LỜI MỞ ĐẦU Nƣớc ta đang trong thời kì đổi mới trong công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa và hội nhập kinh tế quốc tế. Chính sự mở cửa nền kinh tế tạo ra nhiều thách thức và cạnh tranh gay gắt, đòi hỏi các doanh nghiệp cả trong nƣớc và ngoài nƣớc phải tự chủ về kinh doanh và tài chính. Phải tự đổi mới mình để phù hợp với nhu cầu sản xuất kinh doanh trong cơ cấu thị trƣờng. Yếu tố lao động là một trong ba yếu tố cơ bản quyết định đến sự tồn tại và phát triển của quá trình sản xuất.
Lao động giữ vai trò chủ chốt trong việc tái tạo ra của cải vật chất. Ngƣời lao động chỉ phát huy hết khả năng của mình khi sức lao động của họ đƣợc đền bù xứng đáng. Đây là khoản tiền lƣơng mà ngƣời lao động nhận đƣợc sau khi bỏ sức lao động. Còn đối với Công ty đây là khoản chi phí bỏ ra để có thể tồn tại và phát triển đƣợc.
Vì vậy việc hạch toán phân bổ tiền lƣơng và những khoản trích theo lƣơng là một trong những công cụ quản lý quan trọng của doanh nghiệp hạch toán chính xác chi phí lao động có ý nghĩa cơ sở, là căn cứ để xác định nhu cầu về số lƣợng, thời gian lao động và xác định kết quả lao động. Đối với ngƣời lao động tiền lƣơng là nguồn thu nhập chủ yếu để đảm bảo cuộc sống và tái tạo sức lao động. Chính vì vậy, cần có một chế độ tiền lƣơng luôn luôn đổi mới cho phù hợp với điều kiện kinh tế, để kích thích lao động. Nhận rõ tầm quan trọng của vấn đề trên, em đã chọn đề tài “ Hoàn thiện công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH in Thanh Hƣơng” Bài khóa luận của em gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Lý luận chung về công tác hạch toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng Chƣơng 2: Thực trạng công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH in Thanh Hƣơng Chƣơng 3: Một số biện pháp hoàn thiện công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH in Thanh Hƣơng Do hạn chế nhiều về kiến thức, thực tế và thời gian nên chắc chắn bài khóa luận của em còn nhiều thiếu sót.
Mong thầy cô góp ý đánh giá và nhận xét Sv: Nguyễn Thị Hà An – QTL604K Page 1 Trƣờng đại học Dân lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp giúp em củng cố thêm vốn kiến thức của mình. Em xin chân thành cám ơn các cô chú anh chị phòng kế toán công ty TNHH in Thanh Hƣơng, các thầy cô giáo trƣờng Đại học dân lập Hải Phòng, cô giáo hƣớng dẫn Ths. Lê Thị Nam Phƣơng đã tạo điều kiện và hƣớng dẫn tận tình giúp em hoàn thiện tốt bài khóa luận này Sinh viên Nguyễn Thị Hà An Sv: Nguyễn Thị Hà An – QTL604K Page 2 Trƣờng đại học Dân lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp CHƢƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC HẠCH TOÁN TIỀN LƢƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƢƠNG 1. Tiền lƣơng và bản chất của tiền lƣơng 1.1 Khái niệm và bản chất tiền lƣơng 1.1 Khái niệm kế toán tiền lƣơng -Ngƣời lao động sau khi sử dụng sức lao động tạo ra sản phẩm thì đƣợc trả một số tiền công nhất định.
Vậy có thể coi sức lao động là hàng hoá, một loại hàng hoá đặc biệt. Và tiền lƣơng chính là giá cả của hàng hoá đặc biệt đó, hàng hoá sức lao động. Là giá cả sức lao động đƣợc hình thành theo thảo thuận giữa ngƣời lao động và ngƣời sử dụng lao động phù hợp với các quan hệ và các quy luật trong nền kinh tế thị trƣờng. “ Tiền lƣơng là số lƣợng tiền tệ mà ngƣời sử dụng lao động trả cho ngƣời lao động theo giá trị sức lao động đã hao phí, trên cơ sở thỏa thuận theo hợp đồng lao động,” - Sức lao động là một loại hàng hóa, giá trị của sức lao động chính là công sức của ngƣời lao động kết tinh trong hàng hóa.
Tiền lƣơng là một phạm trù kinh tế gắn liền với lao động, tiền tệ và nền sản xuất hàng hóa. Trong nền kinh tế hiện nay, với sự chuyên môn hóa cao của tƣ liệu sản xuất mà hình thành nên một nền kinh tế đa dạng đa ngành nghề. Do vậy tùy vào đặc thù riêng trong việc sử dụng sức lao động của từng khu vực kinh tế mà các quan hệ thuê mƣớn, mua bán sức lao động cũng khác nhau. Sự đánh giá một cách chính xác giá trị của sức lao động sẽ đƣa ra đƣợc số tiền lƣơng hợp lý mà ngƣời sử dụng lao động có thể trả.
- Tiền lƣơng là khoản thu nhập chính đối với ngƣời lao động do vậy nó phải mang đầy đủ giá trị giúp họ có thể tái sản xuất lại sức lao động đã mất trong quá trình lao động, đồng thời cũng phải đáp ứng đƣợc giá trị tinh thần cơ bản của ngƣời lao động trong công cuộc sống để có thể làm động lực thúc đẩy ngƣời lao động trong công việc. Không những thế, tiền lƣơng còn là chi phí đầu vào bắt buộc của các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, do đó tiền lƣơng có ảnh hƣởng trực tiếp và gián tiếp tới kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh Sv: Nguyễn Thị Hà An – QTL604K Page 3 Trƣờng đại học Dân lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp nghiệp thông qua việc tạo động lực, khuyến khích ngƣời lao động làm việc đạt năng suất cao hơn.2 Bản chất - Để tiến hành quy trình sản xuất kinh doanh doanh nghiệp bao giờ cũng cần có 3 yếu tố cơ bản đó là : tƣ liệu lao động, đối tƣợng lao động và lực lƣợng lao động. Trong đó lực lƣợng lao động là yếu tố chính mang tính chất quyết định. Lực lƣợng lao động luôn đóng vai trò trung tâm chi phối quyết định mọi quá trình sản xuất kinh doanh.
Để sản xuất ra của cải vật chất, con ngƣời phải hao phí sức. Để có thể tái sản xuất và duy trì sức đó, ngƣời sẽ nhận đƣợc những khoản bù đắp đƣợc biểu hiện dƣới dạng tiền lƣơng. - Tiền lƣơng chính là biểu hiện bằng tiền của giá trị sức mà ngƣời đƣợc sử dụng để bù đắp hao phí của mình trong quá trình sản xuất nhằm tái sản xuất sức lao động. Nhƣ vậy bản chất của tiền lƣơng chính là giá cả sức lao động, đƣợc xác định dựa trên cơ sở giá trị của đã hao phí để sản xuất ra của cải vật chất, đƣợc ngƣời và ngƣời sử dụng thoả thuận với nhau.
Chức năng, vai trò và ý nghĩa của kế toán tiền lƣơng 1.1 Chức năng Chức năng đòn bẩy cho doanh nghiệp Tiền lƣơng là động lực kích thích năng lực sáng tạo, tăng năng suất lao động hiệu quả nhất. Bởi vì tiền lƣơng gắn liền quyền lợi thiết thực nhất đối với ngƣời lao động, nó không chỉ thoả mãn về nhu cầu về vật chất đối mà còn mang ý nghĩa khẳng định vị thế của ngƣời lao động trong doanh nghiệp. Chính vì vậy khi tiền lƣơng nhận đƣợc thoả đáng, công tác trả lƣơng của doanh nghiệp công bằng, rõ ràng sẽ tạo ra động lực tăng năng suất lao động, từ đó lợi nhuận của doanh nghiệp đƣợc tăng lên. Khi có lợi nhuận cao nguồn phúc lợi trong doanh nghiệp dành cho ngƣời lao động nhiều hơn, nó là phần bổ sung cho tiền lƣơng làm tăng thu nhập và lợi ích cho họ và gia đình họ tạo ra động lực lao động tăng khả năng gắn kết làm việc tăng năng suất lao động, giảm chi phí sản xuất, xoá bỏ sự ngăn cách giữa những ngƣời sử dụng lao động và ngƣời lao động tất cả hƣớng tới mục tiêu của doanh nghiệp đƣa sự phát triển của doanh nghiệp lên Sv: Nguyễn Thị Hà An – QTL604K Page 4 Trƣờng đại học Dân lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp hàng đầu.
Chức năng kích thích ngƣời lao động tăng năng suất lao động Khi xây dựng các hình thức trả lƣơng phải đảm bảo đƣợc yêu cầu này và đồng thời đây cũng chính là chức năng của tiền lƣơng. Động lực cao nhất trong công việc của ngƣời lao động chính là thu nhập (tiền lƣơng) vì vậy để có thể khuyến khích tăng năng suất lao động chỉ có thể là tiền lƣơng mới đảm nhiệm chức năng này. Mặt khác, hình thức quản trị ngày nay đƣợc áp dụng phổ biến là biện pháp kinh tế nên tiền lƣơng càng phát huy đƣợc hết chức năng của mình tạo ra động lực tăng năng suất lao động. Chức năng tái sản xuất lao động Tiền lƣơng là thu nhập chính của ngƣời lao động, có thể nói đây chính là nguồn nuôi sống ngƣời lao động và gia đình họ, vì vậy tiền lƣơng trả cho ngƣời lao động phải đảm bảo tái sản xuất sức lao động và nâng cao chất lƣợng lao động.
Thực hiện tốt chức năng này của tiền lƣơng giúp doanh nghiệp có nguồn lao động ổn định đạt năng suất cao. Ngoài các chức năng trên còn một số chức năng khác nhƣ chức năng thanh toán, chức năng thƣớc đo giá trị sức lao động.2 Vai trò Tiền lƣơng là một bộ phận cấu thành nên giá trị của sản phẩm mà sản phẩm là cơ sở tạo ra nguồn thu nhập doanh nghiệp. Chính vì vậy việc quản lý chặt chẽ về công tác hạch toán trên hai phƣơng diện số lƣợng và chất lƣợng là yêu cầu bức thiết đối với mỗi doanh nghiệp. Mặt khác, để tồn tại và đứng vững trên thƣơng trƣờng hay điều kiện cạnh tranh gay gắt nhƣ hiện nay đòi hỏi các doanh nghiệp phải củng cố sự cân bằng cục bộ doanh nghiệp làm cho tiến trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ngày càng hiệu quả hơn.
- Về mặt kinh tế Tiền lƣơng đóng vai trò đặc biệt quan trọng, quyết định trong việc ổn định và phát triển kinh tế gia đình. Nếu tiền không đủ trang trải, mức sống của ngƣời lao động bị giảm sút, họ phải kiếm thêm việc làm ngoài doanh nghiệp nhƣ vậy có thể làm ảnh hƣởng kết quả làm việc tại doanh nghiệp. Ngƣợc lại nếu tiền lƣơng Sv: Nguyễn Thị Hà An – QTL604K Page 5 Trƣờng đại học Dân lập Hải Phòng Khóa luận tốt nghiệp trả cho ngƣời lao động lớn hơn hoặc bằng mức lƣơng tối thiểu thì sẽ tạo cho ngƣời lao động yên tâm, phấn khởi làm việc, dồn hết khả năng và sức lực của mình cho công việc vì lợi ích chung và lợi ích riêng, có nhƣ vậy dân mới giàu, nƣớc mới mạnh.
