Khóa luận: Kế toán doanh thu, chi phí tại CTCP Dây cáp điện Việt Thái

Luận văn thạc sĩ phân tích công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty cổ phần dây cáp điện Việt Thái.

• Tác giả: Đỗ Thụy Cẩm Tiên
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Nam Trung
• Trường học: Trường Đại học Công nghệ Tp. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại Công ty Cổ phần Dây cáp điện Việt Thái
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH
• 1.1. Kế toán doanh thu
• 1.1.1. Nguyên tắc kế toán doanh thu
• 1.1.2. Tài khoản và chứng từ kế toán
• 1.1.2.1. Tài khoản kế toán
• 1.1.2.2. Chứng từ kế toán
• 1.1.3. Phương pháp hạch toán
• 1.1.3.1. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 1.1.3.2. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 1.1.3.3. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính
• 1.2. Kế toán chi phí
• 1.2.1. Nguyên tắc kế toán chi phí
• 1.2.2. Tài khoản và chứng từ kế toán
• 1.2.2.1. Tài khoản kế toán
• 1.2.2.2. Chứng từ kế toán
• 1.2.3. Phương pháp hạch toán
• 1.2.3.1. Kế toán giá vốn hàng bán
• 1.2.3.2. Kế toán chi phí tài chính
• 1.2.3.3. Kế toán chi phí bán hàng
• 1.2.3.4. Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp
• 1.3. Kế toán thu nhập khác
• 1.3.1. Nguyên tắc kế toán thu nhập khác
• 1.3.2. Tài khoản và chứng từ kế toán
• 1.3.2.1. Tài khoản kế toán
• 1.3.2.2. Chứng từ kế toán
• 1.3.3. Phương pháp hạch toán
• 1.4. Kế toán chi phí khác
• 1.4.1. Nguyên tắc kế toán chi phí khác
• 1.4.2. Tài khoản và chứng từ kế toán
• 1.4.2.1. Tài khoản kế toán
• 1.4.2.2. Chứng từ kế toán
• 1.4.3. Phương pháp hạch toán
• 1.5. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.5.1. Nguyên tắc kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
• 1.5.1.1. Nguyên tắc kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện hành
• 1.5.1.2. Nguyên tắc kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn lại
• 1.5.2. Tài khoản và chứng từ kế toán
• 1.5.2.1. Tài khoản kế toán
• 1.5.2.2. Chứng từ kế toán
• 1.5.3. Phương pháp hạch toán
• 1.6. Kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 1.6.1. Nguyên tắc kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 1.6.2. Tài khoản và chứng từ kế toán
• 1.6.2.1. Tài khoản kế toán
• 1.6.2.2. Chứng từ kế toán
• 1.6.3. Phương pháp xác định kết quả kinh doanh
• 1.6.4. Phương pháp hạch toán
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN DÂY CÁP ĐIỆN VIỆT THÁI
• 2.1. Giới thiệu về công ty Cổ phần Dây cáp điện Việt Thái
• 2.1.1. Lịch sử hình thành của Công ty Cổ phần Dây cáp điện Việt Thái
• 2.1.2. Bộ máy tổ chức của công ty
• 2.1.2.1. Sơ đồ tổ chức bộ máy của công ty
• 2.1.2.2. Chức năng và nhiệm vụ của các phòng ban trong công ty
• 2.1.3. Bộ máy kế toán tài chính của công ty
• 2.1.3.1. Hình thức tổ chức bộ máy kế toán
• 2.1.3.2. Tổ chức cơ cấu bộ máy kế toán
• 2.1.4. Hệ thống thông tin kế toán của công ty
• 2.1.4.1. Hình thức ghi sổ kế toán
• 2.1.4.2. Chế độ và chính sách kế toán
• 2.1.5. Nhận xét tình hình kinh doanh của công ty trong năm 2012- 2014
• 2.2. Thực trạng doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty Cổ phần Dây cáp điện Việt Thái
• 2.2.1. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ
• 2.2.1.1. Đặc điểm kinh doanh
• 2.2.1.2. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 2.2.1.3. Quy trình luân chuyển chứng từ
• 2.2.1.4. Một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 2.2.2. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu
• 2.2.2.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 2.2.2.2. Quy trình luân chuyển chứng từ
• 2.2.2.3. Một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 2.2.3. Kế toán giá vốn hàng bán
• 2.2.3.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 2.2.3.2. Quy trình luân chuyển chứng từ
• 2.2.3.3. Một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 2.2.4. Kế toán chi phí bán hàng
• 2.2.4.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 2.2.4.2. Quy trình luân chuyển chứng từ
• 2.2.4.3. Một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 2.2.5. Kế toán chi phí quản lý doanh nghiệp
• 2.2.5.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 2.2.5.2. Một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 2.2.6. Kế toán doanh thu hoạt động tài chính
• 2.2.6.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 2.2.6.2. Quy trình luân chuyển chứng từ
• 2.2.6.3. Một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 2.2.7. Kế toán chi phí tài chính
• 2.2.7.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 2.2.7.2. Quy trình luân chuyển chứng từ
• 2.2.7.3. Một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 2.2.8. Kế toán thu nhập khác
• 2.2.8.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 2.2.8.2. Quy trình luân chuyển chứng từ
• 2.2.8.3. Một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 2.2.9. Kế toán chi phí khác
• 2.2.9.1. Chứng từ và tài khoản sử dụng
• 2.2.9.2. Quy trình luân chuyển chứng từ
• 2.2.9.3. Một số ngiệp vụ kinh tế phát sinh
• 2.2.10. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
• 2.2.10.1. Tài khoản sử dụng
• 2.2.10.2. Quy trình luân chuyển chứng từ
• 2.2.10.3. Một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 2.2.11. Kế toán xác định kết quả kinh doanh
• 2.2.11.1. Tài khoản sử dụng
• 2.2.11.2. Quy trình luân chuyển chứng từ
• 2.2.11.3. Một số nghiệp vụ kinh tế phát sinh
• 2.2.12. Những hạn chế trong thực công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty
• 2.2.12.1. Kế toán doanh thu
• 2.2.12.2. Kế toán chi phí
• 2.2.12.3. Kế toán chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp
• 3. CHƯƠNG 3: NHẬN XÉT VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH
• 3.1. Bộ máy kế toán của công ty
• 3.2. Chế độ kế toán, hệ thống tài khoản, chứng từ sử dụng
• 3.3. Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh
• 3.3.1. Bộ máy kế toán của công ty
• 3.3.2. Công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan khóa luận kế toán doanh thu chi phí và KQKD

Khóa luận kế toán doanh thu chi phí và kết quả kinh doanh là một công trình nghiên cứu khoa học, tập trung vào việc hệ thống hóa cơ sở lý luận kế toán và phân tích thực tiễn công tác hạch toán tại một doanh nghiệp cụ thể. Mục tiêu chính của đề tài là làm rõ quy trình ghi nhận doanh thu, tập hợp chi phí và cuối cùng là xác định kết quả kinh doanh một cách chính xác. Thông qua việc này, người quản lý có thể đưa ra các quyết định điều hành hiệu quả, đồng thời cung cấp thông tin minh bạch cho các bên liên quan như nhà đầu tư, ngân hàng và cơ quan thuế. Một khóa luận chất lượng không chỉ dừng lại ở việc mô tả thực trạng kế toán tại doanh nghiệp mà còn phải chỉ ra được những ưu điểm, hạn chế và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán. Các cơ sở pháp lý quan trọng làm nền tảng cho nghiên cứu bao gồm các Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS), đặc biệt là Chuẩn mực kế toán doanh thu (VAS 14), và các quy định hiện hành như Thông tư 200/2014/TT-BTC. Việc hiểu rõ và áp dụng đúng các nguyên tắc này là yêu cầu bắt buộc để đảm bảo tính trung thực và hợp lý của thông tin tài chính, phản ánh đúng đắn hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp.

1.1. Vai trò của việc hạch toán doanh thu và chi phí

Việc hạch toán doanh thu và kế toán chi phí đóng vai trò xương sống trong hệ thống kế toán của mọi doanh nghiệp, dù là doanh nghiệp thương mại, doanh nghiệp sản xuất hay doanh nghiệp dịch vụ. Nó không chỉ là công cụ để ghi chép các giao dịch kinh tế phát sinh mà còn là cơ sở để lập báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, một trong những báo cáo tài chính quan trọng nhất. Thông tin từ công tác này giúp ban lãnh đạo đánh giá hiệu quả của từng dòng sản phẩm, từng kênh phân phối và toàn bộ hoạt động của công ty. Một hệ thống hạch toán chính xác giúp kiểm soát chặt chẽ các khoản mục chi phí, từ giá vốn hàng bán đến chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp, qua đó tối ưu hóa lợi nhuận.

1.2. Mục tiêu nghiên cứu trong khóa luận tốt nghiệp

Mục tiêu tổng quát của khóa luận là nghiên cứu và hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản về kế toán doanh thu, chi phí. Từ đó, tiến hành phân tích, đánh giá thực trạng kế toán tại doanh nghiệp đang áp dụng. Các mục tiêu cụ thể bao gồm: tìm hiểu quy trình ghi nhận doanh thu theo VAS 14, cách thức tập hợp và phân bổ các loại chi phí, và quy trình xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ. Khóa luận cũng hướng tới việc phát hiện những điểm chưa hợp lý trong quy trình luân chuyển chứng từ và sổ sách kế toán liên quan, từ đó đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính cho doanh nghiệp.

II. Thách thức trong kế toán doanh thu chi phí và KQKD

Quá trình thực hiện khóa luận và công tác kế toán thực tế luôn đối mặt với nhiều thách thức. Việc ghi nhận doanh thu không đơn thuần là ghi chép một con số, mà đòi hỏi phải tuân thủ nghiêm ngặt các điều kiện của Chuẩn mực kế toán doanh thu (VAS 14), đặc biệt với các giao dịch phức tạp như bán hàng trả góp, hàng đổi hàng, hoặc cung cấp dịch vụ kéo dài nhiều kỳ. Sai sót trong việc xác định thời điểm ghi nhận doanh thu có thể làm sai lệch nghiêm trọng lợi nhuận gộp. Tương tự, kế toán chi phí cũng gặp khó khăn trong việc phân loại và phân bổ chính xác. Việc xác định sai giá vốn hàng bán hoặc phân bổ không hợp lý chi phí quản lý doanh nghiệp sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả kinh doanh. Bên cạnh đó, việc cập nhật và áp dụng các quy định mới như Thông tư 200/2014/TT-BTC đòi hỏi kế toán viên phải có sự am hiểu sâu sắc và hệ thống sổ sách phải được điều chỉnh kịp thời. Những thách thức này nếu không được giải quyết triệt để sẽ dẫn đến việc phân tích kết quả kinh doanh thiếu chính xác, ảnh hưởng đến các quyết định chiến lược của doanh nghiệp.

2.1. Khó khăn khi áp dụng chuẩn mực kế toán doanh thu

Việc áp dụng Chuẩn mực kế toán doanh thu (VAS 14) vào thực tế có thể gặp nhiều vướng mắc. Một trong những khó khăn lớn nhất là xác định thời điểm "chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích" cho người mua, nhất là trong các hợp đồng giao hàng nhiều lần hoặc các hợp đồng dịch vụ dài hạn. Ngoài ra, việc xử lý các khoản giảm trừ doanh thu như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại đòi hỏi phải có chứng từ kế toán hợp lệ và quy trình rõ ràng. Nếu không, doanh thu thuần sẽ bị tính sai, kéo theo đó là lợi nhuận gộp và các chỉ tiêu tài chính khác cũng không còn đáng tin cậy.

2.2. Các sai sót thường gặp trong việc hạch toán chi phí

Trong kế toán chi phí, các sai sót phổ biến bao gồm việc phân loại nhầm lẫn giữa chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp, hoặc vốn hóa các chi phí không đủ điều kiện vào giá trị tài sản. Việc tính và trích lập các khoản dự phòng như dự phòng phải thu khó đòi cũng là một điểm dễ gây sai sót, ảnh hưởng đến chi phí trong kỳ. Đặc biệt, việc xác định giá vốn hàng bán theo các phương pháp khác nhau (bình quân gia quyền, FIFO) cần sự nhất quán, nếu không sẽ làm cho kết quả kinh doanh giữa các kỳ không thể so sánh được.

III. Hướng dẫn hạch toán doanh thu theo chuẩn mực VAS 14

Để đảm bảo tính chính xác, việc hạch toán doanh thu phải tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc được quy định trong Chuẩn mực kế toán doanh thu (VAS 14) và các văn bản hướng dẫn như Thông tư 200/2014/TT-BTC. Nguyên tắc cốt lõi là doanh thu chỉ được ghi nhận khi có bằng chứng chắc chắn về khả năng thu được lợi ích kinh tế và giá trị doanh thu được xác định một cách đáng tin cậy. Đối với doanh thu bán hàng, cần thỏa mãn đồng thời 5 điều kiện, trong đó quan trọng nhất là việc chuyển giao rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm. Đối với doanh thu cung cấp dịch vụ, việc ghi nhận thường dựa trên tỷ lệ phần trăm công việc đã hoàn thành. Kế toán sử dụng các tài khoản chính như Tài khoản 511 (Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ) để phản ánh doanh thu, và Tài khoản 521 (Các khoản giảm trừ doanh thu) để ghi nhận các khoản làm giảm doanh thu. Mọi nghiệp vụ đều phải dựa trên các chứng từ kế toán hợp lệ như hóa đơn giá trị gia tăng, hợp đồng kinh tế và biên bản giao nhận hàng hóa.

3.1. Nguyên tắc và điều kiện ghi nhận doanh thu bán hàng

Theo VAS 14, doanh thu bán hàng được ghi nhận khi thỏa mãn tất cả 5 điều kiện sau: (1) Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm cho người mua; (2) Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa; (3) Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; (4) Doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch; (5) Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. Việc không tuân thủ bất kỳ điều kiện nào trong năm điều kiện này đều dẫn đến việc doanh thu không được phép ghi nhận.

3.2. Phương pháp hạch toán các khoản giảm trừ doanh thu

Các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại, được theo dõi trên Tài khoản 521. Khi phát sinh, kế toán ghi Nợ TK 521, Nợ TK 3331 (phần thuế GTGT được điều chỉnh giảm) và Có các tài khoản liên quan như 111, 112, 131. Cuối kỳ, toàn bộ số phát sinh bên Nợ của TK 521 sẽ được kết chuyển sang bên Nợ của TK 511 để xác định doanh thu thuần. Việc hạch toán đúng các khoản này giúp phản ánh chính xác con số doanh thu thực tế mà doanh nghiệp thu được, là cơ sở để tính toán lợi nhuận gộp.

IV. Phương pháp kế toán chi phí và xác định kết quả KD

Song song với việc hạch toán doanh thu, kế toán chi phí là nhiệm vụ trọng tâm để xác định kết quả kinh doanh. Chi phí trong doanh nghiệp được phân thành nhiều loại, nhưng các khoản mục chính ảnh hưởng trực tiếp đến báo cáo kết quả kinh doanh bao gồm giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, và chi phí quản lý doanh nghiệp. Nguyên tắc phù hợp yêu cầu chi phí phải được ghi nhận tương ứng với doanh thu mà nó tạo ra. Ví dụ, khi một sản phẩm được bán và doanh thu được ghi nhận, giá vốn hàng bán của sản phẩm đó cũng phải được ghi nhận đồng thời. Kế toán sử dụng các tài khoản chi phí đầu 6 như TK 632 (Giá vốn hàng bán), TK 641 (Chi phí bán hàng), TK 642 (Chi phí quản lý doanh nghiệp). Cuối kỳ kế toán, tất cả các tài khoản doanh thu và chi phí này sẽ được kết chuyển về Tài khoản 911 (Xác định kết quả kinh doanh) để tính toán lợi nhuận. Kết quả cuối cùng này sẽ được trình bày chi tiết trên báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh, phản ánh lợi nhuận trước thuế và lợi nhuận sau thuế.

4.1. Quy trình hạch toán giá vốn và chi phí hoạt động

Khi xuất bán sản phẩm, hàng hóa, kế toán ghi nhận giá vốn bằng bút toán Nợ TK 632 và Có các TK hàng tồn kho (155, 156). Các chi phí phát sinh liên quan đến tiêu thụ sản phẩm như lương nhân viên bán hàng, quảng cáo được tập hợp vào Nợ TK 641. Các chi phí chung phục vụ quản lý như lương ban giám đốc, chi phí văn phòng được tập hợp vào Nợ TK 642. Toàn bộ các chứng từ kế toán như phiếu xuất kho, bảng lương, hóa đơn dịch vụ phải được kiểm tra và lưu trữ cẩn thận để làm căn cứ hạch toán.

4.2. Các bước xác định kết quả kinh doanh trên sổ sách

Cuối kỳ, kế toán thực hiện các bút toán kết chuyển. Đầu tiên, kết chuyển các khoản giảm trừ doanh thu vào tài khoản doanh thu để xác định doanh thu thuần. Sau đó, kết chuyển doanh thu thuần vào bên Có TK 911. Tiếp theo, kết chuyển toàn bộ chi phí (TK 632, 635, 641, 642, 811) vào bên Nợ TK 911. Chênh lệch giữa tổng phát sinh Có và tổng phát sinh Nợ trên TK 911 chính là lợi nhuận trước thuế. Sau khi xác định chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp, kế toán sẽ tính ra lợi nhuận sau thuế và kết chuyển về TK 421 (Lợi nhuận sau thuế chưa phân phối).

V. Phân tích thực trạng và giải pháp hoàn thiện kế toán

Một phần quan trọng của khóa luận kế toán doanh thu chi phí và kết quả kinh doanh là chương phân tích thực trạng kế toán tại doanh nghiệp. Chương này đi sâu vào việc mô tả và đánh giá hệ thống kế toán hiện tại, từ tổ chức bộ máy, hình thức sổ sách, quy trình luân chuyển chứng từ cho đến cách thức hạch toán các nghiệp vụ cụ thể. Việc phân tích không chỉ dừng lại ở việc liệt kê các công việc đang thực hiện mà còn phải so sánh, đối chiếu với cơ sở lý luận kế toán và các quy định của pháp luật. Từ đó, tác giả sẽ nhận diện những điểm mạnh cần phát huy và các hạn chế cần khắc phục. Trên cơ sở những hạn chế đã được chỉ ra, chương cuối cùng của khóa luận sẽ đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán. Các giải pháp này cần có tính khả thi, phù hợp với đặc điểm của doanh nghiệp và hướng tới mục tiêu nâng cao tính chính xác, kịp thời và minh bạch của thông tin kế toán, giúp doanh nghiệp quản trị tài chính hiệu quả hơn.

5.1. Đánh giá hệ thống sổ sách kế toán liên quan

Việc đánh giá sổ sách kế toán liên quan tập trung vào việc kiểm tra tính tuân thủ chế độ kế toán hiện hành. Cụ thể là việc sử dụng các tài khoản cấp 2, cấp 3 để chi tiết hóa thông tin, ví dụ như Sổ cái TK 511, 632, 641, 642, 911. Hệ thống sổ sách cần đảm bảo việc ghi chép đầy đủ, có hệ thống và dễ dàng cho việc đối chiếu, kiểm tra. Thực trạng tại nhiều doanh nghiệp cho thấy việc ghi sổ đôi khi còn chậm trễ, chưa chi tiết, gây khó khăn cho việc lập báo cáo và phân tích kết quả kinh doanh.

5.2. Đề xuất giải pháp tối ưu hóa công tác kế toán

Các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán thường tập trung vào ba mảng chính. Thứ nhất, hoàn thiện về tổ chức bộ máy kế toán, phân công rõ ràng nhiệm vụ cho từng kế toán viên. Thứ hai, hoàn thiện về quy trình hạch toán và luân chuyển chứng từ, có thể ứng dụng phần mềm kế toán để tự động hóa và giảm thiểu sai sót. Thứ ba, tăng cường công tác đào tạo, cập nhật kiến thức mới về chuẩn mực và chế độ kế toán, đặc biệt là các quy định trong Thông tư 200/2014/TT-BTC, cho đội ngũ nhân viên kế toán để nâng cao năng lực chuyên môn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh. Chương 2: Thực trạng về kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty Cổ phần Dây cáp điện Việt Thái Chương 3: Nhận xét và kiến nghị hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty SVTT – Đỗ Thụy Cẩm Tiên 2 Lớp – 11DKTC05 download by : [e-mail] Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD: Th.S Trần Nam Trung CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1.1 Kế toán doanh thu 1.1 Khái niệm Doanh thu là lợi ích kinh tế thu đƣợc làm tăng vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp ngoại trừ phần đóng góp thêm của các cổ đông. Doanh thu đƣợc ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu đƣợc lợi ích kinh tế, đƣợc xác định theo giá trị hợp lý của các khoản đƣợc quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu đƣợc tiền. Doanh thu thuần là doanh thu thực tế doanh nghiệp đã thực hiện trong một kỳ kế toán.

Doanh thu thuần bằng (=) tổng doanh thu trừ (-) các khoản giảm trừ. Các khoản giảm trừ bao gồm: các khoản chiết khấu thƣơng mại, giảm giá hàng bán, doanh thu hàng bán bị trả lại và các khoản thuế (thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế GTGT theo phƣơng pháp trực tiếp). Các loại doanh thu của doanh nghiệp gồm có:  Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: là giá trị sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ mà doanh nghiệp đã bán, đã cung cấp cho khách hàng đã xác định là tiêu thụ.  Doanh thu hoạt động tài chính: bao gồm các khoản thu tiền lãi, tiền bản quyền, cổ tức, lợi nhuận đƣợc chia và doanh thu hoạt động tài chính khác của doanh nghiệp.

Các khoản giảm trừ doanh thu của doanh nghiệp:  Chiết khấu thƣơng mại: là khoản doanh nghiệp giảm giá bán niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lƣợng lớn. Chiết khấu thƣơng mại có thể đƣợc tính cho từng đợt mua hàng hoặc nhiều lần mua hàng mới đạt mức đƣợc hƣởng chiết khấu thƣơng mại. Lúc này, chiết khấu thƣơng mại đƣợc tính cho đợt mua hàng lần cuối cùng (còn gọi là hồi khấu).  Giảm giá hàng bán: là số tiền giảm trừ cho khách hàng vì các lý do đặc biệt nhƣ hàng kém phẩm chất , không đúng quy cách, không đúng chủng loại, giao hàng không đúng thời hạn, địa điểm so với hợp đồng.

 Hàng bán bị trả lại: là giá trị hàng đã tiêu thụ nhƣng bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán do không tôn trọng hợp đồng đã ký kết.2 Nguyên tắc kế toán doanh thu Doanh thu và chi phí liên quan đến cùng một giao dịch phải đƣợc ghi nhận đồng thời theo nguyên tắc phù hợp và phải theo năm tài chính. Doanh thu đƣợc ghi nhận khi thỏa mãn đồng thời các điều kiện ghi nhận doanh thu theo chuẩn mực doanh thu và thu nhập khác (VAS, chuẩn mực số 14- doanh thu và thu nhập khác, điểm 10,16,24). SVTT – Đỗ Thụy Cẩm Tiên 3 Lớp – 11DKTC05 download by : [e-mail] Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD: Th.S Trần Nam Trung Doanh thu bán hàng đƣợc ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn tất cả 5 điều kiện sau:  Doanh nghiệp đã chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với việc sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho ngƣời mua.  Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa nhƣ ngƣời sở hữu hàng hóa hoặc quyền kiểm soát hàng hóa.

 Doanh thu đƣợc xác định tƣơng đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định ngƣời mua đƣợc quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa, đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ đƣợc ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và ngƣời mua không đƣợc quyền trả lại sản phẩm, hàng hóa (trừ trƣờng hợp khách hàng có quyền trả lại hàng hóa dƣới hình thức đổi lại để lấy hàng hóa, dịch vụ khác).  Doanh nghiệp đã thu đƣợc hoặc sẽ thu đƣợc lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.  Xác định đƣợc chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng.

Doanh thu cung cấp dịch vụ đƣợc ghi nhận khi đồng thời thỏa mãn tất cả 4 điều kiện sau:  Doanh thu đƣợc xác định tƣơng đối chắc chắn. Khi hợp đồng quy định ngƣời mua đƣợc quyền trả lại dịch vụ đã mua theo những điều kiện cụ thể, doanh nghiệp chỉ đƣợc ghi nhận doanh thu khi những điều kiện cụ thể đó không còn tồn tại và ngƣời mua không đƣợc quyền trả lại dịch vụ đã cung cấp.  Doanh nghiệp đã hoặc sẽ thu đƣợc lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó.  Xác định đƣợc phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm báo cáo.

 Xác định đƣợc chi phí phát sinh cho giao dịch và chi phí để hoàn thành giao dịch cung cấp dịch vụ. Đối với sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ, bất động sản đầu tƣ thuộc đối tƣợng chịu thuế GTGT, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế xuất khẩu, thuế bảo vệ môi trƣờng, kế toán phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ theo giá bán chƣa có thuế, các khoản thu (gián thu) phải nộp này đƣợc tách riêng theo từng loại ngay khi ghi nhận doanh thu (kể cả thuế GTGT phải nộp theo phƣơng pháp trực tiếp). Trƣờng hợp không tách ngay đƣợc các khoản thuế phải nộp, kế toán ghi nhận doanh thu bao gồm cả thuế phải nộp. Định kỳ kế toán xác định nghĩa vụ thuế phải nộp và ghi giảm doanh thu.

Tất cả các loại doanh thu bán hàng phải đƣợc theo dõi chi tiết theo từng loại sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ nhằm xác định chính xác kết quả kinh doanh của các loại mặt hàng khác nhau, phục vụ cho công tác phân tích kinh tế.3 Tài khoản và chứng từ kế toán 1.1 Tài khoản kế toán Các tài khoản cấp 2 của TK 511 “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ”- Không có số dƣ cuối kỳ:  TK 5111 “Doanh thu bán hàng hóa”: TK này dùng để phản ánh doanh thu và doanh thu thuần của khối lƣợng hàng hóa đƣợc xác định là đã bán trong một kỳ kế toán SVTT – Đỗ Thụy Cẩm Tiên 4 Lớp – 11DKTC05 download by : [e-mail] Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD: Th.S Trần Nam Trung của doanh nghiệp. TK này chủ yếu dung cho các ngành kinh doanh hàng hóa, vật tƣ, lƣơng thực, …  TK 5112 “Doanh thu bán các thành phẩm”: TK này dung để phản ánh doanh thu và doanh thu thuần của khối lƣợng sản phẩm (thành phẩm, bán thành phẩm) đƣợc xác định là đã bán trong một kỳ kế toán của doanh nghiệp. TK này chủ yếu dùng cho các ngành sản xuất vật chất nhƣ: Công nghiệp, nông nghiệp, xây lắp, ngƣ nghiệp, lâm nghiệp, …  TK 5113 “Doanh thu cung cấp dịch vụ: TK này dung để phản ánh doanh thu và doanh thu thuần của khối lƣợng dịch vụ đã hoàn thành, đã cung cấp cho khách hàng và đƣợc xác định là đã bán trong một kỳ kế toán. TK này chủ yếu dung cho các ngành kinh doanh dịch vụ nhƣ: Giao thông vận tải, bƣu điện, du lịch, dịch vụ công cộng, dịch vụ khoa học, kỹ thuật, dịch vụ kế toán, kiểm toán, …  TK 5114 “Doanh thu trợ cấp, trợ giá”: TK này dùng để phản ánh các khoản doanh thu từ trợ cấp, trợ giá của Nhà nƣớc khi doanh nghiệp thực hiện các nhiệm vụ cung cấp sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ theo yêu cầu của Nhà nƣớc.

 TK 5117 “Doanh thu kinh doanh bất động sản đầu tƣ”: TK này dùng để phản ánh doanh thu cho thuê bất động sản đầu tƣ và doanh thu bán, thanh lý bất động sản đầu tƣ.  TK 5118 “Doanh thu khác”: TK này dùng để phản ánh các khoản doanh thu ngoài doanh thu bán hàng hóa, doanh thu bán thành phẩm, doanh thu cung cấp dịch vụ, doanh thu trợ cấp trợ giá và doanh thu kinh doanh bất động sản nhƣ: Doanh thu bán vật liệu, phế liệu, nhƣợng bán công cụ, dụng cụ và các khoản doanh thu khác. TK 515 “Doanh thu hoạt động tài chính”- Không có số dƣ cuối kỳ. Các tài khoản cấp 2 của TK 521 “Các khoản giảm trừ doanh thu”- Không có số dƣ cuối kỳ:  TK 5211 “Chiết khấu thƣơng mại”: TK này dùng để phản ánh khoản chiết khấu thƣơng mại cho ngƣời mua do khách hàng mua hàng với khối lƣợng lớn nhƣng chƣa đƣợc phản ánh trên hóa đơn khi bán sản phẩm hàng hóa, cung cấp dịch vụ trong kỳ.

 TK 5212 “Hàng bán bị trả lại”: TK này dùng để phản ánh doanh thu của sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ bị ngƣời mua trả lại trong kỳ.  TK 5213 “Giảm giá hàng bán”: TK này dùng để phản ánh khoản giảm giá hàng bán cho ngƣời mua do sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cung cấp kém quy cách nhƣng chƣa đƣợc phản ánh trên hóa đơn khi bán sản phẩm, hàng hóa và dịch vụ trong kỳ.1 Nội dung các tài khoản chủ yếu sử dụng để phản ánh doanh thu Số hiệu Tên tài khoản Nội dung phản ánh tài Bên Nợ Bên Có khoản 511 Doanh thu  Các khoản thuế gián thu  Doanh thu bán sản bán hàng và phải nộp (GTGT, tiêu thụ đặc phẩm, hàng hóa, bất động cung cấp dịch biệt, xuất khẩu, bảo vệ môi sản đầu tƣ, cung cấp dịch vụ trƣờng). vụ của doanh nghiệp thực SVTT – Đỗ Thụy Cẩm Tiên 5 Lớp – 11DKTC05 download by : [e-mail] Khóa Luận Tốt Nghiệp GVHD: Th.S Trần Nam Trung  Doanh thu hàng bán bị trả hiện trong kỳ kế toán. lại kết chuyển cuối kỳ.

 Khoản giảm giá hàng bán kết chuyển cuối kỳ.  Khoản chiết khấu thƣơng mại kết chuyển cuối kỳ.  Kết chuyển doanh thu thuần vào tài khoản 911 “Xác định kết quả kinh doanh”. 515 Doanh thu  Số thuế GTGT phải nộp  Các khoản doanh thu hoạt động tài tính theo phƣơng pháp trực tiếp hoạt động tài chính phát chính (nếu có).

sinh trong kỳ.  Kết chuyển doanh thu hoạt động tài chính thuần vào tài khoản 911 “Xác định kết quả kinh doanh”. 521 Các khoản  Số chiết khấu thƣơng mại  Cuối kỳ kế toán, kết giảm trừ đã chấp nhận thanh toán cho chuyển toàn bộ số chiết doanh thu khách hàng. khấu thƣơng mại, giảm giá  Số giảm giá hàng bán đã hàng bán, doanh thu của chấp nhận cho ngƣời mua hàng.