Luận án tiến sĩ về giải pháp xuất khẩu rau quả Việt Nam sang thị trường Nhật Bản

Tài liệu Giải pháp xuất khẩu rau quả việt nam sang nhật bản tổng hợp lý thuyết và thực hành, phục vụ học tập ngành trong thời kỳ mới

• Tác giả: Đinh Cao Khuê
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Đình Thao
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Kinh tế nông nghiệp
• Đề tài: Giải Pháp Đẩy Mạnh Xuất Khẩu Rau Quả Của Việt Nam Sang Thị Trường Nhật Bản
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục các từ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Danh mục đồ thị
• 1.6. Danh mục hộp
• 1.7. Trích yếu luận án
• 1.8. Thesis abstract
• 2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 2.1.1. Mục tiêu chung
• 2.1.2. Mục tiêu cụ thể
• 2.2. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 2.2.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.2.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2.3. Những đóng góp mới của luận án
• 2.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án
• 3. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU RAU QUẢ
• 3.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan
• 3.1.1. Các nghiên cứu về xuất khẩu rau quả
• 3.1.2. Các nghiên cứu về năng lực cạnh tranh mặt hàng rau quả
• 3.1.3. Các nghiên cứu về chính sách thúc đẩy xuất khẩu rau quả
• 3.1.4. Nhận xét từ tổng quan nghiên cứu và khoảng trống nghiên cứu
• 3.2. Cơ sở lý luận về xuất khẩu rau quả
• 3.3. Xuất khẩu và giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu rau quả
• 4. NỘI DUNG NGHIÊN CỨU GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU RAU QUẢ
• 4.1. Yếu tố ảnh hưởng đến xuất khẩu rau quả sang thị trường mục tiêu
• 4.2. Kinh nghiệm thực tiễn về xuất khẩu rau quả
• 4.2.1. Kinh nghiệm đẩy mạnh xuất khẩu nông sản và đẩy mạnh xuất khẩu rau quả sang Nhật Bản của một số quốc gia trên thế giới
• 4.2.2. Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong đẩy mạnh xuất khẩu rau quả sang thị trường Nhật Bản
• 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 5.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 5.1.1. Đặc điểm các vùng sản xuất rau quả của Việt Nam
• 5.1.2. Thị trường Nhật Bản
• 5.2. Phương pháp tiếp cận và khung phân tích
• 5.2.1. Phương pháp tiếp cận
• 5.2.2. Khung phân tích
• 5.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 5.3.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 5.3.2. Thu thập thông tin thứ cấp
• 5.3.3. Thu thập thông tin sơ cấp
• 5.4. Phương pháp tổng hợp, xử lý và phân tích số liệu
• 5.4.1. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
• 5.4.2. Phương pháp phân tích số liệu
• 5.5. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 5.5.1. Nhóm chỉ tiêu thực trạng xuất khẩu rau quả sang thị trường Nhật Bản
• 5.5.2. Nhóm chỉ tiêu phản ánh thực trạng các giải pháp xuất khẩu
• 5.5.3. Nhóm chỉ tiêu các yếu tố ảnh hưởng đến xuất khẩu rau quả
• 6. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 6.1. Thực trạng đẩy mạnh xuất khẩu rau quả Việt Nam sang thị trường Nhật Bản
• 6.1.1. Thực trạng xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang Nhật Bản
• 6.1.2. Thực trạng các giải pháp của nhà nước nhằm đẩy mạnh xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Nhật Bản
• 6.1.3. Hiệu quả xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Nhật Bản
• 6.2. Các yếu tố ảnh hưởng tới xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản
• 6.2.1. Xác định các yếu tố ảnh hưởng
• 6.2.2. Phân tích ảnh hưởng của các yếu tố xuất khẩu và giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản
• 7. GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU RAU QUẢ CỦA VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG NHẬT BẢN
• 7.1. Quan điểm đề xuất giải pháp
• 7.2. Căn cứ đề xuất giải pháp
• 7.3. Các giải pháp đề xuất nhằm đẩy mạnh xuất khẩu rau quả Việt Nam sang thị trường Nhật Bản
• 8. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• Danh mục các công trình đã công bố liên quan đến kết quả luận án
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Luận án tiến sĩ của Đinh Cao Khuê về giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản thể hiện tính cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Nhật Bản là một thị trường khó tính với những tiêu chuẩn chất lượng cao, điều này đặt ra yêu cầu cho các sản phẩm rau quả Việt Nam phải đáp ứng được các tiêu chí khắt khe. Theo thống kê, kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Nhật Bản đã có sự tăng trưởng, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Việc nghiên cứu và tìm ra giải pháp không chỉ giúp nâng cao giá trị xuất khẩu mà còn góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp bền vững cho Việt Nam. Đặc biệt, trong bối cảnh Việt Nam đang tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, việc đẩy mạnh xuất khẩu rau quả sang Nhật Bản không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn nâng cao vị thế của nông sản Việt Nam trên thị trường toàn cầu. "Việc phát triển xuất khẩu rau quả không chỉ là mục tiêu kinh tế mà còn là trách nhiệm xã hội trong việc cung cấp thực phẩm an toàn cho người tiêu dùng".

II. Mục tiêu nghiên cứu

Luận án đặt ra mục tiêu nghiên cứu rõ ràng nhằm đánh giá thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng đến xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Nhật Bản. Mục tiêu chung là đề xuất các giải pháp khả thi nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm rau quả Việt Nam. Mục tiêu cụ thể bao gồm việc phân tích các yếu tố tác động đến xuất khẩu, đánh giá hiệu quả của các chính sách hiện hành và tìm ra những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình xuất khẩu. "Mục tiêu không chỉ là tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu mà còn là xây dựng thương hiệu cho rau quả Việt Nam, nhằm tạo ra giá trị bền vững cho ngành nông nghiệp". Những giải pháp này không chỉ có giá trị lý thuyết mà còn mang tính thực tiễn cao, phù hợp với nhu cầu thị trường Nhật Bản.

III. Cơ sở lý luận và thực tiễn về giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu rau quả

Luận án đã xây dựng một cơ sở lý luận vững chắc về xuất khẩu rau quả, bao gồm các khái niệm, lý thuyết và các mô hình liên quan đến xuất khẩu và năng lực cạnh tranh. Các nghiên cứu trước đây về xuất khẩu rau quả và chính sách hỗ trợ xuất khẩu đã được tổng hợp và phân tích, từ đó nhận diện khoảng trống trong nghiên cứu. "Cơ sở lý luận này không chỉ giúp định hình các giải pháp thực tiễn mà còn làm rõ những thách thức mà các doanh nghiệp Việt Nam đang phải đối mặt". Việc áp dụng các phương pháp nghiên cứu hiện đại như phân tích SWOT và hồi quy đa biến đã cung cấp cái nhìn sâu sắc về thực trạng xuất khẩu rau quả, từ đó đưa ra những giải pháp phù hợp.

IV. Kinh nghiệm thực tiễn về xuất khẩu rau quả

Luận án đã phân tích kinh nghiệm của một số quốc gia trong việc đẩy mạnh xuất khẩu rau quả sang Nhật Bản. Những bài học từ các quốc gia như Thái Lan, Hàn Quốc cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng chuỗi cung ứng hiệu quả và đảm bảo chất lượng sản phẩm. "Việc học hỏi từ các quốc gia có kinh nghiệm sẽ giúp Việt Nam rút ngắn thời gian và nâng cao hiệu quả trong quá trình xuất khẩu". Những kinh nghiệm này không chỉ áp dụng cho rau quả mà còn có thể mở rộng ra các lĩnh vực nông sản khác, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trong xuất khẩu nông sản Việt Nam.

V. Giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản

Luận án đưa ra hai nhóm giải pháp chính nhằm đẩy mạnh xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Nhật Bản. Nhóm giải pháp đối với cơ quan quản lý nhà nước bao gồm việc tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, phát triển khoa học công nghệ và cải thiện hệ thống logistic. Nhóm giải pháp đối với doanh nghiệp tập trung vào nâng cao chất lượng sản phẩm, xây dựng thương hiệu và nghiên cứu thị trường. "Những giải pháp này không chỉ giúp nâng cao kim ngạch xuất khẩu mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm rau quả Việt Nam". Việc thực hiện hiệu quả các giải pháp này sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường cho rau quả Việt Nam tại Nhật Bản.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM ĐINH CAO KHUÊ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU RAU QUẢ CỦA VIỆT NAM SANG THỊ TRƯỜNG NHẬT BẢN Ngành: Kinh tế nông nghiệp Mã số: 9 62 01 15 Người hướng dẫn: PGS. Trần Đình Thao TS. Nguyễn Thị Thủy NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan số liệu và kết quả nghiên cứu trong đề tài là trung thực và chưa từng được sử dụng, công bố trong bất kì nghiên cứu nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án này đã được cảm ơn và thông tin trích dẫn trong đề tài đều được ghi rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Tác giả luận án Đinh Cao Khuê i LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận án, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Trần Đình Thao và TS. Nguyễn Thị Thủy, các thầy cô đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài luận án.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kế hoạch và Đầu tư, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, cùng toàn thể cán bộ, giảng viên của Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi, tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, các nhà khoa học, cán bộ, chuyên viên thuộc Bộ Nông nghiệp & PTNT, Viện chiến lược và chính sách phát triển nông nghiệp, nông thôn; Hiệp hội Rau quả Việt Nam; Lãnh đạo và chuyên viên của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn các tỉnh Bắc Giang, Ninh Thuận, Lâm Đồng, Bình Phước, Gia Lai, An Giang, Hải Dương, Ninh Bình,… cùng với đó là lãnh đạo, cán bộ công nhân viên của các doanh nghiệp; các tác nhân khác trong ngàn hàng rau quả mà tôi đã có điều kiện gặp gỡ, khảo sát và các chuyên gia trong các lĩnh vực liên quan, đã đóng góp những thông tin vô cùng quý báu và những ý kiến xác đáng, và đã giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn các đơn vị như Cục Trồng trọt, Cục Chế biến và Phát triển thị trường nông sản của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Tổng cục Hải quan, các doanh nghiệp… đã tạo điều kiện, cung cấp số liệu; cùng với đó là các nhà khoa học, cán bộ cán bộ chuyên môn đã tạo điều kiện giúp tôi xử lý số liệu hoàn thành luận án. Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận án.

Hà Nội, ngày tháng năm 2021 Tác giả luận án Đinh Cao Khuê ii MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục các từ viết tắt. vi Danh mục bảng.

vii Danh mục đồ thị. ix Danh mục hộp.x Trích yếu luận án. xi Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận án.

Cơ sở lý luận và thực tiễn về giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu rau quả. Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan. Các nghiên cứu về xuất khẩu rau quả. Các nghiên cứu về năng lực cạnh tranh mặt hàng rau quả.

Các nghiên cứu về chính sách thúc đẩy xuất khẩu rau quả. Nhận xét từ tổng quan nghiên cứu và khoảng trống nghiên cứu. Cơ sở lý luận về xuất khẩu rau quả. Xuất khẩu và giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu rau quả.

Nội dung nghiên cứu giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu rau quả. Yếu tố ảnh hưởng đến xuất khẩu rau quả sang thị trường mục tiêu. Kinh nghiệm thực tiễn về xuất khẩu rau quả. Kinh nghiệm đẩy mạnh xuất khẩu nông sản và đẩy mạnh xuất khẩu rau quả sang Nhật Bản của một số quốc gia trên thế giới.

Bài học kinh nghiệm cho Việt Nam trong đẩy mạnh xuất khẩu rau quả sang thị trường Nhật Bản. Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm các vùng sản xuất rau quả của Việt Nam.

Thị trường Nhật Bản. Phương pháp tiếp cận và khung phân tích. Phương pháp tiếp cận. Khung phân tích.

Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Thu thập thông tin thứ cấp. Thu thập thông tin sơ cấp.

Phương pháp tổng hợp, xử lý và phân tích số liệu. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu. Phương pháp phân tích số liệu. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu.

Nhóm chỉ tiêu thực trạng xuất khẩu rau quả sang thị trường Nhật Bản. Nhóm chỉ tiêu phản ánh thực trạng các giải pháp xuất khẩu. Nhóm chỉ tiêu các yếu tố ảnh hưởng đến xuất khẩu rau quả. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.

Thực trạng đẩy mạnh xuất khẩu rau quả Việt Nam sang thị trường Nhật Bản. Thực trạng xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang Nhật Bản. Thực trạng các giải pháp của nhà nước nhằm đẩy mạnh xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Nhật Bản. Hiệu quả xuất khẩu rau quả Việt Nam sang Nhật Bản.

Các yếu tố ảnh hưởng tới xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản. Xác định các yếu tố ảnh hưởng. Phân tích ảnh hưởng của các yếu tố xuất khẩu và giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản. Giải pháp đẩy mạnh xuất khẩu rau quả của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản.

Quan điểm đề xuất giải pháp. Căn cứ đề xuất giải pháp. Các giải pháp đề xuất nhằm đẩy mạnh xuất khẩu rau quả Việt Nam sang thị trường Nhật Bản. Kết luận và kiến nghị.

150 Danh mục các công trình đã công bố liên quan đến kết quả luận án. 151 Tài liệu tham khảo. 168 v DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT Từ viết tắt Nghĩa tiếng Việt ATTP An toàn thực phẩm BQ Bình quân CP Chính phủ ĐGC Đánh giá chung DN Doanh nghiệp GTGT Giá trị gia tăng HH Hàng hóa HTX Hợp tác xã KHCN Khoa học công nghệ NK Nhập khẩu NN&PTNT Nông nghiệp và Phát triển nông thôn QĐ Quyết định STD Độ lệch chuẩn TB Trung bình TĐPTBQ Tốc độ phát triển bình quân TNDN Thu nhập doanh nghiệp USD Đô la mỹ VN Việt Nam VSATTP Vệ sinh an toàn thực phẩm XK Xuất khẩu VN Việt Nam vi DANH MỤC BẢNG TT Tên bảng Trang 3. Tổng hợp số mẫu khảo sát.

Tổng số cơ sở chế biến rau quả năm 2019. Số trường hợp vi phạm các quy định về an toàn vệ sinh, kiểm dịch sản phẩm của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản giai đoạn 2015- 2019. Giá trị rau quả nhập khẩu của Nhật Bản từ Việt Nam. Mặt hàng và kim ngạch xuất khẩu rau tươi của Việt Nam sang Nhật Bản giai đoạn 2015 - 2019.

Mặt hàng và kim ngạch xuất khẩu của quả tươi của Việt Nam sang Nhật Bản giai đoạn 2015 - 2019. Mặt hàng và kim ngạch xuất khẩu rau quả chế biến của Việt Nam sang Nhật Bản giai đoạn 2015 - 2019. Đánh giá của các doanh nghiệp xuất khẩu rau quả sang Nhật về chính sách đất đai. Đánh giá của các doanh nghiệp xuất khẩu rau quả sang Nhật về chính sách thuế, phí, bảo hộ mậu dịch và bảo hiểm hàng hóa xuất khẩu.

Đánh giá của các doanh nghiệp xuất khẩu rau quả sang Nhật Bản về chính sách tín dụng. Đánh giá của các doanh nghiệp xuất khẩu rau quả sang Nhật Bản về chính sách khoa học công nghệ. Đánh giá của các doanh nghiệp xuất khẩu rau quả sang Nhật Bản về chính sách liên kết. Đánh giá của các doanh nghiệp xuất khẩu rau quả sang Nhật Bản về chính sách xúc tiến xuất khẩu.

Đánh giá của các doanh nghiệp về việc ban hành một số chính sách hỗ trợ sản xuất, chế biến và xuất khẩu nông sản. Chi phí, giá thành và giá bán một số mặt hàng rau quả xuất sang Nhật Bản của Việt Nam (tính bình quân 1 tấn sản phẩm). Thông tin chung của khách hàng Nhật Bản. Đánh giá của các doanh nghiệp Việt Nam về nhu cầu và tiềm năng thị trường tiêu thụ sản phẩm rau quả của Nhật Bản.

Đánh giá của các doanh nghiệp Việt Nam về mức độ đáp ứng các rào cản thương mại của Nhật Bản. Diện tích một số cây ăn quả chủ lực xuất khẩu của Việt Nam giai đoạn 2015-2019. Sản lượng một số cây ăn quả chủ lực xuất khẩu của Việt Nam giai đoạn 2015-2019. Diện tích cây rau, đậu của Việt Nam phân theo vùng giai đoạn 2015-2019.

Sản lượng rau, đậu xuất khẩu của Việt Nam giai đoạn 2015-2019. Kim ngạch xuất khẩu rau quả Việt Nam. Đánh giá của các doanh nghiệp về tiềm năng và lợi thế trong phát triển sản xuất rau quả của Việt Nam. Đánh giá của các doanh nghiệp về chất lượng rau quả Việt Nam xuất khẩu vào Nhật Bản.

Đánh giá của các doanh nghiệp Việt Nam về cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất và xuất khẩu rau quả của Việt Nam. Đánh giá của các doanh nghiệp về khoa học và công nghệ phục vụ xuất khẩu rau quả của Việt Nam. Các doanh nghiệp tự đánh giá về năng lực của mình khi tham gia xuất khẩu rau quả sang thị trường Nhật Bản. Đánh giá của các doanh nghiệp Việt Nam về năng lực của các đối thủ cạnh tranh.

Đánh giá của doanh nghiệp về sự phối hợp của các cơ quan quản lý nhà nước trong xúc tiến thương mại cho xuất khẩu rau quả sang thị trường Nhật Bản. Ma trận hệ số tải nhân tố của các nhóm yếu tố ảnh hưởng đến kết quả xuất khẩu rau quả Việt Nam sang thị trường Nhật Bản .