Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Tình hình sản xuất lúa trên Thế giới và ở Việt Nam 1. Tình hình sản xuất lúa trên Thế giới Trong những năm gần đây, tình hình sản xuất lúa gạo trên Thế giới đã có những thay đổi quan trọng. Nếu như trong 30 năm sau chiến tranh Thế giới lần thứ 2, sản lượng thóc của Thế giới chỉ tăng hơn 100% thì riêng trong 5 năm gần đây mức tăng đó đã đạt 130%.
So với các cây ngũ cốc khác sản lượng thóc có tốc độ tăng trung bình hàng năm cao nhất: 2,4% năm. Diện tích, năng suất và sản lượng lúa của toàn Thế giới trong thập kỷ gần đây Diện tích Năng suất Sản lượng Năm (triệu ha) (Tạ/ha) (Triệu tấn) 2004 151,02 40,3 608,37 2005 153,78 40,2 618,53 2006 155,6 41,2 641,2 2007 155,1 42,3 656,9 2008 160,2 43,9 688,5 2009 158,5 43,2 685,1 2010 161,7 43,3 701,7 2011 164,1 44,0 722,7 2012 163,2 44,1 719,0 2013 164,72 45,27 745,7 2014 163,27 45,38 740,95 (Nguồn: FAOSTAT 2016)[34] n 5 Qua bảng 1.1 ta thấy về diện tích, năng suất và sản lượng lúa của Thế giới trong 10 năm trở lại đây có xu hướng tăng lên. Với việc áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất như chọn tạo các giống mới có năng suất, chất lượng tốt, thâm canh cao. làm cho năng suất lúa ngày một nâng cao.
Năm 2004 năng suất lúa bình quân trên Thế giới đạt 40,3 tạ/ha sau 10 năm năng suất lúa tăng 1,13 lần đạt 45,38 tạ/ha năm 2014. Tính đến nay trên Thế giới có trên 100 nước trồng lúa hầu hết ở các châu lục, với tổng diện tích 163,27 triệu ha.Tuy nhiên sản xuất lúa gạo vẫn tập trung chủ yếu ở các nước châu Á nơi chiếm tới 90% diện tích gieo trồng và sản lượng[33]. Trong đó Ấn Độ là nước có diện tích thu hoạch lúa lớn nhất (khoảng 43,4 triệu ha), tiếp đến là Trung Quốc (khoảng 30,87 triệu ha). Diện tích, năng suất và sản lượng lúa của 10 nước có sản lượng lúa hàng đầu Thế giới năm 2014 Diện tích Năng suất Sản lượng Tên nước (Triệu ha) (Tạ/ha) (triệu tấn) Trung Quốc 30,87 67,45 208,23 Ấn Độ 43,40 36,22 157,20 Inđônêxia 13,79 51,34 70,84 Băngladesh 11,82 43,18 55,23 Việt Nam 7,81 57,53 44,97 Thái Lan 10,83 30,10 32,62 Myanma 6,79 38,91 26,42 Philippin 4,74 40,09 18,96 Braxin 2,34 52,01 12,17 Nhật Bản 1,57 66,97 10,54 (Nguồn FAOSTAT - 2016) n 6 Theo số liệu của Bảng 1.2 thì trong 10 nước trồng lúa có sản lượng trên 10 triệu tấn/ năm đã có 9 nước nằm ở châu Á, chỉ có một đại diện của châu khác đó là Braxin (Nam Mỹ).
Riêng 8 nước là Trung Quốc, Ấn Độ, Thái Lan, Inđônêxia, Bangladesh, Việt Nam, Myanma, Nhật Bản chiếm 85% sản lượng lúa của Thế giới. Trung Quốc và Nhật Bản là 2 nước có năng suất cao hơn hẳn đạt 67,45 tạ/ha (Trung Quốc) và 66,97 tạ/ha (Nhật Bản). Điều đó có thể lý giải là vì Trung Quốc là nước đi tiên phong trong lĩnh vực phát triển lúa lai và người dân nước này có tinh thần lao động cần cù, có trình độ thâm canh cao. Nhật Bản là nước có trình độ khoa học kỹ thuật cao, đầu tư lớn (Nguyễn Hữu Hồng, 1993)[16].
Việt Nam ta cũng là nước có năng suất lúa cao đứng hàng thứ 3 trong 10 nước trồng lúa chính, đạt 57,53 tạ/ha. Thái Lan tuy là nước xuất khẩu gạo đứng hàng đầu Thế giới trong nhiều năm liên tục, song năng suất chỉ đạt 30,10 tạ/ha, bởi vì Thái Lan chú trọng nhiều hơn đến canh tác các giống lúa dài ngày, giống lúa chất lượng cao (Bùi Huy Đáp, 1999)[10]. Tình hình sản xuất lúa ở Việt Nam 1.