Chương 1 những vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn công tác tư tưởng đối với học viên đào tạo năm thứ nhất ở trường sĩ quan lục quân 1 1. Học viên đào tạo năm thứ nhất và những vấn đề cơ bản về công tác tư tưởng đối với học viên đào tạo năm thứ nhất ở Trường sĩ quan Lục quân 1 1. Học viên đào tạo năm thứ nhất ở Trường sĩ quan Lục quân 1 Đặc điểm, nhiệm vụ của Trường sĩ quan Lục quân 1 Trường SQLQ1 là trung tâm đào tạo cán bộ đầu tiên của quân đội, lịch sử xây dựng và trưởng thành của nhà trường gắn liền với quá trình xây dựng chiến đấu và chiến thắng của QĐNDVN. Ngay sau khi thành lập quân đội, để đáp ứng với yêu cầu phát triển của tình hình cách mạng, theo quyết định của Hội nghị quân sự Bắc Kỳ ( từ ngày 15 - 20/4/1945) và chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Trường Sĩ quan Lục quân I được thành lập với tên gọi ban đầu là Trường quân chính kháng Nhật.
Trải qua quá trình xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, Trường SQLQ1 đã thực sự là một trung tâm đào tạo sĩ quan chỉ huy tham mưu lục quân cấp phân đội. Nhìn lại hai cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược, nhà trường đã đào tạo được hàng vạn cán bộ, sĩ quan có bản lĩnh chính trị vững vàng, có trình độ kỹ, chiến thuật và khả năng chỉ huy tác chiến tốt, góp phần vào chiến thắng Điện Biên Phủ và giải phóng Miền Nam thống nhất đất nước. Phát huy truyền thống quyết chiến, quyết thắng của quân đội nhân dân Việt Nam trong sự nghiệp xây dựng, chiến đấu và bảo vệ Tổ quốc XHCN, nhà trường luôn quán triệt sâu sắc và triển khai thực hiện có hiệu quả các chỉ thị, Nghị quyết của Đảng, Đảng uỷ quân sự Trung ương, Bộ Quốc phòng về chiến lược giáo dục và đào tạo. Nhà 9 trường không ngừng phấn đấu nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ đáp ứng mọi yêu cầu của tình hình, nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ quân đội.
Đặc biệt từ năm 1997, nhà trường được Bộ Quốc phòng giao thêm nhiệm vụ đào tạo nguồn cho các Học viện, nhà trường quân đội ở khu vực phía Bắc. Đến năm 1998, Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ nâng cấp đào tạo từ bậc cao đẳng lên bậc đại học (QĐ TTg, ngày 19/9/1998) đây là sự đánh giá cao và sự tin tưởng của Chính phủ vào chất lượng đào tạo của nhà trường. Từ năm 2001, công tác đào tạo nguồn cho các Học viện nhà trường của Trường Sĩ quan Lục quân I chính thức đi vào nền nếp. Như vậy, cùng với số học viên đào tạo theo nhiệm vụ chính trị là số học viên tạo nguồn đào tạo sĩ quan năm thứ nhất cho các học viện nhà trường quân đội ở khu vực phía Bắc.
Để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ trên, nghị quyết ĐHĐB nhiệm kỳ 12 của nhà trường đã xác định: Kết hợp chặt chẽ giải quyết cả số lượng và chất lượng của đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhưng lấy giải quyết chất lượng là chủ yếu, trước mắt tập trung nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên là chính, để thực hiện đến năm 2000 đạt mục tiêu: 90% cán bộ, giáo viên có trình độ đại học (riêng giáo viên là 100%) có từ 15-20% cán bộ chủ trì và các khoa chủ yếu có trình độ sau đại học. Nhà trường đã xác định nhiều biện pháp lớn, tập trung vào đổi mới nội dung, chương trình đào tạo theo phương châm “Cơ bản, hệ thống, thống nhất, chuyên sâu” bảo đảm đạt chuẩn mặt bằng kiến thức theo quy định của Nhà nước ở bậc đại học và kiến thức chuyên ngành quân sự phù hợp với chức trách của người chỉ huy binh chủng hợp thành. * Học viên đào tạo sĩ quan tại Trường SQLQ1 Học viên đào tạo sĩ quan ở Trường SQLQ1 là những người có đủ phẩm chất chính trị, đạo đức, sức khoẻ, trình độ theo quy định của Bộ quốc phòng, 10 có nguyện vọng học tập rèn luyện để trở thành sĩ quan phục vụ lâu dài trong quân đội, qua thi tuyển, cử tuyển theo quy định của Bộ giáo dục đào tạo và Bộ quốc Phòng, đã trúng tuyển vào học tập tại trường SQLQ1. Học viên đào tạo sĩ quan ở trường SQLQ1 bao gồm: Những thanh niên (học sinh phổ thông trung học) và những quân nhân đã trúng tuyển qua kỳ thi tuyển sinh quân sự, được đào tạo để trở thành sĩ quan chỉ huy binh chủng hợp thành, sĩ quan chỉ huy bộ binh cơ giới có hoả khí đi cùng, sĩ quan chỉ huy trinh sát mặt đất cho QĐND Lào, thời gian học tập và rèn luyện tại trường là 5 năm, trình độ học vấn bậc đại học.
Các sĩ quan phân đội đã tốt nghiệp Trường Lục quân 1 bậc cao đẳng về hoàn thiện trình độ đại học, thời gian đào tạo là 12 tháng. Tổ chức biên chế: Để đáp ứng được mục tiêu, yêu cầu đào tạo và ngày càng nâng cao chất lượng đào tạo học viên năm thứ nhất, theo quy định của Bộ Quốc phòng thì từ tháng 9/2001 tất cả học viên thi vào các nhà trường quân sự ở khu vực phía Bắc sau khi đã trúng tuyển, qua sàng lọc nếu có đủ điều kiện học tập, rèn luyện để trở thành sĩ quan trong quân đội thì đều về học tập rèn luyện một năm tại Trường SQLQ1. Tổ chức chỉ huy: Được biên chế theo quy định hành chính quân sự của Bộ tổng tham mưu và quy chế nhà trường ,gồm Ban giám hiệu nhà trường, chỉ huy các tiểu đoàn, chỉ huy các hệ, lớp, đại đội, trung đội, còn tiểu đội trưởng do học viên kiêm chức đảm nhiệm. Tổ chức lãnh đạo: Thành lập tổ chức đảng như các nhà trường, học viện đào tạo gồm: Đảng bộ Trường SQLQ1, Đảng bộ các tiểu đoàn và chi bộ các đại đội, lớp quản lý học viên.
11 Tổ chức quần chúng: Nhà trường có ban thanh niên, ở các tiểu đoàn tổ chức đoàn cơ sở ba cấp, liên chi đoàn tổ chức ở đại đội, trung đội thành lập chi đoàn, phân đoàn ở các tiểu đội. Về tổ chức biên chế, nhà trường tạo đủ điều kiện thuận lợi để học viên đào tạo năm thứ nhất ở Trường SQLQ1 cũng như các học viên khác được đào tạo tại trường hoàn thành mục tiêu yêu cầu đào tạo của Bộ Quốc phòng giao cho. Như vậy học viên đào tạo năm thứ nhất tại Trường Sĩ quan Lục quân I được chia ra hai nhóm: Nhóm một, học viên đã trúng tuyển, cử tuyển tại các kỳ thi tuyển sinh quân sự theo quy định của Bộ giáo dục đào tạo và Bộ quốc phòng, sau một năm học tập, rèn luyện theo chương trình huấn luyện chung tại Trường SQLQ1 có đủ điều kiện, tiêu chuẩn tiếp tục đào tạo theo các chức danh, chuyên ngành của nhà trường như nguyện vọng đã đăng ký khi dự thi, thi tuyển. Nhóm hai, số học viên đã trúng tuyển, cử tuyển tại các kỳ thi tuyển sinh quân sự theo quy định của Bộ giáo dục đào tạo, Bộ Quốc phòng.
Sau một năm học tập, rèn luyện theo chương trình huấn luyện chung tại Trường SQLQ1 có đủ điều kiện, tiêu chuẩn tiếp tục trở về các học viện, nhà trường trong quân đội ở khu vực phía Bắc để đào tạo theo nguyện vọng đã đăng ký dự thi và dự tuyển. Đặc điểm của học viên đào tạo năm thứ nhất ở Trường SQLQ1 Là học sinh phổ thông vào đào tạo năm thứ nhất tại Trường Sĩ quan Lục quân I, tuổi đời còn trẻ (phổ biến từ 19-25 tuổi) họ là những thanh niên trưởng thành trong môi trường XHCN, học tập trong các nhà trường phổ thông trung học, được trang bị những kiến thức phổ thông và một số kiến thức về quốc phòng-an ninh, xã hội và đặc biệt là sự giác ngộ chính trị, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, vào chế độ và con đường đi lên CNXH, có hoài bão ước mơ chính đáng, đó là được học tập, rèn luyện, phục 12 vụ quân đội lâu dài, mong muốn được đóng góp công sức của mình vào sự nghiệp xây dựng quân đội và bảo vệ Tổ quốc XHCN, ít bị tác động tiêu cực của xã hội, ít so sánh thiệt hơn khi xác định, lựa chon nghề nghiệp cho tương lai, chấp nhận cuộc sống có tổ chức chặt chẽ, thống nhất trong Quân đội, sống đoàn kết trong tình thương yêu đồng chí, đồng đội, luôn sẵn sàng giúp đỡ lẫn nhau, đây là nguồn động lực mạnh mẽ giúp họ vượt qua những khó khăn, gian khổ trong học tập, rèn luyện tại trường SQLQ1 và các học viện nhà trường trong quân đội sau này. Song do là học sinh phổ thông trung học, chưa một ngày làm quen với môi trường quân đội, lại học tập rèn luyện trong một nhà trường chính qui với những yêu cầu ngày càng cao, trong khi đó sau một năm đào tạo tại trường, số học viên này phải hoàn thành một khối lượng kiến thức rất lớn, vừa trở thành người quân nhân trong quân đội, vừa trở thành tiểu đội trưởng với các phẩm chất chính trị, đạo đức, nghề nghiệp khác, cho nên họ sẽ gặp nhiều khó khăn trong quá trình học tập, rèn luyện tại trường. Học viên là quân nhân đã học tập, rèn luyện trong quân ngũ từ một năm trở lên, về đào tạo năm thứ nhất ở Trường Sĩ quan lục quân I, là những quân nhân đang thực hiện nghĩa vụ quân sự, được giáo dục rèn luyện ở các đơn vị trong toàn quân, đã trải qua hơn một năm học tập rèn luyện trong quân đội nên họ đã làm quen với các chế độ, nền nếp sinh hoạt, chấp hành kỷ luật quân sự, được giáo dục trang bị những kiến thức về kỹ thuật, chiến thuật phù hợp với thời gian và nhiệm vụ của từng đơn vị, được trang bị những kiến thức về khoa học xã hội và nhân văn, có những hiểu biết nhất định về chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chủ chương chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước, nhiệm vụ của quân đội, của đơn vị.Thời gian học tập rèn luyện trong quân đội đã đủ cơ sở cho họ xác định nghề nghiệp, tương lai, sự lựa chọn học tập và rèn luyện trong các nhà trường, học viện quân sự là đúng đắn và phù hợp đối với họ.
Do vậy, khi đã trúng tuyển vào học, họ tuyệt 13 đối yên tâm công tác, tin tưởng, phấn khởi và nghiêm túc chấp hành các chế độ nề nếp quy định của nhà trường.