Khó Khăn Của Học Sinh Khối 11 Tại Trường THPT Cẩm Thủy 2 Khi Học Kỹ Năng Nghe Tiếng Anh

Luận văn thạc sĩ phân tích difficulties encountered by the 11th form students at cẩm thủy 2 secondary school when learning the, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Lê Thị Sáu
• Người hướng dẫn: Lâm Thị Phúc Hân, M.
• Trường học: Vietnam National University, Ha Noi University of Languages & International Studies
• Chuyên ngành: English Language Teaching Methodology
• Đề tài: Khó Khăn Trong Việc Học Kỹ Năng Nghe Tiếng Anh Của Học Sinh Khối 11 Tại Trường THPT Cẩm Thủy 2
• Loại tài liệu: Thesis
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Ha Noi

Mục lục chi tiết

• Declaration
• Acknowledgement
• Abstract
• List of abbreviations
• List of tables, figures and charts
• PART A: INTRODUCTION
• Rationale for the study
• Purpose of the study
• Scope of the study
• Methods of the study
• Significance of the study
• Organization of the study
• 1. CHAPTER I: LITERATURE REVIEW
• 1.1. Theoretical background of listening skills
• 1.1.1. What is Listening Comprehension?
• 1.1.1.1. Definitions
• 1.1.2. The importance and purposes of the listening skill
• 1.1.3. Nature of Listening
• 1.1.4. The process involved in the listening skill
• 1.2. Teaching the listening skill
• 1.2.1. The listening skill
• 1.2.2. Phases in teaching the listening skill
• 1.3. Potential problems in learning to listening to English
• 1.3.1. Speed of delivery
• 1.3.2. Inability to get thing repeated
• 1.3.3. Unrecognizing the signals
• 1.3.4. Listeners’ lack of contextual knowledge or background knowledge
• 1.3.5. Inability to concentrate
• 1.3.6. Learning habits
• 2. CHAPTER II: THE STUDY
• 2.1. The setting of the study
• 2.1.1. English teaching and learning situations at CT2SS
• 2.1.2. The students’ background and their English levels
• 2.1.3. Listening text books
• 2.2. Selecting the subjects
• 2.3. Data collection instruments
• 2.3.1. The questionnaire for the students
• 2.4. Procedures to collect data
• 2.5. Sts’ attitude toward the importance of learning English listening skills
• 2.6. The listening comprehension difficulties encountered by the 11th form Sts at CT2SS
• 2.6.1. Problems related to the listening material
• 2.6.2. Problems related to the learners
• 2.6.3. Problems related to the environment
• 2.7. Suggestions for the teachers to help the students overcome these difficulties
• 3. CHAPTER III: FINDING AND DISCUSSION
• 3.1. Major findings and discussions
• 3.1.1. The students’ attitude towards learning the listening skill
• 3.1.2. Difficulties in learning the listening skill
• 3.1.2.1. Problems from the materials
• 3.1.2.2. Problems from the learners
• 3.1.2.3. Problems from the listening environment
• 3.2. Suggestions for teachers and the students in teaching and learning the listening skill
• 3.2.1. For the students
• 3.2.1.1. Practice listening frequently outside class
• 3.2.1.2. Practice using listening strategies
• 3.2.2. For the teachers
• 3.2.2.1. Activating the students’ vocabulary
• 3.2.2.2. Giving extracurricular activities
• 3.2.2.3. Encouraging the students to relate their background knowledge with the topic they are going to listen
• 3.2.2.4. Guiding the students which listening strategies should be used for each task
• 3.2.2.5. Using the tapes and radios with good quality
• 3.2.2.6. Providing and trying to again as much feedback as possible
• 3.2.2.7. Improving the learning environment of listening skills
• 3.3. Summary
• PART C: CONCLUSION
• Summary of the study
• Limitations of the study
• Suggestions for further research
• REFERENCES
• APPENDICES

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Khó Khăn Nghe Tiếng Anh Lớp 11 Cẩm Thủy 2

Kỹ năng nghe là một trong bốn kỹ năng quan trọng để làm chủ một ngôn ngữ, đặc biệt là tiếng Anh. Tuy nhiên, đối với nhiều học sinh, đặc biệt là học sinh THPT tại các vùng nông thôn như trường THPT Cẩm Thủy 2, kỹ năng này vẫn là một thách thức lớn. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích những khó khăn khi nghe tiếng Anh mà học sinh lớp 11 tại trường gặp phải, từ đó đề xuất các giải pháp phù hợp. Tầm quan trọng của kỹ năng nghe tiếng Anh không thể phủ nhận trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, vì vậy việc nhận diện và khắc phục những rào cản là vô cùng cần thiết. Nghiên cứu của Lê Thị Sáu năm 2013 đã chỉ ra những vấn đề cụ thể mà học sinh Cẩm Thủy 2 gặp phải trong quá trình học kỹ năng nghe hiểu.

1.1. Tầm Quan Trọng Của Kỹ Năng Nghe Tiếng Anh Trong Học Tập

Kỹ năng nghe không chỉ là khả năng tiếp nhận âm thanh mà còn là khả năng hiểu, phân tích và phản hồi thông tin. Đối với học sinh THPT, kỹ năng này giúp các em tiếp thu kiến thức hiệu quả hơn trong các môn học khác, đặc biệt là các môn khoa học xã hội và nhân văn. Nghe tiếng Anh giao tiếp tốt còn giúp các em tự tin hơn khi giao tiếp với người nước ngoài, mở ra cơ hội học tập và làm việc trong tương lai. Rivers (1981) nhấn mạnh rằng nghe là yếu tố then chốt trong việc sử dụng ngôn ngữ một cách thành thạo của người học ngôn ngữ thứ hai, dù là ở trường học, nơi làm việc hay trong cộng đồng.

1.2. Thực Trạng Kỹ Năng Nghe Tiếng Anh Của Học Sinh Tại Cẩm Thủy 2

Mặc dù nhận thức được tầm quan trọng của kỹ năng nghe tiếng Anh, nhiều học sinh THPT tại trường THPT Cẩm Thủy 2 vẫn gặp nhiều khó khăn trong quá trình học. Nguyên nhân có thể đến từ nhiều yếu tố khác nhau như phương pháp giảng dạy, môi trường học tập, tài liệu học tập và cả yếu tố tâm lý của người học. Việc thiếu hụt tài liệu luyện nghe tiếng Anh lớp 11 phù hợp và sự hạn chế về cơ hội tiếp xúc với tiếng Anh thực tế cũng là một rào cản lớn. Nghiên cứu chỉ ra sự cần thiết phải có sự hỗ trợ từ giáo viên, phụ huynh và nhà trường để giúp các em cải thiện kỹ năng này.

II. Top 5 Nguyên Nhân Khó Khăn Khi Nghe Tiếng Anh Cho Lớp 11

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến khả năng nghe tiếng Anh của học sinh, đặc biệt là học sinh lớp 11 tại trường THPT Cẩm Thủy 2. Việc xác định rõ các nguyên nhân gốc rễ sẽ giúp đưa ra những giải pháp hiệu quả. Những nguyên nhân này có thể chia thành các nhóm chính: yếu tố chủ quan từ người học, yếu tố khách quan từ môi trường học tập và yếu tố liên quan đến tài liệu và phương pháp giảng dạy. Bài viết sẽ tập trung vào 5 nguyên nhân hàng đầu, được đúc kết từ kinh nghiệm thực tế và kết quả nghiên cứu.

2.1. Vốn Từ Vựng Hạn Chế Ảnh Hưởng Đến Khả Năng Nghe

Một trong những rào cản lớn nhất đối với việc học kỹ năng nghe tiếng Anh lớp 11 là vốn từ vựng hạn chế. Khi người học không hiểu nghĩa của các từ trong bài nghe, việc nắm bắt ý chính trở nên vô cùng khó khăn. Điều này đặc biệt đúng với những từ vựng chuyên ngành hoặc những thành ngữ, tục ngữ tiếng Anh. Cần có phương pháp học từ vựng hiệu quả và thường xuyên ôn tập để cải thiện khả năng nghe. Việc mở rộng vốn từ vựng, theo đó, có thể được xem là giải pháp cải thiện kỹ năng nghe tiếng Anh quan trọng.

2.2. Khó Khăn Trong Phát Âm Ảnh Hưởng Đến Kỹ Năng Nghe Hiểu

Phát âm không chuẩn xác cũng là một nguyên nhân khiến học sinh THPT gặp khó khăn trong việc nghe tiếng Anh. Khi phát âm sai, các em sẽ khó nhận diện được các từ trong bài nghe, đặc biệt là khi người nói sử dụng các âm địa phương hoặc nói nhanh. Việc luyện tập phát âm thường xuyên và có sự hướng dẫn của giáo viên là rất quan trọng. Giáo viên cần nhấn mạnh vào việc dạy phát âm theo bảng phiên âm quốc tế (IPA) để học sinh có thể tự tra cứu và luyện tập. Khó khăn trong phát âm ảnh hưởng đến nghe do khả năng nhận diện âm vị kém.

2.3. Tốc Độ Nói Của Người Bản Xứ Gây Khó Khăn Khi Nghe

Tốc độ nói của người bản xứ thường nhanh hơn so với tốc độ nói mà học sinh được làm quen trong các bài học. Điều này khiến các em cảm thấy khó theo kịp và dễ bị bỏ lỡ thông tin quan trọng. Việc luyện nghe với nhiều giọng khác nhau và làm quen với tốc độ nói tự nhiên của người bản xứ sẽ giúp cải thiện khả năng nghe. Bắt đầu với tài liệu luyện nghe tiếng Anh lớp 11 có tốc độ chậm và tăng dần độ khó.

III. Bí Quyết Cải Thiện Kỹ Năng Nghe Tiếng Anh Hiệu Quả Cho Lớp 11

Để giúp học sinh lớp 11 tại trường THPT Cẩm Thủy 2 vượt qua những khó khăn khi nghe tiếng Anh, cần có những phương pháp học tập hiệu quả và phù hợp. Bài viết này sẽ chia sẻ những bí quyết đã được kiểm chứng và áp dụng thành công, giúp các em cải thiện đáng kể kỹ năng nghe của mình. Các phương pháp này tập trung vào việc rèn luyện cả kỹ năng nghe chủ động và kỹ năng nghe thụ động.

3.1. Luyện Nghe Thường Xuyên Với Nhiều Nguồn Tài Liệu Khác Nhau

Việc luyện nghe thường xuyên là yếu tố then chốt để cải thiện kỹ năng nghe tiếng Anh. Học sinh nên luyện nghe với nhiều nguồn tài liệu khác nhau như podcast, video trên YouTube, phim ảnh, chương trình TV,... Điều này giúp các em làm quen với nhiều giọng nói, ngữ điệu và phong cách nói khác nhau. Nên chọn những bài tập luyện nghe tiếng Anh lớp 11 phù hợp với trình độ và sở thích của bản thân. Thực hành luyện nghe tiếng Anh cho người mới bắt đầu từ từ để xây dựng nền tảng vững chắc.

3.2. Sử Dụng Các Chiến Lược Nghe Hiệu Quả

Có nhiều chiến lược nghe hiệu quả mà học sinh có thể áp dụng để cải thiện khả năng nghe hiểu. Ví dụ, trước khi nghe, các em nên đọc trước các câu hỏi hoặc tóm tắt nội dung chính của bài nghe. Trong khi nghe, các em nên tập trung vào những từ khóa và cố gắng đoán nghĩa của những từ mình không biết. Sau khi nghe, các em nên tóm tắt lại nội dung chính của bài nghe và kiểm tra lại đáp án. Giáo viên nên hướng dẫn phương pháp học nghe tiếng Anh hiệu quả để học sinh nắm vững các kỹ năng này.

3.3. Tạo Môi Trường Học Tiếng Anh Tích Cực

Môi trường học tập có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả học tập. Học sinh nên tạo cho mình một môi trường học tiếng Anh tích cực, bằng cách tham gia các câu lạc bộ tiếng Anh, kết bạn với những người nói tiếng Anh tốt, xem phim, nghe nhạc tiếng Anh,... Môi trường học tiếng Anh năng động sẽ giúp các em có thêm động lực và cơ hội để luyện tập kỹ năng nghe.

IV. Vai Trò Của Giáo Viên Trong Việc Hỗ Trợ Kỹ Năng Nghe Cho Học Sinh

Giáo viên đóng vai trò quan trọng trong việc giúp học sinh THPT cải thiện kỹ năng nghe tiếng Anh. Giáo viên không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn là người hướng dẫn, tạo động lực và hỗ trợ học sinh trong quá trình học tập. Bài viết sẽ đề cập đến những vai trò cụ thể của giáo viên trong việc giúp học sinh vượt qua những khó khăn khi nghe tiếng Anh.

4.1. Xây Dựng Phương Pháp Giảng Dạy Tiếng Anh Sáng Tạo

Giáo viên nên sử dụng những phương pháp giảng dạy sáng tạo và hấp dẫn để thu hút sự chú ý của học sinh. Ví dụ, giáo viên có thể sử dụng các trò chơi, bài hát, video,... để làm cho giờ học trở nên thú vị và sinh động hơn. Giáo viên cũng nên khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động nhóm, thảo luận, tranh luận để phát triển kỹ năng nghe và nói. Phương pháp giảng dạy tiếng Anh cần được đổi mới liên tục để phù hợp với trình độ và sở thích của học sinh.

4.2. Cung Cấp Phản Hồi Thường Xuyên Và Chi Tiết

Phản hồi từ giáo viên là rất quan trọng để giúp học sinh nhận ra những điểm mạnh và điểm yếu của mình. Giáo viên nên cung cấp phản hồi thường xuyên và chi tiết về khả năng nghe của học sinh, giúp các em hiểu rõ những lỗi sai và cách khắc phục. Phản hồi nên được đưa ra một cách xây dựng và khuyến khích để tạo động lực cho học sinh cố gắng hơn. Giáo viên cần cung cấp phản hồi càng nhiều càng tốt.

V. Ứng Dụng Thực Tế Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Kỹ Năng Nghe

Các nghiên cứu về khó khăn khi nghe tiếng Anh và các phương pháp cải thiện kỹ năng nghe đã được ứng dụng vào thực tế tại nhiều trường học, bao gồm cả trường THPT Cẩm Thủy 2. Bài viết này sẽ trình bày những kết quả cụ thể và những bài học kinh nghiệm rút ra từ quá trình ứng dụng này. Các kết quả này sẽ cung cấp những bằng chứng thuyết phục về hiệu quả của các phương pháp đã được đề xuất.

5.1. Đánh Giá Hiệu Quả Của Các Phương Pháp Luyện Nghe Đã Áp Dụng

Việc đánh giá hiệu quả của các phương pháp luyện nghe đã áp dụng là rất quan trọng để điều chỉnh và cải thiện phương pháp giảng dạy. Các phương pháp đánh giá có thể bao gồm các bài kiểm tra, phỏng vấn, quan sát,... Kết quả đánh giá sẽ giúp giáo viên và học sinh hiểu rõ những gì đã đạt được và những gì cần cải thiện. Nghiên cứu cần tập trung vào đánh giá sự cải thiện kỹ năng nghe tiếng Anh sau khi áp dụng các giải pháp.

5.2. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Thực Tế Giảng Dạy Tại Cẩm Thủy 2

Quá trình giảng dạy và học tập tại trường THPT Cẩm Thủy 2 đã mang lại nhiều bài học kinh nghiệm quý báu về việc cải thiện kỹ năng nghe tiếng Anh. Những bài học này có thể được chia sẻ với các trường học khác để giúp các em học sinh vượt qua những khó khăn khi nghe tiếng Anh và đạt được thành công trong học tập.

VI. Kết Luận Và Tương Lai Của Việc Học Nghe Tiếng Anh Lớp 11

Việc cải thiện kỹ năng nghe tiếng Anh cho học sinh lớp 11 tại trường THPT Cẩm Thủy 2 là một quá trình lâu dài và đòi hỏi sự nỗ lực từ cả giáo viên và học sinh. Tuy nhiên, với những phương pháp học tập hiệu quả, sự hỗ trợ từ giáo viên và môi trường học tập tích cực, các em hoàn toàn có thể vượt qua những khó khăn khi nghe tiếng Anh và đạt được thành công trong học tập. Tương lai của việc học nghe tiếng Anh sẽ ngày càng trở nên quan trọng hơn trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

6.1. Tổng Kết Những Điểm Quan Trọng Trong Nghiên Cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra những nguyên nhân chính gây ra khó khăn khi nghe tiếng Anh cho học sinh lớp 11 tại trường THPT Cẩm Thủy 2, bao gồm vốn từ vựng hạn chế, phát âm không chuẩn xác, tốc độ nói nhanh của người bản xứ và thiếu môi trường học tập tích cực. Nghiên cứu cũng đã đề xuất những phương pháp học tập hiệu quả và vai trò của giáo viên trong việc hỗ trợ học sinh cải thiện kỹ năng nghe. Tóm tắt các điểm quan trọng giúp người đọc dễ dàng nắm bắt thông tin chính.

6.2. Định Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Kỹ Năng Nghe Tiếng Anh

Nghiên cứu về kỹ năng nghe tiếng Anh vẫn còn nhiều khía cạnh cần được khám phá và làm rõ. Các nghiên cứu tiếp theo có thể tập trung vào việc đánh giá hiệu quả của các phương pháp luyện nghe mới, tìm hiểu về ảnh hưởng của công nghệ đến kỹ năng nghe và phát triển các chương trình luyện nghe phù hợp với từng đối tượng học sinh. Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo để mở rộng kiến thức về lĩnh vực này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong hoạt động giao tiếp thường nhật, kỹ năng nghe chiếm tới 45% tổng thời lượng sử dụng ngôn ngữ của con người, vượt trội hơn hẳn so với kỹ năng nói (30%), đọc (16%) và viết (9%). Mặc dù giữ vị trí cửa ngõ trong việc tiếp nhận ngữ liệu ngoại ngữ, kỹ năng nghe tiếng Anh vẫn luôn là thử thách nan giải nhất đối với học sinh trung học phổ thông, đặc biệt là tại các khu vực miền núi. Thực tế khảo sát ban đầu cho thấy có tới 98,3% học sinh khối 11 tại địa bàn nghiên cứu tự đánh giá năng lực nghe của bản thân ở mức trung bình và yếu kém, tạo nên rào cản lớn đối với mục tiêu phát triển toàn diện năng lực ngôn ngữ.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Phương pháp Giảng dạy Tiếng Anh được triển khai nhằm mục tiêu nhận diện toàn diện nhận thức, phân tích sâu các rào cản từ học liệu, người học đến môi trường học tập, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp sư phạm khả thi giúp học sinh nâng cao năng lực nghe hiểu. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện thực địa tại Trường THPT Cẩm Thủy 2, huyện Cẩm Thủy, tỉnh Thanh Hóa trong học kỳ 1 của năm học, tập trung vào đối tượng học sinh lớp 11 đang theo học chương trình Tiếng Anh 11 hệ chuẩn.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn khi trực tiếp cung cấp hệ thống số liệu khoa học phản ánh bức tranh tiếp nhận kỹ năng nghe tại trường học vùng cao. Các giải pháp trong luận văn hướng đến việc xóa bỏ tỷ lệ 70% học sinh không sử dụng chiến lược nghe, từng bước nâng tỷ lệ người học tự tin và đạt kết quả kiểm tra nghe trên mức trung bình từ mức xuất phát điểm 1,7% lên mức mục tiêu trên 50%, góp phần đổi mới phương pháp dạy học ngoại ngữ theo định hướng giao tiếp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng vững chắc của Thuyết sơ đồ nhận thức (Schema Theory) được phát triển bởi các nhà ngôn ngữ học hàng đầu, trong đó xác định việc hiểu ngôn ngữ nói là quá trình tương tác liên tục giữa hai luồng thông tin: kiến thức nền tảng (schematic knowledge) và kiến thức ngôn ngữ hệ thống (systematic knowledge). Khi tiếp nhận âm thanh, người nghe kích hoạt các cấu trúc dữ liệu lưu trữ sẵn trong trí nhớ để giải mã và gán ý nghĩa cho thông điệp.

Song song với đó, tác giả vận dụng mô hình xử lý thông tin hai chiều trong dạy học ngoại ngữ gồm xử lý từ dưới lên (Bottom-up processing) và xử lý từ trên xuống (Top-down processing). Xử lý từ dưới lên tập trung vào việc giải mã luồng âm thanh từ cấp độ âm vị, từ ngữ, trọng âm, ngữ điệu đến cấu trúc ngữ pháp. Ngược lại, xử lý từ trên xuống tận dụng vốn hiểu biết về ngữ cảnh, chủ đề và thế giới quan để dự đoán ý nghĩa. Để tối ưu hóa việc tiếp nhận thông điệp, mô hình xử lý tương tác tích hợp (Interactive processing) được xác định là mục tiêu lý thuyết then chốt.

Hệ thống khái niệm cốt lõi được làm sáng tỏ gồm: năng lực nghe hiểu (Listening Comprehension), quy trình giảng dạy 3 giai đoạn chuẩn mực (Pre-listening, While-listening, Post-listening) và 7 nhóm nguyên nhân gây trở ngại nghe hiểu theo phân loại của Mary Underwood (1989), bao gồm tốc độ nói, tính bất khả kháng trong việc yêu cầu lặp lại, vốn từ vựng hạn chế, việc không nhận diện được tín hiệu diễn ngôn, sự thiếu hụt kiến thức nền, độ tập trung và thói quen học tập thụ động.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp tiếp cận kết hợp định lượng và định tính nhằm đảm bảo tính khách quan và chiều sâu học thuật:

• Cỡ mẫu và đối tượng khảo sát: Tổng số khách thể tham gia khảo sát định lượng là 118 học sinh khối 11 tại Trường THPT Cẩm Thủy 2 (chiếm 37% tổng số học sinh toàn khối), gồm 73 học sinh nữ (62%) và 45 học sinh nam (38%). Nhóm học sinh có độ tuổi 16-17, đã học tiếng Anh từ 4 đến 6 năm.
• Phương pháp chọn mẫu: Nghiên cứu sử dụng phương pháp chọn mẫu cụm ngẫu nhiên (Cluster random sampling) tại 4 lớp học gồm 11C3, 11C4, 11C5 và 11C6. Việc chọn mẫu cụm đảm bảo phản ánh chính xác cơ cấu lớp học thực tế và điều kiện giảng dạy tự nhiên mà không làm xáo trộn tổ chức nhà trường.
• Thu thập dữ liệu: Bảng hỏi khảo sát gồm 25 câu hỏi đóng và mở khảo sát động cơ, thái độ, mức độ khó khăn và kỳ vọng của học sinh. Sau đó, 50 học sinh (chiếm 42,4% mẫu khảo sát) được lựa chọn ngẫu nhiên để thực hiện phỏng vấn bán cấu trúc nhằm đào sâu nguyên nhân tâm lý và hành vi.
• Lý do lựa chọn phương pháp phân tích: Việc kết hợp thống kê mô tả tần suất, tỷ lệ phần trăm từ bảng hỏi với phân tích nội dung phỏng vấn sâu giúp thiết lập kỹ thuật tam giác hóa dữ liệu (triangulation), nâng cao độ tin cậy và giá trị thực nghiệm của đề tài. Quá trình thu thập và xử lý dữ liệu được tiến hành liên tục trong thời gian 6 tuần.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực chứng đã làm sáng tỏ 4 phát hiện cốt lõi về thực trạng học kỹ năng nghe tiếng Anh của học sinh:

Thứ nhất, tồn tại sự mâu thuẫn lớn giữa nhận thức mục đích học tập và mức độ tự tin về năng lực nghe. Có tới 80% học sinh xác định học tiếng Anh vì cơ hội việc làm tương lai và 70% vì mục tiêu học tập nâng cao. Tuy nhiên, khi tự đánh giá năng lực nghe, có đến 59,3% tự xếp loại kém, 39% xếp loại trung bình, và chỉ có 1,7% tự nhận đạt loại tốt. Thêm vào đó, có 76% học sinh thỉnh thoảng mới nghe tiếng Anh ngoài lớp học chủ yếu để giải trí, và 14% hoàn toàn không bao giờ luyện nghe ngoài giờ.

Thứ hai, độ khó của tài liệu và cấu trúc bài tập vượt quá năng lực tiếp thu của đa số người học. Có 75% học sinh đánh giá các bài nghe trong sách giáo khoa Tiếng Anh 11 là khó và 19% cho là quá khó (tổng cộng 94% đánh giá ở mức không dễ dàng). Về các dạng bài tập, 70% học sinh khẳng định dạng bài Trả lời câu hỏi (Questions and Answers) là khó khăn nhất, kế tiếp là bài tập Điền từ vào chỗ trống với 20%, trong khi dạng Trắc nghiệm và Đúng/Sai chỉ chiếm 5% mỗi loại. Tốc độ nói trong băng cassette bị 60% học sinh nhận xét là quá nhanh, và 83% gặp trở ngại lớn với cách phát âm của người bản ngữ do hiện tượng nối âm và nuốt âm.

Thứ ba, sự thiếu hụt nghiêm trọng về chiến lược học tập và kiến thức ngôn ngữ nền tảng. Có 70% học sinh hoàn toàn không sử dụng bất kỳ chiến lược nghe nào trong quá trình làm bài. Đồng thời, 91% học sinh thừa nhận vốn từ vựng, ngữ pháp và hệ thống ngữ âm của mình rất yếu. Đáng chú ý, 70% học sinh thường xuyên bỏ qua các từ tín hiệu diễn ngôn (discourse markers) liên kết ý; 20% không thực hiện hoạt động chuẩn bị trước khi nghe và 43% bỏ qua phần luyện tập sau khi nghe.

Thứ tư, điều kiện môi trường học tập và thiết bị giảng dạy chưa đáp ứng yêu cầu. Có 36% học sinh phản ánh phòng học quá ồn ào do sĩ số đông (35-50 học sinh/lớp) làm ảnh hưởng trực tiếp đến sự tập trung, và 35% cho rằng thiết bị đài cassette hoặc chất lượng băng đĩa không đạt chuẩn, âm thanh rè và thiếu độ trong trẻo. Có tới 52% học sinh bày tỏ mong muốn có một phòng lab chuyên dụng phục vụ việc học nghe.

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa rõ nét thông qua biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu tự đánh giá năng lực (59,3% kém, 39% trung bình, 1,7% tốt) nhằm làm nổi bật sự thiếu hụt kỹ năng trầm trọng. Bên cạnh đó, biểu đồ cột so sánh mức độ khó khăn giữa 4 dạng bài tập sẽ minh họa trực quan sự áp đảo của dạng bài Trả lời câu hỏi (70%) so với các dạng bài Điền từ (20%), Trắc nghiệm (5%) và Đúng/Sai (5%). Bảng tổng hợp các rào cản môi trường cũng giúp đối chiếu cụ thể sự tương đồng giữa tác động của tiếng ồn lớp học (36%) và thiết bị phát thanh xuống cấp (35%).

Nguyên nhân sâu xa của việc học sinh gặp bế tắc khi làm dạng bài Trả lời câu hỏi xuất phát từ việc các em chưa có thói quen ghi chú nhanh (note-taking) và năng lực tổng hợp thông tin còn yếu. Học sinh có xu hướng nghe và dịch từng từ một (word-by-word decoding) theo thói quen xử lý từ dưới lên. Khi người bản ngữ nói với tốc độ tự nhiên cùng các biến thể ngữ âm phức tạp, quá trình giải mã bị nghẽn mạch nhận thức, dẫn đến cảm giác hoang mang và mất tập trung.

Kết quả này hoàn toàn nhất quán với các nghiên cứu kinh điển về thụ đắc ngôn ngữ thứ hai, khẳng định rằng khi người học thiếu vốn từ vựng chủ động và không được định hướng kích hoạt sơ đồ nhận thức trước khi nghe, việc tiếp nhận đầu vào ngôn ngữ (input) sẽ trở nên vô hiệu. Mối quan hệ giữa giáo viên và học sinh cũng còn khoảng cách lớn khi có 62% học sinh chỉ chia sẻ khó khăn với bạn bè và chỉ 12% dám trao đổi trực tiếp với giáo viên.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tháo gỡ triệt để các rào cản nghe hiểu cho học sinh khối 11, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp hành động cụ thể với chỉ số mục tiêu, thời gian và chủ thể thực hiện rõ ràng:

1. Chuẩn hóa quy trình giảng dạy nghe 3 giai đoạn (Pre - While - Post): Giáo viên bộ môn tiếng Anh phải thực hiện đầy đủ khâu kích hoạt từ vựng, cung cấp bối cảnh và kiến thức nền trong giai đoạn Pre-listening trước khi bật băng. Áp dụng các bài tập dự đoán nội dung nhằm giảm tỷ lệ 70% học sinh bỏ qua từ tín hiệu xuống dưới 20% trong khung thời gian 1 học kỳ (18 tuần).

2. Huấn luyện trực tiếp chiến lược nghe tích hợp (Top-down và Bottom-up): Giáo viên hướng dẫn học sinh kỹ năng phân tích từ khóa, kỹ thuật ghi chép nhanh thông tin chính, nghe bắt ý tổng quát và nghe chi tiết phù hợp với từng dạng bài tập. Mục tiêu là nâng tỷ lệ học sinh biết vận dụng chiến lược nghe từ 30% hiện tại lên mức 80% sau lộ trình 6 tháng triển khai trong các tiết học chính khóa 45 phút.

3. Đa dạng hóa học liệu và tăng cường hoạt động ngoại khóa: Tổ bộ môn tiếng Anh chủ động bổ sung các đoạn hội thoại đời sống, bản tin ngắn và âm nhạc tiếng Anh có tốc độ phù hợp với trình độ học sinh miền núi. Tổ chức tối thiểu 2 buổi câu lạc bộ ngoại khóa ngoại ngữ mỗi học kỳ nhằm nâng tỷ lệ học sinh chủ động luyện nghe ngoài lớp học từ 10% lên tối thiểu 40% sau 1 năm học.

4. Nâng cấp trang thiết bị và cải thiện không gian âm thanh lớp học: Ban Giám hiệu nhà trường phối hợp cùng chính quyền địa phương đầu tư hệ thống loa phát thanh đồng bộ, máy nghe kỹ thuật số hoặc đưa phòng học bộ môn (lab) vào khai thác định kỳ trong vòng 12 tháng, giải quyết triệt để 35% khiếu nại về chất lượng âm thanh và 36% tác động từ tạp âm môi trường.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị ứng dụng thiết thực cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Giáo viên tiếng Anh cấp THPT tại khu vực nông thôn và miền núi: Tài liệu cung cấp góc nhìn sâu sắc về tâm lý học sinh, gợi ý các kỹ thuật sư phạm cụ thể để chia nhỏ độ khó của sách giáo khoa Tiếng Anh 11 và phương pháp giảng dạy kỹ năng ghi chú, nhận diện ngữ điệu hiệu quả.
• Cán bộ quản lý giáo dục và chuyên viên xây dựng chương trình: Cung cấp cứ liệu thực nghiệm chuẩn xác về sĩ số lớp học (35-50 em) và sự bất cập của cơ sở vật chất, làm cơ sở khoa học để xây dựng kế hoạch đầu tư phòng lab ngoại ngữ và điều chỉnh khung thời lượng phân bổ cho các kỹ năng ngôn ngữ.
• Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Lý luận & Phương pháp Dạy học Tiếng Anh: Cung cấp khung nghiên cứu hoàn chỉnh, bảng hỏi 25 tiêu chí chuẩn hóa và quy trình tam giác hóa dữ liệu thực địa, là tài liệu tham khảo đắc lực cho các đề tài nghiên cứu tiếp theo về năng lực tiếp nhận L2.
• Học sinh THPT đang gặp khó khăn trong kỹ năng nghe tiếng Anh: Giúp người học tự nhận diện được các lỗ hổng trong thói quen nghe dịch từng từ, từ đó tiếp cận và áp dụng phương pháp tự luyện nghe thông qua chiến lược bắt ý chính, từ khóa và mở rộng môi trường tiếp xúc âm thanh ngoài giờ học.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao học sinh THPT Cẩm Thủy 2 nhận thức rõ tầm quan trọng của tiếng Anh nhưng kết quả nghe hiểu vẫn rất thấp? Dù có 80% học sinh xác định tiếng Anh quan trọng cho nghề nghiệp tương lai và 70% phục vụ học tập, nhưng 98,3% vẫn tự đánh giá kỹ năng nghe ở mức trung bình và kém. Nguyên nhân là do 91% học sinh bị hổng kiến thức nền về ngữ âm và từ vựng, cùng với 70% hoàn toàn không được trang bị chiến lược nghe phù hợp để xử lý bài tập.

Dạng bài tập nghe nào trong sách giáo khoa gây nhiều trở ngại nhất cho học sinh lớp 11? Dữ liệu khảo sát khẳng định dạng bài Trả lời câu hỏi (Questions and Answers) là khó nhất với 70% học sinh lựa chọn, vượt xa dạng Điền từ (20%) và Trắc nghiệm (5%). Dạng bài này đòi hỏi người học vừa phải hiểu câu hỏi, vừa nghe bắt ý chi tiết, vừa phải tự tổng hợp và diễn đạt câu trả lời bằng ngôn từ của chính mình mà không có đáp án gợi ý sẵn.

Hiện tượng ngữ âm của người bản ngữ ảnh hưởng như thế nào đến khả năng nghe của học sinh? Có tới 83% học sinh cho biết cách phát âm trong băng cassette rất khó nghe và 60% thấy tốc độ nói quá nhanh. Do học sinh ở vùng cao chủ yếu quen với cách phát âm từng từ đơn lẻ, rõ ràng của giáo viên địa phương, nên khi tiếp xúc với hiện tượng nối âm, nuốt âm và ngữ điệu biến đổi tự nhiên của người bản ngữ, các em hoàn toàn bị mất phương hướng.

Thực trạng luyện tập kỹ năng nghe tiếng Anh ngoài giờ lên lớp của học sinh diễn ra như thế nào? Nghiên cứu chỉ ra chỉ có 10% học sinh thường xuyên luyện nghe tiếng Anh ngoài lớp học, trong khi 76% chỉ thỉnh thoảng nghe với mục đích giải trí thuần túy qua bài hát hay phim ảnh và 14% không bao giờ nghe. Điều này cho thấy học sinh thiếu môi trường luyện tập có chủ đích để bồi dưỡng kỹ năng ngôn ngữ học thuật.

Cơ sở vật chất lớp học tác động tiêu cực ra sao đến chất lượng của tiết học nghe? Khảo sát ghi nhận 36% học sinh bị phân tâm bởi tiếng ồn từ sĩ số lớp học đông (35-50 học sinh) và 35% phản ánh thiết bị máy cassette, băng đĩa phát ra âm thanh kém chất lượng. Âm thanh rè nhiễu kết hợp với không gian lớp học truyền thống khiến học sinh ngồi ở các dãy bàn xa gặp rất nhiều khó khăn trong việc thu nhận tín hiệu âm thanh chính xác.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kỹ năng nghe hiểu và các quy trình xử lý thông tin ngôn ngữ trong dạy học ngoại ngữ.
• Đưa ra bức tranh thực nghiệm chân thực với 98,3% học sinh tự nhận năng lực nghe còn yếu kém và 70% hoàn toàn thiếu kỹ năng sử dụng chiến lược nghe.
• Nhận diện chính xác các nguyên nhân cốt lõi gồm: bài nghe sách giáo khoa có tốc độ nhanh (60%), phát âm bản ngữ phức tạp (83%), cùng hạn chế về trang thiết bị phát thanh (35%).
• Đề xuất khung giải pháp sư phạm đồng bộ tập trung vào quy trình 3 giai đoạn và tích hợp phương pháp rèn luyện chiến lược xử lý từ trên xuống cùng từ dưới lên.
• Nhấn mạnh vai trò then chốt của việc đầu tư phòng học bộ môn và đổi mới hình thức kiểm tra đánh giá kỹ năng nghe trong nhà trường phổ thông.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là cung cấp giải pháp sư phạm thực chứng, có tính khả thi cao nhằm giải quyết bài toán nâng cao chất lượng dạy và học kỹ năng nghe tiếng Anh tại các trường THPT khu vực miền núi. Trong vòng 3 tháng tới, các cơ sở giáo dục cần triển khai tập huấn phương pháp dạy nghe theo chiến lược cho giáo viên và hoàn thiện cơ sở vật chất âm thanh chuẩn trong lộ trình 1 năm học tiếp theo. Quý thầy cô, nhà nghiên cứu và học viên quan tâm hãy khai thác ngay nguồn học liệu giá trị từ toàn văn luận văn thạc sĩ này để áp dụng hiệu quả vào thực tiễn giảng dạy và nghiên cứu học thuật.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES & INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST–GRADUATE STUDIES ***************** LÊ THỊ SÁU DIFFICULTIES ENCOUNTERED BY THE 11th FORM STUDENTS AT CẨM THỦY II SECONDARY SCHOOL WHEN LEARNING THE ENGLISH LISTENING SKILL (Những khó khăn trong việc học kĩ năng nghe của học sinh khối 11 Trường THPT Cẩm Thủy 2) M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Language Teaching Methodology Code: 60 14 10 HA NOI – 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOI UNIVERSITY OF LANGUAGES & INTERNATIONAL STUDIES FACULTY OF POST–GRADUATE STUDIES ***************** LÊ THỊ SÁU DIFFICULTIES ENCOUNTERED BY THE 11th FORM STUDENTS AT CẨM THỦY II SECONDARY SCHOOL WHEN LEARNING THE ENGLISH LISTENING SKILL (Những khó khăn trong việc học kĩ năng nghe của học sinh khối 11 Trường THPT Cẩm Thủy 2) M. MINOR PROGRAMME THESIS Field: English Language Teaching Methodology Code: 60 14 10 Supervisor: Lâm Thị Phúc Hân, M. HA NOI – 2013 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF ABBREVIATIONS L2: The second language CT2SS: Cẩm Thủy 2 Secondary School Sts: students LC: Listening comprehension iv TIEU LUAN MOI download : [e-mail] LIST OF TABLES, FIGURES AND CHARTS Page Table 1: Students‟ goal to learn English 21 Table 2: Students general self-rating to listening proficiency 22 Table 3: Pronunciation in the cassette tape 27 Table 4: Problems related to the learners 29 Table 5: Students‟ opinion towards the listening environment at school 32 Table 6: Students‟ expectation from their teachers in helping them better 33 learning English listening skills Chart 1: Students‟ attitude towards English listening skills 22 Chart 2: Students‟ frequency in listening English outside class 23 Chart 3: Students‟ assessment to difficulty` of listening tasks in the textbook 24 Chart 4: Students‟ Evaluation on Listening Activities in "Tieng Anh 11" 25 Chart 5: Speed in cassette tapes 27 Chart 6: Students‟ involvement in listening lesson 28 Chart 7: Students‟ opinion about the role of signals in listening texts 30 Chart 8: Students‟ expectation from the listening environment 33 v TIEU LUAN MOI download : [e-mail] TABLE OF CONTENTS Declaration i Acknowledgement ii Abstract iii List of abbreviations iv List of tables, figures and charts v PART A: INTRODUCTION 1 1 Rationale for the study 1 2.

Purpose of the study 1 3. Scope of the study 2 4. Methods of the study 2 5. Significance of the study 2 6.

Organization of the study 3 PART B: DEVELOPMENT 4 CHAPTER I: LITERATURE REVIEW 4 1. Theoretical background of listening skills 4 1. What is Listening Comprehension? 4 1. Definitions 4 vi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2 The importance and purposes of the listening skill 6 1.

Nature of Listening 7 1. The process involved in the listening skill 8 1. Teaching the listening skill 9 1. The listening skill 9 1.

Phases in teaching the listening skill 10 1. Potential problems in learning to listening to English 11 1. Speed of delivery 11 1. Inability to get thing repeated 12 1.

Unrecognizing the signals 12 1. Listeners’ lack of contextual knowledge or background knowledge 13 1. Inability to concentrate 13 1. Learning habits 14 CHAPTER II: THE STUDY 15 2.

The setting of the study 15 2. English teaching and learning situations at CT2SS 15 2. The students’ background and their English levels 16 2. Listening text books 16 2.

Selecting the subjects 17 2. Data collection instruments 18 2. The questionnaire for the students 18 vii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Procedures to collect data 19 2.

Sts’ attitude toward the importance of learning English listening skills 20 2. The listening comprehension difficulties encountered 24 by the 11th form Sts at CT2SS 2. Problems related to the listening material 24 2. Problems related to the learners.

Problems related to the environment. Suggestions for the teachers to help the students overcome 33 these difficulties. CHAPTER III: FINDING AND DISCUSSION 35 3. Major findings and discussions 35 3.

The students’ attitude towards learning the listening skill 35 3. Difficulties in learning the listening skill 35 3. Problems from the materials 35 3. Problems from the learners 36 3.

Problems from the listening environment 36 3. Suggestions for teachers and the students in teaching and learning 36 the listening skill viii TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. For the students 37 3. Practice listening frequently outside class 37 3.

Practice using listening strategies 37 3. For the teachers 38 3. Activating the students’ vocabulary 38 3. Giving extracurricular activities 38 3.

Encouraging the students to relate their background knowledge 39 with the topic they are going to listen 3. Guiding the students which listening strategies should be 39 used for each task 3. Using the tapes and radios with good quality 40 3. Providing and trying to again as much feedback as possible 40 3.

Improving the learning environment of listening skills 40 3. Summary 41 PART C: CONCLUSION 42 1. Summary of the study 42 2. Limitations of the study 43 ix TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

Suggestions for further research 43 REFERENCES 45 APPENDICES I x TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PART A: INTRODUCTION 1. Rationale Language is a means helping people to communicate with each others. Without language, people can not understand each other properly. However, to master a language is not easy at all.

Of the four language skills -Listening, Speaking, Reading, and Writing-that all language learners are supposed to acquire, listening is believed to be the most challenging due to the complex and subtle nature of listening comprehension in L2 or foreign language. It takes much time and effort to make progress in this skill. In Vietnam, a lot of students encounter listening problems in foreign language learning, especially for Sts in mountainous areas, listening skill is much more difficult because of both objective and subjective reasons. That‟s why I chose this thesis “Difficulties encountered by the 11th form students at Cẩm Thủy 2 Secondary School when learning the English listening skill”.

I hope this thesis will help both teachers and Sts to realize the factors obstacling the students in learning the English listening skill, then find out solutions to this problem. Purpose of the study The main purpose of the study is to probe difficulties encountered by the 11th form students at Cam Thuy II secondary school (CT2SS), in Thanh Hoa province in learning the listening skill. Within this purpose, the three central objectives are: - Investigating the 11th form Sts‟ attitudes at CT2SS towards listening - Finding out the difficulties encountered by the Sts in learning the listening skill - Giving suggestions with the hope of helping the Sts improve their listening comprehension In order to achieve the above objectives, the study will be conducted to answer three research questions: 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. How can the 11th grade Sts at CT2SS perceive the importance of studying English listening skill? 2.

What listening difficulties do the 11th grade Sts at CT2SS face when learning to listen in English? 3. How can the teacher help the Sts overcome these listening comprehension difficulties? 1. Scope of the study This minor thesis is conducted at CT2SS in order to perceive difficulties in learning listening skills of the 11th form Sts. The study focuses on describing the problems and factors causing such challenges, for instance, facilities, students‟ English listening proficiency.

To go ahead, the thesis also offers some appropriate suggestions to better the current context. Methodology of the study To seek the answers to the research questions, both qualitative and quantitative methods are used. First of all, for the theoretical basis, a lot of reference materials on listening skills have been collected, analyzed and synthesized carefully with the due consideration for the students‟ learning situations. Secondly, a survey questionnaire has been conducted with the students to collect the data.

Then, follow-up interviews have been carried out with students to gather the most reliable data for analysis to find the answers to the research questions mentioned above. Significance of the study This study may provide insights into the process of learning the listening skill for the students. It can help students understand why they have difficulties in the listening 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. It also gives some suggestions to help students overcome the difficulties.

It may play a crucial role in enhancing the listening skill to the students. Organization of the study The thesis is divided into 3 parts: PART A: INTRODUCTION. This part refers to the rationale, aims, scope, methods, research questions and organization of the stud. This consists of three chapters.

CHAPTER I – LITERARUTE REVIEW conceptualizes the definition of the listening skill, the importance and purposes of listening, nature of listening, the process of listening, teaching the listening skill, phases in teaching the listening skill and potential problems in learning to listen to English CHAPTER II: THE STUDY presents the methodology used in the study including the setting, sample, data collection instrument, data collection procedure and data analysis. CHAPTER III: MAJOR FINDINGS AND DISCUSSION shows some major findings and suggestions for learning listening skills. It is comprised of CONCLUSION, which revisits the main points discussed in the study, some limitations of the study and recommendations for future researches will be presented. 3 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] PART B: DEVELOPMENT CHAPTER I: LITERATURE REVIEW 1.

Introduction This chapter discusses a variety of issues in the theories of listening skill. The following main points will be presented: definitions, the importance and purposes of the listening skill; the nature, the process of listening, and phases in teaching the listening skill and potential problems in learning to listen in English 1. Theoretical background of the listening skill 1. What is the listening skill? 1.

Definitions Listening is considered as one of the most important skills in acquiring both a native language and a second or foreign language; It is being paid more and more attention to. So far, there have been a number of definitions of listening by different linguists such as Howatt and Dakin (1974); Wolvin and Coakley (1982); Pearson (1983); Hirsch (1986); Feyten (1991); Scarcella and Oxford (1992); Bentley & Bacon (1996) Howatt and Dakin (1974) defined listening as the ability to identify and understand what others are saying. This involves understanding a speaker's accent or pronunciation, his grammar and his vocabulary, and grasping his meaning. Wolvin and Coakley (1982) regarded listening "the process of receiving, attending to and assigning meaning to aural stimuli".

Pearson (1983) stated “Listening involves the simultaneous organization and combination of skills in Phonology, Syntax, Semantics, and knowledge of the text structure, all of which seem to be controlled by the cognitive process. Thus it can be said that though not fully realized, the listening skill is essential in acquiring language proficiency”. 4 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Hirsch (1986) gave another definition “Listening as an aspect of skills: involves neurological response and interpretations of sounds to understand and to give meaning by reacting, selecting meaning, remembering, attending, analyzing and including previous experience.” Bentley & Bacon (1996) stated that listening, an important part of the second language learning process has also been defined as an active process during which the listener constructs meaning from oral input. To sum up, all of definitions are given with a view to clarifying the nature of the listening skill which is necessary in the process of acquiring a native language or a foreign one.2 The importance and purposes of the listening skill in the language learning process It can‟t be denied that listening plays a vital role in our daily lives.

People listen for different purposes such as entertainment, academic purposes or obtaining necessary information. People are believed to use more time listening in comparison with other skills. According to Adler, R.