LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài : Ngày nay, công nghiệp hóa chất đóng vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh kinh tế nhƣ nông lâm ngƣ nghiệp, công nghiệp thế giới nói chung và nền kinh tế Việt Nam nói riêng. Nhận thấy đƣợc tiềm năng to lớn trong trong lĩnh vực công nghiệp hóa chất, nắm bắt thời cơ nền công nghiệp hóa chất đang ở giai đoạn trứng nƣớc, ít đối thủ cạnh tranh, công ty TNHH Hóa Chất OXY ra đời nhằm cung cấp nguồn hóa chất cho thị trƣờng Việt Nam còn khan hiếm. Nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển, khối lƣợng hàng hóa xuất – nhập khẩu và hàng hóa luân chuyển trong nội địa ngày càng tăng, việc kiểm soát - luân chuyển hàng hóa đối với doanh nghiệp sản xuất hay thƣơng mại dịch vụ là điều rất quan trọng.
Nếu doanh nghiệp không đề xuất những chính sách hợp lý để kiểm soát khối lƣợng hàng hóa luân chuyển, cũng nhƣ khối lƣợng hàng hóa doanh nghiệp tồn kho, thì doanh nghiệp có thể dẫn đến thất thoát khối lƣợng lớn hàng hóa, ảnh hƣởng tình hình bán hàng tại doanh nghiệp, làm cho doanh nghiệp đi đến bờ vực phá sản. Điều này cho thấy, quy trình kiểm soát – luân chuyển hàng hóa tốt giúp cho doanh nghiệp kiểm soát tốt hàng hóa của mình. Qua đó cho thấy, kế toán luân chuyển hàng hóa đóng vai trò rất quan trọng trong bộ máy hoạt động của doanh nghiệp, giúp cho doanh nghiệp kiểm soát quá trình luân chuyển hàng hóa, biết đƣợc khối lƣợng hàng hóa luân chuyển trong kỳ, hàng hóa đang còn tồn kho của doanh nghiệp. Mục tiêu nghiên cứu : Khóa luận nghiên cứu, hệ thống hóa lý thuyết, chế độ, chuẩn mực kế toán liên quan đến quy trình hạch toán luân chuyển hàng hóa ban hành tại Việt Nam.
Tìm hiểu những khác biệt giữa thực tế và lý thuyết đang diễn ra tại các doanh nghiệp thƣơng mại, qua đó, rút ra những kinh nghiệm thực tế cho công việc sau này. Qua đó, cho thấy đƣợc những ƣu điểm, nhƣợc điểm của công tác kế toán đang diễn ra tại công ty, làm cơ sở để đƣa ra nhận xét, kiến nghị góp phần hoàn thiện công tác kế toán tại Công ty TNHH Hóa Chất OXY. Phạm vi nghiên cứu : - Bài báo cáo nghiên cứu công tác kế toán luân chuyển hàng hóa tại Công ty TNHH Hóa Chất OXY – Doanh nghiệp kinh doanh thƣơng mại trong lĩnh vực hóa chất. - Công tác kế toán tại Công ty OXY hạch toán dựa theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, quyết định 48/2006/QĐ-BTC do Bộ Tài Chính ban hành.
Dựa trên tình hình thực tế tại doanh nghiệp, phần cơ sở lý luận của bài báo giới hạn theo hình thức kế toán Nhật Ký Chung, hạch toán HTK theo phƣơng pháp kê khai thƣờng xuyên và phƣơng pháp khấu trừ thuế đối với thuế GTGT. - Số liệu thu thập sử dụng trong bài báo cáo : trong tháng 03/2014. - Thời gian thực hiện đề tài nghiên cứu: từ tháng 04/2015 đến hết tháng 05/2015. Phƣơng pháp nghiên cứu : Các phƣơng pháp nghiên cứu đƣợc sử dụng: - Phương pháp phỏng vấn: phƣơng pháp đƣợc sử dụng trong suốt quá trình thực tập tại công ty, đối tƣợng phỏng vấn chủ yếu là Kế toán viên.
- Phương pháp nghiên cứu, tham khảo tài liệu: đọc và tìm hiểu sách báo, giáo trình do các giảng viên biên soạn và giảng dạy, các Thông tƣ và Quyết định liên quan đề tài do Bộ Tài Chính ban hành. - Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu: thu thập số liệu thô tại phòng Kế toán thông qua các chứng từ và sổ sách tại công ty, sau đó toàn bộ số liệu sẽ đƣợc xử lý và chọn lọc để đƣa vào bài báo. - Phương pháp tổng hợp, phân tích: từ những tài liệu, số liệu đã đƣợc xử lý và phân tích, so sánh và đối chiếu để nhận rõ những ƣu điểm, nhƣợc điểm trong công tác kế toán nhằm tìm ra nguyên nhân và giải pháp khắc phục. Bài viết có kếu cấu 3 chƣơng : CHƢƠNG 1 : Cơ sở lý luận kế toán luân chuyển hàng hóa CHƢƠNG 2: Kế toán luân chuyển hàng hóa tại công ty TNHH Hóa Chất OXY CHƢƠNG 3: Nhận xét, kiến nghị Bài viết dựa trên kiến thức đƣợc giảng dạy ở trƣờng, lý thuyết trên sách vở, nghiên cứu chính bản thân tôi và kinh nghiệm ít ỏi mà mình có đƣợc.
Những sai sót trong bài mong bạn đọc có thể bỏ qua và đóng góp ý kiến, nhằm giúp cho bài viết ngày càng hoàn thiện hơn. 2 c CHƢƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN KẾ TOÁN LUÂN CHUYỂN HÀNG HÓA 1.1 Khái niệm – Nhiệm vụ - Nguyên tắc kế toán luân chuyển hàng hóa 1.1 Khái quát kế toán luân chuyển hàng hóa trong doanh nghiệp thƣơng mại - Hàng hóa là các loại vật tƣ, sản phẩm do doanh nghiệp mua về với mục đính để bán (bao gồm bán buôn và bán lẻ ). Luân chuyển hàng hóa là quá trình bao gồm quá trình mua – bán hàng và dự trữ hàng tại doanh nghiệp. - Mua hàng là quá trình nhà cung cấp giao hàng, khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán cho nhà cung cấp theo thỏa thuận hợp đồng thƣơng mại.
Đây là khâu đầu tiên trong quá trình luân chuyển hàng hóa của doanh nghiệp thƣơng mại. - Bán hàng là quá trình doanh nghiệp giao hàng hóa, khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán cho doanh nghiệp theo thỏa thuận của hợp đồng thƣơng mại. Đây là khâu cuối cùng trong hoạt động luân chuyển hàng hóa của doanh nghiệp thƣơng mại.2 Nhiệm vụ kế toán luân chuyển hàng hóa Nhiệm vụ của kế toán mua hàng - Ghi chép, phản ánh đầy đủ, chính xác, kịp thời tình hình thực hiện kế hoạch mua hàng; - Kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện kế hoạch mua hàng theo từng nguồn cung cấp hàng, từng hợp đồng mua hàng, tính toán, phân bổ chi phí mua hàng. Kết hợp với các kế toán khác theo dõi thanh toán đầy đủ, đúng hạn cho ngƣời bán; - Cung cấp thông tin giúp nhà quản trị ra quyết định nhằm quản lý tốt quá trình mua hàng.
Nhiệm vụ của kế toán bán hàng - Tính toán, phản ánh chính xác, kịp thời doanh thu, giá vốn của hàng hóa. Kết hợp với kế toán công nợ theo dõi tình hình thu nợ của khách hàng; - Kiểm tra, giám sát tình hình thực hiện kế hoạch bán hàng, tình hình quản lý thu tiền hàng của khách hàng. Nhiệm vụ của kế toán kho - Kiểm tra giám sát, lập báo cáo tình hình nhập – xuất – tồn hàng hóa tại kho. Kết hợp với thủ kho theo dõi tình hình thực tế hàng tồn kho tại kho, kết hợp với kế toán công nợ đối chiếu phát sinh hàng ngày; - Kiểm tra tính xác thực các chứng từ liên quan, số lƣợng, giá trị hàng hóa trong quá trình nhập – xuất kho; - Trực tiếp tham gia quá trình kiểm kê hàng hóa tại kho, chịu trách nhiệm trực tiếp biên bản kiểm kê, biên bản đề xuất xử lý chênh lệch giữa sổ sách kể toán và thực tế; - Lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho.2 Kế toán mua hàng 1.1 Các phƣơng thức mua hàng và thanh toán tiền mua hàng 1.1 Các phƣơng thức mua hàng 3 c Mua hàng theo phƣơng thức trực tiếp :Phƣơng thức mua hàng mà doanh nghiệp nhận hàng trực tiếp tại kho của nhà cung cấp, ký vào hóa đơn mua hàng, nhận hóa đơn dành cho khách hàng (liên 2).
Mua hàng theo phƣơng thức chuyển hàng :Nhà cung cấp giao hàng cho doanh nghiệp tại kho hay địa điểm thỏa thuận trong hợp đồng. Mua hàng nhập khẩu trực tiếp :Phƣơng thức mua hàng mà doanh nghiệp (nhà nhập khẩu) trực tiếp đàm phán, ký kết hợp đồng với nhà cung cấp nƣớc ngoài (nhà xuất khẩu), trực tiếp thực hiện các thủ tục nhận hàng và thanh toán tiền hàng. Mua hàng nhập khẩu ủy thác :Phƣơng thức mua hàng mà doanh nghiệp (nhà nhập khẩu) ủy thác cho đơn vị thứ ba đàm phán, ký kết hợp đồng nhập khẩu với nhà cung cấp nƣớc ngoài (nhà xuất khẩu).2 Các phƣơng thức thanh toán tiền hàng Phƣơng thức thanh toán ngay :Doanh nghiệp thanh toán ngay bằng tiền hoặc thanh toán bằng hàng (hàng đổi hàng) cho nhà cung cấp khi nhận đƣợc hàng. Phƣơng thức thanh toán trả chậm :Doanh nghiệp đã nhận hàng và thanh toán tiền hàng sau cho nhà cung cấp trong khoảng thời gian thỏa thuận trong hợp đồng kinh tế.
Phƣơng thức thanh toán trả góp :Doanh nghiệp nhận hàng, thanh toán trƣớc một phần tiền hàng, phần còn lại thanh toán dần có lãi suất trong thời gian thỏa thuận của hợp đồng thƣơng mại. Phƣơng thức thanh toán tiền hàng mua nhập khẩu trực tiếp - Phương thức ứng trước : Ngƣời mua hàng ứng trƣớc một phần tiền hàng hay toàn bộ tiền hàng để đảm bảo nhận đƣợc hàng từ nhà cung cấp. - Phương thức chuyển tiền : Phƣơng thức thanh toán qua ngân hàng, có hai hình thức chuyển tiền Chuyển tiền bằng thƣ (MT : Mail transfer) : Hình thức chuyển tiền trong đó lệnh thanh toán (Bank Draft) của NH chuyển tiền đƣợc chuyển bằng thƣ cho NH trả tiền. Chuyển tiền bằng điện (TT : Telegraphic transfer) : Hình thức chuyển tiền trong đó lệnh thanh toán của NH chuyển tiền đƣợc thể hiện trong nội dung một bức điện gửi cho NH trả tiền bằng Telex hay Swift.
- Phương thức nhờ thu : Phƣơng thức mà ngƣời bán sau khi hoàn thành nghĩa vụ giao hàng thì lập hối phiếu gửi đến NH nhờ thu hộ số tiền ghi trên hối phiếu. - Phương thức tín dụng chừng từ: Theo yêu cầu của nhà nhập khẩu ngân hàng sẽ phát hành thƣ tín dụng (Letter of Credit), cam kết trả tiền hoặc chấp nhận hối phiếu do nhà xuất khẩu ký phát khi nhà xuất khẩu xuất trình bộ chứng từ thanh toán phù hợp với những điều khoản điều kiện qui định trong thƣ tín dụng (Nhà xuất khẩu sau khi kiểm tra L/C, xuất hàng, gởi bộ chứng từ về hàng cho nhà nhập khẩu và bộ chứng từ thanh toán cho ngân hàng để đề nghị thanh toán). 4 c Phƣơng thức thanh toán nhập khẩu ủy thác - Dựa theo thông tƣ 108/2001/TT-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2001 hƣớng dẫn về phƣơng thức thanh toán nhập khẩu ủy thác Doanh nghiệp (ngƣời giao ủy thác) trả trƣớc một phần tiền hàng cho đơn vị nhận ủy thác để làm các thủ tục nhập khẩu hàng hóa. Sau khi nhận đƣợc hàng từ đơn vị nhận ủy thác, doanh nghiệp chi trả phần tiền còn lại và các khoản chi phí liên quan mà đơn vị nhận ủy thác đã chi trả trong quá trình nhập khẩu dựa trên hợp đồng ủy thác và các chứng từ liên quan.2 Điều kiện xác định – thời điểm ghi nhận hàng mua 1.