Khóa luận chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn con 0-21 ngày tuổi tại trại Tuấn Hà Bắc Giang

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp áp dụng quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn con giai đoạn từ sơ sinh, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Lê Thị Xuân Thu
• Người hướng dẫn: TS. Cù Thị Thúy Nga
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn con, giai đoạn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi nuôi tại trang trại lợn Tuấn Hà xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC CỤM TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở thực tập
• 2.2. Điều kiện tự nhiên, cơ cấu nhân sự và cơ sở vật chất
• 2.2.1. Điều kiện tự nhiên
• 2.2.2. Cơ cấu nhân sự và cơ sở vật chất của trại
• 2.3. Đối tượng và các kết quả sản xuất
• 2.4. Thuận lợi và khó khăn của trại
• 2.4.1. Thuận lợi
• 2.4.2. Khó khăn
• 2.5. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.6. Một số hiểu biết về lợn con
• 2.6.1. Một số đặc điểm sinh lý của lợn con
• 2.6.2. Các thời kỳ quan trọng của lợn con
• 2.7. Kỹ thuật chăm sóc lợn con theo mẹ
• 3. Phần 3: ĐỐI TƯỢNG - NỘI DUNG - PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.3. Nội dung nghiên cứu
• 3.4. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thực hiện
• 3.4.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.4.2. Phương pháp thực hiện
• 3.4.3. Phương pháp xác định chỉ tiêu
• 3.4.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ
• 4.1. Kết quả đánh giá tình hình chăn nuôi tại trang trại lợn Tuấn Hà xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang
• 4.2. Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại cơ sở
• 4.2.1. Tỷ lệ nuôi sống lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi
• 4.3. Thực hiện các biện pháp phòng bệnh cho lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại
• 4.3.1. Biện pháp vệ sinh phòng bệnh
• 4.3.2. Kết quả tiêm vắc xin phòng bệnh cho lợn con sơ sinh đến 21 ngày tuổi
• 4.3.3. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh cho lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quy Trình Chăm Sóc Lợn Con Tại Trang Trại Tuấn Hà

Quy trình chăm sóc lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi là một phần quan trọng trong chăn nuôi lợn. Tại trang trại Tuấn Hà, việc áp dụng quy trình này không chỉ giúp nâng cao tỷ lệ sống của lợn con mà còn đảm bảo sức khỏe và phát triển tốt nhất cho chúng. Quy trình này bao gồm các bước chăm sóc, dinh dưỡng và phòng bệnh, nhằm tạo ra môi trường sống tối ưu cho lợn con.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Chăm Sóc Lợn Con

Chăm sóc lợn con là yếu tố quyết định đến sự phát triển và sinh trưởng của chúng. Việc chăm sóc đúng cách giúp lợn con khỏe mạnh, giảm thiểu tỷ lệ bệnh tật và tăng trưởng nhanh chóng.

1.2. Các Giai Đoạn Phát Triển Của Lợn Con

Lợn con trải qua nhiều giai đoạn phát triển quan trọng từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi. Mỗi giai đoạn có những yêu cầu riêng về dinh dưỡng và chăm sóc, cần được chú ý để đảm bảo sức khỏe tối ưu.

II. Những Thách Thức Trong Quy Trình Chăm Sóc Lợn Con

Trong quá trình chăm sóc lợn con, có nhiều thách thức cần phải đối mặt. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển của lợn con, từ đó tác động đến hiệu quả chăn nuôi. Việc nhận diện và giải quyết kịp thời các vấn đề này là rất quan trọng.

2.1. Các Bệnh Thường Gặp Ở Lợn Con

Lợn con thường mắc phải một số bệnh như tiêu chảy, viêm phổi, và các bệnh truyền nhiễm khác. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất cần thiết để giảm thiểu thiệt hại.

2.2. Ảnh Hưởng Của Thời Tiết Đến Sức Khỏe Lợn Con

Thời tiết có thể ảnh hưởng lớn đến sức khỏe của lợn con. Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp đều có thể gây stress cho lợn, dẫn đến giảm sức đề kháng và tăng nguy cơ mắc bệnh.

III. Phương Pháp Chăm Sóc Lợn Con Hiệu Quả Tại Trang Trại Tuấn Hà

Để đảm bảo lợn con phát triển khỏe mạnh, trang trại Tuấn Hà đã áp dụng nhiều phương pháp chăm sóc hiệu quả. Những phương pháp này không chỉ giúp lợn con khỏe mạnh mà còn nâng cao năng suất chăn nuôi.

3.1. Dinh Dưỡng Đầy Đủ Cho Lợn Con

Dinh dưỡng là yếu tố quan trọng trong việc chăm sóc lợn con. Cần cung cấp đủ chất dinh dưỡng, bao gồm protein, vitamin và khoáng chất, để lợn con phát triển tốt nhất.

3.2. Vệ Sinh Chuồng Trại Để Phòng Bệnh

Vệ sinh chuồng trại là một trong những biện pháp phòng bệnh hiệu quả. Việc giữ cho chuồng trại sạch sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm bệnh cho lợn con.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Chăm Sóc Lợn Con Tại Trang Trại

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng quy trình chăm sóc lợn con tại trang trại Tuấn Hà đã mang lại nhiều thành công. Tỷ lệ sống của lợn con được cải thiện đáng kể, đồng thời sức khỏe và sự phát triển của chúng cũng được nâng cao.

4.1. Tỷ Lệ Nuôi Sống Lợn Con Tăng Cao

Tỷ lệ nuôi sống lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trang trại Tuấn Hà đạt trên 90%. Điều này cho thấy hiệu quả của quy trình chăm sóc và phòng bệnh.

4.2. Sự Phát Triển Của Lợn Con Sau 21 Ngày Tuổi

Lợn con sau 21 ngày tuổi có sự phát triển vượt bậc về trọng lượng và sức khỏe. Điều này chứng tỏ rằng quy trình chăm sóc đã được thực hiện đúng cách.

V. Kết Luận Về Quy Trình Chăm Sóc Lợn Con Tại Trang Trại Tuấn Hà

Quy trình chăm sóc lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trang trại Tuấn Hà đã chứng minh được tính hiệu quả và cần thiết. Việc áp dụng các phương pháp chăm sóc khoa học không chỉ giúp lợn con khỏe mạnh mà còn nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

5.1. Tương Lai Của Quy Trình Chăm Sóc Lợn Con

Trong tương lai, quy trình chăm sóc lợn con sẽ tiếp tục được cải tiến và hoàn thiện hơn nữa, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

5.2. Đề Xuất Các Giải Pháp Cải Tiến

Cần nghiên cứu và áp dụng thêm các công nghệ mới trong chăm sóc lợn con, từ đó nâng cao hiệu quả chăn nuôi và đảm bảo sức khỏe cho lợn con.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngành chăn nuôi giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp Việt Nam, đóng góp khoảng 20% đến 30% tổng thu nhập của ngành nông nghiệp. Trong đó, chăn nuôi lợn chiếm ưu thế lớn nhất khi sản lượng thịt lợn cung cấp từ 75% đến 80% tổng sản lượng thịt tiêu thụ trên thị trường. Theo số liệu điều tra của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn kỳ 1/10/2017, tổng đàn lợn cả nước đạt khoảng 27,3 triệu con. Trước đòi hỏi ngày càng cao về an toàn sinh học, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và nâng cao chất lượng thịt thương phẩm, phương thức chăn nuôi đang chuyển dịch rõ nét từ quy mô phân tán sang mô hình gia trại và trang trại công nghiệp tập trung. Trong chuỗi sản xuất chăn nuôi lợn nái sinh sản, giai đoạn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi (theo mẹ) là giai đoạn mẫn cảm nhất, quyết định trực tiếp đến tỷ lệ sống, khối lượng cai sữa và hiệu quả kinh tế của toàn bộ quy trình.

Khóa luận được thực hiện nhằm giải quyết các yêu cầu thực tiễn trong công tác quản lý đàn, chăm sóc sơ sinh và kiểm soát dịch bệnh tại một cơ sở chăn nuôi gia công quy mô lớn.

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trang trại lợn Tuấn Hà, xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang.
2. Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trang trại.
3. Xác định tình hình nhiễm bệnh, từ đó thực hiện các biện pháp phòng và điều trị bệnh cho đàn lợn con nuôi tại cơ sở.
4. Rèn luyện tay nghề chuyên môn, nâng cao hiểu biết và tích lũy kinh nghiệm thực tế trong công tác chăn nuôi thú y.

Yêu cầu nghiên cứu:

1. Đánh giá được thực trạng cơ sở vật chất, cơ cấu đàn và kết quả sản xuất chăn nuôi tại cơ sở thực tập.
2. Nắm vững và thực hiện thành thạo quy trình kỹ thuật chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn con theo mẹ từ lúc sinh ra đến 21 ngày tuổi.
3. Chẩn đoán chính xác tình hình bệnh lý lâm sàng phổ biến, thực hiện đúng các phác đồ phòng bệnh bằng thuốc, vắc xin và điều trị bệnh cho lợn con.
4. Chấp hành nghiêm chỉnh nội quy, quy định an toàn sinh học và quy trình kỹ thuật tại cơ sở.
5. Nâng cao tinh thần trách nhiệm, chủ động học hỏi để hoàn thiện kỹ năng nghề nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn con giai đoạn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi thuộc các giống lợn ngoại thương phẩm (sinh ra từ đàn nái Yorkshire, Landrace và đực Duroc).
• Phạm vi không gian: Trang trại lợn Tuấn Hà (trang trại nái gia công của Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam), đặt tại xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang.
• Phạm vi thời gian: Thời gian thực nghiệm và thu thập số liệu kéo dài 6 tháng, từ ngày 18/05/2017 đến ngày 18/11/2017.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên nền tảng sinh lý học gia súc non, dinh dưỡng học và dịch tễ học thú y chuyên sâu về lợn con theo mẹ:

Khung lý thuyết và sinh lý lợn con:

• Đặc điểm thân nhiệt và điều tiết nhiệt: Thân nhiệt lợn con giảm mạnh ngay sau khi sinh do cơ chế điều hòa thân nhiệt chưa hoàn thiện. Sự ổn định nhiệt phụ thuộc vào khối lượng sơ sinh, nhiệt độ môi trường và thời điểm bú sữa đầu (bú trong 1 giờ đầu giúp ổn định thân nhiệt sau 8–12 giờ; nếu sau 4 giờ mới bú thì cần 18–24 giờ mới hồi phục). Nhiệt độ chuồng úm tối ưu cho lợn sơ sinh là 32°C–35,5°C, giảm dần còn 27°C lúc 3 tuần tuổi.
• Đặc điểm tiêu hóa và dinh dưỡng: Lợn con phụ thuộc lớn vào năng lượng từ đường lactose trong sữa mẹ (cung cấp 70–80% năng lượng). Khẩu phần tập ăn đòi hỏi lượng protein thô 20–22%. Hoạt lực men amylase và pepsin trong dạ dày còn rất thấp ở tuần đầu, đòi hỏi thức ăn bổ sung phải qua xử lý nhiệt (rang, sấy, ép viên).
• Ba thời kỳ khủng hoảng sinh học:
  1. Giai đoạn sơ sinh đến 1 tuần tuổi: Thích nghi môi trường ngoài tử cung, nguy cơ nhiễm lạnh và lợn mẹ đè.
  2. Giai đoạn 3 tuần tuổi: Tiết sữa của nái đạt đỉnh rồi giảm mạnh, trong khi nhu cầu dinh dưỡng của lợn con tăng cao.
  3. Giai đoạn cai sữa: Stress chuyển đổi thức ăn và môi trường nuôi nhốt. Kỹ thuật cai sữa sớm ở 21 ngày tuổi giúp gộp thời kỳ khủng hoảng thứ 2 và thứ 3 làm một, rút ngắn chu kỳ sinh sản của nái.
• Nhu cầu vi khoáng và miễn dịch: Lợn con sinh ra hầu như không có kháng thể trong máu, hoàn toàn nhận miễn dịch thụ động qua gamma-globulin từ sữa đầu trong 24 giờ đầu. Nhu cầu sắt cho 30 ngày đầu là 210 mg (7 mg/ngày), trong khi sữa mẹ chỉ cung cấp khoảng 1–2 mg/ngày, đòi hỏi phải tiêm bổ sung khoảng 200 mg sắt (dưới dạng Ferri-Dextran) vào lúc 2–3 ngày tuổi để ngăn ngừa hội chứng thiếu máu do thiếu sắt.

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp quan sát lâm sàng và dịch tễ học thú y: Trực tiếp theo dõi đàn lợn hàng ngày tại các ô chuồng đẻ; quan sát trạng thái vận động, phân, biểu hiện hô hấp, rốn, khớp để phát hiện sớm triệu chứng bệnh; kiểm tra dịch tễ học chuồng nuôi.
• Phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp: Trích lục hồ sơ sản xuất, sổ theo dõi tổng đàn, nhật ký phối giống và sinh đẻ của trang trại Tuấn Hà.
• Phương pháp can thiệp kỹ thuật trực tiếp: Đỡ đẻ, lau dịch phế quản, sấy ấm, cắt rốn, bấm mài nanh, bấm tai, tiêm vắc xin, tiêm sắt, cắt thiến lợn đực thương phẩm, tập ăn cám hỗn hợp viên 550SF và phân loại cai sữa.
• Chỉ tiêu và công thức xác định: $$\text{Tỷ lệ mắc bệnh (%)} = \frac{\text{Tổng số con mắc bệnh}}{\text{Tổng số con theo dõi}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ khỏi (%)} = \frac{\text{Tổng số con khỏi bệnh}}{\text{Tổng số con điều trị}} \times 100$$ $$\text{Tỷ lệ nuôi sống (%)} = \frac{\text{Tổng số con sống}}{\text{Tổng số con theo dõi}} \times 100$$
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu thu thập được tổng hợp và phân tích theo phương pháp thống kê sinh vật học ứng dụng trong chăn nuôi của tác giả Nguyễn Văn Thiện (2008).

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả xác định vị trí chiến lược của ngành chăn nuôi lợn trong nền nông nghiệp quốc gia (chiếm 20–30% giá trị ngành). Đặt vấn đề nhấn mạnh tính cấp thiết của quy trình kỹ thuật chăm sóc lợn con theo mẹ nhằm hạ thấp tỷ lệ hao hụt cơ học và bệnh tật trong điều kiện trang trại công nghiệp. Chương này thiết lập hệ thống 4 mục tiêu cụ thể và 5 yêu cầu thực hành nghề nghiệp gắn liền với mô hình gia công của Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương tổng quan cung cấp cơ sở dữ liệu chi tiết về đơn vị thực tập và nền tảng lý thuyết:

• Điều kiện cơ sở thực tập: Trang trại Tuấn Hà nằm tại vùng phân cách dân cư xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Khí hậu thuộc vùng nhiệt đới gió mùa Đông Bắc, độ ẩm trung bình 83%. Cơ cấu nhân lực gồm 18 người (chủ trại, 1 quản lý, 1 kỹ thuật viên C.P., 5 công nhân, 1 cấp dưỡng và 10 sinh viên thực tập).
• Cơ sở hạ tầng kỹ thuật: Thiết kế chuồng kín theo hướng Đông Nam, tường gạch quét vôi, mái tôn cách sàn 3–3,5 m, trang bị dàn mát đầu chuồng và quạt hút gió cuối chuồng. Bố trí gồm: 1 khu chuồng cai sữa (2 ô, $30,\text{m}^2/\text{ô}$), khu chuồng nái đẻ (3 chuồng, mỗi chuồng 2 dãy x 28 ô, khung thép sàn bê tông kết hợp nhựa có lỗ), khu chuồng mang thai (8 dãy x 70 ô), khu cách ly (4 chuồng) và hệ thống xử lý chất thải gồm hầm Biogas cùng các bể lắng độc lập.
• Tổng thuật lý thuyết và tài liệu nghiên cứu: Tổng hợp các công trình nghiên cứu trong nước (Trần Văn Phùng, Vũ Đình Tôn, Đặng Xuân Bình, Sa Đình Chiến, Cù Hữu Phú) và quốc tế (Fairbrother, Bertschinger) về cơ chế sinh bệnh tiêu chảy do Escherichia coli, vi khuẩn hô hấp (Mycoplasma hyopneumoniae, Pasteurella multocida, Streptococcus suis) và vai trò của việc bổ sung sắt dextran, cân bằng tiểu khí hậu chuồng nuôi.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Xác định đối tượng theo dõi là đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi trong thời gian 6 tháng (18/05/2017 – 18/11/2017). Thiết lập 5 nhóm nội dung công việc và chỉ tiêu theo dõi:

1. Đánh giá biến động cơ cấu đàn nái và đực giống từ năm 2015 đến 2017.
2. Khối lượng thực hiện các thao tác ngoại khoa và chăm sóc ban đầu (đỡ đẻ, mài nanh, tiêm sắt, bấm tai, thiến, mổ thoát vị rốn/hecni).
3. Thống kê tỷ lệ nuôi sống qua 5 tháng liên tục.
4. Đánh giá việc chấp hành quy trình vệ sinh sát trùng, rắc vôi và phun tiêu độc chuồng trại.
5. Theo dõi kết quả tiêm chủng phòng bệnh định kỳ và đánh giá tỷ lệ mắc 4 hội chứng bệnh phổ biến.

Phần 4: Kết quả và phân tích kết quả

Trình bày toàn bộ số liệu thực nghiệm thu thập tại trang trại:

• Quy mô đàn duy trì ổn định mức 770 con tổng đàn nái và đực giống vào năm 2017.
• Tác giả trực tiếp thực hiện 1.038 ca đỡ đẻ (13,27%), mài nanh 1.326 con (16,99%), tiêm sắt 1.326 con (16,99%), bấm tai 1.294 con (16,63%), thiến 653 lợn đực (16,78%) và tham gia phẫu thuật 14 ca hecni (5,32%).
• Tỷ lệ nuôi sống chung từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi trên 1.707 con theo dõi đạt mức cao: 96,72%.
• Công tác tiêm vắc xin đạt tỷ lệ an toàn sinh học từ 99,24% đến 99,94%.
• Tỷ lệ mắc bệnh cao nhất tập trung ở hội chứng tiêu chảy (12,13%), tiếp đến là hội chứng hô hấp (2,17%), viêm rốn (1,58%) và viêm khớp (0,88%).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Khóa luận đúc kết các bài học về tổ chức quản lý chuồng kín, khẳng định tính hiệu quả của quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn con theo tiêu chuẩn C.P. Đề nghị cơ sở tiếp tục hoàn thiện vành đai bảo vệ an toàn sinh học bên ngoài trang trại và bổ sung nguồn lao động kỹ thuật dài hạn để ổn định sản xuất.

---

Kết quả và đóng góp

1. Cơ cấu đàn và năng suất sinh sản của trang trại

Quy mô đàn của trang trại Tuấn Hà từ năm 2015 đến tháng 11/2017 có sự tăng trưởng và ổn định:

Năm	Số lợn đực (con)	Số nái hậu bị (con)	Số nái sinh sản (con)	Tổng đàn (con)
2015	10	100	600	710
2016	10	150	610	770
2017	10	100	660	770

Chỉ tiêu năng suất đạt được tại cơ sở:

• Số lứa đẻ bình quân của lợn nái: 2,3 – 2,57 lứa/năm.
• Số lợn con sơ sinh bình quân: 12,29 con/đàn.
• Số lợn con cai sữa bình quân: 10,64 con/đàn.
• Sản lượng xuất chuồng trung bình: khoảng 1.300 con lợn con cai sữa/tháng.

2. Kết quả thực hiện kỹ thuật chăm sóc đàn lợn con

Khối lượng công việc tác giả trực tiếp thực hiện trên đàn lợn con tại trại được ghi nhận cụ thể:

Công việc kỹ thuật	Tổng số lợn thao tác tại trại (con)	Số con tác giả trực tiếp thực hiện (con)	Tỷ lệ thực hiện (%)
Đỡ đẻ	7.820	1.038	13,27
Mài nanh	7.805	1.326	16,99
Tiêm bổ sung sắt	7.805	1.326	16,99
Bấm lỗ tai nhận dạng	7.781	1.294	16,63
Thiến lợn đực thương phẩm	3.892	653	16,78
Phẫu thuật mổ hecni	263	14	5,32

3. Tỷ lệ nuôi sống lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi

Theo dõi liên tục trên 1.707 con lợn con qua 5 tháng sản xuất cho thấy tỷ lệ nuôi sống duy trì ở mức cao và tăng dần qua các tháng:

Tháng theo dõi (năm 2017)	Số con theo dõi (con)	Số con còn sống (con)	Tỷ lệ nuôi sống (%)
Tháng 6	347	332	95,68
Tháng 7	338	325	96,15
Tháng 8	326	315	96,63
Tháng 9	344	336	97,67
Tháng 10	352	343	97,44
Tổng cộng	1.707	1.651	96,72

4. Kết quả vệ sinh phòng dịch và sử dụng vắc xin, thuốc phòng

• Công tác an toàn sinh học: Vệ sinh chuồng trại hàng ngày đạt 285/286 lần (99,65%); quét và rắc vôi bột lối đi đạt 287/295 lần (97,29%); phun hóa chất sát trùng Omnicide (pha tỷ lệ 1/400 cho phương tiện, 1:200 hố sát trùng) định kỳ đạt 62/65 lần (95,38%).

• Lịch tiêm phòng và tỷ lệ bảo hộ an toàn:

Thời điểm (ngày tuổi)	Loại bệnh phòng ngừa	Tên thuốc / Vắc xin sử dụng	Số con phòng (con)	Số con sống (con)	Tỷ lệ an toàn (%)
2 – 4	Tiêu chảy	Uống Amoxicillin (2 ml/con)	1.707	1.694	99,24
3	Thiếu máu thiếu sắt	Tiêm Nova Fe+B12 (2 ml/con)	1.707	1.705	99,88
5	Cầu trùng	Uống Toltrazuril 5% (1 ml/con)	1.685	1.682	99,82
15	Bệnh suyễn lợn	Tiêm vắc xin Mycoflex (1 ml/con)	1.676	1.675	99,94
15	Hội chứng còi cọc	Tiêm vắc xin Circo (1 ml/con)	1.676	1.675	99,94
21	Dịch tả lợn cổ điển	Tiêm vắc xin Coglapest (2 ml/con)	1.661	1.658	99,82

5. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh lâm sàng

Tình hình bệnh tật trên 1.707 con lợn con theo mẹ được xác định qua 4 nhóm bệnh:

Tên bệnh lý	Số con theo dõi (con)	Số con mắc bệnh (con)	Tỷ lệ mắc (%)
Hội chứng tiêu chảy	1.707	207	12,13
Hội chứng hô hấp	1.707	37	2,17
Viêm rốn	1.707	27	1,58
Viêm khớp	1.707	15	0,88

Phác đồ điều trị được kiểm chứng tại trại:

• Tiêu chảy: Tiêm bắp Norfloxacin (1 ml/8–10 kg thể trọng) trong 3–5 ngày kết hợp pha Amoxicillin vào nước uống toàn đàn (1 g/lít nước). Lợn bệnh được cách ly, lau rửa bằng nước ấm pha sát trùng tỷ lệ 1:3.200.
• Bệnh đường hô hấp: Tiêm bắp Pendistrep-L.A (1 ml/10 kg thể trọng) kết hợp Bromhexine (1 ml/8 kg thể trọng) và Vitamin B1 (1–2 ml/10 kg thể trọng).
• Viêm rốn: Tiêm Amoxinjec (1 ml/10 kg thể trọng) cùng Vitamin B1 trong 3–5 ngày, bôi cồn sát trùng ngoài cuống rốn.
• Viêm khớp: Tiêm Pendistrep-L.A phối hợp thuốc giảm đau, hạ sốt Analgin (1 ml/10 kg thể trọng) từ 3–5 ngày.

Đóng góp của khóa luận: Khóa luận đã hệ thống hóa số liệu thực tế về năng suất sinh sản và tỷ lệ mắc bệnh trên quy mô lớn (1.707 con lợn con) tại cơ sở chăn nuôi gia công chuẩn hóa C.P. Kết quả chứng minh tính khả thi của quy trình cai sữa sớm ở 21 ngày tuổi kết hợp tập ăn cám 550SF từ 7 ngày tuổi, giữ tỷ lệ nuôi sống đạt 96,72%.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của đề tài:

• Cơ cấu nhân sự trang trại còn thiếu lao động thường trực, phụ thuộc nhiều vào lực lượng thực tập sinh (10 sinh viên trên tổng số 18 nhân lực), gây áp lực lên tính ổn định trong giám sát kỹ thuật liên tục.
• Điều kiện thời tiết vùng Đông Bắc biến động phức tạp (nhiệt độ hạ thấp dưới 10°C vào mùa đông, độ ẩm thường xuyên trên 83%), gây khó khăn cho việc duy trì ổn định vành đai phòng dịch tự nhiên ngoài chuồng.
• Phạm vi nghiên cứu mới chỉ dừng lại ở thời điểm cai sữa (21 ngày tuổi), chưa theo dõi được các chỉ tiêu tăng khối lượng tuyệt đối (ADG) và hiệu quả chuyển hóa thức ăn (FCR) của đàn lợn con ở giai đoạn sau cai sữa tại chuồng nuôi thương phẩm.
• Văn bản gốc bị thiếu hụt dữ liệu chi tiết tại Bảng 4.7 (kết quả điều trị lợn con) ở trang 44, chỉ ghi nhận được số lượng mắc bệnh mà chưa cung cấp đầy đủ bảng tỷ lệ chữa khỏi cho từng loại bệnh.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng theo dõi các chỉ tiêu sinh trưởng và bệnh lý của đàn lợn ở giai đoạn nuôi thịt sau cai sữa (từ 22 đến 60 ngày tuổi).
• Đánh giá ảnh hưởng của các giải pháp che chắn chống gió lùa và điều chỉnh ẩm độ chuồng nuôi vào mùa đông đến tỷ lệ mắc hội chứng hô hấp và tiêu chảy.
• Nghiên cứu sâu hơn về tính kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn E. coli và Streptococcus suis phân lập tại trang trại nhằm tối ưu hóa phác đồ điều trị.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên ngành Chăn nuôi, Thú y và Chăn nuôi Thú y: Tài liệu cung cấp bản mô tả thực hành cụ thể về các kỹ thuật thao tác trên lợn sơ sinh (kỹ thuật cố định đầu vú cho lợn yếu, mài nanh, thiến lợn, tiêm sắt, mổ hecni) cùng hệ thống biểu mẫu ghi chép sản xuất trang trại thực tế.
• Đối với kỹ thuật viên và chủ trang trại chăn nuôi lợn nái: Cung cấp khung lịch phòng vắc xin cụ thể (chủng ngừa tiêu chảy, thiếu sắt, cầu trùng, suyễn Mycoflex, hội chứng còi cọc Circo và dịch tả Coglapest) với các mốc thời gian rõ ràng từ 2 đến 21 ngày tuổi.
• Nội dung đáng tham khảo nhất:
  • Bảng tổng hợp các thông số nhiệt độ chuồng nuôi tối ưu theo tuần tuổi (35,5°C lúc sơ sinh; 27°C lúc 3 tuần tuổi; 24°C sau cai sữa).
  • Quy trình tập ăn sớm bằng thức ăn viên 550SF từ ngày tuổi thứ 7 nhằm thích ứng hệ tiêu hóa trước khi cai sữa ở 21 ngày tuổi.
  • Phác đồ phối hợp kháng sinh Pendistrep-L.A với thuốc trợ lực và thuốc hạ sốt trong điều trị viêm khớp và bệnh đường hô hấp.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Lịch phòng bệnh bằng thuốc và tiêm vắc xin cho lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trang trại Tuấn Hà được bố trí theo các mốc thời gian nào? Quy trình phòng bệnh tại trại gồm: uống phòng tiêu chảy bằng Amoxicillin lúc 2–4 ngày tuổi; tiêm bắp bù sắt Nova Fe+B12 (2 ml/con) lúc 3 ngày tuổi; uống thuốc phòng cầu trùng Toltrazuril 5% (1 ml/con) lúc 5 ngày tuổi; tiêm bắp vắc xin suyễn Mycoflex và vắc xin còi cọc Circo (1 ml/con) lúc 15 ngày tuổi; tiêm bắp vắc xin dịch tả Coglapest (2 ml/con) lúc 21 ngày tuổi.

2. Tỷ lệ nuôi sống của đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại cơ sở đạt bao nhiêu phần trăm? Trong tổng số 1.707 lợn con theo dõi liên tục trong 5 tháng (tháng 6 đến tháng 10 năm 2017), số con sống sót đạt 1.651 con, tương ứng với tỷ lệ nuôi sống bình quân đạt 96,72% (dao động từ 95,68% vào tháng 6 đến 97,67% vào tháng 9).

3. Bệnh lý nào xuất hiện phổ biến nhất trên đàn lợn con theo mẹ tại trang trại và phác đồ điều trị ra sao? Hội chứng tiêu chảy là bệnh có tỷ lệ mắc cao nhất, chiếm 12,13% (207/1.707 con). Phác đồ điều trị được áp dụng là tiêm bắp Norfloxacin với liều 1 ml/8–10 kg thể trọng trong 3–5 ngày liên tục, kết hợp pha Amoxicillin (1 g/lít nước) cho uống toàn đàn và tắm nước ấm pha thuốc sát trùng tỷ lệ 1:3.200 cho lợn bệnh.

4. Tiêu chuẩn và kỹ thuật cai sữa cho lợn con tại trang trại Tuấn Hà được quy định như thế nào? Lợn con được cai sữa lúc 21 ngày tuổi (chậm nhất là 26 ngày tuổi), áp dụng cho những đàn có thể trọng đạt từ 5,5 kg đến 7,0 kg và khỏe mạnh. Đàn con được tập ăn trước đó 2 tuần bằng cám viên hỗn hợp 550SF. Khi cai sữa, chuyển nái mẹ lên chuồng bầu, giữ nguyên lợn con tại ô chuồng cũ để hạn chế tối đa stress môi trường.

5. Cơ cấu đàn lợn nái sinh sản và sản lượng xuất lợn con của trang trại Tuấn Hà trong giai đoạn nghiên cứu đạt mức nào? Năm 2017, trang trại duy trì quy mô gồm 660 nái sinh sản, 100 nái hậu bị và 10 lợn đực giống. Năng suất sinh sản đạt 2,3 – 2,57 lứa/nái/năm, số con sơ sinh bình quân 12,29 con/đàn, số con cai sữa 10,64 con/đàn; trung bình mỗi tháng trang trại xuất bán khoảng 1.300 lợn con cai sữa.

---

Kết luận

Khóa luận của sinh viên Lê Thị Xuân Thu đã đánh giá chi tiết thực trạng sản xuất và phản ánh trung thực kết quả áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trang trại Tuấn Hà, tỉnh Bắc Giang. Thông qua việc kiểm soát tốt chế độ sưởi ấm, tiêm sắt, tập ăn sớm và tuân thủ nghiêm ngặt lịch tiêm phòng vắc xin, cơ sở đã đạt tỷ lệ nuôi sống lợn con ở mức 96,72% trên tổng đàn theo dõi 1.707 con. Các số liệu và quy trình kỹ thuật trình bày trong công trình là nguồn tư liệu thực tiễn có giá trị chuyên môn cao cho công tác quản lý đàn nái và lợn con theo mẹ tại các trang trại chăn nuôi công nghiệp khép kín.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Việt Nam là một nước nông nghiệp. Ngành nông nghiệp từ xưa tới nay vẫn đang chiếm một vị trí quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Trong đó chăn nuôi chiếm một tỷ lệ khoảng 20-30% trong tổng thu nhập của nghành nông nghiệp. Ngành chăn nuôi đã đem lại lợi nhuận kinh tế đáng kể cho đất nước đặc biệt là chăn nuôi lợn.

Theo thông tin của Bộ NN&PTNN kết quả sơ bộ điều tra chăn nuôi kỳ 1/10/2017 đàn lợn cả nước 27,3 triệu con (Chăn nuôi Việt Nam) [26]. Chăn nuôi lợn đang có xu hướng nuôi tập trung tại các trang trại nhằm hạn chế ô nhiễm mỗi trường, giảm giá thành sản phẩm, phục vụ nhu cầu tiêu dùng của nhân dân và cung cấp nguyên liệu cho xuất khẩu, giải quyết công ăn việc làm cho người dân lao động. Xã hội ngày càng phát triển, nhu cầu của con người về các sản phẩm chăn nuôi ngày càng cao không những về số lượng mà cả chất lượng của sản phẩm phải đảm bảo về chất lượng dinh dưỡng, đặc biệt là phải an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng. Thịt lợn chiếm 75- 80% so với các loại thịt trong chăn nuôi.

Để phát triển chăn nuôi lợn cần thực hiện tốt các khâu chăm sóc nuôi dưỡng và phòng bệnh, góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi lợn, đảm bảo lợn con sinh trưởng nhanh, khỏe mạnh và cung cấp con giống có chất lượng tốt cho chăn nuôi. Xuất phát từ thực tế trên, được sự đồng ý của khoa Chăn nuôi - Thú y, trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và giáo viên hướng dẫn, em tiến hành thực hiện chuyên đề: "Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn con, giai đoạn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi nuôi tại trang trại lợn Tuấn Hà xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang". Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trang trại Tuấn Hà xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang.

- Áp dụng quy trình chăm sóc nuôi dưỡng cho lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi. - Xác định tình hình nhiễm bệnh, cách phòng trị bệnh cho lợn con nuôi tại trại. - Rèn luyện tay nghề, nâng cao hiểu biết và kinh nghiệm thực tế. Yêu cầu - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trang trại Tuấn Hà xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang.

- Nắm vững quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi. - Xác định được tình hình nhiễm bệnh, biết cách phòng trị bệnh cho lợn con nuôi tại trại. - Thực hiện tốt các yêu cầu, quy định tại cơ sở. - Chăm chỉ, chịu khó học hỏi để nâng cao kiến thức tay nghề của bản thân.

3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở thực tập 2. Điều kiện tự nhiên,cơ cấu nhân sự và cơ sở vật chất 2.1 Điều kiện tự nhiên - Vị trí địa lý: Trang trại lợn Tuấn Hà là trại nái gia công công ty cổ phần CP Việt Nam thuộc địa phận xã Yên Sơn, huyện Lục Nam, tỉnh Bắc Giang. Yên Sơn là xã thuộc vùng chiêm chũng nằm ở phía Tây Nam của huyện Lục Nam, cách trung tâm huyện khoảng 10km về phía tây, địa giới hành chính của xã được xác định như sau: + Phía bắc giáp xã Chu Điện.

+ Phía nam giáp xã Chu Xá. + Phía đông giáp 2 xã Khám Lạng, Bắc Lũng. + Phía tây giáp xã Lan Mẫu, xã Trí Yên huyện Yên Dũng. - Khí hậu xã Yên Sơn không có sự khác biệt so với khí hậu của tỉnh Bắc Giang và các tỉnh thuộc khu vực Đông Bắc Việt Nam.

Xã nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, một năm có bốn mùa rõ rệt. Mùa Đông có khí hậu khô, lạnh; mùa Hè khí hậu nóng ẩm; mùa Xuân và độ ẩm trung bình trong năm là 83%, một số tháng trong năm có độ ẩm trung bình trên 85%. Các tháng mùa khô có độ ẩm không khí dao động khoảng 74% - 80%. Trại nằm trên khu đất cách biệt với khu dân cư của xã Yên Sơn.

Cơ cấu nhân sự và cơ sở vật chất của trại * Cơ cấu nhân sự - Chủ trang trại là: Nguyễn Thị Thu Hà - Cơ cấu lao động của trại gồm: 18 người + Nhân viên kỹ thuật: Đỗ Văn Hoài 4 + Quản lý: Nguyễn Văn Nam + Công nhân: 5 người + Nhân viên nấu ăn: 1 người + Sinh viên thực tập: 10 người * Cơ sở hạ tầng - Hệ thống chuồng trại Khu vực xung quanh trang trại trồng cây để lấy bóng mát chắn gió. Trang trại có 3 cổng và mỗi cổng đều có hố nước sát trùng để sát trùng tất cả các phương tiện ra vào trại, bao gồm một cổng chính có chiều cao an toàn để xuất lợn con cai sữa, cổng thứ 2 dành riêng cho xe chở cám, cổng thứ 3 nằm đằng sau cho xe chở lợn hậu bị, lợn đực tới và chuyển lợn chết đi ra khỏi trại, sẽ có nhân viên phun sát trùng nếu có xe tới. Khu vực chăn nuôi được xây dựng gồm 4 khu chuồng: Khu chuồng lợn cai sữa, khu chuồng nái đẻ, khu chuồng nái mang thai, khu chuồng lợn nuôi cách ly. Khu chuồng lợn con cai sữa tách biệt hẳn với khu chuồng nái đẻ và chuồng bầu gồm 2 ô chuồng, mỗi ô chuồng rộng 30m2.

Chuồng nuôi nhốt lợn cai sữa để chờ xuất chuồng. Khu chuồng nái đẻ gồm 3 chuồng đẻ, mỗi chuồng gồm 2 dãy chuồng cách nhau bởi một bức tường có cửa thông qua hai dãy, mỗi dãy chuồng có 28 ô chuồng, sử dụng nuôi nhốt nái đẻ nuôi con và nái mang thai chờ đẻ. Khu chuồng bầu giáp với khu chuồng đẻ gồm có 8 dãy chuồng, mỗi dãy có 70 ô chuồng, ở giữa là lối đi, dưới gầm mỗi dãy sẽ có đường dẫn nước thải, chuồng được sử dụng để nuôi nái chờ phối và nái mang thai. Ở chuồng bầu 1 có khu phối nhốt đực và nái chờ phối để thuận tiện việc phối giống, đầu dãy bên cạch khu phối có các ô rộng và bên cạnh ô rộng là các ô chuồng nhốt đực để thuận tiện cho việc thử tính lên giống của nái chờ phối.

Nối tiếp là phòng 5 xử lý tinh dịch sau khai thác và chứa các dụng cụ như que phối giống, nước cất, kính hiển vi. Khu chuồng cách ly bao gồm 4 chuồng: 1 chuồng đực và 3 chuồng còn lại dùng để nuôi nhốt lợn hậu bị mới nhập trại, lợn loại thải, lợn nghi mắc bệnh. Đầu chuồng đực có 1 ô để giá nhảy để khai thác tinh. Chuồng bầu, nái đẻ và các ô chuồng được làm bằng khung thép, sàn chuồng được lắp ghép bằng các tấm sàn bê tông, tấm sàn nhựa có lỗ, cách nền chuồng một khoảng nhất định (khoảng 1 mét).

Chuồng lợn con cai sữa và khu chuồng cách ly được xây bằng gạch, nền láng xi măng, các chuồng đều có độ dốc thích hợp nên rất thuận tiện cho việc vệ sinh tiêu độc. Các khu chuồng nuôi được xây dựng theo hướng Đông - Nam. Chuồng được xây dựng là chuồng khép kín, các khu chuồng được nối với nhau bởi hệ thống hành lang láng xi măng được quét vôi sạch sẽ, mỗi đầu chuồng là hệ thống dàn mát, cuối chuồng là hệ thống quạt hút gió, mái các khu chuồng được lợp bằng mái tôn, cách sàn chuồng khoảng 3 - 3,5 mét. Tất cả các khu chuồng hai bên tường có hệ thống cửa sổ bằng kính để lấy ánh sáng tự nhiên vào chuồng.

Trên mái, dàn mát có hệ thống vòi phun nước giúp làm giảm nhiệt độ chuồng nuôi vào mùa hè, mùa đông thì có thể dùng bạt che phần dàn mát và tắt bớt hệ thống quạt gió để giữ ấm chuồng nuôi. Hệ thống máng ăn, máng uống được thiết kế phù hợp bao gồm máng ăn bằng inox, nước uống được dẫn từ hệ thống lọc tới từng ô chuồng bằng đường ống dẫn, ở đó có lắp các van uống tự động. - Các công trình khác Hệ thống xử lý nước thải được xây dựng ở một khu riêng rẽ nằm cách xa các khu chuồng nuôi, cuối các dãy chuồng có hệ thống đường dẫn nước thải đến khu này, hầm Bioga, các bể lắng nước thải sau đó được đưa ra hệ thống cống rãnh xung quanh trại. 6 Đầu khu chuồng cai sữa là kho cám sử dụng chứa thức ăn cho toàn bộ lợn trong trại.

Ngay trước kho cám là dãy nhà bao gồm phòng sát trùng, kho thuốc, phòng ăn ca và nhà nghỉ ca. Cạnh cổng chính là phòng tiếp khách, nhà ăn và khu nhà ở dành cho công nhân lao động trong trang trại. Đối tượng và các kết quả sản xuất 2. Đối tượng vật nuôi của trại Trại đang nuôi các giống lợn sinh sản khác nhau như: Yorkshire, Landrace, Duroc với mục đích cung cấp lợn con để nuôi thịt.

Kết quả sản xuất của trại Hiện nay trung bình lợn nái của trại sản xuất được 2,3 – 2,57 lứa/năm. Số con sơ sinh là 12,29 con/đàn, số con cai sữa: 10,64 con/đàn. Tại trại, lợn con theo mẹ được nuôi đến 21 ngày tuổi, chậm nhất là 26 ngày thì tiến hành cai sữa và lợn con được chuyển sang chuồng cai sữa. Trung bình mỗi tháng trại xuất khoảng 1300 lợn con đã cai sữa.

Thuận lợi và khó khăn của trại - Thuận lợi Trại được Công ty cổ phần CP Việt Nam cung cấp về con giống, thức ăn và thuốc thú y có chất lượng tốt. Trang trại có vị trí thuận lợi, địa hình, đường đi khá thuận tiện cho việc vận chuyển con giống cũng như thức ăn chăn nuôi. Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt được tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân. Kèm theo đó là kỹ thuật viên với chuyên môn vững vàng, năng động và có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc.

Do đó đã mang lại hiệu quả chăn nuôi cao cho trang trại. 7 - Khó khăn Thời tiết diễn biến phức tạp cho nên chưa tạo được vành đai phòng dịch triệt để. Trang thiết bị vật tư, hệ thống chăn nuôi còn chưa đáp ứng được đầy đủ hết nhu cầu sản xuất. Nguồn lao động còn thiếu chủ yếu phụ thuộc vào sinh viên thực tập.

Cơ sở khoa học của đề tài 2. Một số hiểu biết về lợn con 2. Một số đặc điểm sinh lý của lợn con - Thân nhiệt Thân nhiệt của lợn con sau khi đẻ thường bị giảm xuống, quá trình giảm phụ thuộc vào: Khối lượng sơ sinh, chất dinh dưỡng thu được sau khi sinh, nhiệt độ của môi trường.