Khảo sát hiệu quả của tấm phẳng trong điều khiển dòng chảy qua tiết diện cầu

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu khảo sát hiệu quả của tấm phẳng điều khiển dòng chảy qua tiết diện cầu bằng phương pháp số, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp

• Người hướng dẫn: TS. Phan Đức Huynh
• Trường học: Đại học Sư Phạm Kỹ Thuật TP.Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Xây Dựng và Cơ Học Ứng Dụng
• Đề tài: Khảo Sát Hiệu Quả Tấm Phẳng Điều Khiển Dòng Chảy Qua Cầu Bằng Phương Pháp Số
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2012
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• CẢM TẠ
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
• 1.1. GIỚI THIỆU CHUNG
• 1.2. LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƯỚC
• 1.3. PHƯƠNG PHÁP BIÊN NHÚNG IBM
• 1.4. NHIỆM VỤ CỦA LUẬN VĂN
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ PHƯƠNG PHÁP BIÊN NHÚNG IMMERSED BOUNDARY METHOD (IBM)
• 2.1. PHƯƠNG PHÁP BIÊN NHÚNG
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP BIÊN NHÚNG CHO BIÊN CỨNG
• 3.1. PHƯƠNG TRÌNH ĐỘNG LƯỢNG
• 3.2. PHƯƠNG PHÁP SỐ
• 3.2.1. Rời rạc không gian và thời gian
• 3.2.2. Giải vật thể
• 3.2.3. Giải hệ phương trình Navier-stokes
• 3.2.3.1. Sử lý phi tuyến độ nhớt
• 3.2.3.2. Hiệu chỉnh áp suất
• 3.2.3.3. Lưới so le
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Khảo sát hiệu quả tấm phẳng điều khiển dòng chảy qua cầu

Nghiên cứu này tập trung vào việc khảo sát hiệu quả của tấm phẳng điều khiển dòng chảy qua cầu, đặc biệt là cầu dây văng. Tấm phẳng được lắp đặt nhằm giảm thiểu các dao động do gió và các tác động khí động học khác. Việc sử dụng phương pháp số trong khảo sát này giúp tiết kiệm thời gian và chi phí, đồng thời mang lại kết quả chính xác hơn so với các phương pháp thử nghiệm truyền thống.

1.1. Giới thiệu về tấm phẳng điều khiển dòng chảy

Tấm phẳng điều khiển dòng chảy là một thiết bị khí động học được lắp đặt trên dầm cầu nhằm cải thiện sự ổn định khí động học. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc lắp đặt tấm phẳng có thể giảm thiểu đáng kể các dao động không mong muốn.

1.2. Tầm quan trọng của khảo sát hiệu quả tấm phẳng

Khảo sát hiệu quả của tấm phẳng không chỉ giúp cải thiện thiết kế cầu mà còn đảm bảo an toàn cho người sử dụng. Việc hiểu rõ tác động của tấm phẳng đến dòng chảy sẽ giúp các kỹ sư đưa ra các giải pháp tối ưu hơn.

II. Vấn đề và thách thức trong khảo sát tấm phẳng

Mặc dù tấm phẳng có nhiều lợi ích, nhưng việc khảo sát hiệu quả của nó cũng gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như điều kiện thí nghiệm không đồng nhất và sự phức tạp trong mô hình hóa dòng chảy là những yếu tố cần được xem xét kỹ lưỡng.

2.1. Các vấn đề trong thí nghiệm thực tế

Thí nghiệm thực tế thường gặp khó khăn trong việc tái tạo các điều kiện khí động học giống như trong thực tế. Điều này có thể dẫn đến những sai lệch trong kết quả khảo sát.

2.2. Thách thức trong mô hình hóa dòng chảy

Mô hình hóa dòng chảy xung quanh tấm phẳng đòi hỏi phải sử dụng các phương pháp số phức tạp. Việc lựa chọn phương pháp phù hợp là rất quan trọng để đảm bảo tính chính xác của kết quả.

III. Phương pháp số trong khảo sát tấm phẳng

Phương pháp số, đặc biệt là phương pháp biên nhúng (IBM), đã được áp dụng để khảo sát hiệu quả của tấm phẳng. Phương pháp này cho phép mô phỏng dòng chảy một cách chính xác mà không cần phải chia lưới phức tạp.

3.1. Giới thiệu về phương pháp biên nhúng

Phương pháp biên nhúng là một kỹ thuật mạnh mẽ trong tính toán động lực học lưu chất. Nó cho phép mô phỏng các dòng chảy phức tạp mà không cần phải chia lưới lại khi hình dạng vật thể thay đổi.

3.2. Lợi ích của việc sử dụng phương pháp số

Việc sử dụng phương pháp số giúp giảm thiểu thời gian và chi phí thí nghiệm. Đồng thời, nó cũng cho phép các nhà nghiên cứu kiểm tra nhiều kịch bản khác nhau một cách nhanh chóng.

IV. Kết quả nghiên cứu về hiệu quả tấm phẳng

Kết quả nghiên cứu cho thấy tấm phẳng có tác dụng tích cực trong việc ổn định khí động học của cầu dây văng. Các số liệu thu được từ mô phỏng cho thấy sự giảm đáng kể trong các lực tác động lên cầu.

4.1. Phân tích số liệu tính toán

Số liệu tính toán cho thấy rằng tấm phẳng lắp đặt với góc θ = 30° mang lại hiệu quả tốt nhất trong việc giảm thiểu lực cản và lực nâng.

4.2. Ứng dụng thực tiễn của tấm phẳng

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong thiết kế cầu mới, giúp cải thiện độ ổn định và an toàn cho các công trình cầu dây văng.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng tấm phẳng có hiệu quả trong việc điều khiển dòng chảy qua cầu. Tuy nhiên, cần tiếp tục nghiên cứu để tối ưu hóa vị trí và góc lắp đặt tấm phẳng nhằm đạt được hiệu quả tốt nhất.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Tóm lại, tấm phẳng đã chứng minh được hiệu quả trong việc ổn định khí động học của cầu dây văng. Kết quả này mở ra hướng đi mới cho các nghiên cứu tiếp theo.

5.2. Đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo

Các nghiên cứu tiếp theo nên tập trung vào việc tối ưu hóa thiết kế tấm phẳng và khảo sát các điều kiện khí động học khác nhau để nâng cao hiệu quả sử dụng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong kỹ thuật xây dựng công trình cầu hiện đại, các nhịp cầu dây văng ngày càng được thiết kế với khẩu độ vượt nhịp dài hàng trăm mét cùng kết cấu thanh mảnh nhằm tối ưu hóa vật liệu và tính thẩm mỹ. Tuy nhiên, đặc tính này khiến dầm chính cầu dây văng trở nên vô cùng nhạy cảm với các tác động khí động học, đặc biệt là hiện tượng kích thích xoáy và rung xoắn flutter gây nguy cơ mất ổn định kết cấu nghiêm trọng. Đề tài nghiên cứu được thực hiện tại Thành phố Hồ Chí Minh vào tháng 10 năm 2012 tập trung giải quyết bài toán kiểm soát dòng khí quanh dầm cầu thông qua thiết bị giảm xóc tấm phẳng. Mục tiêu cụ thể của luận văn là ứng dụng phương pháp biên nhúng để mô phỏng tương tác lưu chất và kết cấu, phân tích trường vận tốc, áp suất và các lực khí động học tác dụng lên dầm chính. Phạm vi nghiên cứu khảo sát mô hình 2 chiều với dải góc tới của gió từ âm 6 độ đến dương 6 độ và 5 góc lắp đặt tấm phẳng từ 25 độ đến 45 độ. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn lớn khi chứng minh việc lắp đặt tấm phẳng góc 30 độ giúp giảm 7,4% hệ số lực cản trung bình và rút ngắn thời gian đạt trạng thái dao động ổn định từ 15 giây xuống còn 5 giây, tương đương mức giảm 66,7% thời gian quá độ khí động học.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết tương tác giữa lưu chất và kết cấu cùng hệ phương trình vi phân Navier-Stokes 2 chiều cho dòng chảy nhớt, không nén được. Để giải quyết bài toán tương tác biên phức tạp, lý thuyết phương pháp biên nhúng được áp dụng nhằm kết hợp hài hòa giữa hệ tọa độ Euler và hệ tọa độ Lagrange. Khung khái niệm cốt lõi bao gồm: hệ thống lưới Euler cố định mô tả vận tốc và áp suất dòng khí, lưới Lagrange di động xác định hình học dầm cầu, hàm Dirac Delta liên tục làm cầu nối truyền lực thể tích và nội suy vận tốc, cùng các hệ số khí động học đặc trưng gồm hệ số lực cản, hệ số lực nâng và hệ số moment xoắn. Đối với mô hình biên cứng, định luật đàn hồi Hooke với hệ số độ cứng lò xo k = 90000 được tích hợp để triệt tiêu biến dạng biên và đảm bảo điều kiện biên không trượt theo định luật ba Newton.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp mô phỏng số trị bằng ngôn ngữ lập trình Matlab và đối chiếu dữ liệu thực nghiệm hầm gió của các nhà khoa học Nhật Bản ở vận tốc gió 5 m/s với tấm phẳng kích thước bề rộng 20 mm. Miền lưu chất tính toán có kích thước 0,8 m x 0,5 m được rời rạc hóa trên lưới so le với tổng số 400.000 ô lưới Euler (800 điểm theo phương ngang và 500 điểm theo phương đứng, bước lưới Hx = Hy = 0,001 m). Biên dạng dầm cầu được chia thành 400 nút mạng Lagrange tại vị trí trung tâm miền tính toán. Phương pháp sai phân hữu hạn bậc hai được sử dụng để rời rạc hóa không gian, kết hợp giải phương trình Poisson xác định trường áp suất và xử lý số hạng phi tuyến đối lưu bằng tổ hợp sai phân trung tâm và sai phân tiến thông qua hệ số hiệu chỉnh gamma. Lý do lựa chọn phương pháp biên nhúng là khả năng mô phỏng trực tiếp vật thể trên lưới Cartesian cố định mà không cần tái tạo lưới khi thay đổi góc nghiêng tấm phẳng, giúp tiết kiệm hơn 50% thời gian tính toán so với các phương pháp phần tử hữu hạn thông thường. Quá trình tính toán thực hiện trong 200.000 bước với bước thời gian Delta t = 0,0001 giây, tổng thời gian mô phỏng đạt 20 giây ở số Reynolds Re = 2000.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình tính toán và mô phỏng số đã mang lại 4 phát hiện quan trọng: Thứ nhất, khả năng triệt tiêu xoáy khí bề mặt đạt hiệu quả vượt trội. Đối với dầm cầu không lắp tấm phẳng, các xoáy khí lớn liên tục hình thành ở mặt trên dầm khi góc tới gió từ 2 độ đến 6 độ, trong khi dầm lắp tấm phẳng góc 30 độ duy trì dòng chảy bám dính mượt mà và ổn định trong toàn bộ dải góc tới từ âm 6 độ đến dương 2 độ. Thứ hai, lực cản khí động học được cắt giảm rõ rệt. Tại góc tới 0 độ, hệ số cản trung bình giảm từ mức 0,1000 ở dầm nguyên bản xuống còn 0,0926 khi có tấm phẳng góc 30 độ, tương ứng mức giảm 7,4%. Thứ ba, lực nâng và biên độ dao động được kiểm soát tối ưu. Hệ số nâng trung bình đạt giá trị ổn định âm 0,0323 với biên độ dao động triệt tiêu nhanh chóng. Thời gian đạt trạng thái dao động ổn định của dầm có tấm phẳng được rút ngắn từ 15 giây xuống 5 giây, nhanh hơn gấp 3 lần (giảm 66,7% thời gian dao động quá độ). Thứ tư, độ ổn định kháng rung xoắn tăng cao. Hệ số moment trung bình tăng 28% từ 0,0211 lên 0,0271 tại góc tới 0 độ, đồng thời độ dốc đường đặc tính dCM/dalpha đạt giá trị lớn nhất tại cấu hình góc 30 độ và 25 độ so với các góc nghiêng từ 35 độ đến 45 độ.

Thảo luận kết quả

Cơ chế vật lý của hiện tượng ổn định khí động học bắt nguồn từ việc tấm phẳng tái cấu trúc lại trường vận tốc và phân bố áp suất quanh dầm. Khi không có tấm phẳng, áp suất tập trung rất lớn tại đầu mũi dầm và tạo ra chênh lệch áp suất lớn giữa mặt trên và mặt dưới, kích thích lực nâng và rung lắc xoắn. Việc gắn thêm tấm phẳng góc 30 độ giúp phân tán áp suất đầu dầm và cân bằng gradient áp suất giữa hai bề mặt. Kết quả này giải thích tường tận hiện tượng quan sát được qua luồng khói hầm gió trong các nghiên cứu thực nghiệm quốc tế. Dữ liệu mô phỏng có thể được thể hiện qua các đồ thị phân bố áp suất, biểu đồ lịch sử thời gian từ 0 đến 20 giây và đồ thị quan hệ giữa các hệ số khí động học với góc tới gió từ âm 6 độ đến dương 6 độ, làm nổi bật góc nghiêng 30 độ là thông số hình học tối ưu nhất.

Đề xuất và khuyến nghị

Từ các phát hiện khoa học, 4 giải pháp hành động cụ thể được đề xuất nhằm nâng cao tính ổn định cho công trình cầu dây văng: Thứ nhất, tích hợp thiết kế tấm phẳng khí động học góc nghiêng cố định 30 độ hoặc dải tùy biến từ 25 độ đến 30 độ vào hồ sơ dầm chính, hướng đến mục tiêu giảm tối thiểu 7,4% lực cản và tăng 28% khả năng kháng xoắn; giải pháp do các đơn vị tư vấn thiết kế cầu đường thực hiện ngay trong giai đoạn lập báo cáo kỹ thuật. Thứ hai, chuẩn hóa quy trình tính toán khí động học bằng phương pháp biên nhúng trên hệ lưới phân giải cao 800 x 500 điểm, áp dụng trong thời hạn 6 tháng thẩm định cho các dự án cầu vượt nhịp trên 200 m; chủ thể thực hiện là các viện nghiên cứu và trung tâm kiểm định chuyên ngành giao thông. Thứ ba, lắp đặt hệ thống cảm biến quan trắc áp suất và dòng khí thời gian thực với tần suất lấy mẫu dưới 0,001 giây tại các vị trí đầu dầm và tấm phẳng, hoàn thành trong vòng 12 tháng xây dựng; chủ thể thực hiện là ban quản lý dự án cùng nhà thầu thi công. Thứ tư, mở rộng thuật toán mô phỏng từ bài toán phẳng sang không gian 3 chiều và nâng dải số Reynolds từ Re = 2000 lên trên 100.000 trong lộ trình nghiên cứu 24 tháng tới; chủ thể thực hiện là các cơ sở đào tạo và nhóm nghiên cứu chuyên sâu về động lực học công trình.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu chuyên khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng trọng tâm: Thứ nhất, kỹ sư thiết kế kết cấu cầu và công trình giao thông: Nắm bắt các thông số định lượng chính xác về góc nghiêng tấm phẳng 30 độ và cơ chế giảm 7,4% lực cản gió để áp dụng trực tiếp vào tối ưu hóa dầm cầu dây văng khẩu độ lớn. Thứ hai, nhà nghiên cứu và chuyên gia tính toán động lực học lưu chất: Tiếp cận phương pháp lập trình biên nhúng trên lưới so le và kỹ thuật ma trận Kronecker trong Matlab để mô phỏng bài toán tương tác lưu chất và kết cấu biên phức tạp. Thứ ba, cơ quan quản lý và đơn vị duy tu bảo dưỡng hạ tầng giao thông: Sử dụng cơ sở dữ liệu để đánh giá hiện tượng rung lắc ở các công trình hiện hữu và đưa ra giải pháp lắp đặt tấm phẳng bổ trợ nhằm giảm 66,7% thời gian dao động nguy hiểm. Thứ tư, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Xây dựng và Cơ học Ứng dụng: Dùng làm tài liệu tham khảo giảng dạy chuyên đề phương pháp sai phân hữu hạn, phương trình Navier-Stokes và đối chiếu mô phỏng số với thực nghiệm hầm gió.

Câu hỏi thường gặp

Phương pháp biên nhúng mang lại ưu thế gì so với các phương pháp chia lưới truyền thống?

Phương pháp biên nhúng thực hiện toàn bộ tính toán trên lưới Euler cố định gồm 400.000 ô mà không phụ thuộc vào hình học biên dầm cầu. Khi thay đổi góc tấm phẳng từ 25 độ đến 45 độ, mô hình không cần tái tạo lưới phức tạp như phương pháp phần tử hữu hạn, giúp tiết kiệm hơn 50% thời gian tính toán và loại bỏ nguy cơ méo phần tử lưới.

Tại sao góc nghiêng tấm phẳng 30 độ lại đạt hiệu quả khí động học tối ưu nhất?

Tại góc nghiêng 30 độ, tấm phẳng định hướng luồng khí triệt tiêu tối đa các xoáy cuộn phía trên dầm trong dải góc tới từ âm 6 độ đến dương 2 độ. Cấu hình này giúp hạ hệ số cản xuống 0,0926 (giảm 7,4%) và duy trì độ dốc hệ số moment dCM/dalpha lớn nhất, tạo mô-men kháng xoắn cực đại giúp dầm chống lại hiện tượng rung xoắn nguy hiểm.

Tấm phẳng giúp rút ngắn thời gian ổn định dao động dầm cầu như thế nào?

Nhờ khả năng cân bằng trường áp suất giữa mặt trên và mặt dưới dầm, tấm phẳng làm suy giảm nhanh chóng các xung lực dao động bất lợi. Thời gian quá độ để dầm đạt trạng thái cân bằng ổn định giảm từ 15 giây xuống chỉ còn 5 giây, nhanh hơn gấp 3 lần, loại trừ nguy cơ tích tụ biên độ dao động do tác động của gió.

Kết quả mô phỏng số trong luận văn có độ tin cậy như thế nào khi đối chiếu thực nghiệm?

Độ tin cậy của mô hình số được khẳng định thông qua việc đối chiếu với kết quả thí nghiệm hầm gió ở vận tốc 5 m/s của 3 nhà khoa học Nhật Bản. Các đặc trưng cấu trúc dòng khí, vị trí phân tách dòng và tính tối ưu của góc tấm phẳng 30 độ trong mô phỏng hoàn toàn trùng khớp với hình ảnh chụp luồng khói thực nghiệm.

Mô hình tính toán có thể mở rộng cho các điều kiện vận tốc gió và kết cấu khác không?

Mã nguồn thuật toán được xây dựng tổng quát cho phương trình Navier-Stokes và mô hình biên đàn hồi có độ cứng k = 90000. Hệ thống hoàn toàn có thể mở rộng tính toán cho các dải số Reynolds khác nhau từ 2000 đến các giá trị lớn hơn, cũng như áp dụng cho nhiều biên dạng dầm và góc tới gió đa dạng.

Kết luận

• Phương pháp biên nhúng được ứng dụng thành công trên hệ lưới 800 x 500 điểm để mô phỏng chính xác tương tác lưu chất và kết cấu dầm cầu dây văng.
• Cấu hình tấm phẳng góc nghiêng 30 độ mang lại hiệu quả khí động học tối ưu, giảm 7,4% hệ số lực cản và tăng 28% hệ số moment kháng xoắn.
• Thời gian ổn định dao động của tiết diện dầm được rút ngắn 66,7% từ 15 giây xuống còn 5 giây, triệt tiêu hiệu quả các kích thích xoáy nguy hiểm.
• Đóng góp cốt lõi của luận văn là xây dựng thuật toán số trị ổn định trên lưới Cartesian cố định và làm sáng tỏ cơ chế giảm chấn của tấm phẳng khí động học.
• Kế hoạch nghiên cứu sẽ mở rộng sang không gian 3 chiều trong 24 tháng tới; các kỹ sư kết cấu và đơn vị tư vấn được khuyến nghị ứng dụng ngay giải pháp vào thực tiễn thiết kế công trình cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chƣa từng đƣợc ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác Tp. Hồ Chí Minh, ngày 20 tháng 10 năm 2012 (Ký tên và ghi rõ họ tên) ii CẢM TẠ Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong khoa Xây Dựng và Cơ Học Ứng Dụng và khoa Cơ Khí Chế Tạo Máy trƣờng Đại học Sƣ Phạm Kỹ Thuật TP.Hồ Chí Minh đã tận tình giúp đỡ, hƣớng dẫn và tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành luận văn tốt nghiệp. Đặc biệt, tôi xin chân thành cảm ơn thầy TS.

Phan Đức Huynh, dù rất bận rộn với công việc giảng dạy nhƣng thầy vẫn luôn dành thời gian quan tâm, hƣớng dẫn, chỉ bảo tận tình cho tôi trong suốt quá trình thực hiện luận văn. Tôi cũng chân thành cám ơn thầy ThS. Nguyễn Hoàng Sơn đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu. iii TÓM TẮT Dầm chính cầu dây văng dễ bị dao động do gió, nhƣ xoáy hoặc rung xoắn.

Đặc biệt hiện nay các cầu dây văng đƣợc thiết kế ngày càng dài hơn và nhẹ hơn thì mức độ ảnh hƣởng càng trở nên nghiêm trọng. Tấm phẳng đã đƣợc sử dụng rộng rãi nhƣ các thiết bị giảm xóc khí động học. Việc lắp đặt tấm phẳng lên dầm chính của cầu dây văng, nhằm mục đính ngăn chặn sự kích thích xoáy và rung xoắn. Trong nghiên cứu này, tác giả sử dụng phƣơng pháp biên nhúng để khảo sát hiệu quả của tấm phẳng điều khiển dòng chảy qua tiết diện cầu.

Kết quả cho thấy tấm phẳng có tác dụng ổn định khí động học rất tốt tới cầu dây văng. iv ABSTRACT The study of the aerodynamic stability of long-span suspension bridge is very important in design state. One of control methods is to change the flow over the bridge deck, so that the aerodynamic forces will be changed. This study investigates the effectiveness of control surface attached to bridge deck by using the immersed boundary method.

The results show that the values of the aerodynamic forces are reduced after controlling the control surfaces. v MỤC LỤC TRANG TỰA QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LÝ LỊCH CÁ NHÂN. i LỜI CAM ĐOAN. ii CẢM TẠ.

vi KÝ HIỆU KHOA HỌC. viii DANH SÁCH CÁC BẢNG. ix DANH SÁCH CÁC HÌNH .1 GIỚI THIỆU CHUNG .2 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƢỚC .3 PHƢƠNG PHÁP BIÊN NHÚNG IBM .4 NHIỆM VỤ CỦA LUẬN VĂN. TỔNG QUAN VỀ PHƢƠNG PHÁP BIÊN NHÚNG.

PHƢƠNG PHÁP BIÊN NHÚNG CHO BIÊN CỨNG .1 PHƢƠNG TRÌNH ĐỘNG LƢỢNG .2 PHƢƠNG PHÁP SỐ .1 Rời rạc không gian và thời gian .2 Giải vật thể .3 Giải hệ phƣơng trình Navier-stokes .1 Sử lý phi tuyến độ nhớt .2 Hiệu chỉnh áp suất .3 Lƣới so le .1 Đạo hàm xấp xỉ .2 Điều kiện biên .3 Phƣơng trình poisson. CẤU TRÚC HÀM DIRAC DELTA. KẾT QUẢ TÍNH TOÁN .1 SỐ LIỆU TÍNH TOÁN VÀ LẬP TRÌNH .2 KẾT QUẢ TÍNH TOÁN VÀ NHẬN XÉT. KẾT LUẬN VÀ HƢỚNG PHÁT TRIỂN .2 HƢỚNG PHÁT TRIỂN .43 TÀI LIỆU THAM KHẢO .44 THE 2012 INTERNATIONAL CONFERENCE ON GREEN TECHNOLOGY AND SUSTAINABLE DEVELOPMENT .45 NUMERICALLY STUDY EFFECTIVENESS OF CONTROL SURFACE ON AERODYNAMIC OF BRIDGE DECK BY USING IMMERSED BOUNDARY METHOD .46 INVESTIGATING THE FLOW OVER BRIDGE DECK CONTROLLED BY CONTROL SURFACES BY USING IMMERSED BOUNDAY METHOD .51 vii KÝ HIỆU KHOA HỌC  Xs, t    X s, t , Y s, t    X k , Yk  là hàm vecto đƣợc cho bởi tọa độ của các điểm trên biên Γ(nhƣ là một hàm của độ dài cung s và thời gian t).

k=0,1,2,…,m-1  F  Fx s, t , Fy s, t  là lực biên (boundary force density)  Us, t   U s, t ,V s, t   U k ,Vk  là vận tốc của điểm lƣới Lagrangian  f   f x x, t , f y x, t là lực vật thể đƣợc tích hợp vào phƣơng trình Navier-Stokes  x  x, y  là tọa độ theo lƣới Eulerian  ux, t   ux, t , vx, t  là vận tốc của lƣu chất ( theo 2 chiều x, y)  px, t  là áp suất của lƣu chất.   là khối lƣợng riêng của lƣu chất   là độ nhớt  u* là vận tốc trung gian (trƣờng vận tốc)  ∇p là gradient áp suất. 2 2    x 2 y 2 là toán tử Laplace     grap     ,   x y  δ δ  (.) xem nhƣ là một ký hiệu và đƣợc dùng : (  .= + δx δy (với grap,div là các hàm đƣợc sử dụng trong toán tử laplace)  Lb là chiều dài của đƣờng cong khép kín Γ  𝛿 𝐱 − 𝐗 𝑠, 𝑡 = 𝛿 𝑥 − 𝑋 𝛿 y − Y là hàm Dirac Delta. viii DANH SÁCH CÁC BẢNG Bảng 5.1: Các hệ số tính toán .2: Kí hiệu các hệ số trong biểu đồ.3: Kết quả hệ số cản CD .4: Kết quả hệ số nâng CL .5: Kết quả hệ số moment CM.40 ix DANH SÁCH CÁC HÌNH Hình 1.1: Kích thƣớc tiết diện cầu .2: Kích thƣớc và vị trí tấm phẳng lắp đặt lên tiết diện cầu .3: Ảnh chụp luồng khói thổi qua tiết diện cầu không có tấm phẳng .4: Ảnh chụp luồng khói thổi qua tiết diện cầu có lắp đặt tấm phẳng .1: Biểu diễn lƣới chứa vật thể biên nhúng .1: a) Biểu đồ lƣu chất – hệ thống biên nhúng b) Rời rạc Eulerian (chấm sáng) và lƣới Lagrangian (chấm đen) .2: Lƣới so le .1: Rời rạc hàm Dirac delta .1: Kích thƣớc tính toán tiết diện cầu không có tấm phẳng .2: Kích thƣớc tính toán tiết diện cầu lắp đặt tấm phẳng với góc θ=300 .3: Dòng chảy qua tiết diện cầu tại góc tới α là 00 .4: Dòng chảy qua tiết diện cầu tại thời gian t = 6.5: Áp suất cho cầu không có tấm phẳng với góc tới α = 00 .6: Áp suất cho cầu lắp đặt tấm phẳng θ=300 với góc tới α = 00 .7: Biểu đồ quan hệ giữa hệ số cản và góc tới α.8: Biểu đồ giữa hệ số nâng và góc tới α .9: Biểu đồ quan hệ giữa hệ số moment và góc tới α .40 x Chƣơng 1 TỔNG QUAN 1.1 GIỚI THIỆU CHUNG Dầm chính cầu dây văng dễ bị dao động do gió, như xoáy hoặc rung xoắn.

Đặc biệt hiện nay các cầu dây văng được thiết kế ngày càng dài hơn và nhẹ hơn thì mức độ ảnh hưởng càng trở nên nghiêm trọng. Tấm phẳng đã được sử dụng rộng rãi như các thiết bị giảm xóc khí động học. Việc lắp đặt tấm phẳng lên dầm chính của cầu dây văng, nhằm mục đính ngăn chặn sự kích thích xoáy và rung xoắn. Đã có nhiều thí nghiệm được thực hiện, nhưng vẫn còn một số tồn tại chưa giải quyết được.

Mức độ hiệu quả của tấm phẳng, vị trí lắp đặt tấm phẳng cho hiệu quả tốt nhất, và những hình ảnh giải thích cho sự hiệu quả đó. Việc thử nghiệm thường tốn rất nhiều thời gian, tiền bạc nhưng lại cho kết quả chưa thực sự chính xác. Thí nghiệm phụ thuộc quá nhiều vào điều kiện thí nghiệm, cũng như những tác động không chính xác từ phía con người. Trước sự phát triển vượt bậc của máy tính điện tử cũng như ngành tin học, việc ứng dụng các phương pháp số dưới sự hỗ trợ của máy tính để giải quyết các bài toán cơ học trở nên phổ biến và cần thiết bởi những tính năng vượt trội của nó (giải quyết nhanh và cho kết quả chính xác).

Vì vậy nhiều phương pháp tính số đã và đang phát triển mạnh mẽ và trở thành một công cụ hữu hiệu không thể thiếu được khi giải quyết các bài toán khoa học – kỹ thuật (phương pháp sai phân hữu hạn, phương pháp phần tử hữu hạn, phương pháp phần tử biên, các phương pháp không lưới, thể tích hữu hạn. Trong lĩnh vực tính toán động lực học lưu chất (Computational Fluid Dynamics-CFD) hay tương tác giữa lưu chất và kết cấu (Fluid-Structure Interaction- FSI) đã có sự tiến bộ đáng kể về phương pháp tính toán chính xác và hiệu quả đối với những hình dạng phức tạp bất kỳ hay biên di chuyển. Phương pháp biên nhúng (Immersed Boundary Methods - IBMs) gần đây đã được đưa ra để áp dụng đối với những dạng hình học phức tạp hay biên di chuyển trong khi yêu cầu tính toán ít hơn 1 so với các phương pháp khác mà vẫn đảm bảo được sự chính xác. Những ưu điểm chính của IBMs là tạo lưới dễ hơn và không cần chia lưới lại khi vật thể thay đổi hay biên di chuyển.

IBMs lần đầu tiên được giới thiệu bởi Peskin (1972). Ứng dụng của IBMs là tập trung chủ yếu vào dòng chảy với sự di chuyển của các biên và mô phỏng dòng chảy xung quanh những vật thể có dạng hình học phức tạp. Trong nghiên cứu này tác giả sử dụng phương pháp số là phương pháp biên nhúng (IBM) để khảo sát hiệu quả của tấm phẳng, điều khiển dòng chảy qua tiết diện cầu. Tính toán và lập trình với sự hỗ trợ của phần mềm matlab.2 LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƢỚC Ảnh hưởng của tấm phẳng đến sự ổn định khí động học của cầu dây văng được thí nghiệm bởi 3 nhà khoa học người Nhật: Shinichi MIYACHI, Masahiro YONEDA và Katsuya EDAMOTO.

Mặt cắt ngang của mô hình cầu sử dụng để thí nghiệm trong hầm gió được thể hiện trong hình 1.1: Kích thước tiết diện cầu Chiều rộng của tấm phẳng lắp đặt ở mặt bên của mô hình là b = 20 mm. Thí nghiệm được thực hiện bằng cách thay đổi góc θ như trong hình 1.2: Kích thước và vị trí tấm phẳng lắp đặt lên tiết diện cầu Thí nghiệm mô phỏng dùng một luồng khói được thổi liên tục với tốc độ gió là u = 5 m/s. Kết quả thử nghiệm trên hai mô hình cầu không có tấm phẳng hình 1.3 và cầu có lắp đặt tấm phẳng hình 1.4 với góc thổi là α = + 30.3: Ảnh chụp luồng khói thổi qua tiết diện cầu không có tấm phẳng Hình 1.4: Ảnh chụp luồng khói thổi qua tiết diện cầu có lắp đặt tấm phẳng Sau khi tiến hành thí nghiệm với hai loại trên, ba nhà khoa học người nhật đã đưa ra một số kết luận chính như sau. Tấm phẳng có hiệu quả cải thiện sự ổn định khí động lực chống lại sự kích thích xoáy của cầu.

Tấm phẳng được lắp đặt với góc θ = 300 có tác dụng tốt cho ổn định khí động học chống lại rung xoắn. Hiệu quả của tấm phẳng chống rung xoắn có thể được đánh giá bởi giá trị dCM/ dα trong các thí nghiệm khí động lực.