Khảo Sát Kết Quả Áp Dụng Chế Độ Nuôi Dưỡng Đến Khả Năng Sinh Sản Của Lợn NáI Landrace Tại Hà Nội

Chuyên khảo phân tích Khảo sát kết quả áp dụng chế độ nuôi dưỡng tới khả năng sinh sản của lợn nái ngoại giống landrace, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên

• Tác giả: Nguyễn Trung Đức
• Người hướng dẫn: PGS. Hoàng Toàn Thắng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Khảo Sát Kết Quả Áp Dụng Chế Độ Nuôi Dưỡng Tới Khả Năng Sinh Sản Của Lợn NáI Ngoại Giống Landrace Tại Trang Trại Tư Nhân, Thôn An Hoà, Xã Tản Lĩnh, Huyện Ba Vì, Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT
• 1.1. Điều tra cơ bản
• 1.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 1.1.1.1. Vị trí địa lý
• 1.1.1.2. Điều kiện địa hình đất đai
• 1.1.1.3. Điều kiện khí hậu thuỷ văn
• 1.1.1.4. Nguồn nước
• 1.1.2. Điều kiện kinh tế xã hội
• 1.1.2.1. Tình hình kinh tế
• 1.1.2.2. Điều kiện kinh tế, cơ sở vật chất, cơ cấu của trại
• 1.1.3. Cơ cấu tổ chức, chức năng, nhiệm vụ của trại
• 1.1.3.1. Cơ cấu của trại
• 1.1.3.2. Chức năng của trại
• 1.1.4. Tình hình sản xuất của trại chăn nuôi
• 1.1.4.1. Chăn nuôi
• 1.1.4.2. Về trồng trọt
• 1.1.5. Đánh giá chung
• 1.1.5.1. Thuận lợi
• 1.1.5.2. Khó khăn
• 1.1.6. Phương hướng sản xuất của trại
• 1.1.6.1. Về ngành chăn nuôi
• 1.1.6.2. Về ngành trồng trọt
• 1.1.7. Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất
• 1.1.7.1. Nội dung phục vụ sản xuất
• 1.1.7.2. Biện pháp thực hiện
• 1.1.7.3. Kết quả công tác phục vụ sản xuất
• 1.1.7.3.1. Công tác giống
• 1.1.7.3.2. Công tác chăm sóc nuôi dưỡng
• 1.1.7.3.3. Công tác thú y
• 1.1.7.3.4. Công tác vệ sinh trong chăn nuôi
• 1.1.7.3.5. Công tác phòng bệnh
• 2. PHẦN 2: CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
• 2.1. Mục tiêu của chuyên đề
• 2.2. Tổng quan tài liệu
• 2.3. Cơ sở khoa học của đề tài
• 2.4. Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước
• 2.5. Đối tượng, nội dung, địa điểm và phương pháp nghiên cứu
• 2.5.1. Đối tượng nghiên cứu
• 2.5.2. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 2.6. Nội dung chuyên đề
• 2.7. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 2.7.1. Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu
• 2.7.2. Chỉ tiêu về tiêu tốn thức ăn/ 1 kg lợn con cai sữa
• 2.7.3. Ước tính hiệu quả kinh tế/ 1 lứa đẻ của lợn mẹ
• 2.8. Phương pháp sử lí các số liệu
• 2.9. Kết quả và phân tích kết quả
• 2.9.1. Khảo sát quy trình kỹ thuật chăn nuôi lợn nái sinh sản tại trại
• 2.9.2. Kết quả khảo sát các chỉ tiêu sinh lý sinh dục
• 2.9.3. Năng suất sinh sản của đàn nái
• 2.9.4. Tiêu tốn thức ăn để sản xuất 1 kg lợn con cai sữa
• 2.9.5. Kết luận, tồn tại và đề nghị
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Ảnh Hưởng Dinh Dưỡng Đến Lợn Nái Landrace

Nghiên cứu về dinh dưỡng lợn nái Landrace tại Hà Nội đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao năng suất sinh sản lợn nái. Chế độ dinh dưỡng cho lợn nái ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe sinh sản lợn nái, số lượng và chất lượng lợn con. Việc khảo sát dinh dưỡng lợn nái giúp xác định khẩu phần ăn phù hợp, tối ưu hóa chi phí và tăng hiệu quả kinh tế. Lợn nái Landrace là giống lợn ngoại có năng suất cao, nhưng đòi hỏi chế độ dinh dưỡng đặc biệt để phát huy tối đa tiềm năng di truyền. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá ảnh hưởng dinh dưỡng đến sinh sản của giống lợn này trong điều kiện chăn nuôi thực tế tại Hà Nội. Theo nghiên cứu của Nguyễn Trung Đức (2015), việc áp dụng chế độ nuôi dưỡng hợp lý có thể cải thiện đáng kể khả năng sinh sản của lợn nái Landrace.

1.1. Tầm quan trọng của dinh dưỡng trong sinh sản lợn nái

Dinh dưỡng đóng vai trò then chốt trong quá trình sinh sản của lợn nái. Nó ảnh hưởng đến sự phát triển của buồng trứng, quá trình rụng trứng, thụ tinh và phát triển phôi thai. Thiếu hụt dinh dưỡng có thể dẫn đến chậm động dục, giảm tỷ lệ thụ thai, sẩy thai, thai chết lưu và giảm số lượng lợn con sinh ra. Cung cấp đầy đủ và cân đối các chất dinh dưỡng, đặc biệt là protein, vitamin và khoáng chất, là yếu tố quan trọng để đảm bảo sức khỏe sinh sản lợn nái và năng suất sinh sản lợn nái cao.

1.2. Đặc điểm sinh sản của lợn nái Landrace cần lưu ý

Giống lợn Landrace có chu kỳ động dục ngắn, số lượng trứng rụng nhiều và khả năng sinh sản cao. Tuy nhiên, chúng cũng dễ bị ảnh hưởng bởi các yếu tố môi trường và dinh dưỡng. Việc hiểu rõ sinh lý sinh sản lợn nái Landrace, đặc biệt là chu kỳ động dục lợn nái, giúp người chăn nuôi có thể điều chỉnh chế độ dinh dưỡng phù hợp với từng giai đoạn, từ đó tối ưu hóa quản lý sinh sản lợn nái và đạt được hiệu quả cao nhất.

II. Thách Thức Dinh Dưỡng Ảnh Hưởng Sinh Sản Lợn Nái Tại Hà Nội

Chăn nuôi lợn nái Landrace tại Hà Nội đối mặt với nhiều thách thức về dinh dưỡng và sinh sản. Biến động giá thức ăn cho lợn nái, chất lượng thức ăn không ổn định, và thiếu kiến thức về tiêu chuẩn dinh dưỡng cho lợn nái là những vấn đề phổ biến. Điều này dẫn đến tình trạng dinh dưỡng và sinh sản không được đảm bảo, ảnh hưởng đến năng suất sinh sản lợn nái và hiệu quả kinh tế. Ngoài ra, các bệnh sinh sản ở lợn nái cũng là một thách thức lớn, đặc biệt là khi chế độ dinh dưỡng không đáp ứng đủ nhu cầu của cơ thể.

2.1. Các vấn đề thường gặp về dinh dưỡng cho lợn nái

Các vấn đề thường gặp bao gồm thiếu hụt protein, vitamin và khoáng chất, mất cân đối giữa các chất dinh dưỡng, và sử dụng thức ăn kém chất lượng. Điều này có thể dẫn đến giảm khả năng sinh sản, tăng tỷ lệ vô sinh ở lợn nái, và tăng nguy cơ mắc các bệnh sinh sản ở lợn nái. Việc kiểm soát chất lượng thức ăn và đảm bảo khẩu phần ăn cho lợn nái cân đối là rất quan trọng.

2.2. Ảnh hưởng của môi trường chăn nuôi đến nhu cầu dinh dưỡng

Môi trường chăn nuôi, đặc biệt là nhiệt độ và độ ẩm, có thể ảnh hưởng đến nhu cầu dinh dưỡng của lợn nái. Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, lợn nái có xu hướng ăn ít hơn, dẫn đến thiếu hụt dinh dưỡng. Do đó, cần điều chỉnh chế độ dinh dưỡng để đáp ứng nhu cầu của cơ thể trong các điều kiện môi trường khác nhau. Việc đảm bảo nước cho lợn nái cũng rất quan trọng, đặc biệt là trong giai đoạn mang thai và cho con bú.

III. Phương Pháp Khảo Sát Dinh Dưỡng Cho Lợn Nái Landrace

Để đánh giá ảnh hưởng dinh dưỡng đến sinh sản của lợn nái Landrace, cần áp dụng các phương pháp khảo sát dinh dưỡng khoa học và chính xác. Các phương pháp này bao gồm phân tích dữ liệu khảo sát, đánh giá khẩu phần ăn cho lợn nái, và theo dõi các chỉ tiêu sinh lý sinh sản lợn nái. Kết quả khảo sát dinh dưỡng lợn nái sẽ cung cấp thông tin quan trọng để xây dựng đề xuất dinh dưỡng cho lợn nái phù hợp với điều kiện chăn nuôi tại Hà Nội.

3.1. Thu thập và phân tích dữ liệu về khẩu phần ăn

Việc thu thập thông tin chi tiết về thành phần và lượng thức ăn mà lợn nái được cung cấp là rất quan trọng. Sau đó, cần phân tích dữ liệu khảo sát để đánh giá hàm lượng các chất dinh dưỡng, bao gồm protein, năng lượng, vitamin và khoáng chất. So sánh kết quả phân tích dữ liệu khảo sát với tiêu chuẩn dinh dưỡng cho lợn nái để xác định các thiếu hụt hoặc mất cân đối.

3.2. Đánh giá các chỉ tiêu sinh lý và sinh sản của lợn nái

Các chỉ tiêu cần theo dõi bao gồm chu kỳ động dục, tỷ lệ thụ thai, số lượng lợn con sinh ra, khối lượng sơ sinh của lợn con, và tỷ lệ nuôi sống đến cai sữa. Các chỉ tiêu này phản ánh trực tiếp ảnh hưởng dinh dưỡng đến sinh sản của lợn nái. Ngoài ra, cần theo dõi các chỉ số sức khỏe sinh sản lợn nái, như tình trạng viêm nhiễm đường sinh dục và các bệnh sinh sản ở lợn nái.

IV. Kết Quả Khảo Sát Ảnh Hưởng Dinh Dưỡng Đến Sinh Sản

Nghiên cứu cho thấy chế độ dinh dưỡng có ảnh hưởng đáng kể đến năng suất sinh sản lợn nái Landrace tại Hà Nội. Việc cung cấp đầy đủ protein cho lợn nái, vitamin cho lợn nái và khoáng chất cho lợn nái giúp cải thiện tỷ lệ thụ thai, tăng số lượng lợn con sinh ra và giảm tỷ lệ hao hụt. Ngược lại, thiếu hụt dinh dưỡng có thể dẫn đến giảm năng suất sinh sản lợn nái và tăng nguy cơ mắc các bệnh sinh sản ở lợn nái.

4.1. Tác động của protein đến năng suất sinh sản

Protein là thành phần quan trọng trong khẩu phần ăn cho lợn nái, đặc biệt là trong giai đoạn mang thai và cho con bú. Thiếu protein có thể dẫn đến giảm số lượng trứng rụng, giảm tỷ lệ thụ thai và giảm khối lượng sơ sinh của lợn con. Cung cấp đủ protein giúp tăng cường sức khỏe sinh sản lợn nái và cải thiện năng suất sinh sản lợn nái.

4.2. Vai trò của vitamin và khoáng chất trong sinh sản

Vitamin cho lợn nái (đặc biệt là vitamin A, D, E) và khoáng chất cho lợn nái (như canxi, phốt pho, kẽm) đóng vai trò quan trọng trong quá trình sinh sản. Chúng tham gia vào quá trình hình thành và phát triển của buồng trứng, tử cung và phôi thai. Thiếu vitamin và khoáng chất có thể dẫn đến các vấn đề về sinh sản, như chậm động dục, giảm tỷ lệ thụ thai và tăng nguy cơ sẩy thai.

V. Đề Xuất Dinh Dưỡng Tối Ưu Cho Lợn Nái Landrace Tại Hà Nội

Dựa trên kết quả khảo sát dinh dưỡng lợn nái, cần xây dựng đề xuất dinh dưỡng cho lợn nái phù hợp với điều kiện chăn nuôi tại Hà Nội. Đề xuất dinh dưỡng này cần đảm bảo cung cấp đầy đủ và cân đối các chất dinh dưỡng, đáp ứng nhu cầu của lợn nái trong từng giai đoạn sinh sản. Ngoài ra, cần chú trọng đến việc sử dụng thức ăn cho lợn nái chất lượng cao và kiểm soát giá thức ăn cho lợn nái để đảm bảo hiệu quả kinh tế của dinh dưỡng.

5.1. Khuyến nghị về khẩu phần ăn cho từng giai đoạn

Cần xây dựng khẩu phần ăn cho lợn nái riêng biệt cho từng giai đoạn, bao gồm giai đoạn hậu bị, giai đoạn mang thai (chia thành kỳ I và kỳ II), và giai đoạn cho con bú. Mỗi giai đoạn có nhu cầu dinh dưỡng khác nhau, do đó cần điều chỉnh thành phần và lượng thức ăn cho phù hợp. Ví dụ, trong giai đoạn mang thai lợn nái, cần tăng cường protein và năng lượng để đảm bảo sự phát triển của thai.

5.2. Lựa chọn thức ăn và bổ sung dinh dưỡng phù hợp

Nên sử dụng thức ăn công nghiệp cho lợn nái từ các nhà cung cấp uy tín, đảm bảo chất lượng và hàm lượng dinh dưỡng ổn định. Ngoài ra, có thể bổ sung thêm các vitamin và khoáng chất cần thiết để đáp ứng nhu cầu của lợn nái. Cần tham khảo ý kiến của các chuyên gia dinh dưỡng để lựa chọn sản phẩm phù hợp và sử dụng đúng liều lượng.

VI. Kết Luận Dinh Dưỡng Quyết Định Năng Suất Lợn Nái Landrace

Nghiên cứu khẳng định vai trò then chốt của dinh dưỡng trong việc nâng cao năng suất sinh sản lợn nái Landrace tại Hà Nội. Việc áp dụng chế độ dinh dưỡng khoa học và phù hợp giúp cải thiện sức khỏe sinh sản lợn nái, tăng số lượng và chất lượng lợn con, và nâng cao hiệu quả kinh tế của dinh dưỡng. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và hoàn thiện tiêu chuẩn dinh dưỡng cho lợn nái để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành chăn nuôi.

6.1. Tóm tắt các kết quả chính và ý nghĩa thực tiễn

Nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc cung cấp đầy đủ protein, vitamin và khoáng chất có ảnh hưởng tích cực đến năng suất sinh sản lợn nái Landrace. Các kết quả này có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, giúp người chăn nuôi có thể điều chỉnh chế độ dinh dưỡng để tối ưu hóa hiệu quả sản xuất.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo và khuyến nghị cho nhà chăn nuôi

Trong tương lai, cần tập trung nghiên cứu về thức ăn tự trộn cho lợn nái và thức ăn công nghiệp cho lợn nái, đánh giá giá thức ăn cho lợn nái và tìm kiếm các giải pháp dinh dưỡng hiệu quả về chi phí. Đồng thời, cần khuyến khích người chăn nuôi áp dụng các kỹ thuật chăn nuôi lợn nái tiên tiến và tham gia các hội chăn nuôi Việt Nam để cập nhật kiến thức và kinh nghiệm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Ngành chăn nuôi lợn cung cấp một lượng lớn thực phẩm cho con người, cung cấp nguyên liệu cho một số ngành công nghiệp chế biến, tạo việc làm cho người dân góp phần phát triển kinh tế và thu ngoại tệ về cho đất nước. Tuy nhiên đàn lợn nước ta chất lượng còn kém. Tỷ lệ lợn có máu ngoại chưa cao, dẫn đến khả năng tăng trọng kém, tỷ lệ nạc thấp, khả năng sinh sản kém. Vì vậy mà hiệu quả chăn nuôi chưa cao.

Kiểu chăn nuôi manh mún hộ gia đình không còn phù hợp nữa. Mô hình chăn nuôi tập trung kiểu trang trại dần phát triển. Các giống lợn truyền thống không còn đáp ứng được nhu cầu chăn nuôi cũng như thị trường nữa. Vì vậy, việc nâng cao năng suất và chất lượng đàn lợn thịt có tầm quan trọng chiến lược trong việc thỏa mãn nhu cầu thực phẩm của thị trường cũng như sức cạnh tranh của ngành chăn nuôi lợn so với các ngành chăn nuôi khác.

Như vậy, việc cải thiện chất lượng và số lượng đàn lợn thịt là việc làm cần làm ngay. Thấy rõ sự cấp thiết này, Nhà nước có những chính sách chủ trương nâng cao tỷ lệ lợn ngoại, lợn có tỷ lệ máu ngoại cao bằng nhiều biện pháp cụ thể như nhập nội một số giống lợn ngoại nổi tiếng như Landrace, Yorkshire,… lai tạo một số giống trong nước với các giống ngoại, khuyến khích các cơ sở chăn nuôi, mở rộng mô hình chăn nuôi trang trại, phổ biến khoa học kỹ thuật cho người dân và hỗ trợ nông dân vay vốn… Tuy nhiên việc đưa giống lợn ngoại và lợn có tỷ lệ máu ngoại cao vào sản suất còn là vấn đề lớn với người dân do tập quán chăn nuôi, trình độ áp dụng khoa học kỹ thuật, nguồn vốn, nhận thức còn hạn chế…dẫn đến hiệu quả chăn nuôi chưa cao. Trước tình hình đó nhằm tìm ra biện pháp kỹ thuật cụ thể để can thiệp, nâng cao năng suất chăn nuôi các trang trại, chúng tôi tiến hành chuyên đề khoa học: " Khảo sát kết quả áp dụng chế độ nuôi dưỡng tới khả năng sinh sản của lợn nái ngoại giống Landrace tại trang trại tư nhân, thôn An Hoà, xã Tản Lĩnh, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội" 19 2. Mục tiêu của chuyên đề: - Có được kết quả đánh giá các chỉ tiêu sinh lý sinh dục và sức sinh sản của đàn lợn nái sinh sản giống Landrace, nhằm khẳng định khả năng nuôi lợn sinh sản giống ngoại trong trang trại tư nhân.

- Kết luận được khả năng chăn nuôi lợn sinh sản giống ngoại cao sản sẽ đạt kết quả cao trong điều kiện chăn nuôi ở trang trại tư nhân khi áp dụng đúng quy trình kỹ thuật và chế độ nuôi dưỡng. - Là cơ sở để phổ biến các biện pháp kỹ thuật cụ thể nâng cao năng suất chăn nuôi tại các trang trại khác hiện nay. Tổng quan tài liệu 2. Cơ sở khoa học của đề tài 2.

Cơ sở khoa học của sự di truyền các tính trạng ở động vật * Tính trạng số lượng là những tính trạng được quy định bởi nhiều cặp gen nhỏ (minor gen), mỗi cặp gen đóng góp một tác động nhỏ tới kiểu hình. Các tính trạng số lượng thường quy định các kiểu hình liên quan tới kích thước, khối lượng…và được xác định dựa trên thang định lượng. Ví dụ: Như sản lượng sữa, khả năng tăng trọng, tỷ lệ nạc… Các tính trạng số lượng có đặc điểm: - Do nhiều gen quy định - Chịu ảnh hưởng lớn của điều kiện môi trường - Có sự phân bố kiểu hình liên tục trong một quần thể Các tính trạng sản xuất của vật nuôi là các tính trạng số lượng do nhiều gen điều khiển, mỗi gen đóng góp một mức độ khác nhau vào cấu thành năng suất con vật. Giá trị kiểu hình của các tính trạng sản xuất có sự phân bố liên tục và chịu tác động của nhiều nhân tố ngoại cảnh.

Giá trị kiểu hình (P) của bất kỳ tính trạng số lượng nào đều là sự kết hợp của giá trị kiểu gen (G) và sai lệch môi trường (E) và được biểu hiện như sau: P=G + E 20 Trong đó: P là giá trị kiểu hình (Phenotypic value) G là giá trị kiểu gen (Genotypic value) E là sai lệch môi trường (Environmental deviation) - Giá trị kiểu gen G Giá trị kiểu gen của tính trạng số lượng do nhiều cặp gen quy định. Tùy theo tác động của các gen, các giá trị kiểu gen bao gồm các thành phần khác nhau: giá trị cộng gộp A ( Additive) hoặc giá trị giống (Breeding value), sai lệch trội D (Dominance deviation) và sai lệch tương tác gen hoặc sai lệch át gen I ( Interaction deviation hoặc Epistatic deviation) G=A+D+I + Giá trị cộng gộp (A): Để đo lường giá trị truyền đạt từ bố mẹ sang đời con phải có một giá trị đo lường có quan hệ với gen chứ không phải có liên quan tới kiểu gen. Mỗi một gen trong tập hợp các gen quy định một tính trạng số lượng nào đó đều có một hiệu ứng nhất định đối với tính trạng số lượng đó. Tổng các hiệu ứng mà các gen đó mang (tổng các hiệu ứng được thực hiện với từng cặp gen ở mỗi locus và trên tất cả các locus) được gọi là giá trị cộng gộp hay giá trị giống của cá thể.

Giá trị giống là thành phần quan trọng của kiểu gen vì nó cố định và có thể di truyền cho thế hệ sau. Do đó, nó là nguyên nhân chính gây ra sự giống nhau giữa các con vật thân thuộc, nghĩa là nó là nhân tố chính sinh ra đặc tính di truyền của quần thể và sự đáp ứng của quần thể với sự chọn lọc. Tác động của gen được gọi là cộng gộp khi giá trị kiểu hình của kiểu gen đồng hợp, bố mẹ luôn truyền một nửa giá trị cộng gộp của mỗi tính trạng của chúng cho đời con. Tiềm năng di truyền do tác động cộng gộp của gen bố và mẹ tạo nên được gọi là giá trị di truyền hay giá trị giống của con vật.

+ Sai lệch trội (D): 21 Là sai lệch được sản sinh ra do sự tác động qua lại giữa các cặp alen ở cùng một locus, đặc biệt là các cặp alen dị hợp tử. Sai lệch trội cũng là một phần thuộc tính của quần thể, quan hệ trội của bố mẹ không truyền được cho đời sau. + Sai lệch át gen (I): Là sai lệch sinh ra do sự tác động qua lại của các gen ở các locus khác nhau. Sai lệch này không đi truyền cho đời sau.

- Sai lệch môi trường (E): Sai lệch môi trường được thể hiện thông qua sai lệch môi trường chung (Eg) và sai lệch môi trường riêng (Es) Sai lệch môi trường chung (Eg): Là sai lệch do loại môi trường tác động lên toàn bộ con vật trong suốt quãng đời của nó. Sai lệch môi trường riêng (Es): Là sai lệch do loại môi trường chỉ tác động lên một số con vật tại một giai đoạn nào đó trong quãng đời của nó. Như vậy, kiểu hình của một cá thể được cấu tạo từ hai locus trở lên có giá trị kiểu hình chi tiết như sau: P = A + D + I + Eg + Es Qua việc phân tích các nhân tố ảnh hưởng tới tính trạng số lượng cho thấy, muốn nâng cao năng suất vật nuôi cần phải: - Tác động về mặt di truyền (G) bao gồm: + Tác động vào hiệu ứng cộng gộp (A) bằng cách chọn lọc + Tác động vào hiệu ứng trội (D) và át gen (I) bằng cách phối giống tạp giao. - Tác động về mặt môi trường (E) bằng cách cải tiến điều kiện chăn nuôi: chuồng trại, thức ăn, chăm sóc, thú y, quản lý… * Đặc điểm di truyền về khả năng sinh sản ở lợn Nuôi lợn nái sinh sản là một trong những khâu quan trọng nhất, quyết định sự thành bại của ngành chăn nuôi lợn.

Bởi vì năng suất của nghề chăn nuôi lợn phụ thuộc vào số con sơ sinh sống cho đến cai sữa. Số lượng lợn con cai sữa sẽ quyết định số lợn xuất chuồng để giết mổ. 22 Khả năng sinh sản là yếu tố quan trọng hàng đầu của người chăn nuôi lợn nái. Năng suất sinh sản phụ thuộc vào nhiều yếu tố, có nhiều chỉ tiêu để đánh giá khả năng sinh sản của lợn nái, nhưng xét về mặt di truyền, chọn giống, người ta thường quan tâm một số tính trạng năng suất sinh sản nhất định.

(Nguyễn Thiện, 1995) [8] cho rằng: Các tính trạng năng suất sinh sản chủ yếu ở lợn nái bao gồm: tuổi động dục lần đầu, tỷ lệ thụ thai, số con trong ổ, thời gian cai sữa đến động dục trở lại. Các tính trạng năng suất sinh sản có hệ số di truyền thấp, do vậy nó chịu ảnh hưởng lớn của điều kiện môi trường. Trong khi đó các tính trạng về khả năng sinh trưởng, chất lượng thịt, thân thịt có hệ số di truyền cao. Theo tác giả Perrocheau M (1994) (Nguyễn Thiện, 1995) [8] cho biết các hệ số di truyền của lợn nái sinh sản là: - Chỉ số lứa đẻ/nái/năm: h² = 0,10 - 0,15 - Tuổi động dục lần đầu: h² = 0,30 - Số vú : h² =0,30 Còn tác giả Lasley (1974) (Nguyễn thiện, 1995) [8] cho biết hệ số di truyền một số tính trạng ở lợn sinh sản nhu sau: - Số con đẻ ra/ổ: h² = 0,15 - Số lợn con cai sữa/ổ : h² = 0,12 - Khối lượng lúc cai sữa: h² =0,17 Kết quả nghiên cứu của Rydmer (1995) ( Nguyễn Thiện, 1995) [8] cho thấy: - Tuổi đẻ lứa đầu của lợn nái: h² = 0,27 - Khoảng cách giữa hai lứa đẻ: h² = 0,08 Các tính trạng chủ yếu phản ánh năng suất sinh sản của lợn nái là số con đẻ ra/ổ, số lợn con cai sữa, khối lượng lợn con lúc cai sữa.

Phần lớn các tính trạng này phụ thuộc nhiều yếu tố ngoại cảnh (dinh dưỡng, mùa vụ, phương thức và thời điểm phối giống, đực giống, điều kiện chăm sóc nuôi dưỡng, yếu tố chuồng trại, khả năng phòng trừ dịch bệnh. Như vậy, có nghĩa là các biến dị do di truyền như biến dị cộng gộp, tương tác giữa gen là thấp. Các yếu tố ảnh hưởng đến năng suất sinh sản của lợn nái * Giống: Giống lợn là yếu tố ảnh hưởng tới sức sản xuất của lợn nái. Giống với đặc tính sản xuất của nó gắn liền với năng suất.

Giống khác nhau cho năng suất khác nhau. Dựa vào năng suất sinh sản và sức sản xuất thì các giống lợn được chia làm 4 nhóm chính (Nguyễn Thiện và Cs (2005) [10]. Các dòng chuyên dụng "dòng bố" như Pietrain, Hampshire, Duroc có năng suất sinh sản trung bình nhưng có năng suất thịt cao.