HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN HỒNG THÁI TÌNH HÌNH KHÁNG KHÁNG SINH CỦA VI KHUẨN ESCHERICHIA COLI PHÂN LẬP TỪ TRỨNG GÀ TẠI MỘT SỐ TRANG TRẠI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI VÀ VÙNG PHỤ CẬN Chuyên ngành: Thú Y Mã số: 8640101 Người hướng dẫn khoa học: TS. Chu Thị Thanh Hương NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Dữ liệu trong luận văn là một phần của đề tài “Nghiên cứu tính kháng kháng sinh của vi khuẩn E.coli phân lập từ trứng và sự phát tán của chủng vi khuẩn kháng thuốc giữa các trang trại”, mã số 02/DAVB, được tài trợ bởi Dự án Việt- Bỉ thuộc chương trình hợp tác nghiên cứu khoa học giữa Học viện Nông nghiệp Việt Nam và Trường Đại học Vương quốc Bỉ, giai đoạn 2014-2019. Tôi xin cam đoan các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận văn này là trung thực, chính xác và chưa được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Hồng Thái i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo. Cùng sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình. Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được cảm ơn Ban Giám Đốc Học viện Nông nghiệp Việt Nam, Bộ môn Vi Sinh Vật – Truyền nhiễm, Khoa Thú y – Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đã tạo điều kiện cho tôi được học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS.
Chu Thị Thanh Hương khoa Thú y đã tận tình hướng dẫn, tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn các hộ trang trại chăn nuôi gia cầm trên địa bàn Hà Nội và vùng phụ cận đã tận tình giúp đỡ, tạo điều kiện cho tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu. Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp luôn động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Nguyễn Hồng Thái ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục bảng. v Danh mục hình. vi Danh mục chữ viết tắt.
vii Trích yếu luận văn. viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu đề tài.
Địa điểm thực hiện đề tài. Tổng quan tài liệu. Một số hiểu biết về vi khuẩn escherichia coli. Khái quát về vi khuẩn E.
Đặc tính sinh học. Đặc điểm nuôi cấy. Đặc tính sinh hóa. Đặc tính gây bệnh và sức đề kháng.
Tính kháng kháng sinh của vi khuẩn E. Thuốc kháng sinh là gì. Phân loại kháng sinh. Cơ chế tác dụng của kháng sinh.
Hiện tượng kháng kháng sinh của vi khuẩn. Cơ chế kháng kháng sinh của vi khuẩn. Cơ chế kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli và một số nghiên cứu.
Tình hình nghiên cứu kháng kháng sinh của vi khuẩn E. Tình hình nghiên cứu trên thế giới. Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam. Tình hình kháng kháng sinh đối với vi khuẩn E.
coli trên gà. 19 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Nội dung, nguyên liệu và phương pháp nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Nguyên liệu nghiên cứu. Các môi trường chuyên dụng dùng để phân lập, giám định vi khuẩn. Các kháng sinh được sử dụng trong đề tài.
Dụng cụ thí nghiệm. Phương pháp nghiên cứu. Điều tra tình hình sử dụng thuốc kháng sinh trong chăn nuôi gà đẻ. Phương pháp thu thập trứng.
Phương pháp xử lý mẫu. Phương pháp bảo quản mẫu. Phương pháp phân lập và giám định vi khuẩn E. Thử tính kháng kháng sinh của vi khuẩn E.
coli phân lập được. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu và thảo luận. Kết quả điều tra tình hình sử dụng kháng sinh.
Kết quả phân lập và giám định vi khuẩn E. Kết quả phân lập vi khuẩn E. Kết quả giám định vi khuẩn E. Kiểm tra tính kháng kháng sinh và xác định gen kháng kháng sinh của vi khuẩn.
Đặc điểm kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli phân lập được. Xác định gen kháng kháng sinh của chủng vi khuẩn phân lập được. Kết luận và kiến nghị.
Về tình hình sử dụng kháng sinh ở các trang trại. Về kết quả phân lập và giám định vi khuẩn E. Về đặc điểm kháng kháng sinh của vi khuẩn E. 48 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2.
Kết quả xét nghiệm vi khuẩn E. coli kháng nhiều loại kháng sinh. Bảng đánh giá khả năng mẫn cảm / kháng của E. Trình tự gen tham chiếu mcr-1.
Kết quả phân lập E. coli từ trứng và swab ổ nhớp. Kết quả phân lập E. coli ở vỏ trứng theo địa phương lấy mẫu.
Chỉ tiêu sinh hóa của Vi khuẩn E. Kết quả kiểm tra tính đa kháng kháng sinh. Kết quả xác định gen kháng kháng sinh. 40 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 2.
coli trong niêm mạc ruột. coli dưới kính hiển vi điện tử. Cơ chế tác dụng của kháng sinh. Cơ chế kháng kháng sinh của vi khuẩn.
Tóm tắt các bước phân lập và bảo quản giống. Sơ đồ bố trí các khoanh giấy kháng sinh. Kết quả điều tra tình hình sử dụng kháng sinh. Hình ảnh đặc trưng của vi khuẩn E.
coli trên môi trường (1) MacConKey và (2) TBX. Kết quả phân lập E. coli trên thạch TBX. Tỷ lệ phân lập E.
coli ở vỏ trứng theo tình trạng dùng kháng sinh. Tính mẫn cảm kháng sinh của E. coli phân lập từ vỏ trứng. Tính mẫn cảm với Ciprofloxacin, Amoxicillin và Colistin.
Kết quả thử tính mẫn cảm với Gentamycin, Trimethoprim/sulfamethoxazole, Tetracycline và Nitrofurantoin. So sánh tính mẫn cảm của E. coli phân lập từ vỏ trứng ở nhóm không sử dụng và có sử dụng kháng sinh. So sánh trình tự amino acid của protein mã hóa bởi gen mcr-1.
Cây phát sinh chủng loại dựa vào trình tự amino acid của protein mã hóa bởi gen mcr-1. 42 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt cs Cộng sự DNA Deoxyribonucleic acid E. coli Escherichia coli Gr+ Gram (+) Gr- Gram (-) H High I Intermediate MIC Minimum inhibitory concentration PABA Para Aminobenzonic acid R Resistant S Susceptible RNA Ribonucleic acid TCCS Tiêu chuẩn cơ sở ∑ Tổng số vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Hồng Thái Tên luận văn: Tình hình kháng kháng sinh của vi khuẩn Escherichia coli phân lập từ trứng gà tại một số trang trại trên địa bàn Hà Nội và vùng phụ cận” Chuyên ngành: Thú y Mã số: 8640101 Cơ sở đào tạo: Học viện nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá mức kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli phân lập từ trứng thu thập từ trang trại trên địa bàn Hà nội và vùng phụ cận.
Phương pháp nghiên cứu - Khảo sát hiện trạng sử dụng thuốc kháng sinh trong chăn nuôi gà đẻ - Phương pháp thu thập trứng - Phương pháp phân lập và giám định vi khuẩn E. coli - Thử tính kháng kháng sinh của vi khuẩn E. coli phân lập - Phương pháp xử lý số liệu bằng phần mềm Microsoft Excel Kết quả nghiên cứu 1. Kết quả điều tra tình hình sử dụng kháng sinh Trong tổng số 14 loại kháng sinh được điều tra thì có 9 loại đã được sử dụng trong quá trình chăn nuôi gà, một số loại được thấy dùng phổ biến nhất, ví dụ như: Amoxicillin (62,1%), Doxycyclin (58,6%), Trimethoprim/sulfamethoxazole (51,7%).
Người chăn nuôi dùng kháng sinh chủ yếu dựa vào kinh nghiệm chăn nuôi và làm theo hướng dẫn của nhà sản xuất. Về mục đích sử dụng kháng sinh, phần lớn kháng sinh được dùng để phòng bệnh. Kết quả phân lập và giám định vi khuẩn E.coli Nghiên cứu này đã thu thập mẫu ở 29 đàn gà nuôi tại Hà Nội, Hưng Yên và Hòa Bình. Có 10 đàn gà không sử dụng kháng sinh và 19 đàn gà dùng kháng sinh trong quá trình nuôi.
Kết quả xác định tỷ lệ nhiễm E. coli kể trên cho biết vỏ trứng có thể là một nguồn lây nhiễm vi khuẩn E. coli từ trang trại tới bàn ăn. Mặt khác, do tỷ lệ nhiễm E.
coli ở lòng trứng rất thấp (1,6%) nên nghiên cứu này tập trung phân lập E. coli ở vỏ trứng và dùng cho nghiên cứu về khả năng kháng kháng sinh. Các phần dưới đây tổng hợp kết quả phân lập E. coli ở vỏ trứng theo địa phương và theo tình trạng sử dụng viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com kháng sinh trong quá trình nuôi.Tính kháng kháng sinh của vi khuẩn E.coli phân lập được 3.Đặc điểm kháng kháng sinh của vi khuẩn E.coli phân lập được Nghiên cứu về đặc điểm kháng kháng sinh của E.
coli, có khoảng 16 loại kháng sinh thường được dùng tuy nhiên chỉ có 9 loại kháng sinh được thử, bao gồm: Tetracyclin, Trimethoprim/Sufamethoxazole, Vancomycin, Ciprofloxacin, Erythromycin, Gentamicin, Nitrofurantoin, Colistin và Amoxicillin-clavulanic acid. coli hình thành vòng vô khuẩn với đường kính vòng vô khuẩn khác nhau. Đối với 2 loại kháng sinh trong đó các vi khuẩn Gram âm không mẫn cảm là Vancomycin và Erythromycin, 100% số chủng E. coli thử đều không hình thành hoặc hình thành vòng vô khuẩn với đường kính rất nhỏ (< 1 cm).Đặc điểm di truyền của E.coli đa kháng kháng sinh Nghiên cứu đã làm rõ đặc điểm về kiểu hình kháng kháng sinh của E.
coli phân lập từ trứng. Do tính trạng kháng kháng sinh do gen quy định, nên nghiên cứu này tiếp tục tìm hiểu về đặc điểm gen của E. coli đa kháng kháng sinh. Hiện có hai hướng tiếp cận chính khi nghiên cứu về gen kháng kháng sinh của E.
coli, là: (1) dùng mồi đặc hiệu phát hiện các gen kháng kháng sinh (Nguyen et al., 2016; Trương Quý Dương và cs., 2017), (2) giải trình tự và phân tích trình tự genome của vi khuẩn để xác định gen mã hóa yếu tố độc lực và gen kháng kháng sinh (Rumore et al. Trong phạm vi nghiên cứu này, chúng tôi chọn cách tiếp cận là giải trình tự genome của E. coli để làm rõ tất cả các gen độc lực cũng như gen kháng kháng sinh của E.