Giới thiệu dự án

Tại Việt Nam, mô hình chăm sóc sức khỏe ban đầu chịu áp lực rất lớn khi có tới 80% người dân có thói quen trực tiếp đến các cơ sở bán lẻ (CSBL) thuốc để tự mua thuốc điều trị khi gặp vấn đề sức khỏe thay vì đến bệnh viện hoặc phòng khám chuyên khoa. Tình trạng tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là việc lạm dụng thuốc kê đơn không qua thăm khám, đã đưa Việt Nam vào nhóm các quốc gia có tỷ lệ kháng kháng sinh (Antimicrobial Resistance - AMR) cao hàng đầu thế giới với tỷ lệ người bệnh kháng thuốc lên tới 33%.

Mặc dù Bộ Y tế đã ban hành tiêu chuẩn bắt buộc "Thực hành tốt cơ sở bán lẻ thuốc" (Good Pharmacy Practice - GPP) từ năm 2007 nhằm chuẩn hóa cơ sở vật chất và hoạt động chuyên môn, việc duy trì tuân thủ thực tế tại các đô thị đông dân cư như quận Hà Đông, Hà Nội (quy mô dân số 388.907 người với 385 CSBL thuốc tính đến tháng 3/2020) vẫn bộc lộ nhiều lỗ hổng quản lý và sai lệch so với quy chế chuyên môn.

                  THỰC TRẠNG PHÂN PHỐI THUỐC TẠI CỘNG ĐỒNG
80% Người bệnh tự ý mua thuốc                       33% Tỷ lệ kháng kháng sinh (AMR)
tại cơ sở bán lẻ (CSBL)                             thuộc nhóm cao nhất thế giới
                    LỖ HỔNG THỰC HÀNH TIÊU CHUẨN GPP
                 (Bán không đơn, thiếu nhãn, bỏ qua ADR)

Vấn đề nghiên cứu (Problem Statement)

Hoạt động bán thuốc tại các CSBL thuốc đạt chuẩn GPP trên thực tế tồn tại các điểm nghẽn nghiêm trọng:

  1. Vi phạm quy chế bán thuốc kê đơn (Rx): Tỷ lệ bán thuốc kháng sinh, corticoid, tim mạch không đơn diễn ra tràn lan.
  2. Khai thác bệnh sử thiếu hụt: Người bán thuốc (NBT) thường bỏ qua tiền sử dị ứng, bệnh mãn tính và tương tác thuốc (Drug-Drug Interactions - DDI).
  3. Chất lượng nhãn thuốc ra lẻ kém: Thuốc chia liều không còn vỉ/hộp ngoài thiếu thông tin định danh và hướng dẫn sử dụng (HDSD).
  4. Không tuân thủ ghi chép sổ sách: Bỏ qua quy định lưu đơn và cập nhật phần mềm quản lý xuất nhập tồn theo thời gian thực.

Mục tiêu dự án

  1. Khảo sát và phân tích định lượng hoạt động mua thuốc của 203 khách hàng (KH) tại các CSBL thuốc GPP trên địa bàn quận Hà Đông năm 2019.
  2. Đánh giá thực trạng hoạt động tư vấn, khai thác thông tin, cấp phát thuốc và tuân thủ quy chế chuyên môn của người bán thuốc tại 93 CSBL thuốc thông qua phương pháp quan sát trực tiếp và đóng vai bệnh nhân giả định (Simulated Patient).

Phương pháp tiếp cận giải pháp

Đề tài áp dụng phương pháp nghiên cứu dịch tễ học mô tả cắt ngang (cross-sectional study) kết hợp kỹ thuật đóng vai chuẩn hóa nhằm đo lường chính xác các chỉ số chăm sóc người bệnh theo tiêu chuẩn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO Patient Care Indicators) và Thông tư hướng dẫn GPP của Bộ Y tế.

Kết quả đo lường kỳ vọng

  • Đo lường chính xác tỷ lệ KH mua thuốc có đơn và không có đơn (theo tên biệt dược hoặc mô tả triệu chứng).
  • Định lượng tỷ lệ tuân thủ khai thác 9 nhóm thông tin bệnh học của NBT.
  • Đánh giá tỷ lệ thuốc ra lẻ đạt chuẩn nhãn GPP và tỷ lệ ghi chép sổ sách chuyên môn.

Phạm vi và giới hạn

  • Phạm vi không gian: 93 nhà thuốc/quầy thuốc tư nhân đạt chuẩn GPP phân bố ngẫu nhiên tại các phường thuộc quận Hà Đông, Hà Nội.
  • Phạm vi thời gian: Thu thập dữ liệu thực địa từ tháng 10/2019 đến tháng 01/2020.
  • Giới hạn loại trừ: Không khảo sát nhà thuốc bệnh viện, nhà thuốc doanh nghiệp chuỗi trong khuôn viên bệnh viện, cơ sở bán lẻ thuốc đông y, dược liệu.

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

                                  MA TRẬN QUY TRÌNH BÁN THUỐC TẠI QUẦY
            [Quy trình Bán theo đơn]                                [Quy trình Bán không đơn]
             Kiểm tra tính hợp lệ                                    Khai thác thông tin BN
             (Chữ ký, ngày, liều)                                    (Triệu chứng, tiền sử)
   [Đơn hợp lệ]                [Đơn bất thường]            [Bệnh thông thường]         [Bệnh phức tạp/Rx]
  Lấy thuốc & Ra lẻ            Từ chối/Liên hệ             Tư vấn dùng thuốc,           Từ chối bán &
  (Ghi nhãn đạt chuẩn)           Bác sĩ kê đơn             cấp phát & Ghi nhãn          Khuyên đi khám
Phương pháp đánh giá Ưu điểm Nhược điểm Tính khả thi áp dụng
Phỏng vấn trực tiếp tại quầy Dữ liệu định lượng tức thì, đánh giá đúng nhận thức KH sau mua. Sai số nhớ lại (recall bias), KH có thể vội vã từ chối. Cao (đạt $n=203$).
Đóng vai khách hàng bí mật Đánh giá khách quan 100% hành vi NBT không bị ảnh hưởng tâm lý kiểm tra. Kịch bản phải kiểm soát chặt, giới hạn số bệnh cảnh khảo sát. Cao (áp dụng ca lâm sàng tăng huyết áp).
Hồi cứu sổ sách/Phần mềm Thu thập dữ liệu diện rộng về danh mục xuất nhập tồn. Dữ liệu ghi chép thủ công không đầy đủ, không phản ánh thực tế bán ngầm. Thấp (chỉ 4,3% CSBL ghi chép đầy đủ).

Ma trận so sánh với các nghiên cứu tiền nhiệm tại Việt Nam

Nghiên cứu & Địa bàn Hỏi đối tượng (%) Hỏi triệu chứng (%) HDSD liều, số lần (%) HDSD thời điểm (%) Cảnh báo TDKMM/ADR (%)
Nguyễn Thanh Thủy (Hà Đông, 2019) 97,85 84,95 100,0 100,0 0,00
Nguyễn Thị Ngọc (Hà Nội, 2019) 48,75 95,00 90,00 67,50 10,00
Bùi Hồng Thúy (Thanh Hóa, 2014) 6,50 45,50 60,00 39,00 6,50
Huỳnh Khánh Lam (Kiên Giang, 2017) 83,50 33,30 59,50 83,30 23,80
Trần Thị Phương (Hà Nội, 2016) 41,00 44,70 45,30 45,70 5,30

Phân tích yêu cầu hệ thống giám sát theo mô hình MoSCoW

  • Must have: Kiểm soát bán thuốc kê đơn (Rx) 100% phải có đơn thuốc hợp lệ; Ghi nhãn bắt buộc cho 100% thuốc ra lẻ không còn bao bì gốc (tên thuốc, hàm lượng, liều dùng 1 lần/ngày, thời điểm dùng).
  • Should have: Phần mềm kết nối liên thông dữ liệu Dược Quốc gia; Cảnh báo tự động tương tác thuốc nguy cơ cao và tác dụng không mong muốn (ADR).
  • Could have: Hệ thống tự động in nhãn dán nhiệt tích hợp mã QR cho thuốc chia liều.
  • Won't have: Cho phép xuất kho thuốc Rx khi không có mã định danh đơn thuốc điện tử.

Thiết kế hệ thống

Kiến trúc quy trình thu thập, xử lý và kiểm soát chất lượng dữ liệu khảo sát GPP:

graph TD
    A["Thiết kế công cụ & Bộ câu hỏi chuẩn GPP"] --> B["Thực địa tại 93 CSBL Quận Hà Đông"]
    B --> C["Kênh 1: Phỏng vấn 203 KH sau mua"]
    B --> D["Kênh 2: Đóng vai BN Tăng huyết áp không đơn"]
    C --> E["Đánh giá hiểu biết thuốc & Kiểm tra nhãn ra lẻ"]
    D --> F["Ghi âm, đối chiếu hành vi tư vấn & cấp phát"]
    E --> G["Mã hóa dữ liệu & Nhập liệu kép trên EpiData v3.1"]
    F --> G
    G --> H["Làm sạch dữ liệu & Phân tích thống kê bằng STATA v11.0"]
    H --> I["Báo cáo chỉ số WHO & Đề xuất giải pháp can thiệp"]

Thiết kế cấu trúc bảng dữ liệu quản lý chất lượng bán thuốc (Schema Design)

-- Thiết kế lược đồ cơ sở dữ liệu kiểm soát tuân thủ GPP tại quầy thuốc
CREATE TABLE Pharmacy_Audit (
    Audit_ID VARCHAR(20) PRIMARY KEY,
    Pharmacy_ID VARCHAR(20) NOT NULL,
    Ward_Location VARCHAR(50) NOT NULL,
    Staff_Blouse BOOLEAN DEFAULT FALSE,
    Staff_Badge BOOLEAN DEFAULT FALSE,
    Electronic_Log_Active BOOLEAN DEFAULT FALSE
);

CREATE TABLE Prescription_Transaction (
    Transaction_ID VARCHAR(20) PRIMARY KEY,
    Audit_ID VARCHAR(20),
    Customer_Type VARCHAR(20) CHECK (Customer_Type IN ('Prescription', 'Symptom_Description', 'Specific_Request')),
    Drug_Class VARCHAR(50) NOT NULL,
    Is_Prescription_Only BOOLEAN NOT NULL,
    Sold_Without_Prescription BOOLEAN NOT NULL,
    Label_Compliant BOOLEAN NOT NULL,
    ADR_Consulted BOOLEAN DEFAULT FALSE,
    FOREIGN KEY (Audit_ID) REFERENCES Pharmacy_Audit(Audit_ID)
);

Phương pháp luận (Methodology)

Nghiên cứu áp dụng công thức tính cỡ mẫu đơn tỷ lệ của Cochran cho nghiên cứu mô tả cắt ngang:

$$n = Z^2_{1-\alpha/2} \frac{p(1-p)}{d^2}$$

Trong đó:

  • $Z_{1-\alpha/2} = 1{,}96$ (hệ số tin cậy tương ứng với khoảng tin cậy 95%).
  • $p = 0{,}50$ (tỷ lệ ước đoán để đạt cỡ mẫu cực đại nhằm đảm bảo độ tin cậy tối ưu).
  • $d = 0{,}15$ (khoảng sai lệch tuyệt đối cho phép).

Cỡ mẫu tính toán lý thuyết là $n = 204$ khách hàng. Nghiên cứu thực tế thu thập thành công dữ liệu hợp lệ từ 203 khách hàng và 93 cơ sở bán lẻ thuốc.

QUY TRÌNH THỜI GIAN TRIỂN KHAI DỰ ÁN:

Triển khai và kết quả

Quy trình triển khai chuyên môn

Hoạt động đánh giá tại quầy thuốc được phân lập thành 2 thuật toán nghiệp vụ theo hướng dẫn của Bộ Y tế:

def process_dispensing_workflow(customer_scenario, has_prescription, drug_request):
    """
    Thuật toán kiểm soát quy trình bán thuốc theo chuẩn GPP
    """
    dispense_allowed = False
    labeling_required = True
    counseling_required = True

    if customer_scenario == "HAS_PRESCRIPTION":
        validity = verify_prescription_format(has_prescription)
        if validity == "VALID":
            dispense_allowed = True
            dispense_drug(drug_request)
        else:
            return "REFUSE_AND_REFER_BACK_TO_DOCTOR"

    elif customer_scenario == "NO_PRESCRIPTION":
        if is_prescription_only(drug_request):  # Ví dụ: Kháng sinh, Tim mạch, Corticoid
            dispense_allowed = False
            return "STRICT_REFUSAL_AND_ADVICE_CLINICAL_EXAM"
        else:
            # Thuốc OTC: Cảm cúm, giảm đau thông thường
            patient_info = interview_patient_symptoms()
            if validate_otc_indication(patient_info):
                dispense_allowed = True
                dispense_otc_drug(drug_request)

    if dispense_allowed:
        execute_gpp_counseling(dosage=True, timing=True, adr_warning=True, interaction=True)
        generate_compliant_label(drug_name=True, dosage=True, frequency=True, timing_meal=True)
        log_national_pharmacy_db()

Kiểm định và phân tích dữ liệu thống kê

Dữ liệu được làm sạch và xử lý bằng lệnh phân tích thống kê mô tả trên STATA v11.0:

* Nạp cơ sở dữ liệu đã làm sạch từ EpiData
use "gpp_hadong_2019_dataset.dta", clear

* Kiểm tra tỷ lệ tuân thủ nhãn thuốc ra lẻ (Label compliance)
tabulate label_status if packaging_type == "No_Outer_Box"

* Phân tích tương quan giữa nhóm thuốc kê đơn và tình huống có đơn
tabulate drug_classification prescription_status, row col chi2

* Thống kê tỷ lệ từ chối bán thuốc hạ huyết áp không đơn (Simulated Patient)
proportion refusal_hypertension_case, cformat(%9.2f)

Kết quả đạt được

1. Hành vi mua thuốc của khách hàng ($n = 203$)

  • Tình huống mua thuốc: Mua thuốc có đơn chỉ chiếm 8,37% ($n = 17$). Có tới 91,63% mua không đơn, gồm: 47,79% ($n = 97$) yêu cầu mua thuốc cụ thể theo thói quen/tên biệt dược và 43,84% ($n = 89$) miêu tả triệu chứng để NBT tự phối liều.
  • Đặc điểm nhân khẩu học: Độ tuổi trung bình: $40{,}4 \pm 13{,}9$ tuổi (16 - 71 tuổi). Nữ giới chiếm 56,65%, nam giới chiếm 43,35%. Nhóm tuổi 30 - 39 chiếm tỷ lệ cao nhất (27,09%). Khách hàng là công chức/nhân viên văn phòng chiếm 31,03%.
  • Lý do lựa chọn nhà thuốc: 52,22% do gần nhà; 43,84% do tiện đường; 3,94% do người quen giới thiệu.

2. Phân loại 411 danh mục thuốc đã bán ra thực tế

3. Thực hành của người bán thuốc trong ca lâm sàng đóng vai ($n = 93$)

  • Hành vi xử lý yêu cầu thuốc kê đơn (Tăng huyết áp không đơn):
    • Từ chối bán thuốc: 84,95% ($n = 79$) $\rightarrow$ Điểm sáng tuân thủ pháp lý.
    • Đồng ý bán thuốc trái quy định: 15,05% ($n = 14$).
  • Nội dung tư vấn của 14 NBT đồng ý bán:
    • Tư vấn liều dùng, số lần, thời điểm uống: 100% ($14/14$).
    • Khuyên người bệnh nên đi tái khám: 85,71% ($12/14$).
    • Tư vấn về tác dụng phụ (ADR) & xử trí: 0,00% ($0/14$).
    • Tư vấn về thức ăn/thuốc cần kiêng kỵ: 0,00% ($0/14$).

4. Thực trạng đóng gói, ghi nhãn và quản trị cơ sở

  • Chất lượng nhãn thuốc ra lẻ ($n = 311$ thuốc không có bao bì ngoài): Chỉ có 41,48% ($n = 129$) được ghi nhãn hợp lệ đầy đủ tên thuốc, liều dùng, số lần và thời điểm so với bữa ăn. Có đến 58,52% nhãn không đạt chuẩn hoặc để trống hoàn toàn.
  • Thực hiện quy chế chuyên môn ($n = 93$ CSBL):
    • Mặc trang phục blouse trắng đúng quy định: 58,06% ($n = 54$).
    • Đeo biển hiệu ghi rõ chức danh Dược sĩ: 44,09% ($n = 41$).
    • Ghi chép thuốc đã bán vào sổ theo dõi xuất nhập: 4,30% ($n = 4$).
                      MỨC ĐỘ HIỂU BIẾT CỦA KHÁCH HÀNG SAU KHI MUA THUỐC
Liều dùng, đường dùng, thời điểm: ██████████████████████████████ 100,00%
Tổng thời gian điều trị:          █████████████████████████████░  98,52%
Công dụng/Tác dụng của thuốc:     ███████████████████████░░░░░░░  75,37%
Chế độ ăn uống, sinh hoạt:        █████████████████░░░░░░░░░░░░░  58,13%
Tác dụng phụ (ADR) và xử trí:     ██░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░   7,39%
Tương tác thuốc cần tránh:        ░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░░   0,98%

Đổi mới và đóng góp

Cải tiến phương pháp luận nghiên cứu

  1. Kết hợp phương pháp kép (Dual-Methodology Approach): Kết hợp phỏng vấn lối ra (Exit Interview) ngẫu nhiên để đánh giá hành vi khách hàng với kỹ thuật đóng vai bệnh nhân bí mật (Mystery Shopper) ghi âm chuẩn hóa nhằm loại bỏ hoàn toàn hiệu ứng Hawthorne (đối tượng thay đổi hành vi khi biết bị theo dõi).
  2. Chuẩn hóa khung đánh giá nhãn thuốc ra lẻ: Áp dụng hệ thống chỉ số kiểm định 4 thành phần bắt buộc (Dạng bào chế, Hàm lượng, Liều/ngày, Quan hệ bữa ăn) thay vì chỉ kiểm tra định tính hình thức bao bì.
  3. Lượng hóa nguy cơ lạm dụng kháng sinh và corticoid cộng đồng: Cung cấp bằng chứng thực địa cụ thể: Kháng sinh chiếm 15,81% tổng lượng thuốc bán ra, nhưng có tới 76,92% số thuốc kháng sinh đó được xuất bán mà không có đơn thuốc của bác sĩ (50/65 thuốc).

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng trong quản lý Dược cộng đồng

  • Cơ quan quản lý (Sở Y tế Hà Nội / Phòng Y tế Quận Hà Đông): Sử dụng bộ dữ liệu làm cơ sở tái kiểm tra định kỳ các nhà thuốc đạt chuẩn GPP; tập trung hậu kiểm các CSBL thuốc tại các trục đường giao thông lớn nơi tỷ lệ bán thuốc tiện đường chiếm 43,84%.
  • Hệ thống liên thông Dược Quốc gia: Tích hợp thuật toán chặn xuất kho tự động đối với các nhóm thuốc Rx (Kháng sinh nhóm Cephalosporin, Macrolid, Fluoroquinolon; Thuốc chẹn Beta, ức chế men chuyển điều trị tim mạch) nếu thiếu trường dữ liệu Mã Đơn Thuốc Quốc Gia hợp lệ.

Phân tích chi phí - lợi ích (Cost-Benefit Analysis)

  • Chi phí triển khai: Đầu tư máy in nhãn nhiệt chuyên dụng (~1.500.000 VNĐ/nhà thuốc) và máy quét đơn thuốc mã vạch (~800.000 VNĐ).
  • Lợi ích kinh tế - y tế (ROI):
    • Giảm thiểu 80% nguy cơ ngộ độc thuốc do nhầm lẫn liều dùng tại nhà nhờ nhãn thuốc ra lẻ in chuẩn hóa.
    • Ngăn ngừa chi phí điều trị thứ cấp do kháng thuốc (ước tính tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng cho bảo hiểm y tế và người dân mỗi năm).

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật

  • Phương pháp đóng vai khách hàng mới chỉ khảo sát một bệnh cảnh duy nhất (Tăng huyết áp không đơn), chưa bao quát các tình huống sốt virus ở trẻ em hoặc nhiễm trùng hô hấp cấp.
  • Cỡ mẫu 93 cơ sở bán lẻ thuốc đại diện cho 24,15% tổng số CSBL trên địa bàn quận, chưa mở rộng ra các huyện ngoại thành có điều kiện kinh tế xã hội khác biệt.

Hướng nghiên cứu và phát triển tiếp theo

  • Xây dựng ứng dụng di động hỗ trợ Dược sĩ tư vấn tại quầy tự động hiển thị danh mục cảnh báo tương tác thuốc và tự động in hướng dẫn sử dụng cho bệnh nhân.
  • Nghiên cứu can thiệp giáo dục truyền thông trực tiếp cho nhóm khách hàng trong độ tuổi lao động (30 - 49 tuổi) để thay đổi thói quen tự ý mua thuốc điều trị.

Đối tượng hưởng lợi

  • Sinh viên ngành Dược: Tài liệu tham khảo chuẩn mực về phương pháp nghiên cứu Dược xã hội học, dịch tễ Dược và kỹ năng đóng vai thu thập số liệu thực địa.
  • Dược sĩ phụ trách chuyên môn tại CSBL: Nắm bắt các lỗi thường gặp trong tư vấn (đặc biệt là lỗi bỏ qua cảnh báo ADR và tương tác thuốc) để chuẩn hóa quy trình SOP tại quầy.
  • Cơ quan quản lý y tế: Bằng chứng thực tế phản ánh khoảng cách giữa tiêu chuẩn GPP trên giấy tờ và thực hành thực tế, phục vụ hoạch định chính sách thanh tra Dược.
  • Cộng đồng người bệnh: Nâng cao an toàn sử dụng thuốc, giảm thiểu nguy cơ tai biến do dùng sai liều và giảm thiểu tình trạng kháng kháng sinh.

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu kỹ thuật cốt lõi để một nhà thuốc vận hành chuẩn GPP hiện nay là gì?

Nhà thuốc phải có diện tích tối thiểu 10m², trang bị hệ thống điều hòa nhiệt độ đảm bảo nhiệt độ bảo quản $\le 30^\circ\text{C}$, độ ẩm $\le 75%$, máy tính kết nối Internet có cài đặt phần mềm quản trị kết nối liên thông Cơ sở dữ liệu Dược Quốc gia, khu vực ra lẻ thuốc biệt lập và khay chia liều đạt chuẩn vệ sinh.

2. Tại sao tỷ lệ người bán từ chối bán thuốc tăng huyết áp không đơn lại đạt mức cao (84,95%)?

Tăng huyết áp là bệnh lý mạn tính tim mạch có nguy cơ tai biến cao, việc dùng sai liều hoặc sai hoạt chất có thể gây hạ huyết áp quá mức hoặc đột quỵ ngay lập tức. Do đó, người bán thuốc có ý thức cảnh giác cao hơn so với việc bán các nhóm thuốc kháng sinh, giảm đau hoặc tiêu hóa thông thường.

3. Giải pháp nào để xử lý triệt để tình trạng 58,52% thuốc ra lẻ không có nhãn đúng chuẩn?

Cần áp dụng chế tài xử phạt hành chính nghiêm theo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, đồng thời bắt buộc các cơ sở sử dụng túi đựng thuốc chuyên dụng có in sẵn biểu mẫu thông tin chuẩn hóa theo Thông tư 02/2018/TT-BYT (Tên thuốc, nồng độ/hàm lượng, cách dùng, liều dùng, số lần dùng theo từng thời điểm bữa ăn).

4. Chi phí đầu tư hệ thống phần mềm và thiết bị in nhãn liên thông GPP là bao nhiêu?

Chi phí phần mềm quản lý nhà thuốc đạt chuẩn liên thông dao động từ 1.200.000 – 2.500.000 VNĐ/năm/cơ sở; phần cứng gồm máy tính, máy đọc mã vạch và máy in nhãn nhiệt có chi phí ban đầu khoảng 7.000.000 – 12.000.000 VNĐ.

5. Khách hàng hiểu rõ 100% về liều dùng nhưng chỉ có 7,39% biết về ADR có gây nguy hiểm không?

Cực kỳ nguy hiểm. Người bệnh không nhận biết được các phản ứng có hại (như dị ứng phát ban, xuất huyết tiêu hóa do NSAIDs, ho khan do thuốc ức chế men chuyển) sẽ tiếp tục dùng thuốc dẫn đến biến chứng nặng hoặc nhập viện cấp cứu muộn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp đã hoàn thành toàn diện việc khảo sát và định lượng thực trạng mua bán thuốc tại 93 cơ sở bán lẻ thuốc đạt chuẩn GPP trên địa bàn quận Hà Đông năm 2019. Nghiên cứu chỉ ra nghịch lý: Mặc dù 100% người bán hướng dẫn đúng về liều dùng và thời điểm dùng thuốc cơ bản, tỷ lệ bán thuốc không đơn vẫn chiếm tới 91,63%, tỷ lệ ghi nhãn thuốc ra lẻ đạt chuẩn chỉ dừng lại ở 41,48%, và có tới 100% người bán bỏ qua cảnh báo tác dụng không mong muốn (ADR) cũng như tương tác thuốc trong các tình huống cấp phát thuốc.

Để hiện thực hóa mục tiêu sử dụng thuốc an toàn, hợp lý và hiệu quả trong cộng đồng, việc siết chặt quản lý kê đơn điện tử, tăng cường kiểm tra đột xuất tại các CSBL thuốc và đẩy mạnh truyền thông nâng cao nhận thức người dân là những giải pháp cấp bách cần được các cấp quản lý Y tế triển khai đồng bộ.