BOÄ GIAÙO DUÏC & ÑAØO TAÏO TRÖÔØNG ÑAÏI HOÏC MÔÛ – BAÙN COÂNG TP.HCM KHOA COÂNG NGHEÄ SINH HOÏC -- Ñeà taøi: KHAÛO SAÙT VAØ ÑAÙNH GIAÙ TAÄP ÑOAØN GIOÁNG LUÙA TRUNG MUØA NHAÄP NOÄI TÖØ IRRI TAÏI HUYEÄN CUÛ CHI, THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH LUAÄN VAÊN TOÁT NGHIEÄP CÖÛ NHAÂN KHOA HOÏC CHUYEÂN NGAØNH: SINH HOÏC NOÂNG NGHIEÄP GIAÛNG VIEÂN HÖÔÙNG DAÃN: TS. NGUYEÃN ÑÌNH LAÂM SINH VIEÂN THÖÏC HIEÄN: TRAÀN LEÄ TRUÙC HAØ KHOÙA HOÏC: 2000 – 2004 LÔØI CAÛM ÔN Xin göûi lôøi caûm ôn ñeán: ▪ Cha meï ñaõ coù coâng daïy doã, lo laéng cho con trong suoát 4 naêm ñaïi hoïc. ▪ Ban Giaùm hieäu Tröôøng Ñaïi hoïc Môû Baùn coâng Tp. Hoà Chí Minh, Thaày vaø Coâ trong Khoa Coâng ngheä sinh hoïc.
▪ Thaày Nguyeãn Ñình Laâm, Vieän Khoa hoïc kyõ thuaät noâng nghieäp mieàn Nam, ngöôøi ñaõ nhieät tình höôùng daãn em trong suoát quaù trình thöïc hieän luaän vaên. ▪ Coâ Phuøng Phi Oanh – Caùn boä Vieän Khoa hoïc kyõ thuaät noâng nghieäp mieàn Nam ñaõ taän tình höôùng daãn em trong kyõ thuaät canh taùc caùc gioáng luùa lai. ▪ Caûm ôn taát caû caùc baïn ñaõ ñoäng vieân, giuùp ñôõ toâi trong suoát 4 naêm hoïc vaø hoaøn thaønh luaän vaên toát nghieäp. MUÏC LUÏC ÑAËT VAÁN ÑEÀ Phaàn Thöù Nhaát.
TOÅNG QUAN TAØI LIEÄU NGHIEÂN CÖÙU 1. MOÄT SOÁ ÑAËC TÍNH THÖÏC VAÄT VAØ YEÂU CAÀU NGOAÏI CAÛNH CUÛA CAÂY LUÙA Trang 4 1. Nguoàn goác vaø phaân loaïi Trang 4 1.Nguoàn goác Trang 4 1. Phaân loaïi Trang 6 1.
Ñaëc ñieåm thöïc vaät Trang 11 1.1 Reã luùa Trang 11 1.2 Thaân luùa Trang 12 1.3 Laù luùa Trang 13 1.4 Boâng luùa Trang 14 1. Yeâu caàu ngoaïi caûnh cuûa caây luùa Trang 15 1.1 Nhieät ñoä Trang 15 1.2 AÙnh saùng Trang 18 1. CAÙC KYÕ THUAÄT CANH TAÙC LUÙA ÔÛ KHU VÖÏC ÔÛ KHU VÖÏC THAØNH PHOÁ HOÀ CHÍ MINH. Gioáng vaø thôøi vuï gieo Trang 24 2.1 Gioáng Trang 24 2.2 Thôøi vuï gieo Trang 24 2.
Chuaån bò ñaát Trang 25 2.4 Chaêm soùc Trang 26 2.1 Boùn phaân Trang 26 2.2 Töôùi nöôùc Trang 27 2.3 Tröø coû vaø saâu beänh Trang 27 2.5 Thu hoaïch Trang 27 3. TÌNH HÌNH SAÛN XUAÁT VAØ TIEÂU THUÏ LUÙA GAÏO ÔÛ VIEÄT NAM VAØ TREÂN THEÁ GIÔÙI. TÌNH HÌNH NGHIEÂN CÖÙU VAØ PHAÙT TRIEÅN CAÙC GIOÁNG LUÙA ÔÛ PHÍA NAM Trang 38 Phaàn Thöù Hai. VAÄT LIEÄU VAØ PHÖÔNG PHAÙP THÍ NGHIEÄM 5.
VAÄT LIEÄU VAØ CAÙC ÑIEÀU KIEÄN THÍ NGHIEÄM Trang 41 5.1 Ñòa ñieåm thí nghieäm.2 Caùc gioáng luùa thí nghieäm.3 Caùc loaïi vaät tö thí nghieäm.4 Caùc ñieàu kieän thí nghieäm khaùc Trang 43 (ñieàu kieän thôøi tieát, chaêm soùc …). PHÖÔNG PHAÙP THÍ NGHIEÄM Trang 45 6.1 Sô ñoà boá trí thí nghieäm.2 Noäi dung nghieân cöùu.3 Caùc chæ tieâu theo doõi vaø caùch laáy soá lieäu Trang 46 Phaàn Thöù Ba. KEÁT QUAÛ THÖÏC NGHIEÄM VAØ THAÛO LUAÄN 7. ÑAÙNH GIAÙ CAÙC CHÆ TIEÂU SINH TRÖÔÛNG CUÛA TAÄP ÑOAØN GIOÁNG LUÙA.
ÑAÙNH GIAÙ CAÙC YEÁU TOÁ CAÁU THAØNH NAÊNG SUAÁT. ÑAÙNH GIAÙ NAÊNG SUAÁT MAÃU. NHAÄN XEÙT KHAÛ NAÊNG CHOÁNG SAÂU BEÄNH. ÑAÙNH GIAÙ CHAÁT LÖÔÏNG LUÙA GAÏO.
Trang 57 Phaàn Thöù Tö. KEÁT LUAÄN VAØ ÑEÀ NGHÒ 12. KEÁT LUAÄN Trang 60 13. ÑEÀ NGHÒ Trang 60 14.
TAØI LIEÄU THAM KHAÛO Trang 62 15. MOÄT SOÁ HÌNH AÛNH VEÀ THÍ NGHIEÄM MUÏC LUÏC CAÙC BIEÅU ÑOÀ & CAÙC BAÛNG BIEÅU Phaàn Thöù Nhaát: TOÅNG QUAN TAØI LIEÄU NGHIEÂN CÖÙU 1.BIEÅU ÑOÀ Bieåu ñoà 1.1: Gaïo 5% taám USD/taán FOB, Thaùi Lan Trang31 2. BAÛNG BIEÅU Baûng 1.1: Ñaëc ñieåm cuûa caùc loøai thuoäc cho Oryze Trang7 Baûng 1.2: Nhu caàu nhieät ñoä ôû caùc giai ñoïan sinh tröôûng phaùt trieån cuûa caây luùa Trang.3: Saûn xuaát tieâu duøng & döï tröõ gaïo treân theá giôùi giai ñoaïn 1997 – 2001 Trang34 Baûng 1.4: Ñaëc tính caùc gioáng luùa trieån voïng vuï ñoâng - xuaân 1997 –1998 Trang39 Baûng 1.5: Dieän tích saûn xuaát gioáng luùa VNN 97-6 ôû caùc tænh ÑBSCL Trang39 Phaàn Thöù Hai: VAÄT LIEÄU & PHÖÔNG PHAÙP THÍ NGHIEÄM 1.BAÛNG BIEÅU Baûng 2.1: Teân caùc maãu gioáng luùa trong muøa cuûa IRRI tham gia thí nghieäm taïi Traïi thöïc nghieäm cuûa Phoøng Nghieân cöùu Caây löông thöïc, 2004 Trang41 Baûng 2.2: Soá lieäu khí töôïng thuûy vaên ôû thaønh phoá Hoà Chí Minh töø thaùng 5 ñeán thaùng 10 naêm 2004 Trang44 Phaàn Thöù Ba: KEÁT QUAÛ THÖÏC NGHIEÄM 1. BIEÅU ÑOÀ Bieåu ñoà 3.1: Thôøi gian sinh tröôûng cuûa moät soá gioáng trung muøa cuûa IRRI coù trieån voïng ñöôïc ñaùnh giaù taïi Traïi thöïc nghieäm Cuû Chi, vuï heø thu 2004 Trang 50 Bieåu ñoà 3.2: Bieåu ñoà söï phaân boå caùc gioáng luùa muøa IRRI theo chieàu cao caây Trang 50 Bieåu ñoà 3.3: Soá nhaùnh höõu hieäu/buïi cuûa moät soá gioáng luùa trung muøa cuûa IRRI trieån voïng troàng taïi traïi thöïc nghieäm Cuû Chi , vuï heø –thu, 2004 Trang 53 Bieåu ñoà 3.4: Söï phaân boå caùc gioáng luùa muøa IRRI theo thôøi gian sinh tröôûng.
Trang 53 Bieåu ñoà 3.5: Naêng suaát lyù thuyeát & naêmg suaát thöïc teá cuûa moät soá gioáng luùa trung muøa cuûa IRRI coù trieån voïng troàng taïi Traïi thöïc nghieäm Cuû Chi, vuï heø – thu, 2004 Trang 56 Bieåu ñoà 3.6: Söï phaân boå cuûa gioáng luùa muøa IRRI theo naêng suaát thöïc teá Trang 56 2.1: Ñaùnh giaù taäp ñoøan gioáng luùa trong muøa cuûa IRRI theo caùc chæ tieâu sinh tröôûng vaø thôøi gian sinh tröôûng taïi Traïi thöïc nghieäm Cuû Chi, vuï heø thu, 2004 Trang 49 Baûng 3.2: Caùc chæ tieâu sinh tröôûng cuûa moät soá gioáng luùa trung muøa cuûa IRRI trieån voïng ñöôïc troàng taïi Traïi thöïc nghieäm Cuû Chi, vuï heø thu, 2004 Trang 49 Baûng 3.3: Ñaùnh giaù taäp ñoaøn gioáng luùa trung muøa cuûa IRRI theo chæ tieâu caùc yeáu toá caáu thaønh naêng suaát taïi Traïi thöïc nghieäm Cuû Chi, vuï heø thu, 2004 Trang 52 Baûng 3.4: Caùc yeáu toá caáu thaønh naêng suaát moät soá gioáng luùa trung muøa cuûa IRRI coù trieån voïng ñöôïc troàng taïi Traïi thöïc nghieäm Cuû Chi, vuï heø thu, 2004 Trang 52 Baûng 3.5: Ñaùnh giaù taäp ñoaøn gioáng luùa trung muøa cuûa IRRI theo chæ tieâu naêng suaát gioáng taïi Traïi thöïc nghieäm Cuû Chi, vuï heø thu, 2004 Trang 55 Baûng 3.6: Naêng suaát moät soá gioáng luùa trung muøa cuûa IRRI coù trieån voïng ñöôïc ñaùnh giaù taïi Traïi thöïc nghieäm Cuû Chi, vuï heø thu, 2004. Trang 55 Luaän Vaên Toát Nghieäp GVHD: Tieán Só Nguyeãn Ñình Laâm ÑAËT VAÁN ÑEÀ Vieät Nam xuaát khaåu gaïo ñöùng thöù ba treân theá giôùi laø moät böôùc tieán maïnh meõ cuûa neàn noâng nghieäp noùi chung vaø cuûa caùc tænh phía Nam noùi rieâng. Nöôùc ta ñaõ thoaùt khoûi caûnh nhaäp khaåu gaïo thöôøng xuyeân vaø ñöa caây luùa vaøo vò trí caây löông thöïc haøng ñaàu cuûa neàn kinh teá ñaát nöôùc. Tuy nhieân, beân caïnh nhöõng thaønh tích ñaõ ñaït ñöôïc Vieät Nam vaãn coøn nhieàu yeáu keùm caàn khaéc phuïc ñeå naâng cao chaát löôïng gaïo xuaát khaåu.
Treân thò tröôøng luùa gaïo theá giôùi, coù raát nhieàu caùc gioáng vaø chuûng loaïi khaùc nhau, nhöng Vieät Nam chæ chieám lónh ñöôïc thò tröôøng caùc loaïi gaïo haït daøi vaø amylose trung bình. Trong khi ñoù caùc gioáng luùa ñöôïc nhieàu ngöôøi tieâu duøng öa chuoäng, laø nhöõng gioáng luùa ñaëc saûn cuûa caùc quoác gia canh taùc luùa thuoäc khu vöïc Chaâu AÙ. Ñieàu naøy laø moät thieät thoøi lôùn cho xuaát khaåu gaïo cuûaVieät Nam so vôùi caùc nöôùc khaùc nhö Thaùi Lan, Pakistan, AÁn Ñoä. Ñoàng baèng soâng Cöûu Long (ÑBSCL) coù dieän tích troàng luùa gaàn 3,5 trieäu ha chieám 48 % dieän tích troàng luùa cuûa caû nöôùc.
Saûn löôïng luùa haøng naêm chieám hôn 50 % vaø saûn löôïng gaïo xuaát khaåu chieám treân 95 % so vôùi caû nöôùc. Nhö vaäy chaát löôïng luùa gaïo xuaát khaåu cuûa Vieät Nam hoaøn toaøn phuï thuoäc vaøo luùa thu hoaïch ôû vuøng ÑBSCL. Ngoaøi ra ÑBSCL laø chieác noâi saûn sinh nhieàu gioáng luùa ñaëc saûn trong ñoù coù nhöõng gioáng luùa maø chaát löôïng cuûa chuùng ñaõ ñöôïc nhieàu ngöôøi bieát ñeán. Muoán phaùt huy lôïi theá caïnh tranh vaø ñaåy maïnh giaù trò gaïo xuaát khaåu chuùng ta caàn phaûi quan taâm ñeán theá maïnh hieän coù cuûa vuøng ñaát ñaày tieàm naêng naøy.
Trong nhieàu naêm qua, chuùng ta luoân coá gaéng xaây döïng ngaønh saûn xuaát luùa gaïo xuaát khaåu döïa treân caùc gioáng luùa öu tuù nhaát. Beân caïnh caùc gioáng toát cuûa ñòa phöông, haøng naêm caùc vieän vaø caùc tröôøng vaãn nhaäp caùc taäp ñoaøn gioáng luùa töø caùc nguoàn khaùc nhau treân theá giôùi. Trong caùc nguoàn nhaäp gioáng ñoù, caùc taäp ñoaøn SVTH: Traàn Leä Truùc Haø Trang 1 Luaän Vaên Toát Nghieäp GVHD: Tieán Só Nguyeãn Ñình Laâm gioáng cuûa IRRI coù yù nghóa quan troïng vaø coù ñoùng goùp thieát thöïc cho chöông trình luùa gaïo cuûa Vieät Nam. Vì vaäy coâng taùc ñaùnh giaù taäp ñoaøn gioáng luùa IRRI laø khôûi nguoàn cuûa nhöõng thaønh coâng sau naøy cuûa coâng taùc gioáng.
Tröôùc yeâu caàu caáp thieát ñoù, ñöôïc söï giuùp ñôõ cuûa caùc caùn boä Phoøng nghieân cöùu Caây löông thöïc (Vieän Khoa hoïc kyõ thuaät noâng nghieäp mieàn Nam) chuùng toâi ñaõ choïn vaø trieån khai ñeà taøi “Khaûo saùt vaø ñaùnh giaù taäp ñoaøn gioáng luùa trung muøa nhaäp noäi töø IRRI taïi huyeän Cuû Chi, thaønh phoá Hoà Chí Minh” Ñeà taøi ñöôïc tieán haønh nhaèm caùc muïc ñích sau: - Ñaùnh giaù phaûn öùng cuûa caùc gioáng luùa coù nguoàn goác töø IRRI trong ñieàu kieän canh taùc cuûa khu vöïc thaønh phoá Hoà Chí Minh. - Sô boä phaân loaïi vaø ñaùnh giaù khaû naêng söû duïng trong saûn xuaát nhöõng gioáng luùa coù trieån voïng - Ñeà xuaát nhöõng ñònh höôùng cho coâng taùc nhaäp noäi gioáng luùa trong nhöõng naêm tieáp theo. - Hoaøn thieän quy trình ñaùnh giaù taäp ñoaøn gioáng luùa, trong ñoù coù taäp ñoaøn gioáng nhaäp noäi. Noäi dung nghieân cöùu bao goàm: - Ñaùnh giaù khaû naêng sinh tröôûng vaø phaùt trieån cuûa caùc gioáng luùa trung muøa töø IRRI trong ñieàu kieän canh taùc ôû thaønh phoá Hoà chí Minh.
- Nhaän xeùt böôùc ñaàu veà khaû naêng choáng chòu moät soá loaïi saâu beänh haïi chính. - Ñaùnh giaù caùc yeáu toá caáu thaønh naêng suaát vaø naêng suaát. - Ñaùnh giaù sô boä chaát löôïng cuûa caùc gioáng luùa. Giôùi haïn cuûa ñeà taøi: Do caùc maãu gioáng luùa cuûa IRRI môùi nhaän ñöôïc, neân vieäc ñaùnh giaù taäp ñoaøn gioáng luùa töø IRRI ñöôïc tieán haønh trong moät vuï (vuï heø - thu) taïi moät ñòa ñieåm.
SVTH: Traàn Leä Truùc Haø Trang 2 Luaän Vaên Toát Nghieäp GVHD: Tieán Só Nguyeãn Ñình Laâm Trong quaù trình thöïc hieän, do thôøi gian coù haïn, khoái löôïng coâng vieäc nhieàu, löôïng kieán thöùc haïn cheá neân trong keát quaû ñaït ñöôïc khoâng traùnh khoûi nhöõng thieáu soùt. Chuùng toâi raát kính mong quyù Thaày, Coâ taän tình giuùp ñôõ vaø ñoùng goùp yù kieán nhaèm hoaøn thieän toát hôn baûn luaän vaên naøy. SVTH: Traàn Leä Truùc Haø Trang 3 Luaän Vaên Toát Nghieäp GVHD: Tieán Só Nguyeãn Ñình Laâm Phaàn Thöù Nhaát. TOÅNG QUAN TAØI LIEÄU NGHIEÂN CÖÙU 1.
MOÄT SOÁ ÑAËC TÍNH THÖÏC VAÄT VAØ YEÂU CAÀU NGOAÏI CAÛNH CUÛA CAÂY LUÙA 1. Nguoàn goác vaø phaân loaïi 1.1 Nguoàn goác Caây luùa laø moät trong nhöõng caây coác coù lòch söû troàng troït laâu ñôøi nhaát.