Chương 1 TONG QUAN TAI LIEU 1.1 Tinh hình sản xuất xoài trên thế giới và Việt Nam 1.1 Tình hình sản xuất xoài trên thế giới Xoài (Mangifera indica L.) là loại cây ăn quả quan trọng nhất ở châu A và có tiềm lực thương mại rất lớn. Ở xứ sở nhiệt đới, xoài được xem là vua của các loại quả (Tharanathan, 2006). Theo tô chức nông lương thế giới FAO (2020), diện tích trồng xoài khoảng 5,7 triệu ha. Trong đó, Ấn Độ là nước có điện tích lớn nhất với khoảng 2,578 triệu ha (chiếm tỉ lệ 45%) đạt sản lượng khoảng 24,74 triệu tan, kế đến là Indonesia với 276.000 ha (chiếm tỉ lệ 11%) đạt sản lượng khoảng 3,6 triệu tấn và Pakistan là 214.000 ha (chiếm tỉ lệ 8%) với sản lượng khoảng 2,3 triệu tấn.
1 Diện tích (nghìn ha) và sản lượng (nghìn tan) xoài của các nước trên thế giới năm 2020 Quốc gia Diện tích (nghìn ha) Sản lượng (nghìn tan) An Độ 2.344 Mexico 213 2373 Thai Lan 211 1.657 Philippines 195 669 Trung Quốc 190 2.539 Bờ Biển Ngà 169 259 Nigeria 132 1.395 Bangladesh 122 175 Viét Nam 106 1.2 Tình hình sản xuất xoài tại Việt Nam Theo số liệu của Tổng Cục Thống kê năm 2020, ĐBSCL có diện tích trồng xoài lớn nhất khoảng 48.000 ha với sản lượng 567.732 tan, đạt năng suất 13 tan/ha. Vùng Đông Nam Bộ có diện tích trồng xoải đứng thứ 2 cả nước với diện tích là 21.206,2 ha, sản lượng 166.141,1 tan, dat năng suất 8,9 tan/ha. Đồng bằng sông Hong với diện tích trồng khá nhỏ 1.982,6 ha nhưng đạt năng suất cao 9,6 tan/ha. Ở khu vực ĐBSCL xoài được trồng nhiều nhất ở tỉnh Đồng Tháp có diện tích trong là 12.171,0 ha với sản lượng 124.000,0 tan, đạt năng suất 10,1 tan/ha, kế đến là An Giang có diện tích trồng là 12.146,0 ha, với sản lượng 178.262,0 tan, đạt năng suất 14,6 tan/ha (Bang 1.
2 Diện tích, năng suất và sản lượng xoài ở Đồng bang sông Cửu Long năm 2020 Tỉnh Diện tích (ha) Năng suất (tan/ha) Sản lượng (tan) Đông Tháp 12.2 Điều kiện tự nhiên của tỉnh An Giang Vị trí địa lý An Giang là một tỉnh thuộc vùng đồng bằng sông Cửu Long có điện tích tự nhiên là 3.536,8 km”, một phần nằm trong tứ giác Long Xuyên. Tỉnh có phía tây bắc giáp Campuchia (104 km), phía tây nam giáp tỉnh Kiên Giang (69,789 km), phía nam giáp thành phố Can Thơ (44,734 km), phía đông giáp tỉnh Đồng Tháp (107,628 km). An 5 Giang năm trong vĩ độ địa ly của khoảng 10 - 11° vĩ bac, tức là năm gan với xích đạo, nên các quá trình diễn biến của nhiệt độ cũng như lượng mưa đều giống với khí hậu xích đạo (Công thông tin điện tử tỉnh An Giang, 2020). Tổng diện tích tự nhiên toàn tỉnh là 3.536,76 km?, một phần diện tích của tỉnh An Giang nằm trong vùng tứ giác Long Xuyên.
An Giang có 11 đơn vị hành chính trực thuộc gồm: 2 thành phố (Long Xuyên, Châu Đốc); 1 thị xã (Tân Châu) và 8 huyện (An Phú, Tịnh Biên, Tri Tôn, Châu Phú, Châu Thành, Thoại Sơn, Chợ Mới, Phú Tân). Thành phố Long Xuyên là trung tâm chính trị kinh tế văn hóa của tỉnh (Cổng thông tin điện tử tỉnh An Giang, 2020). Địa hình An Giang là một trong hai tỉnh của Đồng bằng sông Cửu Long có địa hình vừa đồng bằng, vừa đồi núi. Địa hình đôi núi có diện tích là 33 ha, chiếm gần 10% diện tích tự nhiên của tỉnh, phân bố tập trung chủ yếu ở hai huyện Tri Tôn và Tịnh Biên.
Địa hình đồng bằng là toàn bộ phần đất còn lại với diện tích khoảng 305 nghìn ha, chiếm gần 90% diện tích của tỉnh (Công thông tin điện tử tỉnh An Giang, 2020). Sông ngòi An Giang có nhiều sông, kênh rạch ao hồ nối ngọn kết nguồn, rải đều trên những cánh đồng rộng lớn, chiếm 3/4 diện tích toàn tỉnh. Ngoài các sông lớn, An Giang còn có một hệ thống rạch tự nhiên rải rác khắp địa bàn của tỉnh, với độ dài từ vài km đến 30km, độ rộng từ vài m đến 100m và độ uốn khúc quanh co khá lớn. Tài nguyên dat An Giang có 37 loại đất khác nhau, hình thành 6 nhóm đất chính, trong đó chủ yếu là nhóm đất phù sa (trên 151.
Phần lớn đất đai đều màu mỡ vì 72% diện tích là đất phù sa hoặc có phù sa, địa hình bằng phẳng, thích nghi đối với nhiều loại cây trồng (Công thông tin điện tử tỉnh An Giang, 2020). Khí hậu An Giang nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, trong năm có 2 mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11, mùa khô từ thang 12 đến tháng 4 năm sau (Cổng thông tin điện tử tinh An Giang, 2020). Nhiệt độ trung bình năm khoảng 27°C, cao nhất 35°C - 36°C vào tháng 4 - 5, thấp nhất từ 20°C - 21°C vào tháng 12 và tháng 1. An Giang là địa phương có số giờ nắng trong năm lớn kỷ lục của cả nước.
Lượng mưa trung bình năm khoảng 1.130mm, có năm lên tới 1.800mm, trong đó mưa ít nhất vào tháng 2 và mưa nhiều nhất vào tháng 9; độ am trung bình 80% - 85% và có sự dao động theo chế độ mưa theo mùa (Cổng thông tin điện tử tinh An Giang, 2020).3 Tình hình sản xuất xoài tại tỉnh An Giang Cơ câu ngành nông nghiệp chiếm 31% trong cơ cấu kinh tế của tỉnh An Giang. Trong đó cơ cau ngành gồm Chăn nuôi chiếm 81,3%, trồng trọt chiếm 6,4% và dịch vụ nông nghiệp 12,3% (Công thông tin điện tử tỉnh An Giang, 2020). Thực hiện đề án tái cơ cau kinh tế ngành nông nghiệp theo hướng thích ứng với biến đổi khí hậu và phong trào chuyển đổi diện tích đất trồng lúa hiệu quả thấp sang trồng cây ăn trái đã được nông dân tích cực hưởng ứng (Sở NN và PTNT huyện An Phú 2020). Năm 2016 toàn tỉnh An Giang chuyền trồng mới được khoảng 1.946 ha cây ăn trái, chủ yếu là các loại cây như xoài, bưởi, cam, quýt, nhãn, mận.
Điều này giúp nâng diện tích cây lâu năm hiện có trong tỉnh lên hơn 13.000 ha, tăng trên 1 1,4% diện tích so với năm trước; trong đó loại cây ăn quả có gần 10.900 ha, chiếm khoảng trên 83,4% diện tích cây lâu năm của toàn tinh. Xoài là một trong những mặt hàng nông sản chu lực của tỉnh An Giang, có khả năng cạnh tranh cao trên thị trường và được sử dụng rộng rãi từ trái còn xanh đến trái chín, phục vụ cho mục đích phát triển kinh tế và du lịch, nâng cao đời sống, đồng thời cũng là nguồn thu nhập quan trọng của các nhà vườn (Sở NN và PTNT, 2020). An Giang là tỉnh đứng đầu cả nước về sản lượng trồng xoài đạt chất lượng xuất khẩu, tiếp đến là 2 tỉnh Đồng Tháp và Đồng Nai (Theo thống kê từ Cục Trồng trot năm 2020). Huyện An Phú có diện tích trồng xoài là 12.146 ha, với sản lượng 178.262 tấn, đạt năng suất 14,67 tan/ha, có diện tích trồng xoài đứng thứ 2 sau Chợ Mới (Theo số liệu của Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh An Giang năm 2021).
3 Diện tích trồng xoài (ha) tại tỉnh An Giang từ năm 2016 đến 2021 STT Huyện 2016 2017 2018 2019 2020 2021 1 Long Xuyên 108 116,4 145,2 161,1 158,8 180,0 2 Châu Đốc 82 101,4 129,2 205,6 188,0 278,8 3 AnPhú 354 564.695,5 4 Tan Chau 149 242,3 331,4 440,3 750,0 750,0 5 Phú Tân 58 73.5 110,3 132,2 125,6 130,1 6 Châu Phú 117 207,6 340,5 348,8 307,5 310,6 7 Tịnh Biên 1.418,5 11 Thoại Son 186 236,8 264,6 251,5 199;7 197,4 Tổng 7.146,0 (Nguồn: Sở NN và PTNT tinh An Giang, 2021) Diện tích trồng xoài của tỉnh An Giang tăng từ 7.164 ha trong vòng 5 năm từ năm 2016 đến năm 2021. Trung bình mỗi năm toàn tỉnh có thêm 890 ha diện tích xoài được tăng lên. Từ năm 2019 diện tích xoài tăng lên có xu hướng dừng lại, do nhiều yếu tô khách quan như thị trường bão hòa, kế hoạch hóa nông thôn trong lĩnh vực nông nghiệp. 4 Sản lượng xoài (tắn) tỉnh An Giang từ năm 2016 đến 2021 STT Huyén 2016 2017 2018 2019 2020 2021 1 Long Xuyên 1.582,2 5 Phú Tân 841,0 859,3 941,7 1,560,2 850,2 1,807,4 6 Chau Phú 1.262,0 (Nguon: Sở NN và PTNT tỉnh An Giang, 2021) Tổng sản lượng xoài của tinh An Giang đạt 178.
Sản lượng xoài của tỉnh đều tăng dần qua các năm do diện tích mỗi năm đều được mở rộng, từ năm 2019 do diện tích xoài được bão hòa dẫn đến việc ổn định về sản lượng. Năng suất xoài của toàn tỉnh An Giang đạt 14,6 tắn/năm vào năm 2021. Năng suất cao nhất năm 2021 là huyện Chợ Mới với năng suất của năm 2021 là 17,3 tấn. Đứng thứ 2 là huyện An Phú với năng suất năm 2021 đạt 12,2 tan.
Xếp thứ 3 là huyện Tịnh Biên với năng suất năm 2021 đạt 11,2 tan.4 Điều kiện tự nhiên của huyện An Phú An Phú là huyện biên giới đầu nguồn của tỉnh An Giang có diện tích tự nhiên hơn 266 km2, nằm ở đầu nguồn sông Hậu, hầu hết diện tích là đồng bằng, đất đai chủ yếu là đất phù sa có nhiều thuận lợi về nguồn nước, đất đai phù sa bồi đắp hằng năm nên có điều kiện phát triển về nông nghiệp (Cổng thông tin điện tử huyện An Phú, 2019). Phía tây và Bắc giáp với Campuchia, đường biên giới dài 42,5 km tiếp giáp với 03 huyện Angkor, Boray Cholsar, Koh Thum của 02 tỉnh Kandal và Takeo thuộc Vương quốc Campuchia; Phía Đông giáp thị xã Tân Châu; Phía Nam giáp với ngã ba sông Hậu ở Châu Đốc (Công thông tin điện tử huyện An Phú, 2019). Diện tích: 226,42 km”. Có 4 dân tộc anh em cùng chung sống: Kinh, Chăm, Hoa, người Kherme chiếm số ít.
Huyện An Phú có 14 don vị hành chính bao gồm: 02 thị tran An Phú, Long Bình và 12 xã Da Phước, Khánh An, Khanh Bình Nhơn Hội, Phú Hội, Phú Hữu, Phước Hung, Quốc Thái, Vĩnh Hậu, Vĩnh Hội Đông, Vĩnh Lộc, Vĩnh Trường (Công thông tin huyện An Phú, 2019).5 Tình hình sản xuất xoài tại huyện An Phú Tổng diện tích sản xuất nông nghiệp của huyện là 15.000 ha, trong đó diện tích sản xuất lúa là 12.000 ha và diện tích cây ăn trái là 2. Trong đó diện tích trồng xoài vào khoảng 1.700 ha, xoài đạt từ 1-5 năm tuổi. Diện tích đã cho trái và thu hoạch được 900 ha. Sản lượng bình quân đạt từ 40 — 70 tan/ha/nam.
Tổng sản lượng xoài dat 21. Giá bán hiện nay dao động từ 6. Tập trung nhiều nhất ở xã Khánh Bình, Khánh An, Phú Hữu và thị tran Long Bình.