Nghiên cứu kháng kháng sinh của vi khuẩn phân lập từ thịt lợn tại quận Long Biên, Hà Nội

Nghiên cứu kháng kháng sinh của vi khuẩn từ thịt lợn tại chợ Long Biên, Hà Nội, cung cấp thông tin quan trọng về an toàn thực phẩm.

• Tác giả: Khamla Duangvichit
• Người hướng dẫn: Ts. Nguyễn Thị Hương Giang
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Nghiên cứu hiện trạng kháng kháng sinh của một số vi khuẩn phân lập từ thịt lợn bán tại một số chợ thuộc quận Long Biên, Hà Nội
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC HÌNH
• TRÍCH YẾU LUẬN VĂN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Tình hình ngộ độc thực phẩm
• 2.2. Khái quát về ngộ độc thực phẩm và bệnh truyền qua thực phẩm
• 2.3. Nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm
• 2.3.1. Nguyên nhân thực phẩm bị nhiễm do vi sinh vật
• 2.3.1.1. Đường lây nhiễm vi sinh vật vào thực phẩm

Tóm tắt

I. Tổng quan về kháng kháng sinh của vi khuẩn trong thịt lợn Long Biên

Kháng kháng sinh của vi khuẩn trong thịt lợn là một vấn đề nghiêm trọng tại Long Biên, Hà Nội. Thịt lợn là nguồn thực phẩm phổ biến, nhưng tình trạng ô nhiễm vi sinh vật và kháng kháng sinh đang gia tăng. Nghiên cứu này nhằm cung cấp cái nhìn tổng quan về hiện trạng kháng kháng sinh của vi khuẩn trong thịt lợn tại khu vực này.

1.1. Khái niệm về kháng kháng sinh và vi khuẩn trong thịt lợn

Kháng kháng sinh là hiện tượng vi khuẩn phát triển khả năng chống lại tác dụng của thuốc kháng sinh. Vi khuẩn như E. coli và Salmonella thường được tìm thấy trong thịt lợn, gây ra nhiều vấn đề về sức khỏe cho người tiêu dùng.

1.2. Tình hình tiêu thụ thịt lợn tại Long Biên

Thịt lợn là loại thực phẩm chính trong bữa ăn của người dân Long Biên. Theo thống kê, thịt lợn chiếm tỷ lệ lớn trong tổng lượng thịt tiêu thụ, nhưng chất lượng vệ sinh thực phẩm vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết.

II. Vấn đề kháng kháng sinh trong thịt lợn Nguyên nhân và hệ quả

Kháng kháng sinh trong thịt lợn không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng mà còn gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho ngành chăn nuôi. Việc sử dụng kháng sinh không hợp lý trong chăn nuôi là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này.

2.1. Nguyên nhân gây kháng kháng sinh trong vi khuẩn

Sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi không đúng cách, thiếu kiểm soát và quy định là những nguyên nhân chính dẫn đến kháng kháng sinh. Việc này không chỉ làm giảm hiệu quả điều trị mà còn gây ra nguy cơ cho sức khỏe cộng đồng.

2.2. Hệ quả của kháng kháng sinh đối với sức khỏe cộng đồng

Kháng kháng sinh có thể dẫn đến các bệnh lý nghiêm trọng, làm tăng tỷ lệ tử vong và chi phí điều trị. Người tiêu dùng có thể bị nhiễm các vi khuẩn kháng thuốc, gây khó khăn trong việc điều trị các bệnh nhiễm trùng.

III. Phương pháp nghiên cứu kháng kháng sinh trong thịt lợn Long Biên

Nghiên cứu này sử dụng các phương pháp hiện đại để xác định tình trạng kháng kháng sinh của vi khuẩn trong thịt lợn. Các mẫu thịt được thu thập từ nhiều chợ khác nhau tại Long Biên để đảm bảo tính đại diện.

3.1. Quy trình thu thập và phân tích mẫu thịt

Mẫu thịt lợn được thu thập từ các quầy bán thịt tại các chợ Long Biên. Quy trình phân tích bao gồm việc xác định sự hiện diện của vi khuẩn E. coli và Salmonella, cũng như kiểm tra tính mẫn cảm với các loại kháng sinh.

3.2. Các phương pháp xác định kháng sinh

Phương pháp Bauer-Kirby được sử dụng để đánh giá tính mẫn cảm của vi khuẩn với kháng sinh. Kết quả sẽ giúp xác định mức độ kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn phân lập được.

IV. Kết quả nghiên cứu về kháng kháng sinh trong thịt lợn Long Biên

Kết quả nghiên cứu cho thấy tỷ lệ nhiễm vi khuẩn E. coli và Salmonella trong thịt lợn tại Long Biên khá cao. Điều này cho thấy sự cần thiết phải có các biện pháp kiểm soát chất lượng thực phẩm hiệu quả hơn.

4.1. Tỷ lệ nhiễm vi khuẩn trong mẫu thịt lợn

Trong số 68 mẫu thịt lợn được phân tích, có 44 mẫu dương tính với E. coli, chiếm tỷ lệ 64,71%. Tình trạng nhiễm Salmonella cũng đáng lo ngại với 10 mẫu dương tính, chiếm 14,71%.

4.2. Tình trạng kháng kháng sinh của vi khuẩn

Kết quả cho thấy các chủng E. coli có tỷ lệ kháng cao với Tetracycline (71,43%) và Amoxicillin (66,67%). Đối với Salmonella, tỷ lệ kháng cao nhất cũng được ghi nhận với Ampicillin và Amoxicillin (50%).

V. Giải pháp và khuyến nghị để kiểm soát kháng kháng sinh

Để giảm thiểu tình trạng kháng kháng sinh trong thịt lợn, cần có các biện pháp quản lý chặt chẽ hơn trong chăn nuôi và tiêu thụ thực phẩm. Các khuyến nghị sẽ được đưa ra dựa trên kết quả nghiên cứu.

5.1. Tăng cường giáo dục và đào tạo cho người chăn nuôi

Cần tổ chức các khóa đào tạo về an toàn thực phẩm và sử dụng kháng sinh hợp lý cho người chăn nuôi. Điều này sẽ giúp nâng cao nhận thức và giảm thiểu việc sử dụng kháng sinh không cần thiết.

5.2. Thực hiện các quy định về an toàn thực phẩm

Cần có các quy định nghiêm ngặt hơn về kiểm soát chất lượng thực phẩm, đặc biệt là trong việc giết mổ và chế biến thịt lợn. Việc này sẽ giúp đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng và giảm thiểu nguy cơ kháng kháng sinh.

VI. Kết luận và triển vọng tương lai về kháng kháng sinh trong thịt lợn

Kháng kháng sinh trong thịt lợn là một vấn đề cần được giải quyết khẩn cấp. Nghiên cứu này cung cấp thông tin quan trọng để xây dựng các chiến lược kiểm soát hiệu quả hơn trong tương lai.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Nghiên cứu đã chỉ ra tình trạng kháng kháng sinh đáng báo động trong thịt lợn tại Long Biên. Cần có các biện pháp khẩn cấp để cải thiện tình hình này.

6.2. Triển vọng nghiên cứu trong tương lai

Các nghiên cứu tiếp theo cần tập trung vào việc phát triển các phương pháp kiểm soát kháng kháng sinh hiệu quả hơn, cũng như nâng cao nhận thức của cộng đồng về vấn đề này.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo thống kê của Cục An toàn Thực phẩm từ năm 2008 đến năm 2018, cả nước đã xảy ra 1.701 vụ ngộ độc thực phẩm với 55.035 người mắc và 399 trường hợp tử vong; riêng trong 5 tháng đầu năm 2019 tiếp tục ghi nhận 30 vụ khiến 798 người phải nhập viện. Tại Việt Nam, thịt lợn là thực phẩm thiết yếu chiếm tỷ trọng tiêu thụ cao nhất, dao động từ 44,45% đến 66,67% tổng lượng thịt tại các chợ truyền thống. Tuy nhiên, điều kiện giết mổ thủ công và khâu bày bán chưa đảm bảo vệ sinh đã biến nguồn thịt tươi sống thành môi trường lý tưởng cho các vi khuẩn đường ruột nguy hiểm như Escherichia coli và Salmonella vấy nhiễm. Đáng lo ngại hơn, tình trạng lạm dụng kháng sinh trong chăn nuôi để phòng bệnh và kích thích tăng trọng đã làm gia tăng các chủng vi khuẩn đa kháng thuốc, đe dọa trực tiếp đến tính mạng con người khi xâm nhập vào chuỗi thức ăn.

Nhằm cung cấp bằng chứng thực tiễn về nguy cơ vi sinh vật và mức độ đề kháng thuốc, đề tài luận văn thạc sĩ ngành Thú y của tác giả Khamla Duangvichit thực hiện tại Học viện Nông nghiệp Việt Nam từ tháng 12 năm 2018 đến tháng 07 năm 2019 đã tập trung giải quyết hai mục tiêu cốt lõi: Đánh giá hiện trạng vệ sinh an toàn thực phẩm về chỉ tiêu vi sinh vật và xác định tỷ lệ kháng kháng sinh của các chủng E. coli, Salmonella phân lập từ thịt lợn tại quận Long Biên, Hà Nội. Địa bàn nghiên cứu là cửa ngõ giao thương kinh tế phía Đông Thủ đô với mật độ dân cư cao và tốc độ đô thị hóa nhanh. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn to lớn khi xác định chính xác tỷ lệ nhiễm vi sinh vật trên 68 mẫu thịt, đánh giá mức độ nhạy cảm của vi khuẩn với 10 loại kháng sinh chuyên dụng, làm cơ sở khoa học giúp cơ quan quản lý thú y và y tế dự phòng thiết lập các rào cản kỹ thuật kiểm soát dịch bệnh truyền lây từ động vật sang người.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết dịch tễ học bệnh truyền lây qua thực phẩm và tiếp cận theo mô hình "Một sức khỏe" (One Health), khẳng định mối liên hệ tương hỗ giữa sức khỏe động vật, an toàn thực phẩm và sức khỏe con người. Khung lý thuyết phân tích chuyên sâu về cơ chế vấy nhiễm vi sinh vật đường ruột thuộc họ Enterobacteriaceae từ hệ tiêu hóa của gia súc sang thân thịt trong quá trình chọc tiết, lột da, rạch mổ phủ tạng và vận chuyển.

Bên cạnh đó, đề tài ứng dụng lý thuyết về di truyền học vi khuẩn để giải thích hiện tượng đề kháng kháng sinh tự nhiên và kháng sinh thu được. Sự đề kháng thu được hình thành qua cơ chế đột biến gen hoặc trao đổi gen kháng thuốc theo chiều ngang giữa các vi khuẩn thông qua tiếp hợp plasmid mang yếu tố kháng thuốc, tải nạp qua thực khuẩn thể và biến nạp vật liệu di truyền tự do. Nghiên cứu tập trung vào ba khái niệm nền tảng:

• Vi khuẩn chỉ thị vệ sinh thực phẩm Escherichia coli: Trực khuẩn Gram âm, hiếu khí và kỵ khí tùy tiện, phản ánh mức độ nhiễm phân trong chuỗi cung ứng thực phẩm.
• Vi khuẩn gây bệnh Salmonella: Tác nhân hàng đầu gây viêm dạ dày ruột cấp tính, sốt thương hàn và nhiễm trùng huyết qua nội độc tố Lipopolysaccharide (LPS), ngoại độc tố ruột và độc tố tế bào.
• Kiểu hình kháng thuốc (Antimicrobial Resistance Phenotype): Khả năng sống sót và phát triển của vi khuẩn trước các nồng độ kháng sinh trị liệu tiêu chuẩn.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài được thu thập thông qua hai kênh: Khảo sát thực địa điều kiện vệ sinh tại 50 quầy bán thịt lợn ở 7 chợ dân sinh thuộc quận Long Biên bằng phiếu phỏng vấn trực tiếp, kết hợp lấy ngẫu nhiên 68 mẫu thịt lợn tươi sống vào khung giờ cao điểm từ 7 đến 8 giờ sáng. Việc chọn mẫu tại các chợ truyền thống đảm bảo tính đại diện cao vì đây là kênh mua bán thịt chủ lực của đại bộ phận cư dân đô thị. Quy trình lấy mẫu và bảo quản lạnh vận chuyển về phòng thí nghiệm Bộ môn Thú y cộng đồng tuân thủ nghiêm ngặt tiêu chuẩn TCVN 4833-1:2002 và TCVN 4833-2:2002.

Quy trình phân tích vi sinh vật và thử nghiệm kháng sinh được thực hiện bài bản:

• Định lượng E. coli: Cấy láng dịch mẫu pha loãng bậc 10 trên môi trường thạch MacConkey theo TCVN 4833-2:2002, ủ ở 37°C trong 24 giờ và đếm khuẩn lạc đặc trưng màu hồng cánh sen.
• Phát hiện Salmonella: Áp dụng quy trình chuẩn quốc tế TCVN 4829:2005 (tương đương ISO 6579:2002) qua 4 bước gồm tiền tăng sinh trong Peptone Buffered Water (PBW), tăng sinh chọn lọc trên môi trường Rappaport-Vassiliadis Soya Peptone (RV) ở 42°C và Muller Kauffman Tetrathionate (MKTTn) ở 37°C, phân lập trên đĩa thạch Brilliant Green Agar (BGA) và Xylose Lysine Tergitol 4 (XLT4), sau đó khẳng định sinh hóa bằng môi trường Triple Sugar Iron (TSI), phản ứng Urea và thử nghiệm Indole với thuốc thử Kovac's.
• Thử nghiệm tính mẫn cảm kháng sinh: Sử dụng phương pháp khoanh giấy khuếch tán trên thạch Mueller-Hinton theo nguyên lý Kirby-Bauer (Carter và Cole, 1990). Lý do lựa chọn phương pháp này là tính chuẩn hóa cao, cho phép đánh giá đồng thời phổ tác dụng của 10 loại kháng sinh đại diện cho các nhóm chính (Ampicillin, Amoxicillin, Colistin, Tetracycline, Doxycycline, Gentamicin, Kanamycin, Neomycin, Streptomycin, Sulfamethoxazole/Trimethoprim). Toàn bộ kết quả đo đường kính vòng vô khuẩn được đối chiếu với bảng chuẩn CLSI M100-S24 (Wayne, 2014) và xử lý thống kê bằng phần mềm Excel 2010.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát điều kiện cơ sở hạ tầng tại 50 quầy kinh doanh thịt lợn cho thấy 92% quầy đạt tiêu chuẩn chiều cao bàn bày bán theo quy định của Bộ Y tế (từ 60 cm trở lên), 100% sử dụng nguồn nước máy sạch, 90% tiểu thương có trang bị tạp dề và 82% có thiết bị xua đuổi côn trùng. Tuy nhiên, vẫn còn 20% số quầy dùng mặt bàn bằng gỗ xốp dễ thấm hút dịch thịt tích tụ vi khuẩn, 50% quầy thiếu tủ bảo quản chuyên dụng và chỉ có 66% người bán thịt (33/50 người) từng tham gia các lớp tập huấn kiến thức an toàn vệ sinh thực phẩm.

Kết quả phân lập vi sinh vật từ 68 mẫu thịt lợn tươi sống ghi nhận các con số đáng chú ý:

• Ô nhiễm E. coli: Có 44/68 mẫu cho kết quả dương tính, chiếm tỷ lệ 64,71%. Khi đối chiếu với quy chuẩn an toàn vi sinh, có 21/68 mẫu (chiếm 30,88%) vượt quá giới hạn cho phép, không đạt tiêu chuẩn vệ sinh, trong khi 47 mẫu (69,12%) đạt chuẩn.
• Ô nhiễm Salmonella: Phát hiện 10/68 mẫu dương tính với Salmonella, chiếm tỷ lệ 14,71%. Theo quy định hiện hành, sự hiện diện của Salmonella trong thực phẩm tươi sống là không được phép, do đó toàn bộ 14,71% mẫu này đều bị xếp loại không đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm.

Về hiện trạng đề kháng kháng sinh trên 10 loại thuốc thử nghiệm:

• Chủng E. coli: Tỷ lệ kháng cao nhất được ghi nhận ở Tetracycline (71,43%), tiếp theo là Amoxicillin (66,67%), Colistin (66,67%) và Ampicillin (61,90%). Ngược lại, vi khuẩn thể hiện tính mẫn cảm cao nhất với Gentamicin (71,43%), Doxycycline (57,14%) và Kanamycin (57,14%).
• Chủng Salmonella: Tỷ lệ kháng mạnh nhất xuất hiện ở hai loại kháng sinh nhóm Beta-lactam là Ampicillin (50,00%) và Amoxicillin (50,00%). Trong khi đó, Salmonella còn rất nhạy cảm với Gentamicin (80,00%), Kanamycin (70,00%), Neomycin (70,00%) và Doxycycline (70,00%).

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột thể hiện tương quan tỷ lệ nhiễm E. coli và Salmonella giữa các chợ, kết hợp bảng ma trận phân bố mức độ nhạy cảm (S), trung gian (I) và kháng (R) dựa trên đường kính vòng vô khuẩn (mm) theo tiêu chuẩn CLSI M100-S24. Tỷ lệ nhiễm E. coli không đạt chuẩn (30,88%) và Salmonella (14,71%) phản ánh tình trạng nhiễm chéo nghiêm trọng trong khâu giết mổ và vận chuyển, kết hợp với việc 20% quầy sạp sử dụng mặt bàn gỗ khó tẩy rửa và 34% người bán chưa được đào tạo kiến thức vệ sinh thực phẩm.

Khi so sánh với các công trình trước đây, tỷ lệ nhiễm Salmonella 14,71% trong nghiên cứu này tương đồng với kết quả của Lê Minh Sơn trên thịt lợn tiêu dùng nội địa (10,91% - 16,67%), nhưng thấp hơn đáng kể so với khảo sát của Đỗ Ngọc Thúy tại các chợ tự do Hà Nội (56,00%) và Trương Hà Thái tại miền Bắc (39,60%). Điều này cho thấy công tác quản lý vệ sinh thú y tại quận Long Biên đã có những chuyển biến tích cực nhưng nguy cơ tiềm ẩn vẫn còn ở mức cao.

Đặc biệt, kết quả kháng sinh đồ cho thấy mức độ kháng báo động đối với nhóm Beta-lactam (Ampicillin 50,00% - 61,90%; Amoxicillin 50,00% - 66,67%) và Tetracycline (71,43%). Đây là hệ quả trực tiếp của việc người chăn nuôi lạm dụng các loại kháng sinh giá rẻ, phổ biến này trong thời gian dài để phòng trị bệnh tiêu chảy trên đàn lợn. Đáng lưu ý, tỷ lệ E. coli kháng Colistin lên tới 66,67% là tín hiệu cực kỳ nguy hiểm, bởi Colistin vốn được xem là vũ khí cứu cánh cuối cùng trong điều trị các ca nhiễm khuẩn Gram âm đa kháng ở người. Trái lại, tỷ lệ mẫn cảm cao của vi khuẩn đối với Gentamicin (71,43% - 80,00%) và Kanamycin (57,14% - 70,00%) được giải thích là do nhóm Aminoglycoside chủ yếu dùng qua đường tiêm, ít bị pha trộn tràn lan vào thức ăn công nghiệp, do đó áp lực chọn lọc gen kháng thuốc trên đàn gia súc đối với nhóm này thấp hơn.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các bằng chứng khoa học thu thập được, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp mang tính hành động cao nhằm kiểm soát ô nhiễm vi sinh và ngăn chặn sự lan truyền vi khuẩn kháng thuốc:

1. Nâng cấp điều kiện vệ sinh quầy sạp kinh doanh: Ban quản lý các chợ thuộc quận Long Biên phối hợp với Chi cục Thú y Hà Nội vận động và bắt buộc 100% tiểu thương thay thế toàn bộ mặt bàn gỗ bằng vật liệu inox 304 không gỉ hoặc gạch men phẳng dễ tẩy rửa khử trùng trước quý 4 năm 2020; phấn đấu trang bị tủ kính bảo quản lạnh ở nhiệt độ 0 - 5°C cho tối thiểu 80% số quầy trong giai đoạn 2020 - 2021 nhằm hạn chế sự nhân lên của vi khuẩn ở nhiệt độ thường.
2. Chuẩn hóa đào tạo và cấp chứng chỉ an toàn thực phẩm: Trung tâm Y tế và Phòng Kinh tế quận Long Biên tổ chức các khóa tập huấn thực hành vệ sinh định kỳ 6 tháng một lần, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ người bán thịt được cấp giấy chứng nhận kiến thức an toàn thực phẩm từ 66% lên 100% vào cuối năm 2020; đồng thời xử lý nghiêm các trường hợp không đeo tạp dề hoặc không vệ sinh dụng cụ pha cắt.
3. Siết chặt quản lý kê đơn và sử dụng kháng sinh trong chăn nuôi: Cơ quan Thú y địa phương phối hợp với Cục Chăn nuôi đẩy mạnh thanh tra các trang trại và đại lý thuốc thú y, thực hiện lộ trình cấm hoàn toàn việc trộn kháng sinh phòng bệnh vào thức ăn chăn nuôi theo Luật Chăn nuôi, đặc biệt kiểm soát chặt chẽ Colistin và Tetracycline nhằm kéo giảm tỷ lệ vi khuẩn đường ruột kháng Colistin xuống dưới 20% trong vòng 3 năm tới.
4. Thiết lập mạng lưới giám sát dịch tễ vi sinh định kỳ: Các viện nghiên cứu và trường đại học chuyên ngành nông nghiệp, thú y cần phối hợp với cơ quan kiểm nghiệm thực hiện lấy mẫu giám sát vi sinh và kháng sinh đồ hàng quý tại 100% chợ đầu mối, ứng dụng kỹ thuật sinh học phân tử để truy vết gen kháng thuốc, cung cấp cơ sở dữ liệu cảnh báo sớm cho ngành y tế điều trị lâm sàng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

1. Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ Thú y - An toàn thực phẩm: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm trên 68 mẫu thịt và hiện trạng 50 cơ sở bán lẻ để các nhà hoạch định chính sách xây dựng quy chuẩn kỹ thuật, thiết lập tiêu chí kiểm tra quầy sạp và triển khai chương trình giám sát chuỗi thực phẩm an toàn tại các đô thị.
2. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên chuyên ngành Thú y, Y tế công cộng, Công nghệ thực phẩm: Kế thừa quy trình chuẩn phân lập vi sinh vật theo TCVN 4833-2:2002, TCVN 4829:2005 và phương pháp kháng sinh đồ Kirby-Bauer theo chuẩn CLSI M100-S24 phục vụ công tác giảng dạy và phát triển các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về vi sinh vật học.
3. Bác sĩ thú y lâm sàng và kỹ sư quản lý trang trại chăn nuôi: Sử dụng dữ liệu mẫn cảm thực tế (Gentamicin nhạy 71,43% - 80,00%, Kanamycin nhạy 57,14% - 70,00%) để xây dựng phác đồ điều trị nhiễm khuẩn đường ruột hiệu quả, tránh phối hợp thuốc tùy tiện gây lãng phí kinh tế và gia tăng áp lực kháng thuốc.
4. Doanh nghiệp phân phối, siêu thị và chuỗi bán lẻ thực phẩm sạch: Tham khảo các phân tích về nguy cơ vấy nhiễm chéo từ dụng cụ mặt bàn gỗ và khâu bảo quản để chuẩn hóa quy trình sơ chế, thiết kế quầy kệ đạt tiêu chuẩn HACCP và ISO 22000.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ ô nhiễm vi khuẩn E. coli và Salmonella trên thịt lợn tại chợ quận Long Biên ở mức nào?

Kết quả phân lập từ 68 mẫu thịt lợn tươi sống tại 7 chợ cho thấy có 44 mẫu dương tính với E. coli (tỷ lệ 64,71%), trong đó 21 mẫu (30,88%) không đạt tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm. Đối với Salmonella, có 10 mẫu dương tính (14,71%), vi phạm hoàn toàn tiêu chuẩn an toàn vi sinh vì quy chuẩn hiện hành cấm sự xuất hiện của vi khuẩn này trong thịt tươi.

Các chủng vi khuẩn phân lập từ thịt lợn kháng mạnh nhất với những loại kháng sinh nào?

Chủng E. coli đề kháng nặng nề nhất với Tetracycline (71,43%), Amoxicillin (66,67%), Colistin (66,67%) và Ampicillin (61,90%). Tương tự, các chủng vi khuẩn Salmonella phân lập được ghi nhận tỷ lệ kháng cao 50,00% đối với cả Ampicillin và Amoxicillin. Nguyên nhân xuất phát từ việc các loại kháng sinh này được sử dụng phổ biến và kéo dài trong chăn nuôi lợn thịt.

Những loại kháng sinh nào còn giữ được hiệu lực ức chế cao đối với vi khuẩn trong nghiên cứu?

Kháng sinh nhóm Aminoglycoside thể hiện hiệu lực vượt trội, trong đó Gentamicin có tỷ lệ mẫn cảm cao nhất ở cả E. coli (71,43%) và Salmonella (80,00%). Ngoài ra, các chủng vi khuẩn còn nhạy cảm tốt với Kanamycin (57,14% - 70,00%) và Doxycycline (57,14% - 70,00%), là những lựa chọn ưu tiên trong điều trị khi có chỉ định chuyên môn.

Nguyên nhân chính nào dẫn đến tình trạng vấy nhiễm vi sinh vật vào thịt lợn tại các chợ dân sinh?

Tình trạng vấy nhiễm bắt nguồn từ khâu giết mổ thủ công chưa đảm bảo vô trùng, quá trình vận chuyển hở và điều kiện bày bán tại chợ còn nhiều bất cập. Cụ thể, khảo sát ghi nhận 20% quầy sạp dùng mặt bàn bằng gỗ dễ tích tụ vi khuẩn, 50% quầy thiếu tủ bảo quản lạnh và 34% người trực tiếp bán thịt chưa từng qua đào tạo kiến thức vệ sinh an toàn thực phẩm.

Người tiêu dùng cần làm gì để phòng tránh nguy cơ ngộ độc từ thịt lợn nhiễm vi khuẩn kháng thuốc?

Người tiêu dùng cần thực hiện nghiêm ngặt nguyên tắc ăn chín uống sôi, gia nhiệt thịt đến nhiệt độ tâm trên 75°C để tiêu diệt triệt để E. coli và Salmonella. Đồng thời, cần sử dụng dao thớt riêng biệt cho thực phẩm sống và thực phẩm chín, rửa tay bằng xà phòng sau khi tiếp xúc với thịt tươi và bảo quản thịt trong ngăn mát tủ lạnh dưới 5°C nếu chưa sử dụng ngay.

Kết luận

• Tỷ lệ mẫu thịt lợn nhiễm vi khuẩn E. coli là 64,71% (trong đó 30,88% không đạt tiêu chuẩn vệ sinh) và tỷ lệ nhiễm Salmonella là 14,71% tại 7 chợ thuộc quận Long Biên.
• Mức độ đề kháng kháng sinh ở mức đáng báo động đối với Tetracycline (71,43%), Colistin (66,67%), Amoxicillin (66,67%) ở E. coli và Ampicillin, Amoxicillin (50,00%) ở Salmonella.
• Nhóm kháng sinh Aminoglycoside bao gồm Gentamicin (nhạy 71,43% - 80,00%) và Kanamycin (nhạy 57,14% - 70,00%) duy trì hiệu quả ức chế vi khuẩn cao nhất.
• Đề tài cung cấp cơ sở dữ liệu thực nghiệm chuẩn xác theo tiêu chuẩn CLSI M100-S24, phục vụ công tác quy hoạch chuỗi cung ứng thịt sạch và hoạch định chính sách thú y cộng đồng.
• Đề xuất lộ trình kiểm soát giai đoạn 2020 - 2022 nhằm thay thế 100% bàn bán thịt đạt chuẩn, đào tạo toàn diện người kinh doanh và chấm dứt việc lạm dụng kháng sinh trộn trong thức ăn gia súc.

Đóng góp lớn nhất của luận văn là đã phác họa bức tranh toàn cảnh về nguy cơ ô nhiễm vi sinh và mức độ kháng thuốc tại hệ thống bán lẻ thịt tươi sống đô thị, đồng thời cung cấp các giải pháp kỹ thuật có tính ứng dụng cao. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cơ quan chuyên môn hãy tham khảo toàn văn công trình nghiên cứu để tiếp cận đầy đủ hệ thống dữ liệu và quy trình thực nghiệm chi tiết.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM KHAMLA DUANGVICHIT NGHIÊN CỨU HIỆN TRẠNG KHÁNG KHÁNG SINH CỦA MỘT SỐ VI KHUẨN PHÂN LẬP TỪ THỊT LỢN BÁN TẠI MỘT SỐ CHỢ THUỘC QUẬN LONG BIÊN, HÀ NỘI Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguye# n Thị Hương Giang 2. Phạm Hồng Ngân NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan bản luận văn là kết quả nghiên cứu của chính bản thân tôi. Kết quả nghiên cứu trong luận văn là trung thực.

Các tài liệu viện dẫn trong luận văn đều đã được công bố và được trích dẫn theo đúng nguyên tắc. Tôi xin chịu trách nhiệm hoàn toàn về nội dung của luận văn. Hà Nội, ngày… tháng… năn 2019 Tác giả luận văn Khamla Duangvichit i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Lời đầu tiên, tôi xin trân trọng cảm ơn các thầy giáo, cô giáo trong Khoa Thú Y – Học viện Nông nghiệp Hà Nội đặc biệt là các thầy giáo, cô giáo trong bộ môn Thú Y Cộng Đồng – Khoa Thú Y đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn.

Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS.Nguyễn Thị Hương Giang và thầy giáo PGS. Phạm Hồng Ngân đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và thời gian thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn cán bộ Phòng thí nghiệm bộ môn Thú Y Cộng Đồng đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài. Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè đã động viên giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập.

Xin chân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày… tháng… năn 2019 Tác giả luận văn Khamla Duangvichit ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng.

vii Danh mục hình. viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài.

Mục tiêu của đề tài. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Tình hình ngộ độc thực phẩm.

Khái quát về ngộ độc thực phẩm và bệnh truyền qua thực phẩm. Nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm. Nguyên nhân nhiễm khuẩn vào thịt. Tình hình ngộ độc thực phẩm trên thế giới và tại Việt Nam.

Một số nghiên cứu về ô nhiễm thực phẩm do vi khuẩn E. coli và Salmonella gây ra trên thế giới và tại Việt Nam. Một số hiểu biết về vi khuẩn E. Đặc tính sinh học.

Cấu trúc kháng nguyên. Đặc tính gây bệnh. Một số hiểu biết về vi khuẩn Salmonella. Đặc tính sinh học.

Cấu trúc kháng nguyên. Yếu tố gây bệnh. Những hiểu biết về thuốc kháng sinh. Phân loại thuốc kháng sinh.

25 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cơ chế tác dụng của thuốc kháng sinh. Hiện tượng kháng thuốc của vi khuẩn E. Coli và Salmonella.

Tính kháng thuốc của vi khuẩn. Cơ chế gây hiện tượng kháng thuốc của vi khuẩn. Khả năng kháng kháng sinh của vi khuẩn E. Khả năng kháng kháng sinh của vi khuẩn Salmonella.

Phương pháp xác định độ mẫn cảm của vi khuẩn gây bệnh đối với một số thuốc kháng sinh. Đối tượng nội dung phương pháp nghiên cứu. Đối tượng địa điểm thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.

Phạm vi nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.

Vật liệu nghiên cứu. Mẫu xét nghiệm. Hóa chất, môi trường. Trang thiết bị và dụng cụ.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp điều tra. Phương pháp thu thập mẫu. Kết quả và thảo luận.

Kết quả điều tra hiện trạng phân phối thịt lợn tại quận Long Biên. Kết quả xác định tỷ lệ nhiễm E. Coli và Salmonella Trong thịt lợn tại một số chợ thuộc quận Long Biên. Tình hình nhiễm vi khuẩn E.

coli ở thịt lợn tại các chợ. Tình hình nhiễm khuẩn Salmonella từ thịt lợn tại các chợ. Kết quả kiểm tra tính mẫn cảm với một số kháng sinh của các chủng E. Coli và Salmonella.

Kết quả kiểm tra tính mẫn cảm với kháng sinh của các chủng E. Kết quả kiểm tra tính mẫn cảm với kháng sinh của vi khuẩn Salmonella. 47 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết luận và kiến nghị.

50 Tài liệu tham khảo. 58 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BGA Brilliant Green Agar E. coli Escherichia coli EHEC Enterohaemorrhagic E. coli EIEC Enteroinvasive E.

coli EMB Eosin – Methylene Blue EPEC Enteropathogenic E. coli ETEC Enterotoxigenic E. coli FAO Food and Agriculture Organization FDA Food & Drug Administration Gr (-) Gram âm Gr (+) Gram dương IMVC Indole, Methyl Red, Voges Proskauer và Citrat LT Heat labile enterotoxin MKTTn Muller Kauffman Tetrathionate PBW Pepton Buffer Water RV Rappaport – Vassiliadis Soya Pepton SS Salmonella – Shigella ST Heat stable enterotoxin TCVS Tiêu chuẩn vệ sinh TSI Triple sugar iron WHO World Health Organization XLD Xylolysin deoxychocolat XLT4 Xyloze – Lyzine – Tergitol 4 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Một số vi khuẩn gây ngộ độc thực phẩm.

Tiêu chuẩn vi sinh vật nước uống của WHO. Tình hình ngộ độc thực phẩm trong nước năm 2008-2018. Bảng đánh giá mức độ mẫn cảm với một sốloại kháng sinh của vi khuẩn. Kết quả điều tra điều kiện an toàn vệ sinh thực phẩm tại các quầy thịt lợn.

Thống kê các loại thịt được bày bán tại một số chợ thuộc Quận Long Biên, Hà Nội. Kết quả kiểm tra vi khuẩn E. coli trong các mẫu thịt lợn được lấy tại các chợ. Kết quả kiểm tra tỷ lệ nhiễm vi khuẩn Salmonella trong mẫu thịt lợn tại các chợ.

Kết quả kiểm tra tính mẫn cảm với một số kháng sinh của các chủng E. Kết quả kiểm tra tính mẫn cảm với một số kháng sinh của các chủng Salmonella. 47 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH Hình 3. Vòng vô khuẩn của vi khuẩn trên thạch Mueller-Hinton.

Tỷ lệ % số mẫu dương tính với vi khuẩn E. coli và số mẫu không đạt TCVS tại các chợ. Tình hình nhiễm vi khuẩn Salmonella trong các mẫu thịt bày bán tại các chợ. So sánh kết quả phân lập vi khuẩn E.

coli và Salmonella từ các mẫu thịt được bày bán tại các chợ. Tính mẫn cảm với kháng sinh của các chủng E. Tính mẫn cảm với kháng sinh của các chủng Salmonella. So sánh tỷ lệ kháng kháng sinh của các chủng E.

coli và Salmonella. 49 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Khamla Duangvichit Tên luận văn: Nghiên cứu hiện trạng kháng kháng sinh của một số vi khuẩn phân lập từ thịt lợn bán tại một số chợ thuộc quận Long Biên, Hà Nội. Ngành: Thú y Mã số: 8640101 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục tiêu nghiên cứu Tìm hiểu hiện trạng vệ sinh an toàn thực phẩm về chỉ tiêu vi sinh vật trong thịt lợn phân phối tại một số chợ thuộc quận Long Biên, Hà Nội. Xác định được hiện trạng kháng kháng sinh của một số vi khuẩn phân lập từ thịt lợn bán tại một số chợ thuộc quận Long Biên, Hà Nội.

Phương pháp nghiên cứu Tiến hành điều tra địa điểm phân phối thịt lợn trên địa bàn quận Long Biên và phòng vấn trực tiếp. Lấy mẫu và chuẩn bị mẫu theo TCVN 4833 – 1:2002, TCVN 4833–2:2002. Phân lập, xác định số lượng E. coli theo TCVN 4833–2:2002.

Phương pháp phát hiện Salmonella theo TCVN 4829 : 2005 (ISO 6579 : 2002). Phương pháp Bauer - Kirby dùng để đánh giá tính mẫn cảm với kháng sinh của vi khuẩn mô tả bởi Carter và Cole năm 1990. Số liệu thu thập được xử lý bằng phần mềm Excel 2010. Kết quả chính và kết luận 1.

Trong 50 quầy bán thịt lợn trong 7 chợ được điều tra 92% quầy bán thịt đạt tiêu chuẩn về chiều cao theo quy định của Bộ Y Tế (≥ 60 cm), có 10 (20%) quầy có mặt bàn làm bằng kim loại, 30 (60%) số quầy có mặt bàn làm bằng gạch men, còn lại 10 (20%) số quầy làm mặt bàn bằng gỗ, có 25 (50%) quầy có tủ bảo quản thực phẩm, có 41 quầy (82%) có dụng cụ xua đuổi côn trùng, có 90% người bán thịt lợn đeo tạp dề khi bán hàng, nguồn nước sử dụng 100% quầy bán thịt đều dùng nước máy và qua phỏng vấn trực tiếp 50 người bán thịt lợn, chỉ có 33/50 người (66%) đã từng tham gia các lớp tập huấn kiến thức về an toàn vệ sinh thực phẩm. Trong 7 chợ được điều tra thịt lợn là loại thịt được bày bán nhiều nhất, chiếm 44,45-66,67%. Kết quả phân lập 68 mẫu thịt lợn có 44 mẫu dương tính với vi khuẩn E. Trong 68 mẫu có 21 mẫu chiếm (30,88%) không đạt tiêu chuẩn vệ sinh và 47 mẫu ( 69,12%) đạt tiêu chuẩn vệ sinh an taòn thực phẩm.

ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết quả kiểm tra tình hình nhiễm vi khuẩn Salmonella khi phân lập 68 mẫu thit lợn có 10 mẫu dương tính với vi khuẩn Salmonella chiếm tỷ lệ 14,71% ) không đạt tiêu chuẩn vệ sinh vật theo quy định. Xác định mức độ kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn E. coli phân lập được trên các mẫu thịt lợn.

Trong tổng số 10 loại kháng sinh, loại kháng sinh có tỷ lệ mẫn cảm cao nhất với các chủng vi khuẩn E. coli phân lập được là Gentamycin (71,43%), sau đến Kanamycin và Doxycycline với tỷ lệ (57,14%). Các chủng vi khuẩn E.coli phân lập được có tỷ lệ kháng cao với Tetracycline (71,43%), Amoxicillin và Colistin (66,67%), Ampicillin (61,9%). Xác định mức độ kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn Salmonella phân lập được trên các mẫu thịt lợn.

Trong tổng số 10 loại kháng sinh, loại kháng sinh có tỷ lệ mẫn cảm cao nhất với các chủng vi khuẩn Salmonella phân lập được là Gentamycin với tỷ lệ (80%), sau đến Kanamycin, Neomycin và Doxycycline với tỷ lệ (70%), Các chủng vi khuẩn Salmonella phân lập được có tỷ lệ kháng cao với Ampicillin và Amoxicillin chiếm (50%). x LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] THESIS ABSTRACT Master candidate: Khamla Duangvichit Thesis title: The current situation of antibiotic resistance of infectious bacteria isolated from pork meat sold at markets in Long Bien, Hanoi.