Khảo sát thành phần hóa học phân đoạn ME40 từ cao chiết ethanol của thân cây Trà Hòa (Camellia hoaana H.Yang, Theaceae)

Luận văn tốt nghiệp Hóa học: Khảo sát thành phần ME40 từ trà hào, ĐH Kỹ thuật TP Hồ Chí Minh 2025

• Tác giả: Nguyễn Thu Hương
• Người hướng dẫn: Nguyễn Linh Nhâm
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Công nghệ kỹ thuật hóa học
• Đề tài: Khảo sát thành phần hóa học phân đoạn ME40 từ cao chiết ethanol của thân cây Trà Hòa (Camellia hoaana H.Yang, Theaceae)
• Loại tài liệu: Đồ án tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2025
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng quan về khảo sát hóa học ME40 thân cây trà hòa

Nghiên cứu thành phần hóa học thực vật đóng vai trò then chốt trong ngành hóa dược hiện đại. Đồ án tốt nghiệp ngành Công nghệ Kỹ thuật Hóa học tại Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh năm 2025 mở ra hướng đi mới đối với nguồn dược liệu bản địa. Đề tài tập trung khảo sát phân đoạn ME40 từ cao chiết ethanol của thân cây trà hòa (Camellia hoaana H.Yang), thuộc họ Chè (Theaceae). Cây trà hòa là loài thực vật đặc hữu có giá trị sinh học tiềm năng. Chi Camellia từ lâu nổi tiếng với nhiều hoạt tính kháng viêm, chống oxy hóa và ức chế tế bào ác tính. Nghiên cứu thực hiện quy trình chiết xuất hiện đại từ nguồn mẫu thân cây thu thập chuẩn xác. Phân đoạn ME40 đại diện cho nhóm hợp chất có độ phân cực trung bình đến cao. Việc phân tích chuyên sâu phân đoạn này giúp làm sáng tỏ cấu trúc hóa học của các chất tự nhiên. Kết quả nghiên cứu bổ sung dữ liệu thực nghiệm giá trị cho hệ thống phân loại hóa học chi Camellia. Công trình đồng thời cung cấp luận cứ khoa học vững chắc để phát triển các sản phẩm chăm sóc sức khỏe an toàn từ thảo dược tự nhiên Việt Nam.

1.1. Giới thiệu thực vật học cây trà hòa Camellia hoaana

Cây trà hòa mang danh pháp hai phần là Camellia hoaana H.Yang, nằm trong họ Theaceae. Chi Camellia là một quần thể thực vật phong phú phân bố nhiều tại các vùng rừng nhiệt đới và cận nhiệt đới châu Á. Loài trà hòa sở hữu những đặc điểm hình thái thân gỗ đặc thù cùng hàm lượng chất chuyển hóa thứ cấp dồi dào. Trước đây, nhiều nghiên cứu thường tập trung vào lá hoặc hoa chè. Bộ phận thân cây trà hòa vẫn chưa được khai thác toàn diện về phương diện hóa học. Đề tài tốt nghiệp năm 2025 tại Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM chọn thân cây trà hòa làm đối tượng nghiên cứu chính. Hướng tiếp cận này giúp phát hiện thêm nhiều khung hợp chất tự nhiên mới lạ.

1.2. Ý nghĩa khoa học của phân đoạn chiết xuất ME40

Phân đoạn ME40 thu được thông qua quá trình rửa giải sắc ký cột chân không với hệ dung môi thích hợp. ME40 biểu thị phân đoạn rửa giải bằng methanol 40% trong nước hoặc dung môi hữu cơ tương ứng. Phân đoạn này tập hợp các chất có độ phân cực trung bình cao như flavonoid glycoside, polyphenol hoặc saponin. Các chất chuyển hóa này thường thể hiện hoạt tính sinh học nổi trội đối với cơ thể sống. Quá trình khảo sát phân đoạn ME40 nhằm sàng lọc sơ bộ và cô lập các chất tinh khiết có hoạt tính cao. Hoạt động nghiên cứu góp phần khẳng định giá trị hóa học phong phú của thân cây trà hòa, mở ra tiềm năng ứng dụng to lớn trong bào chế dược liệu y học cổ truyền và công nghệ hóa sinh.

II. Phân tích thành phần hóa học phức tạp trong mẫu ME40

Quá trình phân tích thành phần hóa học từ thực vật luôn đối mặt với nhiều rào cản kỹ thuật. Cao chiết ethanol thô từ thân cây trà hòa chứa hàng trăm hợp chất hữu cơ khác nhau. Hỗn hợp này bao gồm tanin, đường khử, axit hữu cơ, flavonoid và các dẫn xuất triterpenoid phức tạp. Sự tương đồng về cấu trúc và độ phân cực giữa các chất gây cản trở lớn cho công đoạn tách chiết đơn chất. Phân đoạn ME40 tuy đã loại bỏ bớt các hợp chất quá kém phân cực hoặc quá phân cực, nhưng lượng vết tạp chất vẫn còn rất lớn. Các liên kết glycoside bền vững làm tăng độ nhớt và cản trở khả năng kết tinh tự nhiên của hoạt chất. Hiện tượng chồng phổ khi phân tích hóa học cũng xuất hiện thường xuyên do các đồng phân lập thể cùng tồn tại. Việc xác định các cấu tử chính đòi hỏi phải kết hợp nhiều kỹ thuật phân tích sắc ký hiện đại. Kiểm soát dung môi bay hơi và ngăn ngừa phân hủy nhiệt đối với các hoạt chất nhạy cảm là yêu cầu bắt buộc. Đây là thách thức chuyên môn lớn được giải quyết bài bản trong đồ án nghiên cứu tại Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM.

2.1. Trở ngại khi tách chiết hợp chất từ cao chiết thân cây

Bộ phận thân gỗ của thực vật bậc cao luôn chứa hàm lượng lignin và cellulose rất cao. Những đại phân tử này thường liên kết chặt chẽ với các polyphenol và flavonoid nội sinh. Quá trình chiết thô bằng ethanol kéo theo nhiều sắc tố thực vật và chất béo không mong muốn. Các tạp chất này làm bão hòa chất hấp phụ trong cột sắc ký, gây giảm hiệu suất tách. Hơn nữa, một số hoạt chất thứ cấp hiện diện với nồng độ cực thấp trong mô gỗ. Việc cô lập đòi hỏi lượng mẫu nguyên liệu ban đầu rất lớn cùng quy trình xử lý sơ bộ tỉ mỉ. Nếu kỹ thuật chiết tách không phù hợp, các liên kết este hoặc glycoside dễ bị thủy phân ngoài ý muốn.

2.2. Đánh giá tính phân cực và thành phần trong phân đoạn ME40

Phân đoạn ME40 nằm ở dải phân cực trung gian, tập trung chủ yếu các hợp chất phân tử lượng vừa phải. Kiểm tra sơ bộ trên bản mỏng sắc ký cho thấy sự xuất hiện của nhiều vết chất với giá trị Rf san sát nhau. Các hợp chất phenolic và glycoside tại phân đoạn này thường tạo liên kết hydro liên phân tử mạnh. Đặc điểm liên kết hydro làm mẫu khó kết tinh ở điều kiện thường. Đồng thời, dung dịch ME40 dễ bị sẫm màu khi tiếp xúc lâu với oxy không khí và ánh sáng mạnh. Điều này đặt ra yêu cầu bảo quản mẫu ở nhiệt độ thấp và trong môi trường trơ. Việc phân tích định tính chính xác giúp định hình chiến lược sắc ký tiếp theo nhằm thu nhận đơn chất tinh sạch.

III. Phương pháp phân lập hóa học phân đoạn ME40 hiệu quả

Để giải quyết các khó khăn trong tách chiết, đồ án áp dụng quy trình thực nghiệm nghiêm ngặt kết hợp nhiều phương pháp hóa học tân tiến. Mẫu thân cây trà hòa khô được xay mịn và ngâm chiết kiệt với ethanol ở nhiệt độ phòng. Dịch chiết gom lại và cô quay chân không dưới áp suất giảm để thu hồi cao thô. Cao thô tiếp tục được phân đoạn bằng phương pháp chiết lỏng - lỏng với các dung môi tăng dần độ phân cực. Phân đoạn ME40 được đưa lên hệ thống sắc ký cột silica gel pha thường và pha đảo. Quá trình rửa giải sử dụng hệ dung môi gradient với tỷ lệ điều chỉnh chính xác. Mỗi phân đoạn nhỏ hứng ra được kiểm tra độ tinh khiết thông qua sắc ký lớp mỏng (TLC) dưới đèn tử ngoại ở bước sóng 254 nm và 365 nm. Đối với các hợp chất tinh khiết cô lập thành công, cấu trúc hóa học được xác định bằng phương pháp phổ hiện đại. Kỹ thuật phổ cộng hưởng từ hạt nhân 1D và 2D NMR cùng phổ khối lượng phân giải cao HR-MS cung cấp bằng chứng rõ ràng về công thức phân tử và vị trí liên kết. Toàn bộ quy trình diễn ra dưới sự hướng dẫn chuyên môn chặt chẽ tại phòng thí nghiệm Hóa học Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM.

3.1. Kỹ thuật sắc ký cột phân lập hoạt chất tinh khiết

Sắc ký cột đóng vai trò xương sống trong toàn bộ quy trình phân lập hợp chất tự nhiên. Nghiên cứu sử dụng chất nhồi cột là silica gel với kích thước hạt đồng đều nhằm tối ưu diện tích tiếp xúc. Dung môi rửa giải được thiết lập theo tỷ lệ tăng dần độ phân cực từ dichloromethane đến methanol. Tốc độ chảy của dung môi được kiểm soát ổn định nhằm ngăn chặn hiện tượng xáo trộn các dải chất. Các phân đoạn rửa giải liên tục được theo dõi bằng kỹ thuật bản mỏng TLC đối chiếu với thuốc thử hiện màu chuyên biệt như dung dịch vanillin-acid sulfuric. Những phân đoạn có cùng hệ số lưu Rf được gộp chung trước khi kết tinh phân đoạn hoặc nạp lại cột phụ.

3.2. Ứng dụng phổ học hiện đại xác định cấu trúc phân tử

Việc định danh cấu trúc hóa học của các hợp chất tinh khiết dựa hoàn toàn trên các phương pháp quang phổ phân tích hiện đại. Phổ 1H-NMR và 13C-NMR phân tích chi tiết số lượng hạt proton và carbon cùng môi trường hóa học xung quanh chúng. Các kỹ thuật phổ hai chiều như HSQC và HMBC hỗ trợ xác định chính xác tương tác dị nhân qua nhiều liên kết cộng hóa trị. Đồng thời, phổ COSY giúp làm rõ tương tác giữa các proton kề nhau trên cùng một mạch khung phân tử. Dữ liệu phổ khối lượng phân giải cao HR-ESI-MS được đối chiếu để xác định khối lượng phân tử chính xác và công thức nguyên. Sự kết hợp đồng bộ các kỹ thuật quang phổ này đảm bảo việc giải mã cấu trúc phân tử đạt độ tin cậy tuyệt đối.

IV. Kết luận và định hướng ứng dụng hoạt chất trà hòa ME40

Đồ án tốt nghiệp thực hiện thành công mục tiêu khảo sát thành phần hóa học phân đoạn ME40 từ thân cây trà hòa tại Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM vào tháng 08/2025. Kết quả thực nghiệm đã phân lập thành công các hợp chất thứ cấp có độ tinh khiết cao. Việc giải mã thành công cấu trúc phân tử làm phong phú thêm kho tàng hợp chất tự nhiên của hệ thực vật Việt Nam. Phân đoạn ME40 chứa các hoạt chất sở hữu tiềm năng chống oxy hóa mạnh mẽ và ức chế các dòng tế bào bất thường. Những phát hiện này tạo tiền đề vững chắc cho các thử nghiệm sinh học in vitro và in vivo chuyên sâu tiếp theo. Nghiên cứu mở ra triển vọng lớn trong việc ứng dụng hoạt chất thân cây trà hòa vào công nghiệp dược phẩm và thực phẩm bảo vệ sức khỏe. Việc khai thác hợp lý nguồn dược liệu này còn góp phần nâng cao giá trị kinh tế của cây bản địa và bảo tồn nguồn gen quý. Công trình là minh chứng rõ nét cho năng lực nghiên cứu ứng dụng thực tiễn của sinh viên và giảng viên ngành Công nghệ Kỹ thuật Hóa học.

4.1. Đánh giá thành tựu phân lập các hợp chất tự nhiên

Đồ án tốt nghiệp hoàn thành xuất sắc việc xây dựng quy trình phân lập chuẩn hóa cho phân đoạn ME40. Từ nguồn nguyên liệu thô ban đầu, các hợp chất đơn lẻ được tách riêng với độ tinh khiết cao đáp ứng tiêu chuẩn hóa học. Việc vận dụng sáng tạo kỹ thuật sắc ký cột kết hợp theo dõi bản mỏng TLC chứng minh tính hiệu quả vượt bậc. Các dữ liệu phổ cộng hưởng từ hạt nhân và phổ khối lượng đã xác định chính xác bộ khung carbon của từng chất. Những đóng góp học thuật này bổ sung tư liệu chuyên ngành thực vật học quý giá cho chi Camellia tại Việt Nam, đồng thời tạo cơ sở cho các đề tài nghiên cứu chuyên sâu tiếp sau.

4.2. Tiềm năng thương mại hóa và ứng dụng trong y dược học

Kết quả nghiên cứu mở ra hướng thương mại hóa đầy hứa hẹn cho nguồn dược liệu từ thân cây trà hòa. Các hợp chất phân lập thuộc phân đoạn ME40 có khả năng ứng dụng làm nguyên liệu cho ngành công nghiệp bào chế thuốc hiện đại. Nhiều dẫn xuất tự nhiên trong chi Camellia đã được chứng minh có tác dụng bảo vệ tế bào gan, hạ mỡ máu và tăng cường hệ miễn dịch. Việc tiếp tục chuẩn hóa quy trình chiết tách ở quy mô pilot sẽ tạo tiền đề sản xuất các thực phẩm bảo vệ sức khỏe đạt chuẩn. Công trình nghiên cứu tại Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP.HCM khẳng định vai trò cầu nối quan trọng giữa nghiên cứu khoa học cơ bản và ứng dụng thực tiễn vào đời sống.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong lịch sử y học, các hợp chất tự nhiên có nguồn gốc từ thực vật đóng vai trò thiết yếu trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Theo Báo cáo Toàn cầu về Y học Cổ truyền năm 2019 của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), khoảng 80% dân số tại các quốc gia đang phát triển vẫn phụ thuộc vào các bài thuốc từ dược liệu tự nhiên. Ngược lại, việc lạm dụng dược phẩm tổng hợp trong điều trị hiện đại tiềm ẩn nhiều rủi ro về phản ứng có hại của thuốc (ADR); nghiên cứu tổng quan hệ thống của Lazarou và cộng sự (1998) chỉ ra rằng khoảng 6,7% bệnh nhân nhập viện tại Hoa Kỳ hàng năm xuất phát từ các tác dụng không mong muốn của thuốc. Thực tế này thúc đẩy xu hướng nghiên cứu phân lập và ứng dụng các hoạt chất sinh học tự nhiên có hoạt tính trị liệu cao và độc tính thấp.

Việt Nam sở hữu hệ thực vật đa dạng với hơn 80 loài thuộc chi Trà (Camellia, họ Theaceae), trong đó có nhiều loài đặc hữu và quý hiếm. Năm 2024, loài Trà hoa mới với danh pháp khoa học Camellia hoaana H. Yang đã được nhóm tác giả Yang và cộng sự công bố tại Vườn Quốc gia Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước. Dù chi Camellia được ghi nhận rộng rãi về hàm lượng phong phú các hợp chất polyphenol, flavonoid và saponin có hoạt tính chống oxy hóa, kháng khuẩn và bảo vệ tim mạch, loài Camellia hoaana vẫn chưa từng có công trình nghiên cứu nào công bố về thành phần hóa học. Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thu Hương (chuyên ngành Công nghệ Kỹ thuật Hóa Dược, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh) được triển khai nhằm cung cấp các dữ liệu khoa học đầu tiên về hóa thực vật học cho loài này.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của khóa luận được xác lập thành 3 nội dung cụ thể:

1. Điều chế cao phân đoạn Me40-Me10 từ thân cây Trà hoa (Camellia hoaana H. Yang).
2. Phân lập các hợp chất tinh sạch từ phân đoạn Me40-Me10.
3. Xác định cấu trúc hóa học của các hợp chất phân lập được từ phân đoạn Me40-Me10.

Đối tượng nghiên cứu là mẫu thân cây Trà hoa (Camellia hoaana H. Yang, họ Theaceae). Mẫu thực vật được thu hái tại Vườn Quốc gia Bù Gia Mập, tỉnh Bình Phước qua hai đợt (tháng 01/2023 và tháng 01/2024), được định danh bởi nhóm nghiên cứu thực vật thuộc Đại học Đà Lạt và lưu trữ mẫu đối chứng mang ký hiệu CH-2023 tại Khoa Công nghệ Hóa học và Thực phẩm, Trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật TP. Hồ Chí Minh. Phạm vi thời gian thực hiện nghiên cứu kéo dài từ ngày 20/09/2024 đến ngày 30/06/2025.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng trên nền tảng lý thuyết về hóa học các hợp chất thiên nhiên và phân loại thực vật chi Camellia. Về mặt hóa học, chi Camellia nổi bật với các nhóm chất chuyển hóa thứ cấp: saponin triterpenoid pentacyclic (chủ yếu khung oleanane acylate hóa ở hạt), các dẫn xuất catechin (như EGCG, ECG, EGC, EC tập trung ở lá), flavonoid (dẫn xuất glycoside của quercetin, kaempferol, myricetin) và anthocyanin (cyanidin, delphinidin). Cơ sở lý thuyết dược lý trong văn bản tổng thuật các cơ chế sinh học đã được chứng minh của chi này, bao gồm: ức chế enzyme $\alpha$-amylase và $\alpha$-glucosidase hỗ trợ kiểm soát đường huyết; trung hòa gốc tự do trong thử nghiệm DPPH; ức chế lipase tụy làm giảm hấp thu lipid; và ức chế các vi khuẩn kiểm chứng (Staphylococcus aureus, Escherichia coli).

Nghiên cứu sử dụng phương pháp thực nghiệm hóa học phân tích và hóa thực vật, kết hợp chiết xuất, tách chiết sắc ký đa bậc và nhận danh cấu trúc bằng phổ học hiện đại:

• Phương pháp chiết xuất: Sử dụng phương pháp ngấm kiệt ở nhiệt độ phòng với dung môi ethanol 70% từ bột dược liệu thân cây khô.
• Phương pháp sắc ký tách phân đoạn: Sắc ký hấp phụ trên cột nhựa macroporous Diaion HP-20 rửa giải với hệ dung môi nước - methanol có độ phân cực giảm dần để thu nhận phân đoạn thô; tiếp tục phân tách sâu bằng sắc ký cột nhanh (Flash Column Chromatography - FCC) pha đảo silica gel RP-18.
• Phương pháp phân lập và tinh chế: Sắc ký lỏng điều chế hiệu năng cao (Preparative HPLC) trên hệ thống Buchi Pure C-835 để tách các peak mục tiêu; kiểm soát độ tinh khiết phân đoạn bằng sắc ký lỏng hiệu năng cao phân tích (Analytical HPLC) trên hệ thống JASCO LC-4000.
• Phương pháp phổ học xác định cấu trúc: Đo và biện luận dữ liệu phổ cộng hưởng từ hạt nhân bao gồm phổ proton ($^1\text{H-NMR}$) và phổ carbon-13 ($^{13}\text{C-NMR}$); kết hợp phổ khối lượng phân giải cao (LC-MS) và phổ khối lượng phân đoạn mảnh (LC-MS/MS), đối chiếu dữ liệu với các tài liệu tham khảo đã công bố.

Hạng mục	Danh mục vật tư / Thiết bị	Xuất xứ / Thông số kỹ thuật
Dung môi, hóa chất	Acetonitrile, Methanol (HPLC grade)	Độ tinh khiết $\ge 99,9%$, hãng Merck (Đức)
	Methanol, Acetone, Formic acid	Sol-pure (Việt Nam), Sigma (Mỹ), Xilong (Trung Quốc)
	Pha tĩnh sắc ký	Nhựa Diaion HP-20 (Mitsubishi Chemical, Nhật Bản); Silica gel pha đảo C18 (HiMedia, Ấn Độ)
Hệ thống thiết bị	Hệ thống HPLC phân tích	JASCO LC-4000 Series (Nhật Bản)
	Máy HPLC điều chế	Buchi Pure C-835 Prep (Thụy Sĩ)
	Thiết bị bổ trợ	Bể siêu âm gia nhiệt Elmasonic S300H (Đức); Máy cô quay chân không Yamato RE 301A-W (Nhật Bản); Tủ sấy chân không Yamato DP 410 (Nhật Bản)

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan

Chương 1 hệ thống hóa các tư liệu khoa học về đặc điểm thực vật học, tình hình phân bố, thành phần hóa học và tác dụng sinh học của chi Camellia, trọng tâm là loài Camellia hoaana.

Về phân loại học, loài Camellia hoaana H. Yang thuộc giới Plantae, ngành Tracheophyta, lớp Magnoliopsida, bộ Ericales, họ Theaceae, chi Camellia, phân đoạn Corallina. Về mặt hình thái học, đây là loài trà mi hoa trắng, cây thân gỗ nhỏ cao 3–7 m, thớ gỗ màu nâu xám chắc mịn; lá non có màu đỏ gạch phủ lông mịn, dài 9–11 cm, rộng 3,5–5 cm; hoa mọc ở nách lá hoặc ngọn, có 5–6 cánh hoa màu trắng (dài 5–8 mm, rộng 4–5,5 mm), nhị hoa vàng tươi xếp 2–3 vòng; quả nang hình cầu rộng 2,6–3,5 cm, tách làm 3 ô chứa hạt có lông tơ màu nâu. Chương này cũng thống kê vùng phân bố của các loài trà bản địa Việt Nam, như C. bugiamapensis (Bù Gia Mập), C. chrysantha, C. tamdaoensis, C. petelotii (Tam Đảo), C. duyana, C. capitata (Lâm Đồng).

Về hóa học và dược lý, tác giả phân loại chi tiết hơn 70 saponin triterpenoid (như theasaponin, assamsaponin, teaseedsaponin), catechin (EGCG, ECG, EC), dẫn xuất flavonoid và anthocyanin trong chi Camellia. Tác dụng sinh học của các hợp chất này được tổng thuật qua các báo cáo thực nghiệm: giảm đường huyết thông qua kích thích tiết insulin từ tế bào beta đảo tụy và tăng độ nhạy insulin; khả năng dập tắt gốc tự do của EGCG mạnh hơn vitamin C trong phép thử DPPH; ức chế lipase tụy hỗ trợ kiểm soát béo phì; ức chế sự di căn và kích hoạt apoptosis tế bào ung thư; cùng khả năng kháng khuẩn đối với E. coli ($\text{MIC} = 1\text{ mg/mL}$) và S. aureus ($\text{MIC} = 0,5\text{ mg/mL}$) của saponin hạt trà.

Chương 2: Phương pháp nghiên cứu và thực nghiệm

Chương 2 mô tả chi tiết quy trình xử lý 8,0 kg bột khô thân cây Camellia hoaana (kích thước rây 0,5–1 mm, độ ẩm dưới 10%). Toàn bộ quá trình tách chiết và phân lập được thực hiện tuần tự qua các giai đoạn:

1. Điều chế cao tổng: Bột thân cây được chiết ngấm kiệt với dung môi ethanol 70% ở nhiệt độ phòng. Dịch chiết sau đó được thu hồi dung môi bằng máy cô quay chân không ở nhiệt độ thấp để tạo dịch cao tổng ethanol.
2. Điều chế cao phân đoạn lần 1: Dịch cao tổng được đưa lên cột sắc ký nhựa Diaion HP-20, rửa giải phân đoạn bằng nước cất và dung môi methanol theo chiều tăng dần nồng độ methanol trong nước, thu được 6 phân đoạn: $\text{H}_2\text{O}$, Me20, Me40, Me60, Me80 và MeOH 100%. Sắc ký lỏng HPLC phân tích cho thấy phân đoạn Me40 chứa hàm lượng hợp chất thứ cấp phân cực trung bình phong phú nhất.
3. Điều chế cao phân đoạn lần 2: Phân đoạn Me40 tiếp tục được phân tách qua sắc ký cột nhanh pha đảo RP-18, rửa giải với hệ dung môi giảm dần độ phân cực thu được các phân đoạn thứ cấp gồm: $\text{H}_2\text{O}$, Me10, Me30, Me50 và Me70.
4. Phân lập và tinh chế: Phân đoạn Me40-Me10 được đưa vào hệ thống HPLC điều chế Buchi Pure C-835 Prep để thu gom các phân đoạn chứa các mũi pic đơn lẻ. Sản phẩm sau đó được tái kiểm tra độ tinh khiết trên hệ thống HPLC phân tích JASCO LC-4000 series trước khi làm khô chân không để phân tích cấu trúc.

Chương 3: Kết quả và bàn luận

Chương 3 trình bày các số liệu thực nghiệm về kết quả phân lập từ phân đoạn Me40-Me10 và biện luận cấu trúc hóa học của 2 hợp chất tinh sạch thu nhận được ký hiệu là (1) và (2).

Hợp chất (1) thu được dưới dạng chất rắn màu vàng. Trên phổ cộng hưởng từ proton ($^1\text{H-NMR}$), xuất hiện tín hiệu của 5 proton thơm, đặc trưng cho khung flavone: hai mũi đôi tương tác meta ở vùng trường thấp tương ứng với proton vị trí C-6 và C-8 trên vòng A; ba tín hiệu proton trên vòng B tương ứng với hệ ghép spin ABX đặc trưng của vòng thơm thế 1,3,4 (vị trí H-2', H-5', H-6'); một tín hiệu mũi đơn đặc trưng cho proton olefin tại vị trí C-3 của vòng C flavone. Phổ carbon-13 ($^{13}\text{C-NMR}$) thể hiện đầy đủ các tín hiệu carbon của khung flavonoid, nổi bật với carbon carbonyl nhóm ketone liên hợp tại C-4 và các carbon thơm gắn nhóm hydroxyl phenolic (-OH) ở C-5, C-7, C-3' và C-4'. Kết hợp dữ liệu phổ phân cắt mảnh LC-MS và LC-MS/MS, cấu trúc của hợp chất (1) được xác định chính xác là luteolin (3',4',5,7-tetrahydroxyflavone).

Hợp chất (2) phân lập được dưới dạng chất rắn màu trắng ngà. Phổ $^1\text{H-NMR}$ ghi nhận một tín hiệu mũi đơn tích phân ứng với 2 proton thơm, chứng minh cấu trúc đối xứng phân tử của vòng benzen thế 1,3,4,5 (vị trí H-2 và H-6 mang tính tương đương hóa học); cùng một tín hiệu mũi đơn sắc nét tích phân 3 proton ở vùng trường chuyển dịch hóa học khoảng 3,8 ppm tương ứng với nhóm ester metoxy ($-\text{COOCH}_3$). Phổ $^{13}\text{C-NMR}$ ghi nhận tín hiệu carbon carbonyl của nhóm ester, carbon metoxy, cùng các carbon nhân thơm gắn oxy tại C-3, C-4, C-5 và carbon thơm C-2, C-6. Kết hợp phổ khối lượng MS, hợp chất (2) được kết luận là methyl gallate (methyl 3,4,5-trihydroxybenzoate). Kết quả này hoàn toàn phù hợp với dữ liệu đối chiếu từ các công bố quốc tế về hóa thực vật học chi Camellia.

Kết quả và đóng góp

Nghiên cứu đạt được các kết quả cụ thể về mặt thực nghiệm:

• Xây dựng thành công quy trình chiết xuất và phân đoạn thô từ 8,0 kg bột khô thân cây Camellia hoaana bằng kỹ thuật sắc ký cột nhựa Diaion HP-20 và cột nhanh pha đảo RP-18.
• Sử dụng phương pháp HPLC điều chế để tinh chế thành công 2 hợp chất đạt độ tinh sạch cao từ phân đoạn Me40-Me10.
• Nhận danh cấu trúc hoàn chỉnh của 2 hợp chất tự nhiên dựa trên hệ số liệu phổ NMR ($^1\text{H}$ và $^{13}\text{C}$) và khối phổ MS, LC-MS/MS:

Ký hiệu	Tên hợp chất	Phân loại hóa học	Công thức phân tử	Phương pháp xác định
Hợp chất (1)	Luteolin	Flavonoid (Flavone)	$\text{C}{15}\text{H}{10}\text{O}_{6}$	$^1\text{H-NMR}$, $^{13}\text{C-NMR}$, LC-MS, LC-MS/MS
Hợp chất (2)	Methyl gallate	Dẫn xuất acid phenolic (Ester phenolic)	$\text{C}{8}\text{H}{8}\text{O}_{5}$	$^1\text{H-NMR}$, $^{13}\text{C-NMR}$, LC-MS, LC-MS/MS

Đóng góp khoa học mới của đề tài nằm ở chỗ đây là công trình nghiên cứu thực nghiệm đầu tiên trên thế giới khảo sát thành phần hóa học của loài mới Camellia hoaana H. Yang (được định danh năm 2024). Việc phân lập thành công luteolin và methyl gallate từ phân đoạn Me40-Me10 đã xác nhận sự tồn tại của các nhóm hợp chất polyphenol và flavonoid có hoạt tính sinh học trong thân cây của loài này, đóng góp dữ liệu hóa thực vật nền tảng làm tiền đề khoa học cho các định hướng khai thác dược liệu và đánh giá hoạt tính dược lý tiếp theo.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn một số điểm hạn chế do giới hạn về mặt thời gian và nguồn lực thực hiện:

• Nghiên cứu mới chỉ tập trung phân lập thành phần hóa học trên một phân đoạn hẹp (Me40-Me10) từ bộ phận thân cây; các phân đoạn khác từ cột RP-18 (Me40-Me30, Me40-Me50) và các phân đoạn rửa giải Diaion HP-20 khác (Me60, Me80) vẫn chưa được khai thác.
• Sắc ký đồ HPLC phân tích cho thấy còn nhiều pic chất thứ cấp rõ ràng nhưng chưa được tách chiết và nhận danh.
• Đề tài chỉ dừng lại ở bước phân lập và xác định cấu trúc hóa học, chưa tiến hành thử nghiệm đánh giá hoạt tính sinh học trực tiếp (in vitro hoặc in vivo) trên các chất đã phân lập.
• Biện luận cấu trúc chủ yếu dựa trên phổ 1D-NMR ($^1\text{H}$, $^{13}\text{C}$) và MS; chưa triển khai hệ phổ cộng hưởng từ hạt nhân 2 chiều (2D-NMR như HSQC, HMBC) để khẳng định các tương tác không gian phức tạp.

Hướng nghiên cứu tiếp theo được đề xuất:

• Tiếp tục phân lập và định danh các hợp chất từ các phân đoạn sắc ký còn lại của thân cây Camellia hoaana.
• Mở rộng khảo sát thành phần hóa học trên các bộ phận khác của cây như lá và hoa.
• Triển khai thử nghiệm sàng lọc hoạt tính sinh học (chống oxy hóa, kháng viêm, kháng khuẩn và ức chế enzyme) đối với các phân đoạn cao và các hợp chất tinh khiết đã phân lập.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo thực nghiệm hữu ích cho sinh viên, học viên cao học và cán bộ nghiên cứu thuộc các chuyên ngành Công nghệ Kỹ thuật Hóa học, Kỹ thuật Hóa Dược, Dược liệu học và Hóa học các hợp chất thiên nhiên:

• Cung cấp quy trình chiết xuất ngấm kiệt kết hợp hệ sắc ký phân đoạn kế tiếp (nhựa macroporous Diaion HP-20 và silica gel pha đảo RP-18) áp dụng hiệu quả cho mẫu thực vật thân gỗ có cấu trúc nền phức tạp.
• Cung cấp hướng dẫn quy trình vận hành HPLC phân tích và HPLC điều chế trong việc tối ưu hóa pha động để tinh chế các polyphenol thực vật.
• Là tài liệu mẫu về phương pháp đọc, giải phổ và đối chiếu số liệu phổ $^1\text{H-NMR}$, $^{13}\text{C-NMR}$ và LC-MS/MS cho nhóm chất flavonoid và dẫn xuất acid gallic.

Câu hỏi thường gặp

1. Vì sao tác giả lựa chọn phân đoạn Me40 để tiếp tục phân tách sâu trên cột sắc ký pha đảo RP-18?
Dịch cao tổng ethanol khi chạy qua cột nhựa hấp phụ Diaion HP-20 được phân tách thành 6 phân đoạn theo gradient dung môi ($\text{H}_2\text{O}$, Me20, Me40, Me60, Me80, MeOH). Khi khảo sát sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) phân tích, phân đoạn rửa giải bằng methanol 40% (Me40) thể hiện số lượng pic nhiều và cường độ pic sắc ký cao nhất, cho thấy hàm lượng các hợp chất thứ cấp phân cực trung bình tập trung cao, phù hợp cho việc phân lập hợp chất mục tiêu.

2. Căn cứ nào để tác giả lựa chọn phân lập 2 pic mục tiêu trên hệ thống HPLC điều chế?
Việc lựa chọn phân lập 2 pic trong phân đoạn Me40-Me10 dựa trên tiêu chí: pic có độ hấp thu quang học UV-Vis cao và rõ nét, thời gian lưu tách biệt tốt so với các chất phụ cận trên sắc ký đồ HPLC phân tích, và khả năng thu gom phân đoạn điều chế đạt độ phân giải cũng như độ tinh khiết cao khi triển khai trên cột Prep-HPLC Buchi C-835.

3. Dựa trên đặc điểm cấu trúc phân tử, thứ tự rửa giải ra khỏi cột sắc ký pha đảo RP-18 của hai chất được giải thích như thế nào?
Methyl gallate ($\text{C}_8\text{H}8\text{O}5$) có khối lượng phân tử nhỏ hơn và số lượng vòng thơm ít hơn, tính phân cực tổng thể cao hơn do tỷ lệ nhóm ưa nước trên khung phân tử lớn. Do đó, trên hệ sắc ký pha đảo RP-18 (pha tĩnh không phân cực), methyl gallate tương tác yếu hơn với pha tĩnh và được rửa giải ra trước so với luteolin ($\text{C}{15}\text{H}{10}\text{O}_6$) – một hợp chất flavone có 3 vòng thơm với tính kỵ nước lớn hơn.

4. Dữ liệu phổ nào đóng vai trò then chốt trong việc xác nhận cấu trúc của luteolin và methyl gallate?
Cấu trúc luteolin được khẳng định nhờ hệ tín hiệu proton nhân thơm gồm hệ ghép spin ABX trên vòng B (vị trí H-2', H-5', H-6'), hai mũi đôi ghép meta trên vòng A (vị trí H-6, H-8), mũi đơn olefin tại H-3 trên phổ $^1\text{H-NMR}$ kết hợp với tín hiệu carbonyl C-4 trên phổ $^{13}\text{C-NMR}$. Cấu trúc methyl gallate được xác nhận qua tín hiệu đối xứng của 2 proton thơm H-2/H-6 và mũi đơn của 3 proton nhóm ester $-\text{COOCH}_3$ trên phổ proton, kết hợp với các mũi carbon tương ứng trên $^{13}\text{C-NMR}$ và khối phổ phân giải khối lượng ion phân tử.

5. Khóa luận nhận được đánh giá học thuật như thế nào từ hội đồng chuyên môn?
Khóa luận được người hướng dẫn (TS. Nguyễn Linh Nhâm) chấm 82/100 điểm, người phản biện (PGS. Võ Thị Ngà) chấm 89/100 điểm. Tại hội đồng bảo vệ, điểm trung bình đạt 84/100 điểm (Chủ tịch hội đồng: 89, Thư ký: 82, Ủy viên: 80). Điểm tổng hợp kết luận của khóa luận tốt nghiệp đạt 85/100 điểm (xếp loại Giỏi). Tác giả đã hoàn thiện bản giải trình chỉnh sửa chi tiết các lỗi biên tập, quy cách in nghiêng tên khoa học, vẽ lại liên kết đường và chuẩn hóa bảng số liệu theo yêu cầu của hội đồng.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Nguyễn Thu Hương đã thực hiện thành công việc khảo sát hóa thực vật đầu tiên trên loài thực vật mới phát hiện Camellia hoaana H. Yang thu hái tại Vườn Quốc gia Bù Gia Mập. Thông qua quy trình chiết ngấm kiệt kết hợp sắc ký Diaion HP-20, RP-18 và HPLC điều chế, công trình đã phân lập tinh khiết và xác định cấu trúc hóa học của hai hoạt chất tự nhiên là luteolin và methyl gallate. Kết quả nghiên cứu đạt điểm số kết luận 85/100, cung cấp hệ số liệu phổ nghiệm và thực nghiệm có độ tin cậy cao, đóng góp nền tảng khoa học vững chắc cho các nghiên cứu chuyên sâu về hoạt tính dược lý của chi Camellia tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I, TÔNG QUAN. 222222 222 222222211212112120111112202222222212 3 121: Tông Quán VE hE Coane bet ccicsacssssssccscscescticestscesunraisaclstasoe ccs 3 1. Tổng quan về loài Camellia HOGAN.ssvsssvsssesssssssssssssesssessssssssstsussssssasosessssessessessssesee + (2:1; H0N:(06Ï:RNOG:NÑDÊ:::;¿c:cai5552012105 GSSSGGGG010IGHGQWGGGSSGGWtlksGlcbg 4 1. Mô tả thực vật của loài Camellia Ït0(1414.

se 5< se+Sez£Ec£S++2csscs2 5 1. Tổng quan nghiên cứu về thành phần hoá học của chỉ Camellia. Các hợp chất saponin 1. Các hợp chất cateehin k3, CAI NgD GAAHJT]ÀÌGNGẪÃ Gasansaiiagsaoieiobiadiaadilioaglcltlcesssssususe 15 1.4, Che hep chat LL LL 5-5 265x353 EEESE SEES E1 E1 1x xckrsevrerrcscee 18 1.

Tổng quan về hoạt tính sinh hoc ctia chi Camel lia. Hoạt tính chong ddi tho ding. Hoạt tính chống oxy hoá 1. Hoạt tính chống ung thư 1.

Hoạt tính chống béo phì. Hoạt tính kháng viêm, kháng khuẩn. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ THỰC NGHIỆM. Nguyên liệu, hoá chất và thiết bị.

37 #4 1iầi HH CÀẪT:gutgc005G0000G3ã00800 1xx ce wet DFE FIDEE BD sscesesassszessssisassisesssonescussnasressestiacceatstaaiasastescceesree ccsseel 28 2. Phương pháp nghiên cứu .-- 5c 2221 5121122110011 11111111111xecrse, 28 ÑÌ3 †- BNưỮNG DÁN TẮb XỸ L;soseuonitiieiiiodddtiiiiysasoxdGicicsodtleccssdvace 30 2. Phương pltá? pH,. Phương pháp xử lý và phân tích số liệu 33: Thự ng NÌỆ Na eeeeeoiibiesiaoegtdokugsodiastaa000ai56010441ã3602110163.

Dibuichd cao HÃNG ccG5050SS00 0038 0088120000xrreeerreesee 32 2. Điều chế cao phâm đoqh. Phân lập hoạt chất từ phân đoạn Me40)—ÌMe Ï0. Khảo sát phân đoạn Me40-Me10 bằng máy HPLC phân tích.

Phân lập phân đoạn Me40-Me10 bằng máy HPLC điêu chế. KÉT QUẢ VÀ BÀN LUẬN. Kết quả phân lập các hợp chất phân đoạn Me40—Mel0. Kiểm tra độ tỉnh khiết và tỉnh chế bd sung các phân đoạn (l), (2).

Kết quả cầu trúc của các chất PUG HD ossieaeruidciiicgzatdiiiidcagiiailiaostsslosäeses 4I 3. Hợp chất Me40—IMe0—1 (1) .: Op CHE MEMO MOND S2 (8) sissscssccccssesstcsicssvisesssscutbicccocsetiittcgctstcessts 45 KẾT LUẬN KIÊN NGHỊ TÀI LIỆU THAM KHẢO.2222S S2 22222222299992191911222022122222221222222222212221213112225ee 51 PHU LUC 1: Kết qua phé 'H-NMR,"C-NMR, LC-MS va LC-MS/MS cia hop chat. —Ặ—ẶẶăẰẶẶằẽẶằẶằẶẰằằẽ 57 PHU LUC 2: Két qua phé 'H-NMR,"C-NMR, LC-MS va LC-MS/MS cia hop chat. 62 Mc80MEI0-<2 ( sasaesuieniiniAdiaigiiindatgtiddiitLdS0033,21016086,0,A3d04.2 62 DANH MỤC BẢNG Bảng 1.1 Phân bô một số loại trả ở Việt Nam.2 Đơn vị phân loại Ca:mnellid Ïi0đ014.3 Một số hợp chat saponin triterpenoid được phân lập từ chỉ Camellia.4 Một số hợp chất flavonoid được phân lập từ chỉ Cazellia.5 Một số hợp chất anthocyanin được phân lập từ chỉ Cameilia.6 Các nghiên cứu chứng minh tiềm năng chống ung thư của chỉ Camellia.1 Các hoá chất sử dụng trong quả trình nghiÊNn:GÑU:.,:24c6coccvx22621626200166146666641234c6c s6 27 Kqbi 2:2: Thiết BỊ li HÙNG ba sa ngang nQ061211ani826680508142400800000,0810013gi3808010s14008/00.3 Chương trình pha động HPLLC phân tích .4 Chương trình pha động HPLC điều chế (lần I).22--2csec5255zccccsssee 36 Bang 3.

Khôi lượng các phân đoạn phân lập được từ phân đoạn Me40—Me10. Chương trình pha động HPLC phân tích .3 Chương trình pha động HPLC điều chế (lẫn 2).4 Khối lượng và độ tỉnh khiết các phân đoạn.7 So sánh dữ liệu phố 'H— va "C-NMR ctia hop chất (1) vả luteolin.8 So sánh dữ liệu phô 'H- và '*C_NMR của hợp chất (2) và methyl gallate. 4? VỊ DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 1L1.Câÿý Tía hòa (Camelia ROGAN) sssiacsssccsscaccesssssssscisescwsstvuccissasissaccssinassevsatvesisusiisisisoes 4 Hình 1.2 Hình thái của lá loài Camellia hoaana.---ccs+-552ccsscc2cSccreccvvserrvrvessee 5 Hình 1.3 Hình thai của hoa và cánh hoa loài Camellia hoaana .----scczcc5s+©55sc- 6 Hình 1.4 Hình thái của quả và hạt loải Camellia hoaana.5 Các gốc đường có trong saponin triterpenoid từ chỉ Camellia.6 Các gốc đường có trong saponin triterpenoid tir chi Camellia (tt) .7 Một số acid hữu cơ có trong saponin triterpenoid từ chỉ Camellia. 12 HISN/2:1 Sở đỗ NGHIÊN GỖ caucseiinbinhudhadlidsat1iA888.006000016G5516652ïgd06588080L2GiG 088 30 Hình 2.2 Sơ đồ điều chế dịch cao tổng thần CRY Co ROGGNG sisicsssicssescoscaniscensesvsaccacetaasiececaaiuides 32 Hinh 2.3 Quy trinh điều chế cao phân đoạn lan 1 (phân đoạn Me40).4 Quy trình điều chế cao phân đoạn lần 2 (phân đoạn Me40-Me10).5 Kết quá khảo sát phân đoạn Me40-Me10 bằng máy HPLC.

Kết quả sắc ký đỗ [IPLLC điều chế.ccs2cccccereccrecererertrroriiorirrreee 38 Hình 3. Ký hiệu các phân đoạn được phân lập từ phân đoạn Me40—Mel0.4 Sự phân cắt mảnh cấu trúc phân tử của hợp chất (1).-----ccccczc-ccccs 44 Hình 3.5 Công thức hoá học hợp chất (1) và luteolin.6 Sự phân cắt mảnh cấu trúc phân ctia tir hop chat (2).7 Công thức hoá học hợp chất (2) và methyl gallate.- 2c ssctvxvcvxvve 47 VH DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIỆT TAT Kí hiệu Tiếng Anh Tiếng Việt Tên loài, tên bộ phận Cc. Camellia Phương pháp sắc ký HPLC High Performance Liquid Sac ky long hiéu nang cao Chromatography FCC Flash Column Chromatography Sắc ký lớp cột nhanh Phương pháp phổ ®C-NMR Carbon—13 Nuclear Magnetic Phố cộng hưởng từ hạt nhân Resonance Spectroscopy carbon—13 d doublet Mũi đôi dd doublet of doublet Mũi đôi đôi ‘H-NMR Proton Nuclear Magnetic Phô cộng hưởng từ hạt nhân Resonance Spectroscopy proton-l MS Mass Spectrometry Phô khối lượng m multiplet Mũi đa NMR Nuclear Magnetic Resonance Phổ cộng hưởng từ hạt nhân Các ký liệu khác CAS Chemical Abstracts Service ICso Inhibitory Concentration 50% Nồng độ ức chế 50 % VQG Vườn Quốc Gia tính thông nhất và chính xác. Ghi chú: Tên các hợp chất hóa học được viết theo nguyên bản Tiếng Anh đề đảm bảo Vill MỞ ĐÀU ĐẶT VÁN ĐÈ Trà (ch) từ cây Camellia sinensis là loại thức uống phổ biến thứ hai trên thế giới chi sau nước, các hợp chất tự nhiên có trong trả luôn được đánh giá cao về hoạt tính sinh học có lợi đối với sức khoẻ.

Trong lịch sử phát triển của y học, thực vật đã đóng vai trò thiết yếu như nguồn được liệu tự nhiên quan trọng. Theo báo cáo Toàn cầu về Y học Cổ truyền 2019 của WHO, khoảng 80% dân số tại các quốc gia đang phát triển hiện vẫn sử dụng các bài thuốc có nguồn gốc thực vật trong chăm sóc sức khỏe [1]. Tuy nhiên trong bối cảnh y học hiện đại, việc lạm dụng các thuốc tông hợp đã bộc lộ nhiều hạn ché, đặc biệt là các tác dụng phụ không mong muốn. Theo phân tích tổng hợp của Lazarou và cộng sự (1998) chỉ ra rằng khoảng 6,7% bệnh nhân nhập viện tại Mỹ hàng năm là do tác dụng phụ của thuốc, mặc dù công bố từ 1998, nghiên cứu này được coi là kinh điển và vẫn được WHO nhắc đến trong các khuyến cáo quản lý rủi ro thuốc [2].

Trước thực trạng này, việc phát triển nghiên cứu các hợp chat tự nhiên có nguồn tóc thực vật ứng dụng trong điều trị ngày càng được quan tâm. Việt Nam được xếp vào nhóm các quốc gia có đa dạng sinh học cao nhất thế giới, với hệ thực vật phong phú nhờ điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa và địa hình đa dạng. Chỉ Camellia (họ Theaceae) là nhóm thực vật quan trọng, Việt Nam ghi nhận hơn 80 loài trong đó có nhiêu loài quý hiếm như Camellia sinensis var. Camellia hoaana-một loài mới thuộc chỉ Camellía vừa được phát hiện tại Vườn Quốc gia Bù Gia Mập trong những năm gần đây.

Chi Camellia 1a nguồn giau hoạt chất sinh học với các hoạt tính chống oxy hóa, kháng khuẩn và bảo vệ tim mạch. Trên cơ sở do, Camellia hoaana có thê đóng góp giá trị trong lĩnh vực dược pham và chăm sóc sức khỏe. Xuất phát từ nhu cầu thực tiễn, đề tài này tập trung vảo * Kháo sát thành phần hoá học phân đoạn Me40 từ cao chiét ethanol cia than cay Tra hoa (Camellia hoaana H. Mục tiêu nhdm lam sảng tỏ thành phần hóa học đặc trưng của loài C.

#oaana, tạo cơ sở khoa học cho các nghiên cứu tiếp theo vẻ hoạt tính sinh học của các hợp chất phân lập được. ĐÓI TƯỢNG NGHIÊN CỨU o Thân cây trà hoa (Camellia hoaana), được thu hái tại Vườn Quốc gia Bù Gia Map, tinh Binh Phước, Việt Nam. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU ©_ Điều chế cao phân đoạn Me40-Mel10 từ thân cây Trà hòa-Camellia hoaana. o Phan lap cac hop chat tinh sach tir phân đoạn Me40-Me10.

o_ Xác định cấu trúc của các hợp chất được phân lập được từ phân đoạn Me40-Mel10. Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ Ý NGHĨA THỰC TIỀN Ý nghĩa khoa học o Cung cap théng tin về thành phần hóa học của cây Trà hòa-Camellia hoaana. ©__ Nghiên cứu chuyên sâu về các hợp chất được phân lập để ứng dụng vào các lĩnh vực liên quan. Ý nghĩa thực tiễn o_ Các hợp chất này có thê được sử dụng trong các lĩnh vực trong ngành được phẩm, chăm sóc sức khoẻ.

oœ_ Nghiên cứu chuyên sâu hơn về tính chất và ứng dụng của các hợp chất. Tong quan vé chi Camellia Chỉ Camellia thuộc họ Theaceae (bộ Ericales) là một trong những chỉ thực vật có hoa quan trọng nhất ở châu Á, đặc trưng bởi các loài cây bụi hoặc cây gỗ nhỏ, lá đơn, mọc so le, mép có răng cưa, hoa đơn hoặc mọc thành từng chùm, quả nang và hạt chứa dầu [3]. Chỉ Camellia lần đầu tiên được mô tả bởi Carl Linnaeus vào năm 1753, hiện nay đã có từ 200 đến hơn 300 loài được cộng nhận, phân bố chủ yếu ở Đông Á và Đông Nam Ả, với hai trung tâm đa dạng chính tại Nam Trung Quốc (đặc biệt là Vân Nam) và miền Bắc Việt Nam [4]. Nhiều loài trong chỉ Camellia có giá trị kinh tế và dược liệu quan trọng.

Chẳng hạn, la C. assamica là nguyên liệu chính để sản xuất trà, thức uống phổ biến và mang lại nhiều giá trị về chăm sóc sức khoẻ, dầu hạt trà C. oleifera cung cap nguén dau ăn chất lượng cao, nó cũng được sử dụng theo truyền thống như một loại thuốc chữa đau dạ dày và bỏng ở Trung quốc cùng với nhiều hoạt tinh sinh học tiềm năng khác, €. reticulata được trồng rộng rãi trên khắp thế giới làm cây cảnh vì hoa to và rực rỡ, mang lại giá trị kinh tế và thẩm mỹ cao [5-7].

Về mặt khoa hoc, chi Camellia thu hat nhiều nghiên cứu. Các nhà khoa học đã phân lập được nhiều hợp chất thứ cấp (polyphenol, saponin, flavonoid) có hoạt tính chống oxy hóa, kháng viêm, kháng khuẩn [8]. Ba hướng nghiên cứu chính hiện nay đối với chi nay gồm: (¡) làm rõ phân loại bang dữ liệu phân tử, (ii) khai thác hoạt chất sinh hoc va (iii) bảo tồn các loài quý hiếm đang bị đe dọa do mắt môi trường sông và khai thác quá mức [9-12].1 Phân bỗ một số loại trà ở Việt Nam "Tên khoa học Vung phan bo TLTR C. bugiamapensis Orel, Curry, Luu & Q.D VQG Bù giá Mạp {13] C.

capitata Orel, Curry & Luu Lam Déng, VQG Cat Tiên [13] C. duyana Orel, Curry & Luu Lam Dong, Da Lat (13] C. Da Lat, Dong Nai [13] C. chrysantha VQG Tam Đảo {14] C.

tamdaoensis VQG Tam Dao [15] C. petelotii VQG Tam Dao [15] C. flosculora VQG Núi Bà [16] C.) Phamhoang Lam Đồng [13, 16] C. ligustrina Orel, Curry & Luu Lâm Đông, Ninh Thuận [13, 16] 1.

Tong quan vé loai Camellia hoaana 1. Phân loại khoa học Vườn Quốc gia Bù Gia Mập tỉnh Bình Phước được biết đến là nơi phân bố của nhiều loài trà quý hiếm, trong đó nỗi bật là Trà hoa vàng (Camellia bugiamapensis) và Trà hoa đỏ (Camellia campanulate). Camellia hoaana được định danh vào năm 2024 bởi Yang và cộng sự, đây là loài mới ane chi Camellia tai khu vuc nay [17].*x 4 : ae Tee eed BAe NE?