Lời mở đầu Bảng biểu II. CAY CHUM GỞI -CÂY KÝ SINH. MÔ TẢ THUC VAP cáo eccecdiay¿eysua 7 1. NGHIÊN CỨU VỀ HÓA HỌC.
CAC NGHIÊN CUU VE DƯỢC TỈÍNH. 13 1a: GAY XOAl=CAY CHU e2 60) (646144600g 16 131: MOTA THUG VAT cassis 16 1. NGHIEN CUU VE HÓA HỌC. NGHIEN CUU VE DƯỢC TÍNH.
NGHIÊN CUU VA KET QUẢ. KHẢO SÁT NGUYEN LIỆU. ĐIEUCHEOCACLTOAI CAO ŸeSSSEŸ==e===== 32 ZS. KHẢO SÁT CAU TRÚC HÓA HỌC.
KHẢO SÁT CAU TRÚC HÓA HỌC.- 35 Cương 3: KẾT LUẬN iu nen cc 1ï G0022 000002xygiida6iãu 38 Chương 4. NGUYEN LIEU, HOA CHAT, THIẾT BỊ.2, DIEU CHE CÁC LOẠI CAO. CÔ LẬP CAC HOP CHAT HỮU CƠ. 40 TÀI LIÊU THAM KHÁC.eo---~--se 43 PHỤ LỤC Khảo sát thành phan hóa học trên cao ethyl acetate của cây Mộc ky ngũ hùng Chương¡.
CAY CHUM GOI-CAY KY SINH Theo tài liệu Cay co liệt Nam của Giáo su Pham Hoang Hộ!” họ Chùm gửi (hay còn gọi là Tâm gởi) có 47 loài ky sinh (bán ky sinh) trên rất nhiêu thực vất bậc cao tại Việt Nam 1. MÔ TẢ THUC VAT Cây Mộc ky ngũ hùng con go: là Chim gin Š nhị. có tên khoa học là Dendrophtoe pentandra (L. ho Chum gửi (Loranthaceae) Mộc ký ngủ hùng là cây ban ky sinh có nhanh to, hình trụ, su si.
Lá mọc so le, có khi gan như đôi, phiên da dạng, chop tu hay nhọn, gốc tù, không lông, day như da, dai 5-9cm. Hoa xép thành bông. đơn độc hoặc từng đói ở nách lá, lá bac |, nhó, cánh hoa 5, đính thành ông hơi phinh, phía trong đỏ Quả xoan tròn, cao đến lem, bao bởi các thùy của dai"! W1 N4 2 { ⁄ sứ * lớn bee | cet khưnC | bee 4 Me hee 5 gee Hình 1.1 Cây Mộc ky ngũ hùng Khao sát thành phan hoa học trên cao ethyl! acetate của cay Moc ký ngi hùng ¬—¬—ễễễ_—_———.-----ei -8- Mộc ký ngũ hùng mọc chủ yếu ở các vùng bình nguyên và rừng nhiệt đới, An Độ, Lào, Campuchia, Thai Lan, Malaixia, Inđônêxia, Philippin,. Tại Việt Nam cây thường phân bế rộng khắp từ đồng bằng trung du cho đến rừng ngập mặn ven biển (cùng môi trường với Giá, Mắn và Tràm) từ Hà Tây tới Khánh Hoà, Lam Đồng, Ninh Thuận, Tây Ninh, Đồng Nai, thành phế Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu, Kiên Giang.
NGHIÊN CỨU VỀ HÓA HỌC Năm 2006, Nina Artani và cộng sự Ì đã cô lập được quercitrin và quercetin tử cao ethanol của cây Mộc ky ngũ hùng - Dendrophtoe pentandra Œ) Migq., ký sinh trên cây ăn trái khé - Averrhoa carambola. Trên thế giới chưa có công trình nào nghiên cứu thành phần hóa học của cây Mộc ký ngũ hùng sống ký sinh trên cây Xoài. Năm 2009, Nguyễn Hoàng Hạt và cộng sự Ì đã cô lập được fridenlane và daucosterol của cây Mộc ký ngũ hùng - Dendrophtoe pentandra (L) Miq. ký sinh trên cây mít - Artocarpus integrifolia Linn.
Khao sat thanh hóa học trên cao cthyl acetate của cây Mộc ky ngũ hin: -9. Tuy nhiên, có nhiều nghiên cứu thành phần hóa học cũng như dược tính trên cây Dendrophthoe falcate (L. Kết quả cho thấy có rất nhiều nhóm hợp chất được cô lập với những hoạt tính sinh học rất đáng quan tâm. Tóm lược các nghiên cứu vẻ thành phần hóa học của cây Dendrophtoe falcate (L.) Dans được trình bay trong bảng 1.1 Thanh phần hóa học của cây Dendrophthoe falcata (L.f) Dans Tén Công thức phân tử, nhiệt độ nóng chảy mp (nhiệt độ sôi bp) 7v erẽvwWv ` Y y r4 WT, leey,A - ¿ #Íp(2quaø- >< Ky sinh trên cây Trúc đào - Neri m oleanđer (L.) 1 [Swspesile | lỨ] = - eee eee ma SS.
Gallic acid C>H,Os, mp 251°C sưa liagic acid C¡¿H¿O;, mp 350°C Chebulinic acid C4)H 3207, mp 350 nh R§ —ễ-. ~ — 3B-Acetoxy-1B-(2-hydroxy-2-propoxy)-1 la-hydroxy-olean-12-ene | [7] 3f-Acetoxy-! | œ-ethoxy-Ì f-hydroxy-olean-12-ene, mp 182-184°C [7] 3f-Acetoxy-1f-1 1œ-dihydroxy-olean- Ì2-ene 3f-Acetoxy-1 B-1 1œ-dihydroxy-urs- Ì2-ene 3f-Acctoxy-urs-12-ene-1 l-one 3 3f-Acetoxy-lup-20(29)-ene [7] 30-Nor-lup-3f-acetoxy-20-one [7] (205)-3'-Axetoxy-lupan-29-oic [7Ì Kaempferol-3-O-a-L-rhamnopyranoside Cạ;H;gO;o,mp 172-174°C | [7] Quercetin-3-O-a-L-rhamnopyranoside C;;H;sO¡, mp 182-185 é ; Gallic acid C7H,Os, mp 251°C < ie] Oleanoic acid 4 Methy! acetate 5 Khảo sát thành hóa học trên cao ethyl acetate của cây Mộc ký ngũ hùng OOH HO H OH Gallic acid 10 Chebulinic acid 12 13 R1: C(CH3)20H ; R2 : H 14RI:H;R2 : Et 15R1:H;R2:Me 16R1,R2:H Khảo sát thành phan hóa học trên cao cthy! acetate của cây Mộc ky ngũ hin an : oe Kaempferol-3-O-a-L-rhamnopyranoside 22 :C(=CH2)CH3 21 R : CH(CH3)COOH OH HO Le] OH O ' OH Quercetin-3-O-a-L-rhamnopyranoside 23 Khảo sat thành phan hóa học trên cao ethyl acetate của cây Mộc ký ngũ hin -13- 1. CÁC NGHIÊN CỨU VE ĐƯỢC TÍNH Cho đến nay các nghiên cứu về dược tính của cây Mộc ky ngũ hing - Dendrophtoe pentandra (1) Mia. Ký sinh trên cây xoài vẫn chưa được nghiên cứu nhiều.
Người ta chủ yêu biết đến cây thuốc Mộc ký ngũ hùng ký sinh trên cây xoài thông qua các bài thuốc dân gian, chẳng hạn: -Ở Indonesia toàn bộ cây Mộc ký ngũ hùng ký sinh trên cây Gòn được giã nat với nước vo gạo ding dé trị bệnh tiêu chảy, nước sắt từ toản bộ cây Mộc ký ngũ hùng sống ký sinh trên cây Xoai cỏn có tác dụng trị bệnh tiểu đường f#2!1 -Ö An Độ người ta dùng lá cây Mộc ký ngũ hùng lim thuốc đắp các chỗ đau và loét trên cơ thé.) Nghiên cứu về khả năng chong oxi hỏa cho thay dich trích ethanol từ lá cây Dendrophtoe pentandra (L) Mig. kỷ sinh trên cây Xoài và cây Khế có hoạt tính mạnh .Í'°' Tuy nhiên các nghiên cửu về dược tính trên các cây cùng chỉ Dendrophtoe nói riêng và các cây thuộc họ Chùm gởi nói chung sống ký sinh trên các cây chủ khác nhau đã cho thấy giá trị và khả năng ứng đụng của các cây này trong y học, đặc biệt là y học cỏ truyền. Thí dụ: -O Indonesia toàn bộ cây Mộc ký ngũ hùng ký sinh trên cây Gòn được giã nát với nước vo gạo dùng để trị bệnh tiêu chảy.!°'! -Ở Thái Lan Mộc ký ngũ hùng còn là một trong 3 loại cây thuốc bản địa quan trọng, có hoạt tính kích thích miễn dịch mạnh và được ứng dung trong điều trị các bệnh mãn tính Ì*! -La cây Dendrophtoe pentandra (L. có hoạt tính gây ngộ độc cấp tinh!" -Mộc ký ngũ hùng sống ký sinh trên cây Dâu được biết đến với bài thuốc Độc hoạt Tang ký sinh, là cây có vị đắng, tính bình không độc, có tác dụng bỏ gan thận, lợi khí huyết, mạnh gân xương, an thai, lợi sữa II Khảo sắt thành phản hóa học trên cao ethyl acetate của cây Mộc ky ngủ hùng -14- -‹Gần đây các nhà khoa học ở Viện Y học thực nghiệm Getingen (CHLB Đức) đã tìm thấy trong nước ép Chùm gửi chất Protein miễn dich, chất này làm tăng hoạt tinh và sức "chiến đấu” của hệ thống miễn dịch Í'?É#3! Tuy nhiên có một số tác dung ngoài ý muốn: Chùm gửi chưa được chế biển có chứa độc tố (ăn chùm gửi bị nôn, tai biển mach máu não, nhịp tim giảm và có thể gây tử ong) Chùm gửi của Mỹ không an toàn khi dùng làm thuốc, dùng dang chích cỏ thé gây ngứa, nỗi mẫn đỏ trên vùng được chích.?91! Hy vọng rằng cây Mộc ký ngũ hùng - Dendrophtoe pentandra (L.
ky sinh trên cây Xoải mà chúng tôi nghiên cứu cũng sẽ thừa hưởng những giá trị được tính quan trong của họ Chùm gửi, cũng như một số cây Dendrophtoe đã Tóm lược nghiên cứu về được tính cũng như ứng dụng của các cây cùng chỉ Dendrophtoe và các cây chùm gởi được trình bay trong bang 1.2 ig ee ena eae eee eee) Scurrula Parasitica L. - Chùm gửi quả chùy Korthalsella japonica (Thunb. - Chùm gửi cay Dé Khảo sát thành phản hóa học trên cao ethyl acetate của cây Mộc ky ngũ hùng -15- Taxillus gracilifolius Chữa dau lưng, mỏi gôi, phong thập, mụn nhot, Schult. - Chùm gửi lá làm chắc chân răng, làm sáng mắt, làm tóc chóng nhỏ mọc,.
Scurrula ferruginea Trị gân cốt mỏi đau, động thai, phụ nữ sau khi đẻ (Jack.) Danser - Chùm không xuống sữa,. Dùng lam thuốc trị đột quy, đau da day, cao huyết áp, khó thở, bị co giật kinh niền ©), hợp chất MLI (một lectin có trong cây) có hoạt tinh kháng tế bao ung thư phổi A 549. !"! Macrosolen cochinchinensis (Lour.) | chữa tiêu chảy nếu mọc trên cây Nhót, .""! Blume - Đại quản hoa Nam Bộ ihn i ls A trị viêm loét, làm đông máu “, ngừa sẩy thai, sinh non "”!, ký sinh trên Tamarindus indicus trị bệnh bat lực !'”1, Khéo: sát thành phan hóa học trên cao ethyl acetate của cây Mộc ký ngũ hùng Te 1. CAY XOÀI - CÂY CHU 1.
MÔ TẢ THỰC VAT Cây Xoài có tên khoa học là Mangifera indica, thuộc họ Đào lộn hột (Anacardiaceae) Cây to cao 15-20m. Lá nguyên, mọc so le, đơn, thuôn dài, nhẫn, bóng đái Hoa nhỏ, mâu váng nhạt, thành chùy ở đâu cảnh Quả hạch kha to, hạch det, hinh thân, cứng trên có những thd sor khi nẩy mắm thi hơi mở ra Hat có lớp vỏ mỏng, màu nâu, không phôi nhũ, lá mâm Hình 1.2: Cây Xoài không déu,!"! Xoài được trông ở An Độ từ hàng ngân năm nay, ở Đông Nam A khoảng thế kỷ thứ 4-5 trước công nguyên, vá đến khoảng thế kỷ thứ 10 thì đu nhập đến Brazin, Mehicd,.!"*! Ngày nay, Xoài được xem là cây ăn quả , trồng ở vùng nhiệt đới va cận nhiệt đới, một nứa sắn lượng Xoài có nguồn gốc từ An Độ. Ở Việt Nam, cây Xoài trồng phổ biến khắp miễn Nam, tại miền Bắc nhiều nơi như Yên Châu (Sơn La) cũng đã trồng được loại cây này |! 1. NGHIÊN CỨU VE HÓA HOC Các nghiên cứu vệ hóa học từ cây Xoài (Mangifera indica), Ho Dao Lon Hột (Anacardiaceae) cho thấy trong cây có nhiêu loại hợp chất khác nhau, trong đó phê biến nhất là steroid, flavonoid.
Một số hợp chất trong cây Xoai được trình bay tóm tắt theo bang | 3 Khảo sát thành phan hóa học trên cao ethyÌ acetate cua cây Mộc ky ngũ hung -|7- Tài liệu Tên gọi, công thức phân tử, nhiệt độ nóng chảy (mp) Tham khảo Ambolic acid: Cy;Hsg0s, mp 168-170°C (hay 3B-hydroxy-24-methylene-252-cycloartan-26-oic acid) [Ani i Ca Cycloartane-3,24,25-triol CạoHs;O; af (hay 9,19-cyclolanostane-3,24,25-triol) (all ennai ease JN -ƒ ] a | 3-Tetradecanoyl cycloartane-24,25-diol C„H;yO, 6B | - 3-Hexadecanoyl cycloartane-24,25-diol C„„H;;O, 7 24,25-Dihydroxycycloartan-3-one CygH yO, 25-Methoxylcycloartane-3,24-diol C,H ,O, 25-Methoxyl-3-hexadecanoylcycoartane-24-ol C„;H„;O; Cycloartane-3,29-diol CyoHs.02, mp 196-198°C (còn gọi 9, 19-cyclolanostane-3,29-diol) Cycloart-24-ene-3,22,26-triol CypH oO 3,22-Dihydroxycycloart-24-en-26-oic acid C;oH„O¿, mp 218-220°C Cycloart-24-ene-3.2 I-diol C;oH‹:¿O; (hay 9,19-cyclolanost-24-ene-3,21-diol) Cycloart-24-ene-3,26-diol C;aH‹¿O;, mp 154-155°C (hay 9,19-cyclolanost-24-ene-3,26-diol) Oxocycloart-24-ene-26-al CạoH„z¿O; Cycloartan-29-ol, C;oH‹;O, mp 180-182°C — wv — — — ~ _—.