Khóa luận tốt nghiệp lịch sử sưu tầm và hướng dẫn sử dụng phim tư liệu trong dạy học lịch sử góp phần nâng cao hiệu quả bài học lịch sử việt nam giai đoạn 1945 1954 ở trường thpt

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp lịch sử sưu tầm và hướng dẫn sử dụng phim tư liệu trong dạy học lịch sử góp phần cải, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Đào Thị Mộng Ngọc
• Người hướng dẫn: ThS. Đào Thị Mộng Ngọc
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Lịch Sử
• Đề tài: Sưu Tầm Và Hướng Dẫn Sử Dụng Phim Tư Liệu Trong Dạy Học Lịch Sử Góp Phần Nâng Cao Hiệu Quả Bài Học Lịch Sử Việt Nam Giai Đoạn 1945 - 1954
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN
• 1.1. Nguyên tắc liên môn trong dạy học lịch sử ở trường trung học phổ thông
• 1.2. Khái niệm dạy học liên môn
• 1.3. Những yêu cầu khi dạy học liên môn
• 1.4. Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học lịch sử ở trường trung học phổ thông
• 1.4.1. Khái niệm đồ dùng trực quan
• 1.4.2. Cơ sở của phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan
• 1.4.3. Những yêu cầu khi sử dụng đồ dùng trực quan
• 1.5. Sử dụng phim tư liệu - một hình thức của việc vận dụng nguyên tắc liên môn và đồ dùng trực quan trong dạy học lịch sử ở trường phổ thông
• 1.5.1. Mục đích và ý nghĩa sử dụng phim tư liệu trong dạy học lịch sử
• 1.5.2. Thực trạng sử dụng phim tư liệu trong dạy học lịch sử ở các trường phổ thông
• 2. CHƯƠNG II: SƯU TẦM VÀ HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG PHIM TƯ LIỆU LỊCH SỬ TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ GÓP PHẦN NÂNG CAO HIỆU QUẢ BÀI HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1945 - 1954
• 2.1. Khái quát lịch sử Việt Nam từ năm 1945 đến năm 1954
• 2.2. Cuộc đấu tranh bảo vệ và xây dựng chính quyền dân nhân dân
• 2.3. Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp xâm lược và can thiệp Mỹ (1946-1954)
• 2.3.1. Những năm đầu của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp (1946-1950)
• 2.3.2. Bước phát triển của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp
• 2.3.3. Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp kết thúc
• 3. CHƯƠNG III: THỰC NGHIỆM SỬ DỤNG PHIM TƯ LIỆU VÀO GIẢNG DẠY
• 3.1. Mục đích thực nghiệm
• 3.2. Tình hình lớp thực nghiệm và đối chứng
• 3.3. Kết quả định lượng
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về khóa luận tốt nghiệp lịch sử sưu tầm phim tư liệu

Khóa luận tốt nghiệp này tập trung vào việc sưu tầm và hướng dẫn sử dụng phim tư liệu trong dạy học lịch sử, đặc biệt là lịch sử Việt Nam giai đoạn 1945-1954. Việc sử dụng phim tư liệu không chỉ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách sinh động mà còn tạo ra sự hứng thú trong quá trình học tập. Phim tư liệu là một công cụ mạnh mẽ giúp giáo viên truyền tải thông tin lịch sử một cách trực quan và dễ hiểu.

1.1. Khái niệm phim tư liệu và vai trò trong dạy học lịch sử

Phim tư liệu là những đoạn phim ghi lại các sự kiện lịch sử, giúp học sinh hình dung rõ hơn về bối cảnh và diễn biến của các sự kiện. Việc sử dụng phim tư liệu trong dạy học lịch sử giúp nâng cao hiệu quả bài học và tạo ra sự kết nối giữa kiến thức lý thuyết và thực tiễn.

1.2. Lịch sử Việt Nam giai đoạn 1945 1954 và tầm quan trọng của việc dạy học

Giai đoạn 1945-1954 là thời kỳ quan trọng trong lịch sử Việt Nam, đánh dấu sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Việc dạy học lịch sử trong giai đoạn này cần được chú trọng để học sinh hiểu rõ về những biến cố lịch sử và ý nghĩa của chúng.

II. Thách thức trong việc dạy học lịch sử ở trường THPT hiện nay

Dạy học lịch sử ở trường THPT hiện nay đang đối mặt với nhiều thách thức. Một trong những vấn đề lớn nhất là sự khô khan của chương trình học và phương pháp giảng dạy. Học sinh thường cảm thấy chán nản khi tiếp cận với các sự kiện lịch sử mà không có sự hỗ trợ từ các phương tiện trực quan như phim tư liệu.

2.1. Khó khăn trong việc thu hút sự chú ý của học sinh

Nhiều học sinh cảm thấy môn lịch sử khô khan và khó hiểu. Việc không có các phương pháp giảng dạy hấp dẫn khiến học sinh không hứng thú với môn học này. Sử dụng phim tư liệu có thể là một giải pháp hiệu quả để khắc phục tình trạng này.

2.2. Thiếu tài liệu và phương tiện hỗ trợ giảng dạy

Nhiều giáo viên gặp khó khăn trong việc tìm kiếm tài liệu và phim tư liệu phù hợp để sử dụng trong giảng dạy. Điều này dẫn đến việc không thể áp dụng các phương pháp dạy học hiện đại, làm giảm hiệu quả bài học.

III. Phương pháp sử dụng phim tư liệu trong dạy học lịch sử

Việc sử dụng phim tư liệu trong dạy học lịch sử cần được thực hiện một cách có hệ thống và khoa học. Giáo viên cần lựa chọn các đoạn phim phù hợp với nội dung bài học và hướng dẫn học sinh cách tiếp cận thông tin từ phim một cách hiệu quả.

3.1. Lựa chọn phim tư liệu phù hợp với nội dung bài học

Giáo viên cần lựa chọn các phim tư liệu có nội dung liên quan đến bài học để giúp học sinh dễ dàng tiếp cận và hiểu rõ hơn về các sự kiện lịch sử. Việc này không chỉ giúp học sinh ghi nhớ thông tin mà còn tạo ra sự hứng thú trong học tập.

3.2. Hướng dẫn học sinh cách phân tích và thảo luận về phim tư liệu

Sau khi xem phim, giáo viên cần hướng dẫn học sinh phân tích nội dung và thảo luận về các sự kiện lịch sử được trình bày trong phim. Điều này giúp học sinh phát triển kỹ năng tư duy phản biện và khả năng làm việc nhóm.

IV. Ứng dụng thực tiễn của phim tư liệu trong dạy học lịch sử

Việc áp dụng phim tư liệu trong dạy học lịch sử đã cho thấy nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ tiếp thu kiến thức một cách dễ dàng mà còn phát triển được tình yêu với môn lịch sử. Các nghiên cứu cho thấy rằng việc sử dụng phim tư liệu giúp nâng cao hiệu quả bài học và tạo ra sự hứng thú cho học sinh.

4.1. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả của việc sử dụng phim tư liệu

Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc sử dụng phim tư liệu trong dạy học lịch sử giúp học sinh cải thiện khả năng ghi nhớ và hiểu biết về các sự kiện lịch sử. Học sinh có xu hướng tham gia tích cực hơn trong các hoạt động học tập.

4.2. Phản hồi từ học sinh về việc sử dụng phim tư liệu

Học sinh thường có phản hồi tích cực về việc sử dụng phim tư liệu trong dạy học. Họ cảm thấy hứng thú hơn và dễ dàng tiếp cận kiến thức lịch sử hơn khi được học qua các đoạn phim.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của việc sử dụng phim tư liệu

Việc sử dụng phim tư liệu trong dạy học lịch sử là một phương pháp hiệu quả giúp nâng cao chất lượng bài học. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp giảng dạy mới, kết hợp với công nghệ để tạo ra những bài học hấp dẫn hơn cho học sinh.

5.1. Tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học là cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục. Việc áp dụng phim tư liệu là một trong những giải pháp hiệu quả giúp giáo viên thu hút học sinh hơn.

5.2. Hướng phát triển trong tương lai

Trong tương lai, cần có nhiều nghiên cứu hơn về việc sử dụng phim tư liệu trong dạy học lịch sử. Các giáo viên cần được đào tạo để sử dụng hiệu quả các phương tiện này trong giảng dạy.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong hệ thống giáo dục phổ thông, môn Lịch sử giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong việc giáo dục thế giới quan, bồi dưỡng nhân sinh quan và phát triển phẩm chất cho học sinh. Tác giả khóa luận trích dẫn quan điểm của nhà sử học La Mã thời Cổ đại: "Lịch sử là người thầy dạy của cuộc đời"; trích dẫn Tiến sĩ Ngô Sĩ Liên (thế kỷ XV) với mục đích chép sử nhằm "Treo gương răn cho đời sau"; đồng thời viện dẫn quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin: "Sử học giúp con người nhận thức thế giới, góp phần cải tạo xã hội và giáo dục tư tưởng, đạo đức, tình cảm cho con người".

Tuy nhiên, thực trạng dạy và học môn Lịch sử ở trường phổ thông trong thời điểm nghiên cứu bộc lộ nhiều bất cập. Kết quả thi tốt nghiệp và tuyển sinh đại học môn Lịch sử thường đạt mức rất thấp. Tác giả chỉ ra hai nhóm nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng này:

• Về phía chương trình và sách giáo khoa: Kiến thức còn nặng nề, ôm đồm, mang tính chất khô khan và thời lượng phân bổ chưa thực sự cân đối.
• Về phía phương pháp giảng dạy: Đa số giáo viên vẫn duy trì lối truyền thụ thụ động, "dạy chay", "học chay", bám sát từng câu chữ trong sách giáo khoa ("như sách"), khiến học sinh rơi vào tình trạng nghe - chép máy móc, mất hứng thú và ghi nhớ sự kiện một cách rời rạc, thiếu bản chất.

Trước yêu cầu cấp thiết về đổi mới phương pháp dạy học lịch sử, việc kết hợp giữa nguyên tắc dạy học liên môn và sử dụng đồ dùng trực quan—cụ thể là tích hợp phim tư liệu—được xác định là giải pháp sư phạm giàu tiềm năng nhằm tái hiện quá khứ sinh động, tạo biểu tượng lịch sử chân thực và nâng cao hiệu quả bài học.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục tiêu chung của đề tài là sưu tầm, phân loại và xây dựng quy trình, biện pháp hướng dẫn sử dụng hệ thống phim tư liệu trong dạy học phần Lịch sử Việt Nam giai đoạn 1945 – 1954 (lớp 12, Ban cơ bản), nhằm nâng cao chất lượng bài học và kích thích hứng thú nhận thức của học sinh trường trung học phổ thông.

Nhiệm vụ nghiên cứu được xác định theo 4 nội dung:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về nguyên tắc dạy học liên môn, phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan và vai trò của phim tư liệu trong dạy học lịch sử ở trường THPT.
2. Điều tra, khảo sát và đánh giá thực trạng sử dụng phim tư liệu trong dạy học Lịch sử tại một số trường THPT trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh.
3. Sưu tầm, chọn lọc, phân đoạn và xây dựng phương pháp khai thác cụ thể cho từng đoạn phim tư liệu phục vụ các bài học Lịch sử Việt Nam giai đoạn 1945 – 1954 (từ Bài 17 đến Bài 20).
4. Thiết kế giáo án và tiến hành thực nghiệm sư phạm đối với Bài 20 (chương trình Lớp 12 Ban cơ bản) tại trường phổ thông để kiểm nghiệm tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đã đề xuất.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Đối tượng nghiên cứu: Quá trình dạy học môn Lịch sử ở trường trung học phổ thông có sử dụng phương tiện phim tư liệu kết hợp nguyên tắc liên môn và đồ dùng trực quan.
• Phạm vi nội dung: Phần Lịch sử Việt Nam giai đoạn 1945 – 1954 trong sách giáo khoa Lịch sử 12 (Ban cơ bản), bao gồm: Bài 17, Bài 18, Bài 19 và Bài 20.
• Phạm vi không gian và thời gian khảo sát: Khảo sát thực trạng tại 9 trường THPT tại Thành phố Hồ Chí Minh; thực nghiệm sư phạm tại Trường THPT Hùng Vương (Quận 5, TP. Hồ Chí Minh) trong đợt thực tập sư phạm (tháng 5 năm 2011).

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết và khái niệm sử dụng

Khóa luận xây dựng hệ thống luận điểm dựa trên ba trụ cột lý thuyết sư phạm:

1. Nguyên tắc dạy học liên môn: Tích hợp (integration) xuất hiện trong giáo dục từ những năm 1960. Tại Việt Nam, việc tích hợp chủ yếu thực hiện ở mức độ liên môn, khai thác các điểm giao thoa giữa môn Lịch sử với Văn học, Địa lý, Âm nhạc và Điện ảnh nhằm bổ trợ kiến thức lẫn nhau, tránh trùng lặp nội dung và phát triển tư duy toàn diện cho học sinh. Cơ sở triết học của dạy học liên môn xuất phát từ phép biện chứng duy vật Mác – Lênin về tính thống nhất của thế giới vật chất và mối liên hệ phổ biến giữa các sự vật, hiện tượng.
2. Phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan: Dựa trên quy luật nhận thức của V.I. Lênin: "Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn". Đồ dùng trực quan là phương tiện tái tạo quá khứ, chống khuynh hướng "hiện đại hóa lịch sử", giúp hình thành biểu tượng lịch sử và các khái niệm trừu tượng. Tác giả viện dẫn tài liệu Phương tiện dạy học của Tô Xuân Giáp (1997) để chứng minh cơ sở khoa học về tác động của các giác quan trong việc tiếp nhận và lưu trữ thông tin:

Giác quan	Tỉ lệ tiếp thu tri thức	Tỉ lệ ghi nhớ thông tin sau khi học
Nhìn (Thị giác)	83%	30% (qua những gì nhìn được)
Nghe (Thính giác)	11%	20% (qua những gì nghe được)
Ngửi (Khứu giác)	3,5%	-
Sờ (Xúc giác)	1,5%	-
Nếm (Vị giác)	1,0%	-
Nghe và Nhìn kết hợp	-	50%
Nói được	-	80%
Nói và Làm được	-	90%

3. Lý luận khai thác phim tư liệu: Phim tư liệu lịch sử được định nghĩa là loại hình nghe nhìn chuyên ghi lại các hình ảnh, sự kiện có thật trong quá khứ nhằm phản ánh hiện thực khách quan có tính tư tưởng và giáo dục cao. Khóa luận vận dụng hệ thống 5 mục đích, biện pháp khai thác phim tư liệu do ThS. Nguyễn Mạnh Hưởng đề xuất:
   • Sử dụng phim tư liệu để kiểm tra bài cũ kết hợp dẫn dắt bài mới (tạo tình huống có vấn đề).
   • Sử dụng phim tư liệu để minh họa, cụ thể hóa kiến thức và tạo biểu tượng sinh động.
   • Sử dụng phim tư liệu hỗ trợ miêu tả, tường thuật và lược thuật lịch sử (kết hợp thao tác play/pause/play).
   • Hướng dẫn học sinh tự tìm hiểu nội dung và ý nghĩa của đoạn phim theo quy trình 3 bước (Định hướng $\rightarrow$ Theo dõi ghi chép $\rightarrow$ Trả lời, kết luận).
   • Sử dụng phim tư liệu để kiểm tra, đánh giá kết quả nhận thức (bài tập nhận thức hoặc trò chơi lịch sử).

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả phối hợp đồng bộ các phương pháp nghiên cứu chuyên ngành:

• Phương pháp lịch sử: Sưu tầm, chọn lọc, sắp xếp hệ thống tư liệu phim ảnh theo tiến trình tuyến tính thời gian của các sự kiện 1945 – 1954.
• Phương pháp logic: Phân tích, tổng hợp, khái quát hóa bản chất và quy luật của các hiện tượng lịch sử, rút ra cơ sở sư phạm của việc sử dụng phương tiện trực quan.
• Phương pháp liên ngành: Khai thác các kiến thức và ngữ liệu từ Văn học (thơ Tố Hữu), Âm nhạc (tác phẩm Đỗ Nhuận), Địa lý vào việc giải thích sự kiện lịch sử.
• Phương pháp giáo dục học: Xây dựng kế hoạch dạy học, giáo án mẫu, tổ chức các hoạt động nhận thức trên lớp.
• Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi: Lập phiếu khảo sát và thu thập dữ liệu từ 383 đối tượng (30 giáo viên và 353 học sinh) tại 9 trường THPT ở TP. Hồ Chí Minh.
• Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Tổ chức giảng dạy đối chứng tại Trường THPT Hùng Vương (Quận 5, TP. Hồ Chí Minh).

Nguồn dữ liệu

• Sách giáo khoa Lịch sử 12 (Ban cơ bản), NXB Giáo dục.
• Các công trình lí luận dạy học lịch sử của Phan Ngọc Liên, Nguyễn Thị Côi, Tô Xuân Giáp, Trịnh Đình Tùng, Trần Viết Thụ.
• Nguồn phim tư liệu lưu trữ về Lịch sử Việt Nam giai đoạn 1945 – 1954 (các đĩa CD, tư liệu điện ảnh tài liệu trong và ngoài nước).

---

Nội dung chính theo từng chương

CHƯƠNG I: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÍ LUẬN

Chương I tập trung luận giải cơ sở khoa học, lý luận và thực tiễn của hai nguyên tắc dạy học then chốt: liên môn và trực quan bằng phim tư liệu.

1. Nguyên tắc liên môn trong dạy học lịch sử ở trường THPT:

   • Khái niệm và cơ sở: Xuất phát từ tính chỉnh thể của thế giới vật chất và quy luật nhận thức tâm lý học. Dạy học liên môn giúp giáo viên tận dụng vùng giao thoa tri thức, giảm tải thời lượng giảng dạy lý thuyết thuần túy; giúp học sinh khắc sâu kiến thức, hình thành tư duy liên tưởng đa chiều.
   • Ba yêu cầu bắt buộc đối với giáo viên:
     • Phải có cái nhìn tổng thể, toàn diện về lịch sử xã hội loài người (không chỉ nhấn mạnh mặt kinh tế - chính trị mà phải chú ý văn hóa, tinh thần, xã hội).
     • Nắm vững nội dung chương trình các bộ môn liên quan và hiểu biết ngôn ngữ đặc trưng của các ngành khoa học, nghệ thuật liên quan.
     • Khai thác triệt để các nội dung giao thoa, chủ động lập kế hoạch đưa tư liệu liên ngành vào bài giảng.

2. Sử dụng đồ dùng trực quan trong dạy học lịch sử:

   • Phân loại đồ dùng trực quan: tranh ảnh, chân dung, sơ đồ, bản đồ, bảng biểu, hiện vật và phim tư liệu.
   • Vai trò: Là chỗ dựa cụ thể để hình thành khái niệm, chống hiện đại hóa nhận thức, phát triển ngôn ngữ, khả năng quan sát và bồi dưỡng tình cảm cách mạng.
   • Hai yêu cầu khi sử dụng:
     • Hiểu rõ chức năng của từng loại trực quan (minh họa, cung cấp thông tin mới hay kiểm tra); đảm bảo tính khoa học, tính vừa sức, tính thẩm mỹ, không làm phân tán tư tưởng học sinh.
     • Giáo viên phải làm chủ quy trình sư phạm khi khai thác đồ dùng trực quan, kết hợp linh hoạt hệ thống câu hỏi gợi mở, đàm thoại, tránh việc lạm dụng hoặc biến giờ học thành buổi thuyết trình một chiều.

3. Sử dụng phim tư liệu và khảo sát thực trạng:

   • Xác lập 5 biện pháp sư phạm khi ứng dụng phim tư liệu trong các khâu của giờ học lịch sử (khởi động, cung cấp kiến thức, tường thuật chiến dịch, củng cố, kiểm tra).
   • Kết quả điều tra thực trạng tại 9 trường THPT (Lê Hồng Phong, Trần Đại Nghĩa, Bình Phú, Nguyễn Trãi, Thủ Đức, Marie Curie, Bùi Thị Xuân, Mạc Đĩnh Chi, Lương Thế Vinh):
     • Ý kiến giáo viên (30 phiếu): Đa số khẳng định phim tư liệu hỗ trợ đắc lực cho bài dạy, giúp không khí lớp học sôi nổi; tuy nhiên tần suất sử dụng còn phụ thuộc nhiều vào cơ sở vật chất phòng máy chiếu và thời gian chuẩn bị của giáo viên.
     • Ý kiến học sinh (353 phiếu): Có 238/353 học sinh (chiếm 67,4%) trả lời rằng việc giáo viên sử dụng phim tư liệu giúp các em "Có hứng thú với bài học, hiểu bài và nhớ nội dung dễ dàng"; học sinh sẵn sàng và hào hứng khi được phân công sưu tầm đoạn phim tư liệu cho tiết học.

---

CHƯƠNG II: SƯU TẦM VÀ HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG PHIM TƯ LIỆU TRONG DẠY HỌC LỊCH SỬ GÓP PHẦN NÂNG CAO HIỆU QUẢ BÀI HỌC LỊCH SỬ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 1945 - 1954

Chương II là phần trọng tâm của khóa luận, thực hiện việc tuyển chọn các trích đoạn phim tư liệu cụ thể (có thời lượng ngắn từ 1 đến 6 phút), thuyết minh nội dung và hướng dẫn quy trình sư phạm cho từng mục của 4 bài học trong SGK Lịch sử 12 (Ban cơ bản):

+-- Bài 17: Nước VN Dân chủ Cộng hòa (2/9/1945 - 19/12/1946)
|   +-- Đoạn 1: Biện pháp diệt giặc đói, giặc dốt, tài chính (Mục II)
|   +-- Đoạn 2: Bác Hồ thăm Pháp và đàm phán Fontainebleau (Mục III.3 - 3 phút)
|   +-- Đoạn 3: Đối sách sau Hiệp định Sơ bộ dưới góc nhìn tư liệu (Mục III.3 - 4 phút)
|
+-- Bài 18: Những năm đầu kháng chiến toàn quốc (1946 - 1950)
|   +-- Đoạn 1: Thực dân Pháp bội ước và khiêu khích (Mục I.1 - 1 phút)
|   +-- Đoạn 2: Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến 19/12/1946 (Mục I.2 - 1 phút)
|   +-- Đoạn 3: Chiến đấu ở các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16 (Mục II.1 - 1 phút)
|   +-- Đoạn 4: Hoàn cảnh lịch sử mới đầu năm 1950 (Mục IV.1 - 1 phút 30 giây)
|   +-- Đoạn 5: Chủ trương mở Chiến dịch Biên giới Thu - Đông 1950 (Mục IV.2 - 1 phút 30 giây)
|   +-- Đoạn 6: Bác Hồ ra trận và công tác chuẩn bị Chiến dịch Biên giới (Mục IV.2)
|   +-- Đoạn 7: Tiến công cụm cứ điểm Đông Khê 16-18/9/1950 (Mục IV.2 - 1 phút 30 giây)
|   +-- Đoạn 8: Đánh tan hai binh đoàn Lơpagiơ và Sáctông (Mục IV.2 - 2 phút)
|   +-- Đoạn 9: Ý nghĩa thắng lợi Chiến dịch Biên giới 1950 (Mục IV.2)
|
+-- Bài 19: Bước phát triển cuộc kháng chiến (1951 - 1953)
|   +-- Đoạn 1: Mỹ can thiệp sâu vào chiến tranh Đông Dương (Mục II - 1 phút 30 giây)
|   +-- Đoạn 2: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng tại Chiêm Hóa (Mục II - 1 phút)
|   +-- Đoạn 3: Kế hoạch Đờ Lát đơ Tátxinhi và xây dựng hậu phương (Mục III - 6 phút)
|
+-- Bài 20: Cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc (1953 - 1954)
    +-- Đoạn 1: Âm mưu Pháp - Mỹ và Kế hoạch Nava (Mục I - 4 phút)
    +-- Đoạn 2: Cuộc họp Bộ Chính trị thông qua kế hoạch Đông - Xuân (Mục II - 3 phút 30 giây)
    +-- Đoạn 3: Cuộc tiến công chiến lược Đông - Xuân 1953 - 1954 (Mục II - 5 phút)
    +-- Đoạn 4 & 5: Dân công hỏa tuyến, xe thồ và kéo pháo Điện Biên Phủ (Mục III)
    +-- Đoạn 6: Bố phòng của Pháp tại Điện Biên Phủ (16.200 quân, 49 cứ điểm) (Mục III - 1 phút 20 giây)
    +-- Đoạn 7: Diễn biến Đợt 1 tấn công Him Lam - Độc Lập - Bản Kéo (Mục III - 4 phút)
    +-- Đoạn 8: Bộ đội đào giao thông hào chuẩn bị Đợt 2 (Mục III - 1 phút)
    +-- Đoạn 9: Đợt 3 tấn công, tướng Đờ Cát đầu hàng ngày 7/5/1954 (Mục III - 3 phút 30 giây)
    +-- Đoạn 10: Hội nghị Giơnevơ 1954 và phái đoàn Phạm Văn Đồng (Mục IV - 1 phút)
    +-- Đoạn 11 & 12: Tổng kết chiến dịch và ca khúc "Giải phóng Điện Biên" (Tổng kết - 2 đến 3 phút 30 giây)
    +-- Đoạn 13 & 14: Góc nhìn và cảm nhận của lính Pháp về thất bại Điện Biên (Củng cố - 1 phút 30 giây đến 3 phút)

Bài học	Mục nội dung kiến thức	Trích đoạn tư liệu	Thời lượng	Phương pháp và câu hỏi định hướng sư phạm
Bài 17	Mục III.3: Hòa hoãn với Pháp	Chủ tịch Hồ Chí Minh thăm Pháp (1946)	3 phút	Đặt câu hỏi: Vì sao Bác Hồ đi thăm Pháp? Nhận xét về thiện chí hòa bình và đối sách ngoại giao.
Bài 18	Mục I.2: Đường lối kháng chiến	Lời kêu gọi Toàn quốc kháng chiến (19/12/1946)	1 phút	Tạo cảm xúc lịch sử; phân tích nguyên nhân vì sao ta phải đứng lên kháng chiến toàn quốc.
Bài 18	Mục IV.2: Chiến dịch Biên giới	Tiến công cụm cứ điểm Đông Khê (16-18/9/1950)	1 phút 30 giây	Đặt câu hỏi: Vì sao ta chọn đánh Đông Khê mở màn chiến dịch? Đánh giá nghệ thuật quân sự của ta.
Bài 19	Mục II: Đại hội Đảng lần II	Đại hội họp tại Chiêm Hóa - Tuyên Quang (2/1951)	1 phút	Học sinh theo dõi quang cảnh đại hội; giải thích vì sao gọi đây là "Đại hội kháng chiến thắng lợi".
Bài 20	Mục I: Kế hoạch Nava	Âm mưu mới của Pháp - Mỹ tại Đông Dương	4 phút	Đặt câu hỏi: Kế hoạch Nava chia làm mấy bước? Âm mưu cụ thể của Pháp - Mỹ trong kế hoạch này là gì?
Bài 20	Mục II: Cuộc tiến công Đông - Xuân	Họp Bộ Chính trị duyệt phương hướng chiến lược	3 phút 30 giây	Nêu vấn đề: Phân tích nguyên tắc tác chiến của ta nhằm buộc quân Pháp phải phân tán lực lượng.
Bài 20	Mục III: Chiến dịch Điện Biên Phủ	Lực lượng và bố phòng cứ điểm của Pháp	1 phút 20 giây	Khai thác thông số: 16.200 quân, 3 phân khu, 49 cứ điểm; pháo đài "bất khả xâm phạm".
Bài 20	Mục III: Chiến dịch Điện Biên Phủ	Tấn công đợt 1 và tấm gương Phan Đình Giót	4 phút	Áp dụng kỹ thuật dừng phim (pause) tại cao trào để tường thuật; tái hiện sự hy sinh lấp lỗ châu mai.
Bài 20	Mục IV: Ký Hiệp định Giơnevơ	Phái đoàn Phạm Văn Đồng tại Hội nghị Giơnevơ	1 phút	Học sinh nhận xét về vị thế của phái đoàn Việt Nam trên bàn đàm phán với tư cách dân tộc chiến thắng.

---

CHƯƠNG III: THỰC NGHIỆM SỬ DỤNG PHIM TƯ LIỆU VÀO GIẢNG DẠY BÀI 20: CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC CHỐNG THỰC DÂN PHÁP KẾT THÚC (1953 - 1954) - BAN CƠ BẢN

Chương III trình bày quá trình tổ chức thực nghiệm sư phạm nhằm kiểm chứng tính đúng đắn và hiệu quả thực tế của đề tài:

1. Lý do chọn Bài 20 để thực nghiệm:

   • Bài 20 có thời lượng 2 tiết thuộc chương trình Lịch sử 12 (Ban cơ bản), nằm trong phân phối chương trình của học kỳ II—trùng khớp với thời gian thực tập tốt nghiệp của sinh viên.
   • Đây là bài học có khối lượng sự kiện quân sự, chính trị, ngoại giao phong phú, có nguồn phim tư liệu đa dạng (hình ảnh trận đánh, tư liệu đàm phán, góc nhìn từ phía đối phương) rất thích hợp để kiểm nghiệm giải pháp.

2. Tổ chức lớp thực nghiệm và đối chứng:

   • Địa bàn: Trường THPT Hùng Vương (Quận 5, TP. Hồ Chí Minh).
   • Giáo viên hướng dẫn thực tập: Cô Đỗ Thị Thu.
   • Phân chia đối tượng: Tiến hành dạy trên 2 lớp có trình độ tương đương (một lớp thực nghiệm có sử dụng hệ thống trích đoạn phim tư liệu theo phương pháp đã thiết kế; một lớp đối chứng dạy theo phương pháp truyền thống kết hợp bảng đen và SGK).

3. Quy trình giảng dạy thực nghiệm:

   • Tích hợp 14 đoạn phim tư liệu ngắn vào các mục tương ứng trong tiến trình 2 tiết học.
   • Vận dụng linh hoạt các kỹ thuật dạy học nêu vấn đề, tạm dừng khung hình (pause) để đàm thoại, phát phiếu nhận thức và tổng kết bằng bài hát "Giải phóng Điện Biên".
   • Tiến hành kiểm tra nhận thức sau bài học để so sánh kết quả định lượng (tỉ lệ điểm số) và đánh giá định tính (thái độ chú ý, mức độ hiểu sâu sự kiện) giữa hai lớp.

---

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính rút ra từ số liệu văn bản

1. Dữ liệu khảo sát thực trạng:

   • Khảo sát 383 phiếu tại 9 trường THPT ở TP. Hồ Chí Minh cho thấy nhu cầu đổi mới phương pháp là rất lớn.
   • 67,4% học sinh khẳng định phim tư liệu giúp học sinh "có hứng thú với bài học, hiểu bài và nhớ nội dung dễ dàng".
   • Các dữ liệu khoa học về truyền thông dạy học (Tô Xuân Giáp, 1997) được kiểm chứng: Kênh nhìn đóng góp 83% việc thu nhận tri thức; khi kết hợp nghe và nhìn, tỉ lệ kiến thức ghi nhớ đạt tới 50% (cao hơn vượt trội so với chỉ nghe đạt 20% hoặc chỉ nhìn đạt 30%).

2. Hệ thống hóa tư liệu phục vụ giảng dạy:

   • Xây dựng hoàn chỉnh danh mục 24 trích đoạn phim tư liệu gắn với 4 bài học thuộc giai đoạn 1945 – 1954 trong chương trình Lịch sử 12 (Ban cơ bản).
   • Xác định chính xác thời lượng (từ 1 phút đến 6 phút), vị trí tích hợp trong bài học và chuẩn hóa kịch bản câu hỏi sư phạm đi kèm cho từng đoạn phim.

Giải pháp và kiến nghị sư phạm của tác giả

• 5 biện pháp khai thác chuyên sâu: Đề xuất quy trình sư phạm chuẩn cho 5 mục đích: kiểm tra bài cũ/dẫn nhập; minh họa trực quan; hỗ trợ tường thuật/lược thuật chiến sự; tổ chức hoạt động tự học 3 bước; kiểm tra đánh giá/trò chơi nhận thức.
• Quy tắc sư phạm khi chiếu phim: Tránh biến giờ học thành buổi "xem phim giải trí"; giáo viên bắt buộc phải giao nhiệm vụ nhận thức trước khi bấm máy; kiểm soát thời lượng mỗi đoạn trích không quá 5-6 phút; biết khai thác các nút điều khiển play/pause/play để phân tích các tình tiết cao trào lịch sử.

Đóng góp mới của khóa luận

• Khóa luận đã chuyển hóa các luận điểm lý thuyết chung về đồ dùng trực quan (Phan Ngọc Liên, Nguyễn Thị Côi) và phương tiện nghe nhìn (Tô Xuân Giáp, Nguyễn Mạnh Hưởng) thành một cẩm nang hướng dẫn cụ thể, thao tác hóa chi tiết đến từng bài, từng mục trong sách giáo khoa Lịch sử 12.
• Đưa vào bài giảng các đoạn phim tài liệu thể hiện góc nhìn khách quan từ phía đối phương (lính Pháp), giúp bài học lịch sử đạt tính chân thực, toàn diện và đa chiều.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài

• Giới hạn nội dung: Phạm vi nghiên cứu mới chỉ tập trung vào 4 bài học lịch sử Việt Nam giai đoạn 1945 – 1954 thuộc sách giáo khoa Lớp 12 (Ban cơ bản), chưa mở rộng sang chương trình Lớp 12 Ban nâng cao hoặc các giai đoạn lịch sử khác.
• Giới hạn địa bàn thực nghiệm: Do điều kiện của một khóa luận tốt nghiệp cử nhân, khâu thực nghiệm sư phạm trực tiếp mới chỉ triển khai trên phạm vi hẹp tại Trường THPT Hùng Vương (Quận 5, TP. Hồ Chí Minh) trong thời gian một đợt thực tập sư phạm.

Hướng nghiên cứu tiếp theo

• Mở rộng việc sưu tầm, biên tập và số hóa các đoạn phim tư liệu cho toàn bộ tiến trình Lịch sử Việt Nam từ năm 1919 đến năm 2000 và Lịch sử thế giới hiện đại ở cấp trung học phổ thông.
• Ứng dụng công nghệ thông tin để xây dựng cơ sở dữ liệu video tư liệu trực tuyến, tích hợp vào các phần mềm trình chiếu (PowerPoint) và thiết kế hệ thống câu hỏi kiểm tra đánh giá tương tác trực tiếp trên nền tảng số.

---

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị ứng dụng thực tiễn cho các nhóm đối tượng:

1. Giáo viên Lịch sử trường THPT: Tham khảo trực tiếp hệ thống kịch bản sư phạm, thời lượng phân đoạn và hệ thống câu hỏi định hướng tại Chương II để đưa các đoạn phim tư liệu vào bài giảng các bài 17, 18, 19, 20 Lịch sử lớp 12.
2. Sinh viên thực tập và giảng viên phương pháp dạy học Lịch sử: Tham khảo cơ sở lý luận về dạy học liên môn (Sử - Văn, Sử - Nhạc, Sử - Địa), kỹ thuật tường thuật kết hợp tạm dừng khung hình (play/pause/play), và giáo án thực nghiệm mẫu ở Chương III để thiết kế bài giảng hội giảng hoặc đề tài nghiên cứu khoa học sư phạm.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Số liệu khoa học nào trong khóa luận chứng minh tính ưu việt của việc kết hợp nghe và nhìn trong dạy học?

Theo số liệu trích dẫn từ tài liệu Phương tiện dạy học của Tô Xuân Giáp (1997) trong khóa luận, con người tiếp thu tri thức thông qua thị giác (nhìn) chiếm tới 83% và thính giác (nghe) chiếm 11%. Về khả năng lưu giữ tri thức sau khi học, nếu chỉ nghe thì học sinh chỉ nhớ được 20%, chỉ nhìn nhớ được 30%, nhưng khi kết hợp đồng thời nghe và nhìn (thông qua phim tư liệu), tỉ lệ ghi nhớ tăng lên 50%.

2. Tác giả đã khảo sát thực trạng ở bao nhiêu trường và kết quả phản hồi của học sinh ra sao?

Tác giả đã phát phiếu khảo sát tại 9 trường THPT trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh với tổng cộng 383 phiếu (gồm 30 phiếu dành cho giáo viên và 353 phiếu dành cho học sinh). Kết quả khảo sát cho thấy có 238/353 học sinh (đạt tỉ lệ 67,4%) khẳng định việc xem phim tư liệu giúp các em "có hứng thú với bài học, hiểu bài và nhớ nội dung dễ dàng".

3. Khóa luận hướng dẫn tích hợp văn học và âm nhạc vào bài học Lịch sử như thế nào?

Khóa luận đưa ra hai ví dụ liên môn cụ thể:

• Liên môn Sử - Văn (Bài 20): Giáo viên trích đọc đoạn thơ trong bài "Hoan hô chiến sĩ Điện Biên" của Tố Hữu ("Năm mươi sáu ngày đêm khoét núi, ngủ hầm...") sau khi dạy xong mục Chiến dịch Điện Biên Phủ để khắc sâu hình tượng các anh hùng Tô Vĩnh Diện, Phan Đình Giót, Bế Văn Đàn.
• Liên môn Sử - Nhạc (Bài 20): Sử dụng ca khúc "Chiến thắng Điện Biên" của Đỗ Nhuận hoặc bài "Giải phóng Điện Biên" vào cuối tiết học để tái hiện không khí ngày toàn thắng 7/5/1954 và bồi dưỡng cảm xúc thẩm mỹ, lòng tự hào dân tộc cho học sinh.

4. Quy trình 3 bước hướng dẫn học sinh tự khai thác đoạn phim tư liệu gồm những khâu nào?

Quy trình gồm 3 bước:

• Bước 1 (Định hướng): Giáo viên nêu câu hỏi/giao nhiệm vụ học tập gắn với kiến thức trọng tâm trước khi chiếu phim.
• Bước 2 (Hướng dẫn xem phim): Cho đoạn phim chạy kèm lời thuyết minh, kết hợp nút dừng hình để học sinh quan sát, ghi chép nhanh các ý trả lời.
• Bước 3 (Thực hiện nhiệm vụ): Học sinh trả lời câu hỏi; giáo viên nhận xét, bổ sung, chuẩn hóa kiến thức và kết luận để học sinh ghi vở.

5. Khóa luận được tiến hành thực nghiệm sư phạm ở đâu và với bài học cụ thể nào?

Khóa luận tiến hành thực nghiệm sư phạm tại Trường THPT Hùng Vương (Quận 5, TP. Hồ Chí Minh) dưới sự hướng dẫn chuyên môn của giáo viên Đỗ Thị Thu. Bài học được chọn để thực nghiệm là Bài 20: "Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp kết thúc (1953 - 1954)" (thời lượng 2 tiết) trong chương trình Lịch sử 12 (Ban cơ bản).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Thị Hiền đã giải quyết một cách có hệ thống cơ sở lý luận và thực tiễn về việc ứng dụng phim tư liệu kết hợp nguyên tắc liên môn và trực quan trong dạy học Lịch sử bậc trung học phổ thông. Đề tài đã sưu tầm, chọn lọc và xây dựng kịch bản sư phạm chi tiết cho 24 trích đoạn phim tài liệu phục vụ 4 bài học thuộc giai đoạn Lịch sử Việt Nam 1945 – 1954 (lớp 12). Kết quả khảo sát trên 383 đối tượng tại 9 trường THPT cùng quá trình thực nghiệm sư phạm tại Trường THPT Hùng Vương đã khẳng định việc khai thác phim tư liệu đúng phương pháp giúp khắc phục lối dạy chay, kích thích hứng thú học tập và nâng cao rõ rệt chất lượng nhận thức lịch sử của học sinh. Công trình là tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng thiết thực cho giáo viên phổ thông và sinh viên ngành sư phạm Lịch sử.

Trích đoạn nội dung tài liệu

TRUONG ĐẠI HỌC SU PHAM THANH PHO HO CHÍ MINH KHOA: LICH SỬ g›lìca KHÓA LUẬN TÓT NGHIỆP Đề tải: SUU TAM VÀ HƯỚNG DAN SỬ DUNG PHIM TU LIEU TRONG DAY HỌC LICH SU GOP PHAN NÂNG CAO HIỆU QUA BÀI HỌC LICH SỬ VIỆT NAM GIAI DOAN (1945 - 1954) Ở TRƯỜNG THPT. Đào Thị Mộng Ngọc Hoàng Thị Hiền 33610021 - 2007 — 2011 Thanh phó, Hồ Chi Minh thang Š năm 2011 Khoa luận tốt nghiệp SVTH: Hoàng Thị Hiền LỜI CAM ƠN "Có một bai ca không bao giờ quên” Vang! Có một bai ca như thẻ va có những con người cùng những năm tháng không thẻ nào quên. không thé nào xóa nhòa trong tâm trí em cũng như các bạn sinh viên lớp Sử - Quốc phòng. Đó chính là hình ảnh các thấy cỏ trong khoa Lịch sử.

Quốc phòng ngày đêm miệt mai bên trang giáo án dé truyền thụ những kiến thức. ki nang cho các thé hệ sinh viên. Chi mdi ngày nao thôi, em còn là sinh viên năm nhất ryt rè, e then với bao bỡ ngỡ khi lan đầu xa nhà, xa quê vào chôn thị thành.những tưởng em sẽ phải rất khỏ khăn với cuộc sống phon hoa, náo nhiệt ấy. Nhưng không.

bên cạnh em luôn có các thầy cô chỉ bao, giúp đỡ, tạo những điều kiện thuận lợi nhất cho em sống và học tập. Thời gian qua đi những bỡ ngỡ ban đầu đã lùi vào quá vàng. giờ đây em đã trưởng thành, đã chuẩn bị cho minh những hành trang can thiết dé bước vào chân trời mới, tiếp bước theo con đường mà thay cô đã đi. Sắp ra trường.

sắp phải xa thay cô. em không biết nói gì hơn ngoài việc gửi lời cảm ơn chân thành vả sau sắc nhất tới các thay cô trong khoa Lịch sử va khoa Quốc phòng đã dạy bảo. giúp đở em trong 4 nam qua. Đặc biệt em xin được gửi lời tri ân sâu sắc nhất tới cỏ Đảo Thị Mộng Ngọc người đã chỉ bảo, giúp đờ tận tỉnh em trong suốt thời gian thực hiện khóa luận.

Qua day em cũng gửi lời cảm ơn sâu sắc, thân thương nhất đến gia đình. người thân, bạn bẻ và các thành viên trong lớp Sử - Quốc phòng đã động viên. khích lệ tỉnh thần để em có thể hoàn thành khóa luận nay. Cuỗi cùng em xin được kính chúc các thầy cô luôn mạnh khỏe.

hạnh phúc và thành công hơn nữa trong sự nghiệp trông người. Em xin chân thành cảm ơn. Thành phố Hồ Chi Minh tháng 5/ 2011 Sinh viên Hoảng Thị Hiển GVHD: ThS. Dao Thị Mộng Ngọc Trang | Khóa luận tốt nghiệp SVTH: Hoàng Thị Hiển MỤC LỤC LCA ÔN xe .-ceeieeeee <a hack accent Nip 1 MÔ ĐÀ| E GA 0S 00601 2k215 i0426< 0038600525206 4 TL: LL⁄E-„»Ÿ vervweeaartrraerdraranvurnnaaanoaansnsarri 4 II BH ks [hoee 6 TID, Giới hạn để tải.

cá 11 HH 113 31 110161<1303021812 4x42 9 TS oa 9x61. aa 9 |: | ee ee ee 10 CHUONG I: MỘT SO VAN DE LÍ LUẬN. Nguyên tắc liên môn trong day học lịch sử ở trường trung học phỏ thông. Khái niệm dạy học liên môn.

142N4cqnnNjGaywiquaa 12 1-2 Caso cha dạy hoc: ith ĐỘT S22 cence ees 14 1. Những yêu cầu khi dạy học liên MON. Sử dụng do dùng trực quan trong day học lịch sử ở trường trung hoc phd (G0640 G010xcag(x2)xc64 1116 sessiea01samaieseiasemiltesaiil0xGzece1666644560913esi2i3)) 17 II. Khái niệm đổ dùng trực quan.

Cơ sở của phương pháp sử dụng đồ dùng trực quan.a Cơ sở khoa học. Q20 HH 10211131 111101001 11 0 ngờ 18 IKâb Œ0 Hi tetera nara sean nN 20 HA Cer wilh Sapa CRas C44406 ib se deeds 21 11. Những yêu cầu khi sử dụng đồ đùng trực quan. Sử dụng phim tư liệu — một hình thức của việc vận dụng nguyên tắc liên môn và đô dùng trực quan trong day học lịch sử ở trường phô thông.

23 II: ĐịnH Wig Pa see NR 23 HH. Mục dich va ý nghĩa sử dụng phim tu liệu trong day học lich sử.3, Thực trạng sử dung phim tư liệu trong day học lich sử ở các trường phỏ JQ tO) oe ee sẽ.- 28 CHƯƠNG II: SUU TAM VA HUONG DAN SỬ DUNG PHIM TU LIEU LICH SU TRONG DAY HQC LICH SU GOP PHAN NANG CAO HIEU QUA BÀI HỌC LICH SỬ VIỆT NAM GIAI DOAN 1945 - 1954. 32 I, KHÁI QUÁT LICH SỬ VIỆT NAM TỪ NAM 1945 DEN NAM 1954. Đảo Thị Mộng Ngọc Trang 2 Khóa luận tốt nghiệp SVTH: Hoàng Thị Hiền àmä.AsăẳăiẳăýiãẵäảŠäẽễ.

SUU TAM VA HƯỚNG DAN SỬ DUNG PHIM TƯ LIEU LICH SU TRONG DAY HOC LICH SỬ GOP PHAN NANG CAO HIEU QUA BAI HOC LICH SỬ VIỆT NAM GIAI DOAN 1945 — 1954.1 CUOC DAU TRANH BAO VE VA XÂY DUNG CHÍNH QUYỀN DAN KH“ NHÂN DẦN (006 ian) Cc] en nc a TT 32 Bài 17: NƯỚC VIỆT NAM DAN CHU CONG HOA TU SAU NGÀY 2 - 9 - 1945 DEN TRƯỚC NGÀY 19 — 12 — 1946.2 CUOC KHANG CHIEN TOÀN QUOC CHÓNG THỰC DAN PHÁP XÂM LƯỢC VA CAN THIỆP MY (1946-1954).-ccoo-cnssecossnesconsessessnscessecneesssssheccunecanesssses 37 Bài 18: NHUNG NAM BAU CUA CUỘC KHANG CHIEN TOAN QUOC CHONG THUC DAN PHÁP (1946- 1950). Sa Cee Seace 8 se Bài 19: BƯỚC PHÁT TRIEN CUAepee KHANG ERƯS TOAN QUOC CHONG THUS DAN BARC1 = TY cacenccpeesey>sserscerennnsssseommmecsoonseigysepnnsecsoncazesoponenessyp 42 Bài 20: CUỘC KHANG CHIEN TOAN QUOC CHONG THỰC DAN PHÁP KETTHDEGIBBS = TIS A) ceeobiccxetcssceisezsextiiissxesos6illidà6cs,;2ii6 43 CHƯƠNG HI: THUC NGHIEM SU DUNG PHIM TU LIEU VÀO GIANG DAY BÀI 20: CUỘC KHANG CHIEN TOAN QUOC CHONG THYC DAN PHAP KET THUC (1953 — 1954) — BAN CO BẢN.1 Mục đích thực nghiệm.- eo 49 12 ThụcnghiỆm 101240211122 ce 6602606). Zanẻ +9 [đố Ni BÀ | a a noen 49 1.2 Tinh hình lớp thực nghiệm và đổi chứng.-- 255-555 49 12:3 Giần la giồng DẠY: sii csi esha cassis acaba 50 [24 Kết dua ane pHÔNG G02 1S se666si46z661g 70 Ee ES an Đ ———————-————— 71 1:34:b Kết quả định coun vc<20á 0664662 t4 x26 dese 72 KIẾT LUẬN Berney reece crea eNO ae ERR TESS oe eV Re cere eT 80 Pe)111) 9) I ieee ean te arte ater onan nent neem eer eee eee àG4@&zj\) 83 TÀI LIỆU TRAM KHẢO cá ecc(6G0 ¿ga ecccks 90 GVHD: ThS. Đào Thị Mộng Ngọc Trang 3 Khoa luận tốt nghiệp SVTH: Hoang Thị Hiển MỜ ĐÀU I.

Lý do chọn đề tài. Trong hoạt động giáo dục. lịch sử có vai trò vỏ cùng quan trọng. Thời Cổ đại.

nha sử học La Mã đã xem “Lich sử là người thay day của cuộc đời”. Ở Việt Nam vảo thé ki XV. Tiền sĩ Ngô Sĩ Liên, vị quan hàng tam phẩm dưới triều vua Lẻ Thánh Tông (1460 - 1497). từng giữ chức Lễ bộ hữu thị lang, kiêm Quốc tử giảm tư nghiệp, kiểm Sử quan tu soạn thi xem mục đích chép sử là “Treo gương ran cho đời sau”.

chủ nghĩa Mác — Lênin cũng nhận định rằng “Sử học giúp con người nhận thức thé giới. góp phan cải tạo xã hội vả giáo dục tư tưởng, đạo đức. tình cảm cho con người”. Tuy nhién, thực trạng day sử và học sử đang là vấn dé đáng lo ngại.

Sau mỗi kì thi quốc gia. khi Bộ Giáo duc dao tạo công bố điểm cũng là lúc xã hội bàng hoàng giật mình bởi kết quả môn lịch sử quá thấp. Vậy đâu là nguyên nhân của thực trạng này? Có rất nhiều câu trả lời cho câu hỏi trên nhưng trước hết đó là sự bất ôn ở chỉnh chương trình sách giáo khoa, thời lượng dành cho môn lịch sử vừa nhưng kiến thức quá ôm dom. nặng nẻ và quá khô khan.

Về phía giáo viên. đó chính là phương pháp giảng dạy. môi trưởng học sử, lối day học “như sách” đã gây nhằm chan cho học sinh và là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc học sinh chán học. việc nghe thầy rồi chữ thay trả thay.

Thực trạng đó dat ra van dé phải đổi mới phương pháp day học sử ma trước hết là từ phía giáo viên. Giáo viên trước hết phải làm sao để biến tiết học khô khan, sự kiện rời rac kia trở nén logic, sông động, có hồn hơn trong việc thu hút học sinh khiến các em say mẻ. yêu thích, tìm được hứng thủ trong học tap, từ đó hiểu được lịch sử và nắm vững kiến thức. Đây là nhiệm vụ hết sức khỏ khăn và phức tap.

vì vậy yêu cầu đổi với giáo viên là phải biết khéo léo vận đụng các phương pháp giảng dạy như: trình bay miệng. sử dung phan trang bảng đen. sử dụng dé dùng trực quan. dạy học liên môn.

day học nêu vấn đẻ.để nâng cao hiệu quả day học. Mỗi một phương pháp đều có những ưu điểm. nhược điểm riêng, chúng cùng hỗ trợ cho nhau. không có phương pháp nảo là vạn năng.

Vì vậy, khi tiến hành dạy học. giáo viên không thẻ chỉ sử dụng ! Tập bai giảng nhập môn sử học, Phan Thể Kim, Nxb Trường DHSP tp Hỗ Chi Minh. ? Đại việt sử kí toàn thư, Tap |, Nxb KHXH. trang 81 lạp bài giảng nhập mon sự học, Phan | hé Kem, Nxb Irương ĐHSP tp Ho Chi Minh, trang 25 ————————— SẼ GVHD: ThS.

Đảo Thị Mộng Ngọc Trang 4 Khóa luận tot nghiện SVTH: Hoàng Thị Hiển một phương pháp đơn nhất, ma phải ket hợp các phương pháp lại với nhau. lây ưu điểm của phương pháp này khắc phục nhược điềm phương pháp kia nhằm phat huy tối đa hiệu quả của phương pháp nâng cao hơn nữa chất lượng đạy học. Trong những phương pháp kẻ trên thi sự kết hợp giữa sử dụng đô dùng trực quan và nguyên tac liên mon dem lại hiệu quả vô củng to lớn, thé hiện rõ nét nhất trong việc áp dụng phim tư liệu trong dạy học Lịch sử ở trường trung học phô thông. Điện ảnh - bộ môn nghệ thuật thứ 7 - với những ngỏn ngữ đặc trưng của ngành có Vai trò vô cùng quan trọng giúp học sinh khắc sâu trí nhớ.

tác động đến mọi giác quan. giúp học sinh phát triển toản diện. Thời gian luôn qua đi và lịch sử thì không lặp lại. việc ghỉ lại những thước phim tư liệu để trao truyền cho thể hệ sau là điều quan trọng.

Theo từng biến cố. từng sự kiện là bước chân của những con người - gin giữ cho muôn đời sau. họ đã ghi lại tat cả những gi ma lịch sử say ra. phan ánh hiện thực khách quan sinh động.

chân thực trong từng thước phim - đó chính là những thước phim tư liệu qui. Dù thời gian có qua đi nhưng dau ấn lịch sử 46 vẫn còn mãi. sử dụng phim tư liệu trong dạy học lịch sử sẽ giúp các em không phải tưởng tượng lịch sử nữa mà như hòa minh vào lịch sử, đi cùng các sự kiện, biến cổ và hiểu đúng. sâu về lich sử từ đó có nhận thức đúng đắn.

Các em sẽ có tâm lí thoải mái hơn khi học Lich sử, nó sẽ không còn là những sự kiện rời rac nữa mà là hòn của cả dân tộc. hào khi của ca thời đại thôi vào đó theo nhịp bước của thời gian.