĩa Tài sản là nguồn lực doanh nghiệp có thể kiểm soát được và dự tính đem lại lợi ích kinh tế trong tương lai cho doanh nghiệp.
TSCĐ hữu hình: là những tài sản có hình thái vật chất do doanh nghiệp năm giữ để sử dụng cho hoạt động sản xuất, kinh doanh phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ hữu hình. TSCĐ vô hình:là tài sản không có hình thái vật chất nhưng xác định được giá trị và do doanh nghiệp nắm giữ, sử dụng trong sản xuất, kinh doanh, cung cấp dịch vụ hoặc cho các đối tượng khác thuê phù hợp với tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ vô hình Điều kiện ghi nhận Nguyên giá TSCĐ hữu hình được ghi nhận là tài sản khi thỏa mãn đồng thời 4 điều kiện sau: Chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai từ việc sử dụng tài sản đó Nguyên giá tài sản phải được xác định một cách đáng tin cậy Thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm Có đủ tiêu chuẩn giá trị theo quy định hiện hành Một tài sản vô hình được ghi nhận là TSCĐ vô hình phải thỏa mãn đồng thời: Định nghĩa TSCĐ vô hình nhằm phân biệt TSCĐ vô hình với TSCĐ hữu hình thông qua đặc điểm hình thái phi vật chất nhưng vẫn xác định được giá trị của tài sản Bốn tiêu chuẩn ghi nhận TSCĐ hữu hình Đo lường giá trị ban đầu Gía trị ban đầu của TSCĐ được xác định theo nguyên giá. Nguyên giá là toàn bộ các chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra để có được TSCĐ tính đến thời điểm đưa tài sản đó vào trạng thái sẵn sàng sử dụng. Đối với tài sản được tài trợ, biếu tặng thì ghi nhận theo giá trị hợp lý ban đầu, nếu không xác định được giá trị này thì ghi nhận theo giá trị danh nghĩa cộng các chi phí liên quan trực tiếp đến việc đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng.
Có nhiều trường hợp để xác định nguyên giá TSCĐ như: Khóa luận tốt nghiệp Lưu Hoàng Anh Thư 4 TSCĐ hữu hình mua sắm: nguyên giá là giá mua thực tế( trừ các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá) cộng các khoản thuế không được hoàn lại và chi phí liên quan trực tiếp để đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng như chi phí vân chuyển, bốc dỡ, nâng cấp, lắp đặt, chạy thử,… TSCĐ hữu hình mua dưới hình thức trao đổi với TSCĐ hữu hình không tương tự hoặc tài sản khác: Cách xácđịnh nguyên giá cũng giống như trường hợp mua sắm TSCĐ nhưng vì không xác định được giá mua thực tế khi mua TSCĐ mới trên thị trường nên sẽ dựa trên giá trị hợp lý của tài sản nhận về và đem đi trao đổi. TSCĐ hữu hình tự xây dựng hoặc tự sản xuất: nguyên giá là giá thành thực tế tạo nên TSCĐ cộng chi phí liên quan trực tiếp để đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng bao gồm cả chi phí lắp đặt, chạy thử. Lưu ý nguyên giá không bao gồm các khoản chi phí vượt ngoài định mức theo quy định. TSCĐ do đầu tư xây dựng cơ bản: nguyên giá là giá quyết toán công trình xây dựng và lệ phí trước bạ cộng với các chi phí liên quan trực tiếp khác.
TSCĐ hữu hình được cấp, được chuyển đến: nguyên giá là giá trị còn lại của TSCĐ trên sổ kế toán của đơn vị cấp hoặc theo giá trị đánh giá thực tế của Hội đồng giao nhận cộng với chi phí liên quan trực tiếp để đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng. TSCĐ được cho, biếu tặng, nhận lại góp vốn, nhận góp vốn liên doanh hay phát hiện thừa: cũng giống như TSCĐ hữu hình được cấp, được chuyển đến, nguyên giá là giá trị đánh giá thực tế của Hội đồng giao nhận cộng với chi phí liên quan trực tiếp để đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng. Chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu Các chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu TSCĐ hữu hình được ghi tang nguyên giá của tài sản nếu các chi phí này chắc chắn làm tang lợi ích kinh tế trong tương lai do sử dụng tài sản đó. Các chi phí phát sinh không thỏa mãn điều kiện trên phải được ghi nhận là chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ.
Các chi phí phát sinh sau ghi nhận ban đầu TSCĐ hữu hình được ghi tang nguyên giá của tài sản nếu chúng thực sự cải thiện trạng thái hiện tại so với trạng thái tiêu chuẩn ban đầu của tài sản đó, như: Thay đổi bộ phận của TSCĐ hữu hình làm tang thời gian sử dụng hữu ích, hoặc làm tăng năng suất sử dụng của chúng Khóa luận tốt nghiệp Lưu Hoàng Anh Thư 5 Cải tiến bộ phận của TSCĐ hữu hình làm tăng đáng kể chất lượng sản phẩm sản xuất ra Áp dụng quy trình công nghệ sản xuất mới làm giảm chi phí hoạt động của tài sản so với trước. Phân loại TSCĐ Phân loại TSCĐ theo tính chất giúp cho việc quản lý và hạch toán chi tiết cụ thể theo từng loại, nhóm TSCĐ, phân bổ đúng số khấu hao vào chi phí sản xuất kinh doanh để thu hồi đủ vốn TSCĐ đã sử dụng. Thông qua đó biết được tỷ trọng từng loại TSCĐ trong doanh nghiệp để có sự đầu tư, trang bị thích hợp và thực hiện yêu cầu đổi mới về TSCĐ cho phù hợp với chiến lược phát triển sản xuất kinh doanh. Kế toán TSCĐ hữu hình được phân loại theo nhóm tài sản có cùng tính chất và mục đích sử dụng trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, gồm: - Nhà cửa, vật kiến trúc - Máy móc, thiết bị - Phương tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn - Thiết bị, dụng cụ quản lý - Vườn cây lâu năm, súc vật làm việc và cho sản phẩm - TSCĐ hữu hình khác Thông thường, TSCĐ vô hình được phân loại như sau: - Quyền sử dụng đất: toàn bộ các chi phí thực tế đã chi ra có liên quan trực tiếp tới đất sử dụng, bao gồm: tiền chi ra để có quyền sử dụng đất, chi phí cho đền bù, giải phóng mặt bằng… - Quyền phát hành - Bản quyền, bằng sáng chế - Nhãn hiệu hàng hóa - Phần mềm máy tính - Giấy phép và giấy phép nhượng quyền: giấy phép khai thác, giấy phép sản xuất loại sản phẩm mới… - TSCĐ vô hình khác: bao gồm các loại TSCĐ vô hình khác chưa được quy định phản ánh ở trên như bản quyền, quyền sử dụng hợp đồng,.
Khóa luận tốt nghiệp Lưu Hoàng Anh Thư 6 Chi phí khấu hao Khái niệm chi phí khấu hao Theo Chuẩn mực kế toán Việt Nam VAS 03 và VAS 04, khấu hao TSCĐ là sự phân bổ một cách có hệ thống giá trị phải khấu hao của TSCĐ trong suốt thời gian sử dụng hữu ích của tài sản đó Giá trị phải khấu hao là nguyên giá của TSCĐ ghi trên BCTC trừ đi giá trị thanh lý ước tính của tài sản đó. Trong đó, giá trị thanh lý là giá trị ước tính thu được khi hết thời gian sử dụng hữu ích của tài sản sau khi trừ đi chi phí khấu thanh lý ước tính. Thời gian sử dụng hữu ích là thời gian mà TSCĐ phát huy được tác dụng cho sản xuất kinh doanh tính bằng: thời gian mà doanh nghiệp dự tính sử dụng TSCĐ hoặc số lượng sản phẩm hoặc các đơn vị tính tương tự mà doanh nghiệp dự tính thu được từ việc sử dụng tài sản. Các phương pháp trích khấu hao Theo VAS 03, mục 29, phương pháp khấu hao phải phù hợp với lợi ích kinh tế mà tài sản đem lại cho doanh nghiệp.
Số khấu hao của từng kỳ được hạch toán vào chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ, trừ khi chúng được tính vào giá trị của các tài sản khác, như: khấu hao TSCĐ hữu hình dùng cho hoạt động trong giai đoạn triển khai là một bộ phận chi phí cấu thành nguyên giá TSCĐ vô hình (theo quy điịnh của Chuẩn mực TSCĐ hữu hình), hoặc chi phí khấu hao TSCĐ hữu hình dùng cho quá trình tự xây dựng hoặc tự chế các tài sản khác. Gồm có các phương pháp trích khấu hao: o Phương pháp khấu hao đường thẳng o Phương pháp khấu hao theo số dư giảm dần có điều chỉnh: được áp dụng đối với các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực có công nghệ đòi hỏi phải thay đổi, phát triển nhanh o Phương pháp khấu hao theo số lượng, khối lượng sản phẩm Trình bày tóm tắt các chính sách kế toán liên quan đến TSCĐ Dưới đây là các chính sách kế toán cơ bản thường hay được các doanh nghiệp áp dụng nhằm đảm bảo BCTC của doanh nghiệp tuân thủ các nguyên tắc kế toán cơ bản đồng thời đảm bảo báo cáo được trình bày một cách trung thực và khách quan. Nếu có bất kỳ thay đổi nào sẽ được bổ sung cho phù hợp với từng khách hàng phụ thuộc Khóa luận tốt nghiệp Lưu Hoàng Anh Thư 7 vào quy mô, đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và trình độ quản lý của doanh nghiệp, đơn vị kinh tế. TSCĐ hữu hình TSCĐ hữu hình được thể hiện theo nguyên giá trừ đi giá trị hao mòn lũy kế.
Nguyên giá TSCĐ bao gồm giá mua và những chi phí có liên quan trực tiếp đến việc đưa tài sản vào sẵn sàng hoạt động như dự kiến. Các chi phí mua sắm, nâng cấp và đổi mới TSCĐ được ghi tăng nguyên giá của tài sản và chi phí bảo trì, sửa chữa được hạch toán vào kết quả hoạt động kinh doanh khi phát sinh. Khi TSCĐ hữu hình được bán hay thanh lý, nguyên giá và giá trị hao mòn lũy kế được xóa sổ và các khoản lãi lỗ phát sinh do thanh lý tài sản được hạch toán vào kết quả hoạt động kinh doanh.