Hiện Thực Nông Thôn Qua Một Số Tiểu Thuyết Việt Nam Đương Đại

Khám phá hiện thực nông thôn qua các tiểu thuyết Việt Nam đương đại, phân tích sâu sắc và ý nghĩa văn học trong bối cảnh xã hội hiện nay.

• Tác giả: Lê Quang Huy
• Người hướng dẫn: PGS. Lý Hoài Thu
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Lý luận văn học
• Đề tài: Khám Phá Hiện Thực Nông Thôn Qua Tiểu Thuyết Việt Nam Đương Đại
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Khám Phá Hiện Thực Nông Thôn Qua Tiểu Thuyết 55 ký tự

Văn học Việt Nam đương đại, đặc biệt là tiểu thuyết, đóng vai trò quan trọng trong việc phản ánh xã hội. Từ giữa thập niên 90, tiểu thuyết Việt Nam đã có những tìm tòi mới về hình thức và nội dung, trở thành "hàn thử biểu" của nền văn học. Nghiên cứu về hiện thực nông thôn Việt Nam đương đại qua tiểu thuyết giúp chúng ta hiểu sâu sắc hơn về những biến đổi trong đời sống nông thôn Việt Nam. Trong luận văn này, sẽ tập trung vào các tác phẩm tiêu biểu phản ánh chân thực và đa dạng bức tranh nông thôn Việt Nam trong văn học.

1.1. Ý nghĩa của việc nghiên cứu nông thôn Việt Nam

Nghiên cứu về nông thôn Việt Nam trong văn học có ý nghĩa to lớn trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Nó giúp chúng ta hiểu rõ hơn về những khó khăn, thách thức mà người nông dân đang phải đối mặt, từ đó đề xuất các giải pháp thiết thực để cải thiện đời sống nông thôn Việt Nam. Đồng thời, nó cũng là cơ sở để xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh, nơi mọi người đều có cơ hội phát triển và hạnh phúc. Nghiên cứu này tập trung vào một khía cạnh nội dung của tiểu thuyết thời kỳ này, đề tài mang tên: “Hiện thực nông thôn qua một số tiểu thuyết Việt Nam đương đại”.

1.2. Vai trò của tiểu thuyết Việt Nam đương đại

Tiểu thuyết Việt Nam đương đại đóng vai trò quan trọng trong việc phản ánh những biến đổi của xã hội, đặc biệt là ở nông thôn Việt Nam. Các tác phẩm tiểu thuyết đã tái hiện một cách chân thực và sinh động những vấn đề nhức nhối như đô thị hóa nông thôn, sự thay đổi trong quan niệm về giá trị, và số phận của con người trong thời kỳ đổi mới. Chính vì những lí do trên mà chúng tôi quyết định chọn đề tài này. Chúng tôi mong muốn việc nghiên cứu đề tài sẽ phần nào đó đóng góp một cách nhìn khách quan và tương đối toàn diện cho bức tranh xã hội Việt Nam trong thời kì vốn được xem là cực kì nhạy cảm này.

II. Thách Thức Biến Đổi Nông Thôn và Số Phận Con Người 58 ký tự

Nông thôn Việt Nam đang trải qua những biến đổi sâu sắc dưới tác động của quá trình đô thị hóa và hội nhập kinh tế. Những biến đổi này đặt ra nhiều thách thức đối với đời sống nông thôn, đặc biệt là về văn hóa nông thôn, môi trường và số phận người nông dân trong tiểu thuyết. Nhiều gia đình đã phải rời bỏ quê hương để tìm kiếm cơ hội việc làm ở thành thị, dẫn đến tình trạng nông thôn hóa. Đồng thời, văn hóa nông thôn truyền thống cũng dần bị mai một dưới tác động của lối sống hiện đại.

2.1. Ảnh hưởng của đô thị hóa tới văn hóa nông thôn

Đô thị hóa nông thôn tác động mạnh mẽ đến văn hóa nông thôn. Các giá trị truyền thống như tình làng nghĩa xóm, sự gắn kết cộng đồng dần bị phai nhạt. Lối sống thực dụng, đề cao vật chất xâm nhập vào đời sống nông thôn, khiến cho các giá trị tinh thần bị xem nhẹ. Ngoài ra, đô thị hóa nông thôn cũng dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường, gây ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân. Trong khi giới thiệu về cuộc đời, sự nghiệp sáng tác của Lê Lựu, những dấu ấn cá nhân của tác giả để lại trong các sáng tác., Đinh Quang Tốn có vài dòng nhận xét về tiểu thuyết Thời xa vắng.

2.2. Số phận người nông dân trong bối cảnh mới

Số phận người nông dân trở nên bấp bênh hơn trong bối cảnh biến đổi nông thôn. Họ phải đối mặt với nhiều khó khăn như thiếu đất canh tác, mất việc làm, và không có cơ hội tiếp cận các dịch vụ y tế, giáo dục. Nhiều người nông dân đã phải tha hương cầu thực, chấp nhận cuộc sống vất vả ở thành thị. Những người ở lại quê hương thì phải đối mặt với tình trạng nông thôn hóa, thiếu hụt lao động và mất mát các giá trị văn hóa truyền thống. Các tác phẩm tiểu thuyết đã tái hiện một cách chân thực và sinh động những khó khăn, thách thức mà người nông dân đang phải đối mặt.

III. Giải Pháp Phân Tích Hình Ảnh Nông Thôn Trong Tiểu Thuyết 59 ký tự

Để hiểu rõ hơn về hiện thực nông thôn, cần phân tích hình ảnh nông thôn trong tiểu thuyết. Các tác phẩm như "Thời xa vắng", "Bến không chồng", "Mảnh đất lắm người nhiều ma" và "Dòng sông Mía" đã khắc họa những bức tranh đa dạng về đời sống nông thôn, từ phong tục tập quán đến những mâu thuẫn xã hội. Phân tích các nhân vật, tình tiết, và ngôn ngữ trong các tiểu thuyết này giúp chúng ta nhận diện những vấn đề cốt lõi của nông thôn Việt Nam đương đại.

3.1. Phân tích nhân vật và đời sống nông thôn

Phân tích nhân vật trong các tiểu thuyết giúp chúng ta hiểu rõ hơn về đời sống nông thôn. Những nhân vật như Giang Minh Sài trong "Thời xa vắng", bà Nhân trong "Bến không chồng", hay bà Son trong "Mảnh đất lắm người nhiều ma" đều đại diện cho những số phận khác nhau, phản ánh những khía cạnh khác nhau của nông thôn Việt Nam. Từ cuộc đời và số phận của họ, chúng ta có thể thấy được những mâu thuẫn, những khó khăn, và những khát vọng của người nông dân. Trung Trung Đỉnh trong bài “Dương Hướng và Bến không chồng ” đăng trên Tạp chí Văn nghệ Quân đội , số 12 năm 1991 đã đưa ra một số nhận xét về mặt đề tài, nội dung và kết cấu của tiểu thuyết Bến không chồng của Dương Hướng.

3.2. Ngôn ngữ và văn hóa nông thôn trong tiểu thuyết

Ngôn ngữ trong tiểu thuyết cũng là một yếu tố quan trọng để hiểu về văn hóa nông thôn. Các tác giả đã sử dụng ngôn ngữ địa phương, những câu tục ngữ, thành ngữ, và những lối diễn đạt đặc trưng để tái hiện một cách chân thực và sinh động đời sống nông thôn. Phân tích ngôn ngữ trong các tiểu thuyết giúp chúng ta khám phá những giá trị văn hóa truyền thống, những nét đặc sắc trong phong tục tập quán, và những quan niệm sống của người nông dân. Về mặt đề tài, tác giả Trung Trung Đỉnh nhận xét: “ Có người nói, tiểu thuyết Bến không chồng viết về đề tài nông thôn. Lại có người nói, tiểu thuyết này viết về đề tài chiến tranh.

IV. Nghiên Cứu Tác Phẩm Tiêu Biểu Về Nông Thôn Đương Đại 59 ký tự

Nghiên cứu các tác phẩm tiêu biểu như "Thời xa vắng" của Lê Lựu, "Bến không chồng" của Dương Hướng, "Mảnh đất lắm người nhiều ma" của Nguyễn Khắc Trường, và "Dòng sông Mía" của Đào Thắng cho thấy sự đa dạng trong cách phản ánh hiện thực nông thôn. Mỗi tác phẩm mang một góc nhìn riêng, một phong cách riêng, nhưng đều góp phần làm nên một bức tranh toàn cảnh về nông thôn Việt Nam đương đại. Nghiên cứu này sẽ tập trung vào phân tích những điểm chung và khác biệt giữa các tác phẩm này, từ đó đưa ra những nhận xét sâu sắc về văn học Việt Nam đương đại.

4.1. Thời xa vắng Số phận cá nhân và biến đổi xã hội

Tiểu thuyết "Thời xa vắng" của Lê Lựu tập trung vào số phận cá nhân của Giang Minh Sài trong bối cảnh biến đổi xã hội. Tác phẩm đã khắc họa những mâu thuẫn giữa truyền thống và hiện đại, giữa cá nhân và cộng đồng, và những khó khăn mà người nông dân phải đối mặt trong quá trình đô thị hóa. Hoàng Ngọc Hiến trong bài “Đọc Thời xa vắng của Lê Lựu” đăng trên tạp Tạp chí văn nghệ quân đội , số 4, năm 1987 đã tập trung nghiên cứu tiểu thuyết Thời xa vắng trong giới hạn vấn đề số phận cá nhân, số phận của người nhà quê trước những biến động của xã hội, cụ thể là cuộc đời, số phận của nhân vật Giang Minh Sài.

4.2. Bến không chồng Thân phận phụ nữ và văn hóa làng xã

Tiểu thuyết "Bến không chồng" của Dương Hướng tập trung vào thân phận phụ nữ trong văn hóa làng xã truyền thống. Tác phẩm đã khắc họa những bi kịch của những người phụ nữ phải chịu đựng những áp lực, định kiến của xã hội, và những khát vọng tự do, hạnh phúc của họ. Trung Trung Đỉnh trong bài “Dương Hướng và Bến không chồng ” đăng trên Tạp chí Văn nghệ Quân đội , số 12 năm 1991 đã đưa ra một số nhận xét về mặt đề tài, nội dung và kết cấu của tiểu thuyết Bến không chồng của Dương Hướng. Về mặt đề tài, tác giả Trung Trung Đỉnh nhận xét: “ Có người nói, tiểu thuyết Bến không chồng viết về đề tài nông thôn.

V. Kết Luận Giá Trị Nhân Văn và Tương Lai Nông Thôn 53 ký tự

Nghiên cứu hiện thực nông thôn qua tiểu thuyết Việt Nam đương đại không chỉ giúp chúng ta hiểu rõ hơn về quá khứ, hiện tại mà còn mở ra những hướng nhìn về tương lai nông thôn. Các tác phẩm tiểu thuyết đã thể hiện những giá trị nhân văn sâu sắc, những khát vọng về một cuộc sống tốt đẹp hơn cho người nông dân. Đồng thời, chúng cũng là lời cảnh báo về những thách thức mà nông thôn Việt Nam đang phải đối mặt, và kêu gọi sự chung tay của toàn xã hội để xây dựng một nông thôn giàu đẹp, văn minh. Luận văn này hi vọng sẽ đóng góp một cách nhìn khách quan, toàn diện về nông thôn miền Bắc Việt Nam trong thời kì mới, đồng thời tạo hứng thú cho những ai cùng có mối quan tâm đến vấn đề này trong việc nghiên cứu văn học.

5.1. Giá trị nhân văn trong tiểu thuyết nông thôn

Tiểu thuyết nông thôn chứa đựng những giá trị nhân văn sâu sắc. Các tác phẩm đã thể hiện tình yêu thương, sự cảm thông, và niềm tin vào con người. Đồng thời, chúng cũng lên án những bất công, áp bức, và những thói hư tật xấu trong xã hội. Những giá trị nhân văn này là nền tảng để xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn, nơi mọi người đều được tôn trọng và yêu thương.

5.2. Hướng tới một tương lai nông thôn bền vững

Để xây dựng một tương lai nông thôn bền vững, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Cần đầu tư vào phát triển kinh tế, nâng cao trình độ dân trí, bảo tồn văn hóa nông thôn, và bảo vệ môi trường. Đồng thời, cần có sự chung tay của toàn xã hội, từ chính phủ đến người dân, để xây dựng một nông thôn giàu đẹp, văn minh và đáng sống.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 BỨC TRANH VĂN HOÁ LÀNG QUÊ TRONG BỐN TIỂU THUYẾT: THỜI XA VẮNG, BẾN KHÔNG CHỒNG, MẢNH ĐẤT LẮM NGƯỜI NHIỀU MA , DÒNG SÔNG MÍA 1. Bức tranh nông thôn đa dạng với nhiều phong tục tập quán Nền văn hoá truyền thống Việt Nam đƣợc hình thành trên cơ sở của nền văn hoá nông nghiệp. Cuộc sống của mỗi ngƣời Việt Nam đều gắn bó mật thiết với xóm làng, quê hƣơng. Chính bởi vậy, nói đến văn hoá làng quê là đề cập đến một bức tranh nhiều màu sắc của sự đa dạng phong phú những phong tục tập quán.

Phong tục tập quán là những nền nếp đã lan truyền rộng rãi, thói quen phổ biến, có từ lâu đời, đƣợc truyền từ đời này sang đời khác. Nội dung phong tục tập quán bao hàm tất cả mọi mặt trong đời sống xã hội. Trong văn hoá Việt Nam, phong tục có thứ trở thành luật tục, ăn sâu, bén rễ trong nhân dân rất bền chặt, có sức mạnh hơn cả những đạo luật. Tuy nhiên, khi nghiên cứu phong tục tập quán, một thực tế cần phải nhìn nhận là có những phong tục tập quán tốt, tích cực, có những phong tục tập quán không tốt, tiêu cực.

Dẫu vậy, dù tốt hay không tốt, dù tích cực hay tiêu cực thì những phong tục tập quán ấy cũng góp phần hình thành nên sự đặc sắc của văn hoá nông thôn, sự đặc sắc của văn hoá dân tộc. Trong cái ý thức tiểu nông tồn tại từ bao đời, ngƣời nông thôn thƣờng có quan niệm: “ăn cây nào rào cây ấy”, ở các làng quê Việt Nam, ngƣời ta thƣờng có xu hƣớng thích đề cao làng mình. Với họ, làng mình cái gì cũng nhất, cái gì cũng hơn thiên hạ: “Đình làng Đông to nhất. Cây quéo làng Đông cao nhất.

Cầu đá làng Đông đẹp nhất; nƣớc sông Đình cũng mát nhất” [18, tr. Chính vì vậy, bất cứ địa danh nào nổi bật của địa phƣơng cũng đƣợc ngƣời ta nâng niu bằng vô số những câu chuyện huyền thoại, truyền thuyết hoá chúng; một mặt, để bồi dƣỡng thêm sự gắn bó, lòng tự (LUAN.dai 12 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] hào của ngƣời dân; mặt khác, để cho bất cứ ai đến làng mình, nghe chuyện làng mình cũng phải nhớ, cũng phải ấn tƣợng. Cái làng Đông của Bến không chồng dẫu nhỏ bé và cũng bình dị nhƣ bao làng quê khác, nhƣng nó lại là cái kho của những huyền thoại. Từ dòng sông, bến nƣớc, đến bãi tha ma của làng đều ẩn chứa bao câu chuyện thần bí.

Nào là chuyện về hồ “mắt tiên” quanh năm trong vắt, là nơi mà đàn bà con gái làng Đông có nỗi oan khuất đều trốn ra hồ tắm để đƣợc giải oan. Ngƣời ta kể rằng, cô Ngần – một ngƣời con gái đẹp nhất làng Đông - bị cha mẹ ép gả cho ngƣời cô không yêu nên đêm tân hôn cô trốn ra hồ nƣớc giữa đồng tự vẫn, từ đó, cái hồ nƣớc tanh hôi nhƣ một vũng nƣớc trâu đằm, lau sậy um tùm, cá rúc, quốc lủi hôi xì, đỉa bơi cung quăng, ếch nhảy chòm chõm. bỗng trở nên trong vắt quanh năm, cỏ lau lụi tàn, quốc, cú lủi sạch, đỉa cũng mất tăm và chính nhờ hồ mắt tiên mà gái làng Đông da cô nào cũng trắng mịn, mang nhiều nét khêu gợi của tiên nữ; Nào là chuyện gò ông Đổng, nơi yên nghỉ của ngƣời con trai làng Đông dũng cảm, không chết nơi trận mạc mà chết khi trở về nghe tin vợ ngoại tình. Và ngƣời ta bảo trai làng Đông cũng có chí khí khác thƣờng vì mang dòng máu của ngƣời chiến binh năm xƣa; Nào là chuyện về con ma ở gốc ruối đầu cánh mả Rốt chuyên hãm hiếp những ngƣời đàn bà goá chồng; Nào là chuyện ba ba thuồng luồng ngoài bến sông.

Rồi đến cái làng Giếng Chùa trong Mảnh đất lắm người nhiều ma, quanh năm vật lộn với cái ăn cái mặc, với việc chia ruộng đất, với những mƣu đồ về địa vị., cũng tồn tại không ít giai thoại. Làng Giếng Chùa không biết từ bao giờ tồn tại câu ca: “Ai may đƣợc ngọc Giếng Chùa , rủi ai núi Bụt thả bùa trêu ma”. Các câu chuyện đƣợc kể đều liên quan đến câu ca đó. Ngƣời ta kể rằng hồi làng còn chùa, còn chiếc giếng làng to bằng gian nhà kè đá ong trƣớc cửa tam quan, ngƣời ta có thể bắt đƣợc ngọc ở đó.

Hay những câu chuyện ma mãnh trên núi ông Bụt: ma trêu ngƣời trần, ma quyến rũ ngƣời trần.dai 13 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Mỗi làng đều xây dựng những kho truyền thuyết khác nhau và không thua kém nhau về mức độ hấp dẫn. Những kho truyền thuyết ấy đƣợc hình thành từ tình yêu làng quê thôn xóm thiết tha, sâu lắng, xuất phát từ nhận thức giản đơn, ngây thơ của ngƣời dân và ý thức muốn tôn vinh làng, tôn vinh những con ngƣời của làng mình. Bởi thế nên, thế hệ trƣớc nối thế hệ sau, luôn nhắc nhở nhau một ý thức: đã là ngƣời làng mà “không biết tích làng là hỏng”. Làng không chỉ là những truyền thuyết, cuộc sống thực của các làng quê với sự đa dạng, phong phú về các quan niệm, về đời sống tín ngƣỡng, về những mối quan hệ giữa con ngƣời với làng, giữa ngƣời với ngƣời trong đời sống thƣờng nhật.

cũng là một cái mỏ vô tận cho ta khai thác, thƣởng thức. Trong đời sống tín ngƣỡng, ngƣời Việt Nam nói riêng, ngƣời phƣơng Đông nói chung tiếp thu tƣ tƣởng phật giáo, thƣờng hay có tục thờ cúng ông bà tổ tiên. Đây là một nét văn hoá đẹp. Đối với các dòng họ ở nông thôn, mỗi năm họ có một ngày giỗ tổ, hay còn gọi là ngày chạp tổ.

Việc này do tộc trƣởng chủ trì. Ngƣời trƣởng họ có một thứ quyền lực riêng. Trƣởng họ còn thƣờng đƣợc hƣởng ruộng hƣơng hoả, tự điền để lấy kinh phí lo việc họ. Ruộng hƣơng hoả, tự điền nhiều thì lễ to, nhà thờ họ lớn, tế khí đầy đủ và ngƣợc lại.

Sau này, ruộng đất thuộc sở hữu toàn dân, không còn ruộng hƣơng hoả, những ngƣời trong họ sẽ cùng nhau đóng góp theo các xuất đinh của từng gia đình ( gia đình có bao nhiêu nam thì tƣơng đƣơng bằng ấy xuất đinh) để lo sửa sang nhà thờ họ, cúng kính, cỗ bàn. Ngày giỗ tổ hàng năm là ngày con cháu sinh sống, làm ăn ở khắp mọi nơi về họp mặt đông đủ để tƣởng nhớ tổ tiên, tƣởng nhớ những ngƣời đã chết và để những ngƣời còn sống trao đổi thông tin về cuộc sống, thắt chặt thêm tình anh em máu mủ ruột già, dây mơ rễ má. Dòng họ Nguyễn trong Bến không chồng cũng có những ngày giỗ tổ nhƣ thế. Họ Nguyễn to nhất làng Đông.

Từ đƣờng họ Nguyễn cũng to (LUAN.dai 14 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nhất làng Đông. Ngôi từ đƣờng ấy gồm ba gian cùng với một gian hậu cung, nơi đặt bàn thờ tổ: “Ba gian từ đƣờng có hai hàng cột cái và hai hàng cột con, cả thảy là mƣời sáu cột. Những chiếc cột lim to một ôm đẫy cứ đen bóng lên. Các chân cột đặt tảng đá xanh nổi vân trắng, nền từ đƣờng lát đá đỏ, ngoài thềm lát đá xanh.

Gian hậu cung cuốn bằng gạch chỉ vữa trộn mật với vôi, cát, rắn nhƣ đá. Trên bệ thờ là những con rồng sơn son thiếp vàng rực rỡ, cỗ ngai đặt ở giữa bệ thờ, có bát hƣơng to lúc nào cũng toả khói thơm ngát. Gian giữa từ đƣờng thêm bốn câu đối trên bốn cột cái” [18, tr. Đấy chính là mồ hôi nƣớc mắt của cả họ tộc qua bao đời đã để lại.

Cái cơ ngơi ấy do cụ Nguyễn Nghiên, ngƣời đứng đầu dòng họ Nguyễn lúc bấy giờ cai quản. Gia đình cụ Nguyễn Nghiên mấy đời độc đinh, sau cụ Nguyễn Nghiên, đến con trai ông là Nguyễn Khiên, rồi cuối cùng là Nghĩa – cháu nội ông. Lễ chạp tổ đƣợc nói đến trong tiểu thuyết rơi vào đời ông Nguyễn Khiên, khi ông mới hơn bốn chục tuổi. Đấy là cái lễ chạp tổ đầu tiên sau ngày hoà bình, vì vậy, các cụ trong họ bảo phải làm thật to.

Họ bàn bạc, tranh cãi và cuối cùng quyết định “chín chục mâm, mỗi mâm hai bát năm đĩa. Ban sắp cỗ gồm bảy tay dao thớt, sáu đàn bà ngồi bếp, hai thanh niên bổ củi, bốn cô gái gánh nƣớc. Ngoài ra còn các nhân vật chén bát sai vặt. Có thể nói, ngày chạp tổ chính là ngày hội, là thế giới tinh thần, vật chất của cả họ.

Mỗi năm có một ngày chạp tổ, mỗi nhà một cảnh, quanh năm làm ăn, bỗng dƣng lại tụ tập đánh chén một bữa, đoàn kết, thân mật, không phân biệt sang hèn, không phân chia địa vị: “từ ông giáo Thảo đức độ có tiếng, đến nhà chú Bỉnh chuyên đi trộm khoai, trộm chuối, từ ông Hƣng phó chủ tịch đến nhà chú Dĩ ba đời gắp cứt trâu. Dẫu rằng việc tổ chức giỗ chạp linh đình, rùm beng nhƣ vậy có hơi tốn kém về thời gian và tiền bạc, lại dễ nảy sinh mê tín dị đoan. Nhƣng chính việc ấy, nếu đƣợc tổ chức đúng mức, sẽ phát huy đƣợc thuần phong mĩ tục, làm phong phú thêm đời sống tinh thần của nhân dân ta. Nhƣ đã nói ở trên, cũng nhƣ một số nƣớc phƣơng Đông khác, phần (LUAN.dai 15 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] đông ngƣời dân Việt theo tín ngƣỡng phật giáo, có tập tục thờ cúng ngƣời chết vì họ tin rằng con ngƣời có phần hồn, phần xác, có kiếp trƣớc, kiếp sau.

Cái quan niệm ấy có thể khiến ngƣời ta sống tốt hơn, lƣơng thiện hơn để tu nhân tích đức cho hậu thế, tránh quả báo ở đời. Thế nhƣng, cái suy nghĩ ấy cũng làm hình thành trong nhân dân biết bao điều mê tín, bao hành động ngây thơ, mù quáng đến là tức cƣời. Bà đồ Khang (Thời xa vắng) thấy con trai bị cảm lạnh, mê man bất tỉnh, không đi kiếm thầy thuốc mà vội vàng ra sân để “gọi hồn, gọi vía” con về. Quan niệm dân gian cho rằng con ngƣời ta, con trai có “ba hồn bảy vía”, con gái có “ba hồn chín vía”.

Hồn, vía có thể thoát khỏi xác khi giật mình, khi sợ hãi quá, khi ngủ hoặc là khi ngất xỉu. Thằng Sài sợ đòn, trốn cha ngoài cánh đồng trong một đêm sƣơng giá nên bị cảm đến mức hôn mê. Với niềm tin nhƣ thế, bà đồ Khang và mọi ngƣời hốt hoảng cầu gọi: “Ba hồn bẩy vía thằng Sài đâu thì về”, Bẩy vía ba hồn Sài ơi về với mẹ đi con”, “Bẩy vía ba hồn thằng Sài ở đâu tthì về với bố , với mẹ Sài ơi”. Cũng may, ngoài gọi hồn, gọi vía, ngƣời ta còn kết hợp với những cách giải cảm dân gian khác nên thằng Sài mới thoát chết.