Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu
Đề tài khóa luận tốt nghiệp "Khảo sát thực trạng khai thác và phân tích một số giải pháp gia tăng sản lượng mủ tại Công ty Cao su Dầu Tiếng" được tác giả Lê Đình Hơn (ngành Kinh tế Nông Lâm, Khoa Kinh tế, Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh) thực hiện dưới sự hướng dẫn của giảng viên Lê Văn Lạng. Nghiên cứu xuất phát từ bối cảnh ngành cao su giữ vai trò chiến lược trong cơ cấu kinh tế quốc dân của Việt Nam, đóng góp nguồn thu ngoại tệ qua xuất khẩu, tạo vốn đầu tư cơ sở hạ tầng, phân bố lại lực lượng lao động nông thôn và ổn định kinh tế - xã hội. Trên phạm vi toàn cầu, sự phát triển nhanh của ngành công nghiệp chế tạo ô tô và sản xuất săm lốp (đặc biệt tại hai quốc gia có tốc độ tăng trưởng cao là Ấn Độ và Trung Quốc) đã dẫn đến hiện tượng cầu vượt cung về nguyên liệu cao su thiên nhiên. Mức thiếu hụt nguồn cung trên thị trường thế giới đã đẩy giá mủ cao su lên cao, mở ra cơ hội kinh tế thuận lợi cho các nước sản xuất cao su tự nhiên, trong đó có Việt Nam. Nhằm tận dụng thời cơ này, quy hoạch quốc gia định hướng nâng tổng diện tích cao su giai đoạn 2010 – 2015 lên 700.000 ha, bao gồm cả các dự án phát triển tại Lào và Campuchia. Trong cấu trúc ngành, các doanh nghiệp cao su quốc doanh thuộc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) đóng vai trò nòng cốt trong việc quyết định sản lượng, chất lượng và thương hiệu cao su xuất khẩu của quốc gia.
Tuy nhiên, tại Công ty Cao su Dầu Tiếng – một trong những đơn vị quốc doanh chủ lực tại vùng Đông Nam Bộ, thực tế sản xuất trong năm 2007 đã bộc lộ những trở ngại kỹ thuật và quản lý. Tình hình khai thác mủ tươi tại đơn vị có biểu hiện suy giảm rõ rệt, đặc biệt là sự sụt giảm sản lượng tại 7 nông trường trực tiếp quản lý vườn cây. Sự sụt giảm này xuất phát từ nhiều nguyên nhân tổng hợp: diện tích vườn cây khai thác bị thu hẹp do thanh lý tái canh, tỷ lệ diện tích vườn cây ở giai đoạn cuối của chu kỳ kinh doanh cao, cơ cấu giống cũ có năng suất mủ thấp và trình độ kỹ thuật cạo mủ của công nhân chưa đồng đều. Nhằm tháo gỡ khó khăn về mặt sản lượng trong bối cảnh giá thị trường đang ở mức cao, công ty đã tiến hành thử nghiệm các biện pháp kỹ thuật gắn thiết bị bơm khí kích thích trực tiếp lên thân cây. Do đó, việc khảo sát thực trạng và đánh giá toàn diện hiệu quả kinh tế - kỹ thuật của các giải pháp kỹ thuật mới là yêu cầu cấp thiết phục vụ công tác quản lý điều hành sản xuất của công ty.
Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:
- Mục tiêu chung:
- Đánh giá thực trạng khai thác, kinh doanh tại Công ty Cao su Dầu Tiếng.
- Mục tiêu cụ thể:
- Tìm hiểu tình hình tiêu thụ cao su tại Công ty Cao su Dầu Tiếng.
- Khảo sát thực trạng khai thác mủ tại công ty.
- Phân tích một số giải pháp gia tăng sản lượng mủ của công ty.
Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động khai thác mủ cao su tươi, công tác tiêu thụ sản phẩm cao su sơ chế và hiệu quả kinh tế - kỹ thuật của ba giải pháp thiết bị kích thích mủ gắn trên thân cây (Glex, RrimFlow, GashTech).
- Phạm vi không gian: Nghiên cứu được triển khai tại Công ty Cao su Dầu Tiếng, địa bàn thị trấn Dầu Tiếng, huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương.
- Phạm vi thời gian: Khóa luận được tiến hành trong khoảng thời gian từ ngày 24/03/2008 đến ngày 20/06/2008. Số liệu thống kê, khảo sát phản ánh giai đoạn 2006 – 2007 và diễn biến các tháng đầu năm 2008.
- Phạm vi nội dung: Tập trung vào thực trạng khai thác mủ, các nhân tố ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất vườn cây và so sánh hiệu quả kinh tế giữa ba giải pháp ứng dụng thiết bị bơm khí kích thích được đưa vào thử nghiệm năm 2007.
Cơ sở lý thuyết và phương pháp
Khung lý thuyết của khóa luận được xây dựng dựa trên các lý luận kinh tế nông nghiệp và quy trình kỹ thuật lâm sinh, trồng trọt đặc thù của cây cao su (Hevea brasiliensis). Nghiên cứu tích hợp các khái niệm về xây dựng và phát triển vùng nguyên liệu nông nghiệp tập trung; lý thuyết quản trị tiêu thụ sản phẩm qua mô hình hệ thống marketing giản đơn; các kênh phân phối nông sản sơ chế; và hệ thống chỉ tiêu phân tích kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh (bao gồm: Tổng chi phí - TCP, Tổng doanh thu - TDT, Lợi nhuận - LN, Tỷ suất TDT/TCP, Tỷ suất LN/TCP). Đồng thời, tác giả viện dẫn các quy định kỹ thuật của Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam về chế độ cạo mủ (chế độ cạo S/2, S/4), bảng khuyến cáo cơ cấu giống cao su thương mại tại Việt Nam giai đoạn 2006 – 2010 của Viện Nghiên cứu Cao su Việt Nam, cùng quy trình kiểm soát kỹ thuật công nghệ chế biến cao su sơ chế gồm 6 công đoạn: tiếp nhận nguyên liệu, đánh đông mủ, cán giặt, sấy, bao bì đóng gói và nhập kho.
Về phương pháp nghiên cứu, tác giả kết hợp các phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu kinh tế - kỹ thuật thực tế:
- Phương pháp thu thập dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được thu thập trực tiếp từ các phòng ban chức năng của Công ty Cao su Dầu Tiếng, bao gồm Phòng Kế hoạch Vật tư, Phòng Kỹ thuật Nông nghiệp, Phòng Kinh doanh Xuất nhập khẩu và Phòng Kế toán Tài vụ. Các dữ liệu này bao gồm báo cáo tài chính, báo cáo sản xuất vườn cây, bảng phân loại kỹ thuật cạo mủ, định mức bón phân, chi phí vật tư - thiết bị và giá thành tiêu thụ sản phẩm. Ngoài ra, tác giả khai thác số liệu thống kê ngành từ Hiệp hội Cao su Việt Nam (VRA), Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) và dữ liệu cung - cầu cao su thiên nhiên trên thị trường thế giới.
- Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu:
- Phương pháp thống kê mô tả: Tổng hợp, hệ thống hóa các chỉ tiêu sản lượng, diện tích, kim ngạch, giá bán theo các phân đoạn thời gian và đơn vị trực thuộc.
- Phương pháp so sánh: Sử dụng so sánh số tuyệt đối và số tương đối để đánh giá mức độ biến động về sản lượng khai thác giữa các nông trường, mức độ hoàn thành kế hoạch sản xuất và tốc độ tăng trưởng doanh thu, chi phí, lợi nhuận giữa hai năm 2006 và 2007.
- Phương pháp phân tích kinh tế - kỹ thuật: So sánh đối chiếu hiệu quả kỹ thuật (mức độ tăng sản lượng mủ quy khô, biến động hàm lượng DRC) và hiệu quả kinh tế (tính toán chi phí vật tư, chi phí gắn và bơm khí, doanh thu gia tăng và lợi nhuận ròng bổ sung) giữa ba giải pháp công nghệ kích thích mủ Glex, RrimFlow và GashTech.
Nội dung chính theo từng chương
Chương 1: Mở đầu
Chương 1 thiết lập tính cấp thiết của đề tài trên cơ sở phân tích sự mất cân đối giữa nhu cầu tiêu thụ và sản lượng sản xuất cao su trên phạm vi toàn cầu, kéo theo xu hướng tăng giá của mặt hàng mủ cao su thiên nhiên. Tác giả chỉ ra vai trò then chốt của các doanh nghiệp cao su quốc doanh trong chiến lược mở rộng diện tích vùng nguyên liệu lên 700.000 ha của Việt Nam. Từ đó, tác giả xác định mục tiêu chung là đánh giá toàn diện hoạt động khai thác và tiêu thụ tại Công ty Cao su Dầu Tiếng, đặt ra 3 mục tiêu cụ thể, xác lập phạm vi nghiên cứu từ tháng 3 đến tháng 6 năm 2008 và giới thiệu cấu trúc tổng thể gồm 5 chương của khóa luận.
Chương 2: Tổng quan tài liệu nghiên cứu và địa bàn nghiên cứu
Nội dung chương trình bày hai phần lớn:
- Tổng quan tài liệu: Tác giả điểm luận các công trình nghiên cứu đi trước có liên quan, tiêu biểu như nghiên cứu của Đào Thanh Sơn (2007) về thực trạng và giải pháp đẩy mạnh tiêu thụ cao su sơ chế tại Công ty Cao su Dầu Tiếng, và nghiên cứu của Bùi Hữu Tuấn (2006) về giải pháp nâng cao năng suất mủ nhằm hạ giá thành tại Nông trường VI thuộc Công ty Cao su Lộc Ninh.
- Tổng quan địa bàn nghiên cứu: Khái quát lịch sử hình thành Công ty Cao su Dầu Tiếng từ tiền thân là đồn điền cao su Michelin do Pháp thành lập năm 1917 (khởi đầu với 800 ha và 977 công nhân), chuyển thành Nông trường Quốc doanh sau năm 1975, nâng cấp thành công ty năm 1981, thành Liên hiệp các Xí nghiệp năm 1985 và chuyển thành doanh nghiệp nhà nước theo Quyết định số 152/NN/TCCB-QĐ ngày 04/03/1993.
Về điều kiện tự nhiên, công ty nằm tại huyện Dầu Tiếng, tỉnh Bình Dương, địa hình bán bình nguyên lượn sóng (độ cao trung bình 80m so với mực nước biển), đất xám bạc màu phát triển trên phù sa cổ có thành phần cơ giới nhẹ, mực nước ngầm sâu trên 1,5m, lượng mưa bình quân 2.000 mm/năm phân bổ theo hai mùa rõ rệt. Về quy mô, công ty quản lý 29.186,64 ha đất, trong đó diện tích cao su trên 27.000 ha, vận hành 11 nông trường trực thuộc và 1 xí nghiệp chế biến mủ gồm 4 nhà máy: Phú Bình 2 (12.000 tấn/năm), Long Hòa (14.000 tấn/năm), Bến Súc (15.000 tấn/năm) và Phú Bình (6.000 tấn/năm, chuyên chế biến mủ khối từ mủ tạp đông). Danh mục sản phẩm bao gồm 15 chủng loại cao su khối (SVR 3L, SVR CV50, SVR CV60, SVR 10, SVR 20, SVR GP...) và cao su ly tâm (HA Latex, LA Latex). Về tổ chức bộ máy, công ty vận hành theo mô hình trực tuyến - chức năng với 1 giám đốc, 3 phó giám đốc, 10 phòng ban chức năng và lực lượng lao động hơn 12.000 người.
- Kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2006 – 2007 của công ty được tổng hợp qua bảng số liệu tài chính:
| Khoản mục |
Đơn vị tính |
Năm 2006 |
Năm 2007 |
Chênh lệch (%) |
| Tổng chi phí |
1.000 đồng |
1.022.378.107 |
1.091.242.491 |
+6,7 |
| - Chi phí sản xuất kinh doanh |
1.000 đồng |
1.014.246.529 |
1.073.303.553 |
+5,8 |
| - Chi phí hoạt động tài chính |
1.000 đồng |
948.558 |
4.222.232 |
+345,1 |
| - Chi phí hoạt động khác |
1.000 đồng |
7.183.020 |
13.716.706 |
+90,9 |
| Tổng doanh thu |
1.000 đồng |
1.803.957.373 |
1.895.733.499 |
+5,1 |
| - Doanh thu sản xuất kinh doanh |
1.000 đồng |
1.730.088.397 |
1.762.646.309 |
+1,9 |
| - Doanh thu hoạt động tài chính |
1.000 đồng |
41.716.489 |
29.043.015 |
-30,4 |
| - Doanh thu hoạt động khác |
1.000 đồng |
32.152.487 |
104.044.175 |
+223,6 |
| Tổng lợi nhuận |
1.000 đồng |
781.579.266 |
804.491.008 |
+2,9 |
| Tỷ suất TDT/TCP |
Lần |
1,76 |
1,73 |
-2,0 |
| Tỷ suất LN/TCP |
Lần |
0,76 |
0,73 |
-3,9 |
Số liệu cho thấy quy mô doanh thu và lợi nhuận tuyệt đối năm 2007 đều tăng so với năm 2006, tuy nhiên tỷ suất sinh lời trên chi phí giảm nhẹ do công ty mở rộng đầu tư vào các dự án hạ tầng khu công nghiệp, chăm sóc diện tích kiến thiết cơ bản và chi phí tài chính tăng cao.
Chương 3: Nội dung và phương pháp nghiên cứu
Chương này làm rõ ý nghĩa của việc phát triển bền vững vùng nguyên liệu cao su đối với sự tồn tại của nhà máy chế biến; phân tích các nhóm nhân tố tác động đến năng suất và sản lượng mủ (nhân tố tự nhiên, giống, tuổi cây, quy trình kỹ thuật cạo, phân bón, tay nghề công nhân). Tác giả thiết lập hệ thống khái niệm công nghệ chế biến và trình bày chi tiết quy trình 6 bước tại các nhà máy của công ty, bao gồm các thông số kỹ thuật kiểm soát:
- Bước 1 (Tiếp nhận nguyên liệu): Đo hàm lượng DRC, pha hóa chất ổn định độ nhớt (HNS 1,6 kg/tấn mủ cho CV60; Pepton 5g - 120g/tấn mủ cho CV50), khuấy trộn cơ học (10 phút với SVR 3L, 20 phút với SVR CV50/60). Kiểm tra chỉ số duy trì độ dẻo (PO) đối với mủ đông, mủ tạp.
- Bước 2 (Đánh đông mủ): Khống chế nồng độ dung dịch acid đông tụ từ 0,4% đến 2%, duy trì pH đánh đông trong khoảng 4,7 - 5,0.
- Bước 3 (Cán giặt liên hoàn): Sử dụng hệ thống máy cán băm để làm sạch và tạo tờ mủ.
- Bước 4 (Sấy mủ): Kiểm soát nhiệt độ buồng sấy theo chủng loại (SVR 3L sấy ở 100 - 125°C; SVR CV50/60 sấy ở 110 - 140°C; SVR 10/20 sấy ở 100 - 125°C; chu kỳ sấy từ 5 đến 20 phút).
- Bước 5 (Bao bì đóng gói): Cắt mẫu kiểm tra khuyết tật tại 2 góc bành và giữa bành; cân định lượng bành mủ 33,33 kg hoặc 35 kg; bọc màng PE chuyên dụng.
- Bước 6 (Nhập kho và lưu bãi): Cấp chứng chỉ chất lượng (KCS), phân lô và xếp kho theo quy chuẩn.
Phần cuối chương cụ thể hóa phương pháp thu thập dữ liệu tại các phòng ban nội bộ và các công thức toán học dùng trong phân tích so sánh kinh tế.
Chương 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận
Đây là chương nội dung trọng tâm của khóa luận, bao gồm ba mảng phân tích chính:
- Thực trạng tiêu thụ sản phẩm: Phân tích diễn biến thị trường cao su trong nước và thế giới năm 2007 - đầu 2008. Tác giả khảo sát sản lượng tiêu thụ, doanh thu và kim ngạch xuất khẩu của công ty qua 2 năm 2006 - 2007 theo từng chủng loại sản phẩm và cơ cấu thị trường xuất khẩu theo châu lục (châu Á chiếm tỷ trọng chủ đạo, tiếp đến là châu Âu, châu Mỹ, châu Phi và châu Đại Dương).
- Thực trạng sản xuất và khai thác mủ:
- Đánh giá quy mô vườn cây, cơ cấu sử dụng phân bón hóa học và năng suất vườn cây của toàn công ty cùng 11 nông trường trực thuộc (An Lập, Bến Súc, Đoàn Văn Tiến, Long Hòa, Long Nguyên, Long Tân, Minh Hòa, Minh Tân, Phan Văn Tiến, Thanh An, Trần Văn Lưu).
- Xác định hiện tượng giảm sản lượng khai thác trong năm 2007 tại 7 nông trường. Phân tích nguyên nhân chỉ ra rằng bên cạnh yếu tố diện tích khai thác giảm do chuyển sang thanh lý tái canh, năng suất vườn cây bị chi phối bởi trình độ tay nghề công nhân cạo mủ (thông qua kết quả xếp loại kỹ thuật hàng tháng có tỷ lệ chưa đạt chuẩn), tỷ lệ vườn cây già cỗi ở giai đoạn cuối kỳ khai thác cao và cơ cấu giống cũ chưa kịp chuyển đổi theo khuyến cáo giống giai đoạn 2006 - 2010.
- Đánh giá và so sánh 3 giải pháp gia tăng sản lượng mủ:
Tác giả phân tích số liệu thử nghiệm thực tế của 3 thiết bị kích thích mủ bằng phương pháp bơm khí ethylene gắn trực tiếp trên thân cây được công ty đưa vào áp dụng năm 2007: Glex, RrimFlow và GashTech.
- Về mặt kỹ thuật: Cả 3 thiết bị đều chứng minh hiệu quả kích thích tiết mủ rõ rệt, làm tăng sản lượng mủ tươi trên nhát cạo so với đối chứng cạo truyền thống mà không làm suy giảm nghiêm trọng hàm lượng DRC trong giai đoạn thử nghiệm.
- Về mặt kinh tế: Tác giả lập bảng tính chi tiết chi phí mua sắm vật tư - thiết bị ban đầu, chi phí công lao động gắn và định kỳ bơm khí, đối trừ với giá trị sản lượng mủ tăng thêm quy đổi thành doanh thu. Kết quả tổng hợp tại Bảng 4.23 và Hình 4.7 của khóa luận chứng minh rằng giải pháp Glex vượt trội hơn hẳn RrimFlow và GashTech về chỉ tiêu lợi nhuận ròng bổ sung trên một hecta/cây cạo, do có suất đầu tư thiết bị thấp hơn và quy trình thao tác nạp khí đơn giản, giảm thiểu chi phí nhân công.
Chương 5: Kết luận và kiến nghị
Chương cuối đúc kết lại các phát hiện thực nghiệm của khóa luận: khẳng định bức tranh kinh doanh nhìn chung có lãi nhưng hiệu quả khai thác vườn cây đang gặp thách thức do chu kỳ kinh doanh của vườn cây và tay nghề lao động. Từ kết quả so sánh kinh tế - kỹ thuật, tác giả đưa ra hệ thống giải pháp khuyến nghị ban lãnh đạo công ty: ưu tiên lựa chọn và mở rộng giải pháp Glex trên các diện tích vườn cây đủ điều kiện; đồng thời siết chặt kỷ luật kỹ thuật cạo mủ, đào tạo lại tay nghề công nhân và xây dựng lộ trình thay thế các giống cao su cũ bằng các dòng vô tính năng suất cao theo khuyến cáo kỹ thuật của VRG.
Kết quả và đóng góp
Khóa luận đã lượng hóa và phản ánh chính xác các kết quả kinh tế - kỹ thuật từ thực tế sản xuất của Công ty Cao su Dầu Tiếng:
- Bức tranh tài chính tổng thể: Năm 2007, tổng chi phí của công ty là 1.091,24 tỷ đồng (tăng 6,7% so với năm 2006); tổng doanh thu đạt 1.895,73 tỷ đồng (tăng 5,1%); lợi nhuận sau cùng đạt 804,49 tỷ đồng (tăng 2,9% so với mức 781,58 tỷ đồng của năm 2006). Tỷ suất doanh thu trên chi phí đạt 1,73 lần và tỷ suất lợi nhuận trên chi phí đạt 0,73 lần.
- Đánh giá thực trạng khai thác: Khóa luận chỉ ra thực trạng tụt giảm sản lượng mủ tại 7/11 nông trường quản lý vườn cây trong năm 2007. Nguyên nhân trực tiếp được xác định không chỉ do biến động giảm diện tích cạo mà còn do sự kết hợp của cơ cấu tuổi cây kinh doanh ở giai đoạn cuối, cơ cấu giống mủ thấp và tỷ lệ công nhân xếp loại kỹ thuật cạo mủ chưa đạt yêu cầu quy trình.
- Đánh giá so sánh các giải pháp công nghệ kích thích mủ: Khóa luận cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm đầu tiên tại đơn vị về việc lượng hóa chi phí và doanh thu tăng thêm giữa ba thiết bị bơm khí gắn thân cây (Glex, RrimFlow, GashTech). Dù cả 3 phương pháp đều mang lại hiệu quả kỹ thuật khả quan trong việc kích thích dòng chảy của mủ, giải pháp Glex đạt hiệu quả kinh tế cao nhất nhờ chi phí đầu tư thiết bị ban đầu và chi phí nạp khí định kỳ thấp hơn đáng kể so với RrimFlow và GashTech.
So với các công trình nghiên cứu trước đó tại đơn vị (tiêu biểu như đề tài của Đào Thanh Sơn năm 2007 chỉ tập trung vào khâu lưu thông, thương mại và tiêu thụ sản phẩm), khóa luận của Lê Đình Hơn đã giải quyết trực tiếp mắt xích thâm canh vườn cây ở khâu sản xuất nông nghiệp. Nghiên cứu kết nối các chỉ số kỹ thuật lâm sinh (giống, tuổi cây, quy trình cạo, thiết bị bơm khí) với các chỉ tiêu tài chính doanh nghiệp, tạo ra căn cứ định lượng phục vụ công tác ra quyết định kỹ thuật của doanh nghiệp.
Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp
Khóa luận có một số giới hạn xuất phát từ phạm vi và điều kiện thực hiện nghiên cứu:
- Dữ liệu thử nghiệm kỹ thuật đối với ba giải pháp Glex, RrimFlow và GashTech mới chỉ được ghi nhận và phân tích trong phạm vi niên độ sản xuất năm 2007. Văn bản chưa theo dõi được các tác động sinh lý học kéo dài của việc kích thích hóa chất/bơm khí liên tục qua nhiều năm lên sức khỏe vườn cây, nguy cơ khô miệng cạo, hoặc sự suy giảm trữ lượng mủ trong chu kỳ kinh doanh tiếp theo.
- Khóa luận không đi sâu vào việc xây dựng mô hình kinh tế lượng hồi quy đa biến để tách biệt tỷ trọng tác động của từng nhân tố riêng lẻ (phân bón, giống, tuổi cây, tay nghề cạo) đến sự suy giảm sản lượng mủ tại 7 nông trường, mà chủ yếu dừng lại ở phân tích thống kê mô tả và đối chiếu định tính dựa trên báo cáo hành chính.
Hướng nghiên cứu tiếp theo cần tập trung:
- Tiếp tục theo dõi, đánh giá chu kỳ nhiều năm (3 - 5 năm) về độ bền sinh lý của cây cạo khi áp dụng thiết bị Glex trên diện rộng, kiểm soát chặt chẽ chỉ số hàm lượng cao su khô (DRC) và tỷ lệ bệnh khô mặt cạo.
- Nghiên cứu tối ưu hóa chế độ cạo (kết hợp chế độ cạo d4, d5 với bơm khí) nhằm tiết kiệm chi phí công lao động cạo mủ trong điều kiện thiếu hụt nhân công cục bộ tại địa bàn công nghiệp hóa Bình Dương.
Giá trị tham khảo
Báo cáo khóa luận là tài liệu tham khảo có giá trị học thuật và thực tiễn cho nhiều nhóm đối tượng:
- Sinh viên, học viên chuyên ngành Kinh tế Nông nghiệp, Kinh tế Nông Lâm và Quản lý Doanh nghiệp Nông nghiệp: Khóa luận là bài mẫu trực quan về phương pháp phân tích hiệu quả kinh tế của các biện pháp kỹ thuật mới trong nông nghiệp thông qua việc so sánh chi phí - lợi ích gia tăng; phương pháp bóc tách dữ liệu từ các phòng ban nghiệp vụ của một tổng công ty nông nghiệp quy mô lớn.
- Cán bộ kỹ thuật và cán bộ quản lý sản xuất tại các công ty cao su thuộc VRG: Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu thực tế về định mức vật tư, chi phí gắn và nạp khí của 3 dòng thiết bị bơm khí kích thích phổ biến thời kỳ 2006 - 2008, hỗ trợ công tác lựa chọn công nghệ gia tăng sản lượng phù hợp với điều kiện suất đầu tư của từng đơn vị.
- Phần đáng tham khảo nhất của văn bản: Hệ thống bảng kiểm soát quy trình công nghệ chế biến 6 bước tại các nhà máy chế biến cao su sơ chế (Chương 2 và Chương 3), cùng phương pháp tính toán, đối chiếu hiệu quả kinh tế giữa các giải pháp kỹ thuật tại Chương 4 (mục 4.4, Bảng 4.18 đến 4.23).
Câu hỏi thường gặp
1. Những nguyên nhân chính nào dẫn đến tình trạng suy giảm sản lượng mủ tại 7 nông trường của Công ty Cao su Dầu Tiếng trong năm 2007?
Theo kết quả khảo sát của tác giả, sự sụt giảm sản lượng mủ tươi năm 2007 không đơn thuần do diện tích vườn cây cạo giảm mà bắt nguồn từ ba nguyên nhân chính: tỷ lệ diện tích cây cạo đang ở giai đoạn cuối của chu kỳ kinh doanh cao (cây già cỗi); cơ cấu giống cây cũ có tiềm năng năng suất mủ thấp chưa kịp thanh lý chuyển đổi; và trình độ kỹ thuật cạo mủ của lực lượng công nhân chưa đạt yêu cầu kỹ thuật quy định.
2. Ba giải pháp thiết bị kỹ thuật gia tăng sản lượng mủ được thử nghiệm trong khóa luận là gì và giải pháp nào tối ưu nhất về mặt kinh tế?
Ba giải pháp được thử nghiệm gồm các thiết bị bơm khí kích thích gắn trực tiếp lên thân cây: Glex, RrimFlow và GashTech. Mặc dù cả 3 thiết bị đều mang lại hiệu quả kỹ thuật tốt (kích thích tăng dòng mủ và sản lượng khai thác), nhưng giải pháp Glex đạt hiệu quả kinh tế cao nhất do chi phí đầu tư thiết bị và chi phí gắn, bơm khí thấp hơn hẳn so với hai giải pháp còn lại, mang lại lợi nhuận biên ròng cao nhất cho công ty.
3. Quy mô năng lực chế biến của Công ty Cao su Dầu Tiếng tại thời điểm nghiên cứu gồm những cơ sở nào?
Công ty quản lý 01 xí nghiệp chế biến mủ cao su sơ chế bao gồm 04 nhà máy trực thuộc:
- Nhà máy Phú Bình 2 (xã Long Tân): công suất 12.000 tấn/năm (thiết bị Malaysia, công nghệ Pháp).
- Nhà máy Long Hòa (xã Long Hòa): công suất 14.000 tấn/năm (thiết bị và công nghệ Malaysia).
- Nhà máy Bến Súc (xã Thanh Tuyền): công suất 15.000 tấn/năm.
- Nhà máy Phú Bình (xã Long Tân): công suất 6.000 tấn/năm (chuyên chế biến mủ khối từ mủ tạp đông).
4. Hiệu quả sử dụng vốn của Công ty Cao su Dầu Tiếng biến động như thế nào qua hai năm 2006 và 2007?
Theo số liệu tài chính của Phòng Kế hoạch Vật tư, tỷ suất Tổng doanh thu / Tổng chi phí năm 2007 đạt 1,73 lần, giảm 0,03 lần (tương ứng giảm 2,0%) so với mức 1,76 lần của năm 2006. Tỷ suất Lợi nhuận / Tổng chi phí giảm từ 0,76 lần xuống 0,73 lần (giảm 3,9%). Nguyên nhân là do trong năm 2007 công ty đẩy mạnh đầu tư xây dựng các công trình hạ tầng, khu công nghiệp và tăng chi phí chăm sóc diện tích kiến thiết cơ bản trong khi diện tích vườn cây khai thác bị thu hẹp.
5. Quy trình kỹ thuật chế biến cao su sơ chế tại công ty kiểm soát những thông số nào ở công đoạn tiếp nhận và đánh đông mủ?
Tại công đoạn tiếp nhận, nhà máy kiểm soát hàm lượng cao su khô (DRC), pha hóa chất duy trì độ nhớt gồm HNS (1,6 kg/tấn mủ đối với dòng CV60) hoặc Pepton (5g – 120g/tấn mủ đối với dòng CV50), khuấy trộn mủ từ 10 đến 20 phút và đo chỉ số PO đối với mủ đông, mủ tạp. Tại công đoạn đánh đông, nồng độ dung dịch acid được kiểm soát chuẩn độ trong khoảng 0,4% – 2% và chỉ số pH đánh đông duy trì nghiêm ngặt từ 4,7 đến 5,0.
Kết luận
Khóa luận tốt nghiệp của Lê Đình Hơn đã phân tích toàn diện thực trạng sản xuất, khai thác mủ và hoạt động kinh doanh tại Công ty Cao su Dầu Tiếng trong giai đoạn 2006 – 2007. Công trình đã làm rõ các nguyên nhân kỹ thuật và lâm sinh dẫn đến hiện tượng suy giảm sản lượng mủ tại 7 nông trường trực thuộc, đồng thời lượng hóa chi tiết hiệu quả kinh tế - kỹ thuật của ba giải pháp thiết bị bơm khí kích thích sinh trưởng mủ gắn trên thân cây. Kết quả so sánh thực nghiệm đã chứng minh giải pháp Glex mang lại hiệu quả kinh tế tối ưu nhất, cung cấp luận cứ thực chứng quan trọng để doanh nghiệp lựa chọn triển khai nhân rộng nhằm gia tăng sản lượng và tối ưu hóa lợi nhuận.
