Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG BỘ HUYỆN 1. Đảng bộ huyện và công tác tư tưởng của Đảng bộ huyện 1. Đảng bộ huyện - Chức năng, nhiệm vụ 1. Chức năng của Đảng bộ huyện Chức năng của đảng bộ huyện là hạt nhân chính trị lãnh đạo trên tất cả các lĩnh vực của huyện.
Thể hiện: tổ chức quán triệt và vận dụng sáng tạo đường lối chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách của Nhà nước và cơ quan cấp trên cho phù hợp với đặc điểm của huyện, đề ra mục tiêu, phương hướng, nhiệm vụ công tác, chủ trương, giải pháp thực hiện. Đồng thời nắm vững và phản ánh tâm tư, nguyện vọng, những yêu cầu chính đáng của quần chúng nhân dân để Đảng và Nhà nước định ra đường lối, chủ trương chính sách đúng đắn. Định hướng xây dựng tổ chức và hoạt động của chính quyền, các đoàn thể, các tổ chức kinh tế, xã hội ở huyện theo quan điểm, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các chỉ thị, nghị quyết của cấp trên và của đảng bộ huyện được thực hiện có hiệu quả. Ngăn chặn những tiêu cực, uốn nắn những lệch lạc, khẳng định và ủng hộ những nhân tố mới trong hoạt động của các tổ chức trong hệ thống chính trị, trong các tổ chức xã hội quần chúng tại huyện.
Lãnh đạo của đảng bộ nhằm phát triển kinh tế, thực hiện các chính sách xã hội, làm tốt công tác an ninh - quốc phòng, phát triển huyện về mọi mặt. Tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ đảng của đảng bộ nhằm trực tiếp nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ. Nhiệm vụ của Đảng bộ huyện Một là, chấp hành và lãnh đạo thực hiện các Nghị quyết, Chỉ thị của cấp trên; đề ra những chủ trương, giải pháp nhằm đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng an ninh, lãnh đạo xây dựng Đảng trong sạch vững 10 mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức; thực hiện đúng nguyên tắc tập trung dân chủ và hệ thống chính trị trong sạch vững mạnh, phát huy quyền làm chủ của nhân dân. Hai là, lãnh đạo thực hiện tốt chương trình toàn khoá, xác định những trọng tâm, trọng điểm làm cơ sở để tập trung lãnh đạo thực hiện, quy hoạch mở rộng không gian và địa giới hành chính huyện; chương trình phát triển kinh tế; xã hội hoá các hoạt động văn hoá - xã hội; đào tạo và sử dụng nguồn nhân lực; tấn công truy quét tội phạm và tệ nạn xã hội; chấn chỉnh tác phong, lề lối làm việc của cán bộ, công chức.
Ba là, nắm bắt và giải quyết kịp thời những vấn đề do thực tiễn đặt ra. Bốn là, lãnh đạo những vấn đề về bộ máy, tổ chức cán bộ và công tác kiểm tra. Kiểm tra việc thực hiện điều lệ đảng, Cương lĩnh chính trị của Đảng và các chỉ thị, nghị quyết của đảng bộ cấp trên và của đảng bộ huyện. Công tác tư tưởng của Đảng bộ huyện - quan niệm, vai trò 1.
Quan niệm * Tư tưởng hiểu theo nghĩa chung nhất là một hình thức tồn tại của ý thức xã hội, kết quả của quá trình nhận thức hiện thực khách quan trở thành kinh nghiệm và sự hiểu biết trong tâm trí của mỗi người. Từ điển Triết học định nghĩa: “Tư tưởng là sự phản ánh của hiện thực trong ý thức, là biểu hiện của sự quan hệ của con người đối với thế giới xung quanh” [57, tr. 289] Từ điển Tiếng Việt định nghĩa: “Tư tưởng là những quan điểm, ý chung của con người đối với hiện thực khách quan và đối với xã hội (nói tổng quát). Chẳng hạn tư tưởng tiến bộ, tư tưởng phong kiến, …” [58, tr.217] Mục “tìm hiểu khái niệm” của Tạp chí Cộng Sản (số 1 - 1993) cho rằng: Tư tưởng là những suy nghĩ, những ý niệm về các sự vật, hiện tượng được phản ánh trong ý thức, là biểu hiện các quan hệ của con người đối với thế giới xung quanh.
Tư tưởng do chế độ xã hội, điều kiện sinh hoạt vật chất 11 của con người quyết định. Thực chất và nguồn gốc tư tưởng ở trong cơ sở kinh tế, trong điều kiện sinh hoạt vật chất của xã hội, trong tồn tại xã hội. Như vậy có nhiều cách định nghĩa khác nhau về tư tưởng. Từ những định nghĩa về tư tưởng trên đây, có thể quan niệm: tư tưởng là sự phản ánh của hiện thực trong ý thức, biểu thị những lợi ích ít nhiều có tính phổ biến của con người, của xã hội.
* Hệ tư tưởng là sản phẩm của nhà tư tưởng trên cơ sở bảo vệ, phát triển, hệ thống hóa các quan điểm tư tưởng, phản ánh lợi ích giai cấp mà họ đại diện. Ăngghen: hệ tư tưởng là một quá trình do con người mệnh danh là nhà tư tưởng đã hoàn thành một cách có ý thức… Hệ tư tưởng mang tính khái quát hóa, trừu tượng hóa cao và tính ổn định tương đối cho nên thuộc cấp độ ý thức lý luận trong ý thức xã hội. Hệ tư tưởng mang bản chất giai cấp, do đó, quá trình hình thành, phát triển và truyền bá hệ tư tưởng trong toàn xã hội luôn bị chi phối bởi quan điểm và lợi ích của giai cấp là chủ thể của hệ tư tưởng. Hệ tư tưởng được hình thành, phát triển và truyền tải một cách chủ động, tự giác, có kế hoạch bởi các nhà lý luận, tư tưởng và bộ máy tuyên truyền, quản lý lĩnh vực tinh thần của giai cấp.
Trong lịch sử xã hội, các giai cấp thống trị đều coi hệ tư tưởng là vũ khí lý luận lợi hại của mình. Ở chế độ nô lệ, chế độ phong kiến, chỉ giai cấp thống trị mới có hệ tư tưởng độc lập của mình. Khi xuất hiện chế độ tư bản, giai cấp vô sản là giai cấp bị thống trị đầu tiên có hệ tư tưởng riêng. Nhưng cũng phải tới giai đoạn phát triển trưởng thành của nó (giữa thế kỷ XIX) hệ tư tưởng của giai cấp này mới xuất hiện gắn liền với tên tuổi của những người sáng lập ra nó là C.
Như vậy, hệ tư tưởng là hệ thống lý luận của một giai cấp bao gồm những tư tưởng, quan điểm về chính trị, triết học, đạo đức, nghệ thuật, tôn giáo… phản ánh và phục vụ những lợi ích của giai cấp đó. 12 * Công tác tư tưởng của Đảng Công tác tư tưởng xuất hiện từ khi xã hội loài người phân chia thành giai cấp và theo đó xuất hiện hệ tư tưởng. Công tác tư tưởng ra đời do nhu cầu hình thành, phát triển, truyền bá hệ tư tưởng của một giai cấp nhất định trong xã hội. Con người có nhu cầu vật chất và nhu cầu tinh thần.
Để thỏa mãn nhu cầu vật chất, con người tổ chức các quá trình sản xuất vật chất; đồng thời, để thỏa mãn nhu cầu tinh thần, con người cũng bắt đầu quá trình sản xuất ra các các sản phẩm tinh thần. Khi xã hội phân chia thành giai cấp, các giai cấp đối kháng nhau về những lợi ích căn bản, có yêu cầu “sản xuất” ra hệ tư tưởng để luận chứng cho sự tồn tại và lợi ích giai cấp, đồng thời truyền bá hệ tư tưởng đó trong xã hội để gây ảnh hưởng, lôi cuốn, thúc đẩy quần chúng hành động theo. Quá trình sản xuất và truyền bá hệ tư tưởng, biến hệ tư tưởng thành hành động của quần chúng, thành sức mạnh vật chất là quá trình tư tưởng, còn quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất và truyền bá hệ tư tưởng là quan hệ tư tưởng. Trong xã hội có giai cấp, các giai cấp thống trị thông qua đội ngũ các nhà tư tưởng và hệ thống các thiết chế tư tưởng luôn tìm mọi cách tác động, chi phối các quan hệ tư tưởng và quá trình tư tưởng nhằm biến hệ tư tưởng của giai cấp mình thành hệ tư tưởng thống trị trong đời sống tinh thần của xã hội.
Ngược lại, các giai cấp bị trị cũng có thể thông qua các nhà tư tưởng của giai cấp mình hình thành nên hệ tư tưởng và truyền bá hệ tư tưởng đó qua nhiều con đường khác nhau (hợp pháp và không hợp pháp, công khai và bí mật) đến quần chúng. Sự tác động của chủ thể hệ tư tưởng đến các quan hệ tư tưởng và quá trình tư tưởng để đạt mục đích đề ra là công tác tư tưởng. Như vậy, công tác tư tưởng là hoạt động có mục đích của một giai cấp, một chính đảng nhằm hình thành, phát triển, truyền bá hệ tư tưởng trong quần chúng, thúc đẩy quần chúng hành động vì lợi ích của chủ thể hệ tư tưởng. 13 Công tác tư tưởng dưới chủ nghĩa xã hội là hoạt động có mục đích của Đảng Cộng sản và Nhà nước nhằm phát triển, truyền bá hệ tư tưởng xã hội chủ nghĩa thành hệ tư tưởng chi phối, thống trị trong đời sống tinh thần xã hội, động viên tính tích cực, tự giác, sáng tạo của nhân dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa.
Công tác tư tưởng liên quan đến nhiều lĩnh vực khoa học, các lĩnh vực văn hóa, văn nghệ. Song có thể phân công tác tư tưởng thành ba bộ phận cơ bản, đó là: Công tác lý luận: là bộ phận quan trọng hàng đầu của công tác tư tưởng, nhằm tổng kết thực tiễn, phát triển sáng tạo lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, từng bước làm phong phú hệ tư tưởng của Đảng. Công tác tuyên truyền: là một bộ phận của công tác tư tưởng, có nhiệm vụ truyền bá sâu rộng chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nhằm làm cho mọi cán bộ, đảng viên và nhân dân từng bước nhận thức được quy luật tồn tại và phát triển của xã hội loài người, thấm nhuần đường lối, chủ trương của Đảng, có căn cứ khoa học, trên cơ sở đó nâng cao niềm tin, hành động tự giác và sáng tạo của quần chúng. Công tác cổ động: nhằm tác động trực tiếp vào tâm lý, tình cảm của quần chúng.
Thông qua việc thông tin, giải thích cho cán bộ, đảng viên và nhân dân hiểu biết kịp thời những sự kiện đang diễn ra trong đời sống, giúp cho họ nắm bắt đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; cổ vũ động viên mọi người hành động vì mục tiêu xây dựng một nước Lào dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh.