Khó khăn trong dịch thuật kỹ thuật Anh-Việt của sinh viên năm ba tại Khoa Tiếng Anh, Đại học ...

Luận văn thạc sĩ VNU ULIS nghiên cứu khó khăn trong dịch thuật kỹ thuật Anh-Việt của sinh viên năm ba khoa tiếng Anh, Đại học Công nghiệp Hà Nội.

• Tác giả: Nguyễn Thị Minh Thảo
• Người hướng dẫn: Ma. Đỗ Minh Hoàng
• Trường học: Hanoi University of Industry
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: An Investigation Into Difficulties In English-Vietnamese Technical Translation Faced By Third- Year Students At English Department, Hanoi University Of Industry (Nghiên Cứu Những Khó Khăn Của Sinh Viên Năm Thứ 3 Khoa Tiếng Anh Trường Đại Học Công Nghiệp Hà Nội Khi Dịch Anh-Việt Trong Các Chuyên Ngành Kỹ Thuật)
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hanoi

Mục lục chi tiết

• Declaration
• List of abbreviations
• List of tables and figures
• Table of contents
• A. PART A: INTRODUCTION
• A.1. Aims of the study
• A.2. Scope of the study
• A.3. Methodology of the study
• A.4. Structure of the study
• 1. CHƯƠNG 1: THEORETICAL BACKGROUND
• 1.1. Theory on Translation
• 1.2. Definitions of Translation
• 1.3. Translation methods
• 1.3.1. Word-for-word translation
• 1.3.2. Literal Translation
• 1.3.3. Faithful Translation
• 1.3.4. Semantic Translation
• 1.3.5. Adaptation
• 1.3.6. Free Translation
• 1.3.7. Idiomatic Translation
• 1.3.8. Communicative Translation
• 1.4. Translation problems
• 2. CHƯƠNG 2: INVESTIGATION INTO THE CURRENT SITUATION OF TEACHING AND LEARNING ENGLISH-VIETNAMESE TECHNICAL TRANSLATION AT ENGLISH DEPARTMENT, HANOI UNIVERSITY OF INDUSTRY (ED, HAUI)
• 2.1. Teaching and learning of English-Vietnamese technical translation at ED, HaUI
• 2.2. Description of the teachers at Translation Division, ED, HaUI
• 2.3. Description of the students at ED, HaUI
• 2.4. Description of facilities, materials and teaching methods for English-Vietnamese technical translation at ED, HaUI
• 2.5. Some estimated difficulties in English-Vietnamese technical translation faced by third year students at ED, HaUI, based on subjective opinion of the researcher
• 3. CHƯƠNG 3: THE STUDY
• 3.1. The data collection methods
• 3.2. The data collection procedures
• 3.3. The data analysis and discussions of the findings
• 3.3.1. Students’ attitudes toward English-Vietnamese technical translation at ED, HaUI
• 3.3.2. Students’ difficulties in English-Vietnamese technical translation
• 3.3.2.1. In terms of discourse
• 3.3.2.2. In terms of grammar
• 3.3.2.3. In terms of vocabulary
• 3.3.2.4. In terms of translation techniques
• 3.3.3. The possible causes for students’ problems in English-Vietnamese technical translation
• 3.3.3.1. Students’ learning style
• 3.3.3.2. The teachers and their teaching methodology
• 3.3.3.3. Teaching and learning conditions
• 3.4. Major findings and summary
• 3.4.1. Increasing right perceptions and motivation of learning technical translation
• 3.4.2. Applying different learning methods
• 3.4.3. Increasing right perceptions and motivation of teaching technical translation
• 3.4.4. Renovating and applying flexibly different teaching methods and classroom techniques
• 3.4.5. Working as a freelance translator
• 3.4.6. For ED managers
• 3.4.7. For the university managers
• C. PART C: CONCLUSION
• C.1. Summary of the findings and conclusions
• C.2. Limitations and suggestions for further study
• References
• Appendixes

Tóm tắt

I. Tổng quan về khó khăn trong dịch thuật kỹ thuật Anh Việt

Dịch thuật kỹ thuật Anh-Việt là một lĩnh vực quan trọng trong ngành dịch thuật, đặc biệt đối với sinh viên năm ba tại Đại học Công nghiệp Hà Nội. Khó khăn trong dịch thuật không chỉ đến từ ngôn ngữ mà còn từ kiến thức chuyên môn và kỹ năng dịch thuật. Nghiên cứu này nhằm tìm hiểu những thách thức mà sinh viên gặp phải trong quá trình học tập và thực hành dịch thuật kỹ thuật.

1.1. Định nghĩa và vai trò của dịch thuật kỹ thuật

Dịch thuật kỹ thuật được hiểu là việc chuyển đổi các tài liệu kỹ thuật từ ngôn ngữ nguồn sang ngôn ngữ đích. Vai trò của dịch thuật kỹ thuật rất quan trọng trong việc truyền đạt thông tin chính xác và hiệu quả trong các lĩnh vực như công nghệ, khoa học và kỹ thuật.

1.2. Tầm quan trọng của dịch thuật kỹ thuật đối với sinh viên

Đối với sinh viên năm ba tại Đại học Công nghiệp Hà Nội, việc nắm vững kỹ năng dịch thuật kỹ thuật không chỉ giúp họ trong học tập mà còn mở ra cơ hội nghề nghiệp trong tương lai. Kỹ năng này giúp sinh viên tự tin hơn khi tham gia vào thị trường lao động.

II. Những thách thức chính trong dịch thuật kỹ thuật Anh Việt

Sinh viên năm ba thường gặp phải nhiều thách thức trong quá trình dịch thuật kỹ thuật. Những khó khăn này có thể đến từ ngữ nghĩa, ngữ pháp, và cả kỹ thuật dịch thuật. Việc nhận diện và phân tích những thách thức này là rất cần thiết để cải thiện kỹ năng dịch thuật của sinh viên.

2.1. Khó khăn về ngữ nghĩa trong dịch thuật

Một trong những khó khăn lớn nhất là việc hiểu và chuyển tải chính xác ngữ nghĩa của các thuật ngữ kỹ thuật. Nhiều từ có thể có nhiều nghĩa khác nhau tùy thuộc vào ngữ cảnh, điều này gây khó khăn cho sinh viên trong việc lựa chọn từ phù hợp.

2.2. Khó khăn về ngữ pháp và cấu trúc câu

Ngữ pháp và cấu trúc câu trong tiếng Anh và tiếng Việt có sự khác biệt lớn. Sinh viên thường gặp khó khăn trong việc chuyển đổi cấu trúc câu mà vẫn giữ được ý nghĩa nguyên bản. Điều này đòi hỏi sinh viên phải có kiến thức vững về cả hai ngôn ngữ.

2.3. Khó khăn trong việc áp dụng kỹ thuật dịch thuật

Kỹ thuật dịch thuật là một yếu tố quan trọng trong việc tạo ra bản dịch chất lượng. Sinh viên thường thiếu kinh nghiệm trong việc áp dụng các phương pháp dịch thuật khác nhau, dẫn đến việc dịch không chính xác hoặc không tự nhiên.

III. Phương pháp cải thiện kỹ năng dịch thuật cho sinh viên

Để giúp sinh viên vượt qua những khó khăn trong dịch thuật kỹ thuật, cần có những phương pháp học tập và giảng dạy hiệu quả. Việc áp dụng các phương pháp học tập tích cực và thực hành thường xuyên sẽ giúp sinh viên nâng cao kỹ năng dịch thuật của mình.

3.1. Tăng cường thực hành dịch thuật

Thực hành dịch thuật thường xuyên là cách tốt nhất để cải thiện kỹ năng. Sinh viên nên tham gia vào các dự án dịch thuật thực tế hoặc các buổi thực hành nhóm để nâng cao khả năng dịch thuật của mình.

3.2. Sử dụng tài liệu học tập phong phú

Việc sử dụng các tài liệu học tập phong phú, bao gồm sách, bài báo và tài liệu kỹ thuật, sẽ giúp sinh viên mở rộng vốn từ vựng và hiểu biết về các lĩnh vực chuyên môn khác nhau.

3.3. Học hỏi từ các chuyên gia trong ngành

Sinh viên nên tìm kiếm cơ hội để học hỏi từ các chuyên gia trong lĩnh vực dịch thuật. Các buổi hội thảo, khóa học ngắn hạn hoặc thực tập tại các công ty dịch thuật sẽ giúp sinh viên có cái nhìn thực tế hơn về nghề nghiệp.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu này không chỉ giúp sinh viên nhận diện được những khó khăn trong dịch thuật kỹ thuật mà còn đưa ra các giải pháp cụ thể để cải thiện kỹ năng dịch thuật. Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các phương pháp học tập hiệu quả có thể giúp sinh viên nâng cao khả năng dịch thuật của mình.

4.1. Kết quả khảo sát về khó khăn của sinh viên

Khảo sát cho thấy rằng phần lớn sinh viên gặp khó khăn trong việc hiểu và sử dụng thuật ngữ kỹ thuật. Điều này cho thấy cần có sự hỗ trợ từ giảng viên và tài liệu học tập để giúp sinh viên vượt qua những khó khăn này.

4.2. Đánh giá hiệu quả của các phương pháp giảng dạy

Các phương pháp giảng dạy tích cực đã được áp dụng trong lớp học cho thấy hiệu quả rõ rệt trong việc nâng cao kỹ năng dịch thuật của sinh viên. Sinh viên cảm thấy tự tin hơn khi thực hành dịch thuật.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong dịch thuật kỹ thuật

Kết luận từ nghiên cứu cho thấy rằng việc cải thiện kỹ năng dịch thuật kỹ thuật cho sinh viên năm ba tại Đại học Công nghiệp Hà Nội là một nhiệm vụ cần thiết. Tương lai của dịch thuật kỹ thuật phụ thuộc vào sự nỗ lực không ngừng của cả sinh viên và giảng viên.

5.1. Tầm quan trọng của việc nâng cao kỹ năng dịch thuật

Nâng cao kỹ năng dịch thuật không chỉ giúp sinh viên đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động mà còn góp phần vào sự phát triển của ngành dịch thuật tại Việt Nam.

5.2. Định hướng phát triển chương trình đào tạo

Cần có sự điều chỉnh và cải tiến trong chương trình đào tạo để đáp ứng tốt hơn nhu cầu của sinh viên và thị trường. Việc tích hợp các công nghệ mới và phương pháp giảng dạy hiện đại sẽ giúp sinh viên phát triển toàn diện hơn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HANOI UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST-GRADUATE STUDIES ****** NGUYỄN THỊ MINH THẢO AN INVESTIGATION INTO DIFFICULTIES IN ENGLISH- VIETNAMESE TECHNICAL TRANSLATION FACED BY THIRD- YEAR STUDENTS AT ENGLISH DEPARTMENT, HANOI UNIVERSITY OF INDUSTRY (NGHIÊN CỨU NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA SINH VIÊN NĂM THỨ 3 KHOA TIẾNG ANH TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP HÀ NỘI KHI DỊCH ANH-VIỆT TRONG CÁC CHUYÊN NGÀNH KỸ THUẬT) M.A MINOR THESIS Field: ENGLISH LINGUISTICS Code: 602215 Supervisor: MA. ĐỖ MINH HOÀNG HANOI - 2010 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 LIST OF ABBREVIATIONS T.T: Technical translation ED: English Department HaUI: Hanoi University of Industry SL: Source language TL: Target language T&I: Translation and Interpreting ESP English for Special Purposes LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 LIST OF TABLES AND FIGURES Table 1: Students’ attitudes toward technical translation as a subject at ED, HaUI. Table 2: Students’ attitudes toward the importance of technical translation. Table 3: Students’ attitudes toward the way of learning technical translation. Table 4: Students’ attitudes toward technical translation as a job in future. Table 5: Levels of difficulty in terms of discourse. Table 6: Levels of difficulty in terms of grammar. Table 7: Levels of difficulty in terms of vocabulary. Table 8: Levels of difficulty in terms of translation techniques. Table 9: Causes for difficulties due to students’ learning style. Table 10: Causes for difficulties due to teacher and his/her teaching methodology (before T. Table 11: Causes for difficulties due to teacher and his/her teaching methodology (during T. Table 12: Causes for difficulties due to teacher and his/her teaching methodology (after T. Table 13: Causes for difficulties due to teaching and learning conditions. Figure 1: Students’ attitudes toward the importance of technical translation. Figure 2: Students’ attitudes toward technical translation as a job in future. Figure 3: Levels of difficulty in terms of vocabulary. Figure 4: Levels of difficulty in terms of translation techniques. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 TABLE OF CONTENTS Declaration .iii List of abbreviations .IV List of tables and figures .v Table of contents .vi Part A: Introduction . Aims of the study . Scope of the study . Methodology of the study . Structure of the study .4 Chapter 1: Theoretical background . Theory on Translation . Definitions of Translation . Definitions of technical translation . The role of terminology in technical translation . Some misconceptions about technical translation .11 Chapter 2: Investigation into the current situation of teaching and learning English- Vietnamese Technical Translation at English Department, Hanoi University of Industry (ED, HaUI). Teaching and learning of English-Vietnamese technical translation at ED, HaUI . Description of the teachers at Translation Division, ED, HaUI. Description of the students at ED, HaUI. Description of facilities, materials and teaching methods for English-Vietnamese technical translation at ED, HaUI.13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Some estimated difficulties in English-Vietnamese technical translation faced by third year students at ED, HaUI, based on subjective opinon of the researcher.14 Chapter 3: The study .2 The data collection methods.3 The data collection procedures.4 The data analysis and discussions of the findings.1 Students’ attitudes toward English-Vietnamese T.T at ED, HaUI .2 Students’ difficulties in English-Vietnamese T. In terms of discourse . In terms of grammar . In terms of vocabulary . In terms of translation techniques .3 The possible causes for students’ problems in English-Vietnamese T. Students’ learning style . The teachers and their teaching methodology . Teaching and learning conditions .5 Major findings and summary. Increasing right perceptions and motivation of learning T. Applying different learning methods .1 Increasing right perceptions and motivation of teaching T.2 Renovating and applying flexibly different teaching methods and classroom techniques .3 Working as a freelance translator .1 For ED managers .2 For the university managers .38 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Part C: Conclusion. Summary of the findings and conclusions. Limitations and suggestions for further study . I-IV LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 10 PART A : INTRODUCTION 1. Rationale Technical Translation (T.T) has long been regarded as the urgly duckling of translation, especially in academic circles. Not particularly exciting or attractive and definitely lacking in the glamour and cachet of other types of translation, T.T is often relegated to the bottom division of translation activity and regarded as little more than an exercise in specilized terminology and subject knowledge. Indeed, these factors, particularly subject knowledge, have in some quarters led to T.T being feared and loathed, like a modern-day barbarian of the linguistic world (Jody Byrne, 2006). Like other specialized types of translation, however, T.T does not fit neatly into any one theory or approach and that there is no adequate explanation of T.T as an activity.T is worthy of serious study. Hanoi University of Industry (HaUI) has always been proud of its long history with great contributions to the national technological developments as well as industrialization and modernization process. To diversify its training majors and educational services, HaUI newly established English Department (ED) in 2005 with the hope of providing qualified technical translators and interpreters for the national labour market. Even teachers and students at ED have tried their best, it is inevitable to cope with difficulties in both awareness as well as methodology and experiences of teaching and learning T. Being trained as an translator and interpreter and now working as a teacher at Translation Division, ED, HaUI, the researcher has always been aware of difficulties as well as responsibilities of training and developing skills and strategies of translation in general and T.T in particular for English majored students. If students have good perceptions and understanding as well as chances to practice and gain experiences of translation and T.T, they are able to build self-confidence and interest in translation-related jobs in future. Despite the efforts of both teachers and students, however, the researcher still feels dissatisfied of her students’ translation competence and frankly realizes that they are unlikely to meet social demands after graduation. The researcher has recognized many factors affecting teaching and learning T.T such as inadequate understanding and professional knowledge of T.T from both teachers and students; inappropriate teaching methods and classroom techniques; students’ low motivation as well as ineffective teaching and learning conditions. Recognizing this study LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 11 as a minor thesis, however, the researcher cannot cover all the issues related to T.T, but only English-Vietnamese T.T applied for English-majored students at ED, HaUI. Aims of the study The study ultimately aims to examine difficulties faced by third year students at ED, HaUI in English-Vietnamese T. The researcher would like to find out the proper answers for the research questions, then suggesting helpful recommendations to improve the raised issue:  What are the attitudes of the third year students at ED, HaUI toward English- Vietnamese T.T?  What are the most common difficulties in English-Vietnamese T.T facing the students?  What are the possible causes for the difficulties? 3. Scope of the study The study mainly focuses on the most common difficulties facing third year students at ED, HaUI in English-Vietnamese T. The researcher will analyze and discuss findings in the student questionnaire; combine with observation, marking and informal interview with students and teachers; then suggest recommendations to improve teaching and learning T.T at ED, HaUI. It is hoped that findings from this thesis will be of some benefits to improve teaching and learning T.T at ED, HaUI. Methodology of the study The study will be conducted on a step by step basis. First, the study will present a review of theory on translation in general and T.T in particular to form overall view of the research matter. This study adopts case study approach, therefore, it is necessary to investigate the current situation of teaching and learning English-Vietnamese T.T at ED, HaUI in order that the researcher can estimate difficulties facing her third year students. To achieve the aims of the study, the survey questionnaires will be used as the main method to collect necessary data for analysis and discussion. Besides, the researcher’s observation, marking as well as informal interview with students and colleagues will be also used in the thesis. Structure of the study The study includes three main parts, a bibliography and appendixes. Part A : Introduction LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 12 It introduces the rationale for choosing the topic, the research questions, the aims, scope, methodology and structure of the study. Part B : Development Part B consists of three chapters. Chapter 1: Theoretical background This chapter provides theory of translation in general and T. Chapter 2: Investigation into the current situation of teaching and learning English- Vietnamese T.T at ED, HaUI. The chapter brings the general picture of teaching and learning T.T at ED, HaUI. The researcher analyzes the situation and subjectively gives a draft answer for the research questions. Chapter 3: The study This chapter presents research methodology which concentrates on the participants, data collection methods and procedures, data analysis and discussion of findings to compare with her first draft answer in chapter 2. The chapter suggests the possible recommendations to reduce the difficulties in English- Vietnamese T.T at ED, HaUI. The researcher would like to foward the thesis to her students, her colleagues and the board of managers at HaUI with the hope of improving T.T teaching and learning at the university. Part C: Conclusion This part summarizes the main issues raised in the study, points out the limitations and makes some suggestions for further research. References Appendixes LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 13 PART B: DEVELOPMENT CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND Technical translation (T.T) is an important part of translation, therefore, it is necessary to present a review of theory on both translation and T.T to form the basis for pointing out difficulties facing the third year students at ED, HaUI. Theory on Translation Newmark (1988:19) states that “ translation theory is neither a theory nor a science, but the body of knowledge. Its main concern is to determine appropriate translation methods for the widest possible range of texts or text-categories. Further, it provides a framework of principles, restricted rules and hints for translating texts and criticizing translations, a background for problem-solving”.1 Definitions of Translation Translation has been approached variously and thus many different definitions of translation have been coined. Catford (1965:20) considers translation the replacement of textual material in one language by an equivalent textual material in the other language. This point of view was shared by Hartman and Stork (1972:713) “translation is the replacement of a representation of a text in one language by a representation of an equivalent text in a second language”. These definitions emphasize on importance of equivalence when textual material is replaced from source language (SL) to target language (TL). (1991:5) says “Translation is the expression in another language (or TL) of what has been expressed in another, source language, preserving semantic and stylistic equivalences”. Hatim and Mason (1990:3) see translation as a communicative process which takes place within a social context. These definitions attach importance to equivalence between SL and TL. Indeed, translator should be the one of superior language ability in at least two languages. Newmark, however, has made an important contribution to the development of translation. He states (1988a:7) “Translation is a craft consisting in the attempt to replace a written message and/or statement in one language by the same message and/or statement in another language”. Newmark is the first one considering translation a science, a skill, an art, a matter of taste. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 14 Even these definitions show different approaches to translation, all above linguists share common view emphasizing the importance of the closest equivalence in meaning of TL with meaning of SL. Newmark categorizes translation methods according to their emphasis on SL or TL.