Chương 1 : Giới thiệu Chương 2 : Cơ sở lý luận kế toán công nợ Chương 3 : Tổng quan về công ty TNHH XD TM DV Nguyễn Minh Hoàng Chương 4 : Thực trạng công tác kế toán công nợ tại công ty TNHH XD TM DV Nguyễn Minh Hoàng Chương 5 : Nhận xét và kiến nghị 2 c CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CÔNG NỢ 2.1 Một số vấn đề chung về các nghiệp vụ thanh toán 2.1 Khái niệm - Thanh toán: là sự chuyển giao tài sản của một bên (người hoặc công ty, tổ chức) cho bên kia, thường được sử dụng khi trao đổi sản phẩm hoặc dịch vụ trong một giao dịch có ràng buộc pháp lý. - Phương thức thanh toán: dạng thức đơn giản và cổ xưa nhất của thanh toán là hàng đổi hàng. Trong thế giới hiện đại, các hình thức thanh toán bao gồm tiền mặt, chuyển khoản. Trong giao dịch thương mại, thanh toán thường phải đi kèm với hóa đơn và biên nhận.
- Theo các nghiệp vụ thanh toán có thể chia làm 2 loại: Một là, các nghiệp vụ dùng tiền, hiện vật để giải quyết các công nợ phát sinh. Hai là, các nghiệp vụ bù trừ công nợ. - Các khoản phải thu là một loại tài sản của công ty tính dựa trên tất cả các khoản nợ, các giao dịch chưa thanh toán hoặc bất cứ nghĩa vụ tiền tệ nào mà các con nợ hay khách hàng chưa thanh toán cho công ty. Các khoản phải thu được kế toán của công ty ghi lại và phản ánh trên Bảng cân đối kế toán, bao gồm tất cả các khoản nợ công ty chưa đòi được, tính cả các khoản nợ chưa đến hạn thanh toán.
- Các khoản phải trả là các nghĩa vụ tiền tệ của công ty, phát sinh từ các giao dịch, sự kiện đã qua mà công ty sẽ phải thanh toán cho các chủ nợ. Nợ phải trả được trình bày trên Bảng cân đối kế toán dưới hai khoản mục: phải trả ngắn hạn (thời gian thu hồi trong vòng một năm) và phải trả dài hạn (thời gian thu hồi trên một năm). Đối với các công ty có chu kỳ kinh doanh dài hơn 1 năm, ngưỡng phân biệt nợ phải trả ngắn hạn và dài hạn là một chu kỳ kinh doanh.2 Phân loại - Theo quan hệ đối với công ty, các nghiệp vụ thanh toán được chia làm hai loại: Thanh toán các khoản phải thu. Thanh toán các khoản phải trả.
- Theo phạm vi thanh toán, các nghiệp vụ thanh toán được chia làm hai loại: Thanh toán trong nội bộ công ty. Thanh toán với bên ngoài. 3 c - Theo thời gian, các nghiệp vụ thanh toán được chia làm hai loại: Thanh toán thường xuyên. Thanh toán định kỳ.
Trong phạm vi chuyên đề này, do thời gian thực tập cũng như thực hiện khóa luận có giới hạn, nên tôi sẽ trình bày các nghiệp vụ kế toán phải thu khách hàng, phải thu nội bộ, phải thu khác và phải trả người bán, phải trả người lao động, phải trả nội bộ, phải trả khác.2 Kế toán các khoản phải thu 2.1 Kế toán phải thu khách hàng Nội dung và nguyên tắc hạch toán: Nội dung: Nghiệp vụ phải thu KH thường xảy ra trong quan hệ bán hàng hóa, dịch vụ giữa DN với người mua. Nghiệp vụ này phát sinh khi DN bán theo phương thức trả chậm hoặc trả trước tiền hàng. Khi DN bán chịu thì phát sinh nợ phải thu và DN nhận trước tiền hàng sẽ xuất hiện một khoản phải trả người mua. Tài khoản này còn dùng để phản ánh các khoản thu của người nhận thầu XDCB với người giao thầu về khối lượng công tác XDCB đã hoàn thành.
Nguyên tắc hạch toán: - Các khoản phải thu cần được hạch toán chi tiết cho từng đối tượng phải thu, theo từng nội dung phải thu, theo dõi chi tiết phải thu ngắn hạn, phải thu dài hạn, và ghi chép theo từng lần thanh toán. - Không phản ánh vào tài khoản này các nghiệp vụ bán sản phẩm, hàng hóa, bất động sản đầu tư, TSCĐ, cung cấp dịch vụ thu tiền ngay (như tiền mặt, séc, hoặc đã thu qua ngân hàng). Chứng từ hạch toán: - Hóa đơn thuế GTGT, hóa đơn thông thường. - Phiếu thu, phiếu chi.
- Giấy báo có ngân hàng. - Biên bản bù trừ công nợ. - Sổ chi tiết theo dõi khách hàng. 4 c Tài khoản sử dụng: TK 131 – Phải thu khách hàng.
Nội dung và kết cấu của tài khoản này như sau: TK 131 – Phải thu khách hàng - Số tiền phải thu của KH tăng do bán - Số tiền phải thu KH giảm khi KH sản phẩm, hàng hóa và cung cấp dịch thanh toán tiền. - Tiền thừa trả lại cho khách hàng. - KH ứng trước tiền hàng. - Số tiền phải thu KH tăng do tỷ giá - Số tiền phải thu KH giảm do tỷ giá ngoại tệ tăng.
ngoại tệ giảm SD: Số tiền còn phải thu từ KH Tài khoản này có thể có số dư bên Có. Số dư bên Có phản ánh số tiền nhận trước, hoặc số đã thu nhiều hơn số phải thu của KH chi tiết theo từng đối tượng cụ thể. Khi lập BCĐKT, phải lấy số dư chi tiết theo từng đối tượng phải thu của tài khoản này để ghi cả hai chỉ tiêu bên Tài sản và bên Nguồn vốn. Sơ đồ hạch toán một số nghiệp vụ kinh tế chủ yếu: 5 c Sơ đồ 2.1: Sơ đồ kế toán khoản phải thu khách hàng 511, 515 131 635 Doanh thu Tổng giá Chiết khấu thanh toán chưa thu tiền phải thanh toán 521 33311 Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại Thuế GTGT (nếu có) 33311 Thuế GTGT 711 (nếu có) Thu nhập do Tổng số tiền KH thanh lý, phải thanh toán 111, 112, 113 nhượng bán Khách hàng ứng trước hoặc TSCĐ chưa thu tiền thanh toán tiền 111, 112 331 Các khoản chi hộ KH Bù trừ công nợ 413 2293, 642 Chên lệch tỷ giá tăng khi đánh giá Nợ khó đòi xử lý xóa sổ các khoản phải thu KH bằng ngoại tệ cuối kỳ Chênh lệch tỷ giá giảm khi đánh giá các khoản phải thu KH bằng ngoại tệ cuối kỳ Thông tin trình bày trên Báo cáo tài chính: Các khoản phải thu khách hàng được trình bày trên phần Tài sản, chỉ tiêu “Phải thu ngắn hạn của khách hàng” và “Phải thu dài hạn của khách hàng” của Bảng cân đối kế toán.
Riêng trường hợp người mua trả tiền trước (thể hiện trên số dư Có chi tiết của TK 131 – Phải thu khách hàng) được ghi lên phần Nguồn vốn, chỉ tiêu “Người mua trả tiền trước ngắn hạn” và “Người mua trả tiền trước dài hạn”.2 Kế toán phải thu nội bộ Nội dung và nguyên tắc hạch toán: Nội dung: 6 c Khoản phải thu nội bộ là các khoản nợ phải thu của DN với cấp trên, hoặc các đơn vị trực thuộc hoặc các đơn vị khác trong một DN độc lập, một tổng công ty về các khoản đã chi hộ, trả hộ, thu hộ, các khoản mà đơn vị cấp dưới có nghĩa vụ nộp lên cấp trên hoặc cấp trên phải cấp cho cấp dưới. Nguyên tắc hạch toán: - Phạm vi và nội dng phản ánh vào TK 136 thuộc quan hệ thanh toán nội bộ về các khoản phải thu giữa cấp trên và đơn vị cấp dưới, giữa các đơn vị cấp dưới với nhau, nhưng có tổ chức công tác kế toán riêng. - Phải hạch toán chi tiết theo từng đơn vị có quan hệ thanh toán và theo dõi riêng từng khoản phải thu nội bộ. - Cuối niên độ kế toán phải kiểm tra đối chiếu và xác nhận số phát sinh, số dư tài khoản Phải thu nội bộ và Phải trả nội bộ với các đơn vị có quan hệ theo từng nội dung thanh toán.
- Tiến hành thanh toán bù trừ theo từng khoản của từng đơn vị có quan hệ, đồng thời hạch toán bù trừ trên hai TK 136 và TK 336, nếu có chênh lệch, phải tìm nguyên nhân và điều chỉnh chênh lệch. Chứng từ hạch toán: - Hóa đơn thuế GTGT, hóa đơn thông thường. - Hóa đơn vận chuyển kiêm phiếu xuất kho nội bộ. - Phiếu thu, phiếu chi.
- Giấy báo có ngân hàng. - Biên bản bù trừ công nợ nội bộ. - Sổ chi tiết theo dõi các khoản phải thu nội bộ. Tài khoản sử dụng: TK 136 – Phải thu nội bộ.
Nội dung và kết cấu của tài khoản này như sau: TK 136 – Phải thu nội bộ - Số vốn kinh doanh đã cấp cho đơn vị - Quyết toán với đơn vị thành viên cấp dưới. về kinh phí sự nghiệp đã cấp, đã sử - Các khoản đã chi hộ, trả hộ đơn vị dụng. - Thu hồi vốn, quỹ ở đơn vị thành - Số tiền đơn vị cấp trên phải thu về, các viên. 7 c đơn vị cấp dưới phải nộp.
- Số tiền đã thu về các khoản phải - Số tiền đơn vị cấp dưới phải thu về, các thu trong nội bộ. khoản đơn vị cấp trên phải cấp xuống. - Bù trừ phải thu với phải trả trong nội bộ của cùng một đối tượng. SD: Số nợ còn phải thu ở các đơn vị nội bộ.
Sơ đồ hạch toán một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh: Sơ đồ 2.2: Sơ đồ kế toán khoản phải thu nội bộ 111, 112, 152, 156,. 136 111, 112, 152, 156 Đơn vị cấp trên giao vốn KD cho Thu hồi vốn kinh doanh ở đơn vị cấp dưới bằng tiền, hàng hóa. các đơn vị trực thuộc 211 Nguyên Cấp vốn GTCL 111,112 Giá cho đơn vị Khi thu được tiền các khoản nợ trực thuộc phải thu bằng TSCĐ 214 Giá trị hao mòn 111, 112 Phải thu về các khoản dã chi hộ, trả hộ Thông tin trình bày trên Báo cáo tài chính: - TK 1361 có số dư bên Nợ. Khi lập Bảng cân đối kế toán được trình bày bên phần Tài sản, mục “Tài sản dài hạn”, chỉ tiêu “Vốn kinh doanh ở đơn vị trực thuộc”.
- Các TK 1362, 1363, 1368 có số dư bên Nợ. Khi lập Bảng cân đối kế toán được trình bày bên phần Tài sản, chỉ tiêu “Phải thu nội bộ ngắn hạn” và chỉ tiêu “Phải thu nội bộ dài hạn”.3 Kế toán phải thu khác 8 c Nội dung và nguyên tắc hạch toán: Nội dung: Tài khoản này dùng để phản ánh các khoản phải thu ngoài phạm vi đã phản ánh ở các tài khoản phải thu khách hàng và tài khoản phải thu nội bộ và tình hình thanh toán các khoản phải thu này. Nguyên tắc hạch toán: - Giá trị tài sản thiếu đã được phát hiện nhưng chưa xác định được nguyên nhân, phải chờ xử lý.