Đ Ạ I H Ọ C Q U Ố C G I A H À N ỘI T R Ư Ờ N G Đ Ạ I H Ọ C K H O A H Ọ C X à H Ộ I VÀ N H  N V Ă N ****** TRẨN K IỀ U HUÊ KHẢO SÁT TỪ NGOẠI LAI TIẾNG ANH TRONG TIẾNG NHẬT (có liên hệ với tiếng Việt) LUẬN VĂN THẠC s ỉ NGÔN NGỮ Chuyên ngành: Ngôn ngữ học Mã số: 60 22 01 Người hướng dẫn khoa học: GS. TS NGUYỄN VĂN KHANG Hà Nội, 2007 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com M ỤC LỤC trang MỞ ĐẦU 1. Lí do chọn để tài 1 2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận văn 5 3. M ục đích và nhỉệm vụ nghiên cứu 6 3 . M ụ c đ ích n g h iê n cứ u 6 3. N h iệ m vụ n g h iê n cứu 6 4. Phưong pháp, thủ pháp nghiên cứu và tư liệu 7 5. Ý nghĩa lí luận và thực tiễn của đề tài 7 6. Cấu trúc của luận văn 8 NỘI DUNG CHƯƠNG 1 C ơ SỞ LÍ T H U Y Ế T CỦA VIỆC VAY MƯỢN TỪ VỤNG 10 1. Cơ sở lí thuyết của việc vay mượn từ vựng 10 1. C ơ sở lí th u yết 10 1. K hái niệm “vay mượn từ vựng ” 1. Thuật ngữ “từ vay mượn ” 1. K hái niệm từ ngoại lai trong tiếng Nhật 16 Tiểu kết 19 CHƯƠNG 2 ĐẶC • Đ IỂM NHẬT • H O Á TỪ TIÊNG ANH VỂ M ẶT • NGỮ ÂM 20 2. Đôi nét về đặc điểm ngữ âm của tiếng Nhật 20 2. Đôi nét về đặc điểm ngữ ám của tiếng Anh 25 2. Những khảo sát cụ thể đối với việc Nhật hoá các từ tiếng Anh về 26 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com m ật ngữ âm 2. B ổ sung nguyên ảm vào sau phụ ám của từ gốc 26 2. Chèn thêm ám ngắt 34 2. Nhật hoá nguyên ảm 40 2. Nhật hoá phụ ăm và bán nguyên ảm 42 2. Nhật hoá theo cách đánh vẩn 51 2. N hật hoá trọng âm 55 T iể u kết 60 CHƯƠNG 3 Đ Ặ C Đ IỂ M N H Ậ T H O Á C Á C T Ừ T IÊ N G A NH 62 VỂ T ừ V Ự N G - N G Ữ N G H Ĩ A 1. N h ậ t h o á cá c từ tiến g A n h về m ặ t h ìn h th ái - cấu trú c 62 3. Những khảo sát cụ th ể 62 3. Đ ối với động từ 62 3 . Đ ố i với tính từ 64 3. Đ ố i với phó từ 67 3. Hiện tượng tỉnh lược 68 3. N h ậ t h o á cá c từ tiến g A nh về m ặ t n g ữ n g h ĩa 80 3. Sự biến động nghĩa của từ tiếng Anh trong tiếng Nhật 81 3.S ự thu hẹp v ề nghĩa 81 2. Sự m ở rộng nghĩa và phát triển nghĩa mới T iểu k ết 87 CHƯƠNG 4 M Ộ T SỐ Đ Ặ C Đ IỂ M S Ử D Ụ N G 89 C Ủ A T Ừ N G O Ạ I LAI T IÊ N G A N H T R O N G T I Ê N G N H Ậ T 4. T ừ n g o ạ i lai tiế n g A nh biếu thị n h ữ n g k h ái n iệm mới 89 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. T ừ n g o ạ i lai tiến g A nh làm p h o n g phú cá ch diễn đ ạt củ a tiếng 96 Nhật 4. T ừ ngơại lai tiếng A nh bổ s u n g các thuật n gữ c h u y ên m ôn cho 99 từ v ự n g tiến g N hật 4. Vai trò của từ ngoại lai tiến g A n h tro n g tiến g N h ậ t h iện nay: 101 đôi đ iều tra o đổi (tích cực và tiêu cực) Tiểu kết 113 KẾT LU ẬN 114 TÀI LIỆ U T H A M K H Ả O Phụ lục 1 T ừ ANH - NH ẬT CHÊ 1 Phụ lục 2 T Ừ N G O Ạ I L A I C Ó T Ỉ N H Lược H Ì N H T H Á I 10 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỞ ĐẨU l.L í do chọn để tài Các ngôn ngữ của mỗi cộng đổng, mỗi dân tộc thường không tổn tại và hcạt động tuyệt đối độc lập trong một cộng đồng, một dân tộc mà trong quá trình tồi tại luôn có sự tiếp xúc lẫn nhau. Và một trong các kết quả của sự tiếp xúc này là sự giao thoa, vay mượn và đồng hóa các yếu tố giữa các ngôn ngừ. Và sự giao thm ngôn ngữ xảy ra trên các mặt ngữ âm, từ vựng và ngữ pháp. Biểu hiện rõ nhít trên bình diện từ vựng là hiện tượng vay mượn từ, tạo thành từ vay mượn íhiy từ ngoại lai). Từ ngoại lai này tổn tại trong ngôn ngữ thứ hai là kết quả của mot quá trình du nhập với những biến đổi về mặt ngữ âm, hình thái, ngữ nghĩa phì hợp với ngôn ngữ đó. Cũng như các ngôn ngữ khác, tiếng Nhật và tiếng Việt trcng quá trình hình thành và phát triển luôn xảy ra hiện tượng tiếp xúc và tạo ra met lượng rất lớn các từ ngoại lai trong vốn từ của mình về các lĩnh vực như văn hót, giáo dục, y tế, khoa học kĩ thuật, thương mại, các lĩnh vực khác của đời sống xãhội (giải trí, ẩm thực, trang phục,.) Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, trên bình diện quốc tế, khi mà sự giao lin trong nhiều lĩnh vực giữa các quốc gia ngày càng mở rộng, sự hợp tác giữa các quốc gia ngày càng chặt chẽ thì sự tiếp xúc giữa các ngôn ngữ của các quốc gia diễn ra ngày càng mạnh mẽ; cũng như các ngôn ngữ khác, trong tiếng Nhật đã và đang xảy ra mạnh mẽ xu hướng tiếp nhận và sử dụng các đơn vị từ vựng troig tiếng nước ngoài, như một phần không thể thiếu trong tiếng Nhật. Phần kh<ng thể thiếu đó chính là phần giao nhau về ngôn ngữ, về tư duy giữa các nước trêi thế giới - đó chính là một biểu hiện của xu hướng quốc tế hoá, toàn cầu hoá. Trơig xu hướng quốc tế hoá, toàn cầu hoá đang diễn ra hàng ngày, hàng giờ như vậ) thì không thể thiếu vai trò của tiếng Anh - một ngôn ngữ có tầm ảnh hưởng đối với nhiều ngôn ngữ và phạm vi sử dụng rộng rãi nhất - gần như có thể coi là ngói ngữ chung cho toàn thế giới vì khoảng 80% thông tin trên thế giới đều do ngói ngữ này truyền tải (Nguyễn Văn Khans, 2007, T ừ ngoại lai trong tiếng LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com V iệ t, tr 367). Dơ đó, số lượng người biết và sử dụng tiếng Anh - “người song ngữ” tăng mạnh mẽ dần đến hiện tượng sử dụng chồng chéo, pha trộn nhiều ngôn ngữ ngay trong bản thân một cá nhân, và trong cộng đồng ngôn ngữ. Đó là hiện tượng “trộn m ã” , “ chuyển m ã”trong giao tiếp giữa ngôn ngữ của các quốc gia đó với tiếng Anh (Nguyễn Văn Khang, T ừ ngoại lai trong tiếng V iệt, 2007, tr 367), làm cho lượng từ tiếng Anh xuất hiện đáng kể trong các ngôn ngữ này. Hơn thế nữa, kết quả điều tra do Viện Nghiên cứu Quốc gia về quốc ngữ của Nhật Ban khảo sát các loại chữ và thuật ngữ được sử dụng trên 90 loại tạp chí và báo cho thấy so tương quan với các loại từ khác thì số lượng từ ngoại lai được sử dụng chiếm khoảng 10% và số lượt xuất hiện chiếm xấp xỉ 3%. Loại từ Sô' từ xuất hiện (%) Sô' lượt xuất hiện (%) Từ thuần Nhật 36,7 5 3 ,9 Từ Hán 4 7 ,5 4 1 ,3 Từ ngoại lai 9,8 2 ,9 Từ hỗn hợp 6,0 1,9 Ghi chú: Trong cách phân loại theo nguồn gốc như trong Bàng trên, từ vựng tiếng Nhật dược chia thành 4 loại từ: từ thuần Nhật, lừ Hán, lừ ngoại lai và từ hổn hợp. Từ thuần Nhật ( Wago , hay còn gọi là Yamatokotoba) là những từ ngữ và hệ thống cùa chúng dược sử dụng ở Nhật Bàn trước khi có sự du nliập cùa các lừ Hán. Tuy nhiên, trong lớp từ được gọi là từ thuần Nhật có những từ du nhập lừ tiếng Trung Quốc c ổ đại, tiếng Triều Tiên hoặc từ ngón ngữAinu, nhung không có căn cứ chắc chắn d ể kết luận là từ vay mượn, và ngưìri Nhật Bàn cũng không còn coi là từ vay mượn nữa (ví dụ: X 6 (3f) , ¿5 Ê (M ) ($p) . Đối lập với lừ thuần Nhật là các từ vay mượn bao gồm từ Hán và từ ngoại lai. Từ Hán, là từ du nhập từ tiếng Trung Quốc vào tiếng N hật, được viết bằng chữ Hán và dọc theo âm Hán dã được Nhật hoá. Trong các từ Hán này có những từ dược ngưcri Nhật tạo ra dựa theo phương thức cấu tạo của lừ Hán, được gọi là từ Hán Nhật c h ế ( ĨP$,'iM ẫầ). Còn lừ ngoại lai là từ du nhập lừ các ngôn ngữ châu Au (chủ yếu là tiếng Anlĩ) d ã Nhật hoá vẽ hình thức và ỷ nghĩa. Loại thứ 4 là loại có cấu tạo hổn hợp từ ba loại trên. trong đó - o ỉ ' là yếu tố thuần Nhật, là yêu t ố Hán. 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Tuy so với thời điểm hiện tại thì đây là khảo sát được tiến hành tương đối lâu nhưng nó vẫn là cuộc khảo sát có quy mô với các loại chữ, thuật ngữ xuất hiện trên 90 loại tạp chí dành cho người lớn phát hành ở Nhật Bản năm 1956. Nó được thực hiện nhằm tim hiểu về thực trạng văn viết của tiếng Nhật hiện đại. Trong cuộc điều tra khác cũng do Viện Nghiên cứu Quốc gia về quốc ngữ của Nhật Bản tiến hành năm 1966 đối với tờ báo ra buổi chiều của ba tờ báo lớn ĨS 0 j , m m ) thì tổng số từ ngoại lai được sử dụng chiếm 12% (từ thuần Nhật: 38.3%, từ hỗn hợp: 4,8%). Tiếp theo, là cuộc điều tra được thực hiện đối với văn nói (ghi âm các cuộc nói chuyện của nhóm người bao gồm những người sống ở Tokyo và vùng ngoại ô, thời lượng là 42 tiếng đổng hổ) Sổ' từ xuất hiện (%) Sô' lượt xuất hiện (%) Từ thuần Nhật 4 6 /9 71.6 Từ ngoại lai 1 0 . 2 Từ hỗn hợp 3.
Luận Án Tiến Sĩ Về Từ Ngoại Lai Tiếng Anh Trong Tiếng Nhật Và Mối Liên Hệ Với Tiếng Việt
Luận án tiến sĩ phân tích khảo sát từ ngoại lai tiếng anh trong tiếng nhật có liên hệ với tiếng việt, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực nghiệm, đóng góp tri thức mới cho
Trường đại học
Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội và Nhân VănChuyên ngành
Ngôn Ngữ HọcNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận Văn Thạc SĩPhí lưu trữ
35 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Trần Kiều Huê
Người hướng dẫn: Gs. Ts. Nguyễn Văn Khang
Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội và Nhân Văn
Chuyên ngành: Ngôn Ngữ Học
Đề tài: Khảo Sát Từ Ngoại Lai Tiếng Anh Trong Tiếng Nhật (Có Liên Hệ Với Tiếng Việt)
Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
Năm xuất bản: 2007
Địa điểm: Hà Nội
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ