CHƯƠNG 1 CHÍNH QUYỀN HUYỆN TRONG THỰC THI CHÍNH SÁCH XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 1. Chính quyền cấp huyện ở nước Cộng hòa dân chủ Nhân dân Lào – Vị trí, vai trò và chức năng, nhiệm vụ 1. Cơ cấu tổ chức và địa vị chính trị - pháp lý của chính quyền cấp huyện Hệ thống chính trị Lào được chia làm 4 cấp hành chính: cấp TW, tỉnh, huyện, bản/cụm bản; tương ứng với mỗi cấp hành chính là các cấp chính quyền tương ứng: chính quyền Trung ương, chính quyền tỉnh, chính quyền huyện và chính quyền bản, cụm bản Theo quy định hiện hành, chính quyền cấp huyện của nước Lào được cấu thành từ các cán bộ lãnh đạo bao gồm huyện trưởng, phó huyện trưởng và các phòng ban phụ trách các lĩnh vực chuyên môn tại cơ quan chính quyền huyện.1: Sơ đồ chính quyền của huyện Bí thư Huyện - Huyện trưởng Chỉ đạo chung Đi sâu về việc Quốc phòng - An ninh và quản lý văn phòng huyện Phó bí thư - phó Huyện trưởng Phó bí thư - phó huyện trưởng Ban thường vụ - phó Chỉ đạo về việc lĩnh vực Chỉ đạo về lĩnh vực huyện trưởng chính trị - lĩnh vực Đảng văn hóa - xã hội Chỉ đạo lĩnh vực kinh tế. - Văn phòng ban tổ chức - Văn phòng giáo dục - Vă phòng kế hoạch và đầu tư - Văn phòng kiểm tra Đảng, Nhà nước và thể thao - Văn phòng công chính vận - Văn phòng tuyên truyền, giáo huấn - Văn phòng y tế tải - Văn phòng nội bộ.
- Văn phòng thông tin - Văn phòng nông nghiệp và - Văn phòng phát triển nông thôn và văn hóa và du lịch lâm nghiệp xóa bó sự khó khăn - Văn phòng lao động - Văn phòng công nghiệp và - Tổ chức Mặt trận và phúc lợi xã hội thương mại - Văn phòng thanh niên - Văn phòng bưu điện - Văn phòng tài nguyên thiên - Văn phòng hội liên hiệp phụ nữ vô tuyến viễn thông và nhiên và môi trường - Văn phòng công đoàn thông tin - Văn phòng tài chính - Hội liên hiệp chiến sĩ cũ - Văn phòng môi - Văn phòng năng lượng và mỏ - Văn phòng công bằng trường - Văn phòng cửa khẩu - Văn phòng công tố viên nhân dân. 10 Nguồn: Văn phòng huyện Xaychamphon, tỉnh Bolikhamxay nước CHDCND Lào Chính quyền huyện là một cấp chính quyền trong hệ thống chính quyền địa phương, đây là khái niệm để chỉ hệ thống chính quyền thực hiện các nhiệm vụ quản lý hành chính - lãnh thổ tại các huyện. Chính quyền huyện là cấp trung gian trong hệ thống chính quyền ở nước CHDCND Lào, thực hiện quyền lực nhà nước ở địa phương có chức năng thay mặt nhân dân địa phương, căn cứ vào nguyên vọng của nhân dân địa phương, quyết định và tổ chức thức hiện những vấn đề có liên quan đến phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng và đời sống của nhân dân địa phương, theo Hiến pháp, pháp luật và chỉ đạo của cấp trên. Vai trò của chính quyền cấp huyện Chính quyền huyện là vùng chính quyền đia phương, thuộc tỉnh hay thủ đô, một huyện bao gồm nhiều cụm bản và bản.
Là thành phần mang tính chất như là “xương sống” của hệ thống chính trị ở cơ sở, qua quá trình hoạt động thực tiễn, có thể thấy chính quyền cấp huyện có vai trò sau: Một là, chính quyền cấp huyện là cấp trực tiếp tổ chức, quản lý, tuyên truyền, vận động tổ chức nhân dân thực hiện thắng lợi đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, phấp luật của nhà nước ở địa phương Chính quyền cấp huyện là cấp trực tiếp tổ chức thực hiện các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh; thực hiện quản lý nhà nước trên đại bàn thẩm quyền được giao. Chính quyền cấp huyện trực tiếp tuyên truyền, phố biến, giáo dục, vận động, tổ chức các tầng lớp nhân dân chấp hành đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của nhà nước. Chính quyền cấp huyện có vai trò rất quan trọng trong duy trì sự ổn định chính trị, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội ở cơ sở. Thông qua việc trực tiếp lãnh đạo, tổ chức, hướng dẫn nhân dân phát triển sản xuất, xóa đói, giảm nghèo, tăng giàu, đem lại lợi ích thiết thực cho nhân dân, để cộng đồng được ổn định, ai cũng có cuộc sống no ấm, giữ gìn được trật tự trị an và sự bình yêu trên địa bàn.
Chính quyền cấp huyện trực tiếp góp phần củng cố lòng tin của nhân dân địa phương vào 11 Đảng, vào chế độ, động viên mọi khả năng sáng tạo, sáng kiến của nhân dân thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh. Chính quyền cấp huyện còn có vai trò quan trọng đối với việc bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, chống lại sự xâm nhập của văn hóa độc hại, phản văn hóa đang ảnh hưởng ngày càng sâu rộng trong đồng bào các dân tộc. Hai là, chính quyền cấp huyện là cấp trực tiếp củng cố, tăng cường mối liên hệ mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân địa phương Chính quyền huyện là cầu nối giữa Nhà nước với các tổ chức và cá nhân trong huyện, đại diện cho Nhà nước, để thực thi quyền lực nhà nước, triển khai, tổ chức thực hiện những chủ trương, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước ở cấp huyện. Chính quyền cấp huyện còn là người sâu sát với dân, cùng chung sống hàng ngày với dân, hiểu dân, am hiểu những phong tục, tập quán, truyền thống của địa phương hơn cả, nên những người đại diện Nhà nước ở cấp huyện phải giải quyết các công việc đa dạng, phức tạp của dân, sao cho không trái pháp luật, nhưng có hiệu quả cao nhất.
Thực hiện các quy định, quyết định của Nhà nước, giải quyết những yêu cầu của nhân dân, chính quyền cấp huyện là cấp trực tiếp tổ chức thực hiện những thắc mắc, bức xúc của dân. Đồng thời cũng là những người trực tiếp thu nhận, lắng nghe các ý kiến, những đề xuất, kiến nghị của nhân dân. Do vậy, họ cũng là cấp phải phản ánh một cách trung thực nhất những nguyện vọng, mong muốn, nhu cầu của người dân lên các cơ quan cấp trên .Nếu chính quyền cấp huyện làm việc có hiệu quả thì đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật Nhà nước sẽ dễ dàng đi vào cuộc sống, trở thành hoạt động thực tế của nhân dân, tạo ra sự phấn khởi, sự tin tưởng của nhân dân vào Đảng và Nhà nước, đồng thời tạo ra sự hiểu biết, đồng thuận giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân. Ngược lại, nếu chính quyền cấp huyện không giải quyết một cách thấu đáo những thắc mắc, vướng mắc của nhân dân, các cán bộ, công chức huyện làm việc không tốt có thể sẽ xẩy ra nhiều phản ứng tiêu cực của nhân dân đối với chính quyền nhà nước, với chủ trương, chính sách 12 của Đảng và Nhà nước, thậm chí có thể gây mất đoàn kết giữa các dòng họ, thôn, buôn, tổ dân phố trên địa bàn huyện.
Chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp huyện Điều 20 của Luật tổ chức chính quyền địa phương quy định về chức năng của cơ quan hành chính huyện,cụ thể trên các lĩnh vực như: Về kinh tế: chính quyền huyện có chức năng nhiệm vụ xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm trình chính quyền tỉnh phê duyệt; tổ chức và kiểm tra việc thực hiện kế hoạch đó; lập dự toán thu ngân sách nhà nước trong huyện; dự toán thu, chi và phân bổ dự toán ngân sách; tổ chức thực hiện thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, phát triển công nghiệp, xây dựng, thương mại, dịch vụ, du lịch, nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản, mạng lưới giao thông, thủy lợi, ngân sách. Về văn hóa - xã hội: chính quyền huyện có chức năng, nhiệm vụ phát triển giáo dục, đào tạo, khoa học, công nghệ, văn hóa, thông tin, thể dục, thể thao, y tế, lao động và các nhiệm vụ khác. Về chính trị: chính quyền huyện có chức năng, nhiệm vụ thực hiện các nhiệm vụ về tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp và pháp luật, xây dựng chính quyền và địa giới hành chính và thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn do cơ quan nhà nước cấp trên phân cấp, ủy quyền. Về an ninh - quốc phòng: chính quyền huyện có chức năng, nhiệm vụ đảm bảo an ninh trật tự trên địa bàn huyện.
Về bảo vệ tài nguyên thiên nhiên: chính quyền huyện có chức năng, nhiệm vụ quản lý và sử dụng đất đai, rừng núi, sông hồ, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, tài nguyên thiên nhiên khác và bảo vệ môi trường trên địa bàn huyện theo quy định. Chính sách xóa đói, giảm nghèo và thực thi chính sách xóa đói giảm nghèo 1. Quan niệm về đói nghèo và chính sách xóa đói, giảm nghèo 1. Quan niệm về đói nghèo 13 Hiện nay có những quan niệm về nghèo đói do cách tiếp cận khác nhau nên có những kiến giải khác nhau, sự nghèo đói là một khái niệm tương đối và có tính biến đổi.
Đồng thời đói nghèo còn được nhận diện ở bốn khía cạnh là thời gian, không gian, môi trường và giới. Về thời gian: Phần lớn người nghèo có mức sống dưới mức được xác định như một chuẩn thấp nhất có thể chấp nhận được trong một thời gian dài (tuy nhiên cũng cần phải bổ sung vào số người này những người nghèo tình thế do thất nghiệp, do thiên tai, rủi ro hay do con người gây ra). Về giới: Phần lớn người nghèo ở các nước đều là phụ nữ. Mặc dù trong gia đình, nam giới là chủ gia đình, nhưng phụ nữ vẫn phải gánh chịu nhiều hơn gánh nặng của nghèo đói.
Về không gian: nghèo đói diễn ra chủ yếu ở nông thôn, miền núi,vùng sâu, vùng xa… dù nền kinh tế có phát triển đến thế nào chăng nữa dân cư ở các vùng kể trên vẫn dễ bị rơi vào nghèo đói. Về môi trường: hầu hết những người nghèo đói đều phải sống trong môi trường khắc nghiệt và xuống cấp nghiêm trọng, bởi vì những người nghèo đói không đủ khả năng và điều kiện để gìn giữ, đảm bảo và cải thiện môi trường sống. Theo Tổ chức Liên hợp quốc (UN): “Nghèo là thiếu năng lực tối thiểu để tham gia hiệu quả vào các hoạt động xã hội. Nghèo có nghĩa là không có đủ ăn, đủ mặc, không được đi học, không được khám chữa bệnh, không có đất đai để trồng trọt hoặc không có nghề nghiệp để nuôi sống bản thân, không được tiếp cận tín dụng.