Tìm hiểu chức năng và nhiệm vụ của cán bộ khuyến nông xã Hồng Phong, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn

Khám phá vai trò và nhiệm vụ của cán bộ khuyến nông tại xã Hồng Phong, Bình Gia, Lạng Sơn, hỗ trợ phát triển nông nghiệp bền vững.

• Tác giả: Hoàng Gia Lập
• Người hướng dẫn: Bùi Đình Hòa
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
• Đề tài: Tìm hiểu chức năng, nhiệm vụ của cán bộ khuyến nông xã Hồng Phong, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Sự cần thiết thực hiện nội dung thực tập
• 1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu
• 1.3.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.4. Nội dung và phương pháp thực hiện
• 1.4.1. Nội dung thực tập
• 1.4.2. Phương pháp thực hiện
• 1.4.2.1. Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp
• 1.4.2.2. Phương pháp thảo luận
• 1.4.2.3. Phương pháp tiếp cận thông tin
• 1.5. Thời gian và địa điểm thực tập
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN
• 2.1. Về cơ sở lý luận
• 2.1.1. Một số khái niệm liên quan đến nội dung thực tập
• 2.1.1.1. Khái niệm nông nghiệp
• 2.1.1.2. Khái niệm khuyến nông
• 2.1.1.3. Cán bộ nông nghiệp cấp xã
• 2.1.1.4. Khái niệm nông dân
• 2.1.1.5. Khái niệm nông thôn
• 2.1.2. Các văn bản pháp lý liên quan đến nội dung thực tập
• 2.2. Cơ sở thực tiễn
• 2.2.1. Thực trạng đội ngũ cán bộ nông nghiệp, khuyến nông ở Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Chức năng của cán bộ khuyến nông

Cán bộ khuyến nông đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ và phát triển nông nghiệp tại xã Hồng Phong, Bình Gia, Lạng Sơn. Chức năng cán bộ khuyến nông bao gồm việc truyền đạt kiến thức kỹ thuật, hướng dẫn nông dân áp dụng công nghệ mới, và thúc đẩy sản xuất nông nghiệp bền vững. Họ cũng tham gia vào việc xây dựng các mô hình trình diễn, tổ chức các buổi tập huấn, và tư vấn cho nông dân về các chính sách nông nghiệp. Những hoạt động này nhằm nâng cao năng suất và hiệu quả sản xuất, đồng thời cải thiện đời sống của người dân nông thôn.

1.1. Truyền đạt kiến thức kỹ thuật

Cán bộ khuyến nông có nhiệm vụ truyền đạt kiến thức kỹ thuật về trồng trọt, chăn nuôi, và bảo vệ thực vật cho nông dân. Họ tổ chức các buổi tập huấn, hướng dẫn nông dân áp dụng các biện pháp kỹ thuật tiên tiến để tăng năng suất và chất lượng sản phẩm. Điều này giúp nông dân nắm bắt được các phương pháp sản xuất hiệu quả, từ đó cải thiện thu nhập và đời sống.

1.2. Xây dựng mô hình trình diễn

Một trong những chức năng cán bộ khuyến nông là xây dựng các mô hình trình diễn về tiến bộ khoa học kỹ thuật. Các mô hình này giúp nông dân trực tiếp quan sát và học hỏi cách áp dụng công nghệ mới vào sản xuất. Điều này không chỉ giúp nông dân nâng cao kiến thức mà còn tạo động lực để họ áp dụng các phương pháp mới vào thực tế.

II. Nhiệm vụ của cán bộ khuyến nông

Nhiệm vụ cán bộ khuyến nông tại xã Hồng Phong bao gồm việc thực hiện các chương trình khuyến nông, tuyên truyền chính sách nông nghiệp, và hỗ trợ nông dân trong quá trình sản xuất. Họ cũng có trách nhiệm theo dõi và báo cáo tình hình sản xuất nông nghiệp trên địa bàn, đồng thời đề xuất các giải pháp để giải quyết các vấn đề phát sinh. Những nhiệm vụ này đóng góp vào sự phát triển bền vững của nông nghiệp và nông thôn.

2.1. Thực hiện chương trình khuyến nông

Cán bộ khuyến nông có nhiệm vụ triển khai các chương trình khuyến nông theo chỉ đạo của cấp trên. Họ tổ chức các hoạt động như tập huấn, hội thảo, và tham quan học tập để nông dân có cơ hội tiếp cận với các kiến thức và kỹ thuật mới. Điều này giúp nông dân nâng cao năng lực sản xuất và quản lý kinh tế.

2.2. Tuyên truyền chính sách nông nghiệp

Một trong những nhiệm vụ cán bộ khuyến nông là tuyên truyền và phổ biến các chính sách nông nghiệp của Đảng và Nhà nước đến người dân. Họ giúp nông dân hiểu rõ các chính sách hỗ trợ, từ đó tận dụng các cơ hội để phát triển sản xuất và cải thiện đời sống.

III. Thực trạng khuyến nông tại xã Hồng Phong

Khuyến nông tại xã Hồng Phong đã đạt được nhiều thành tựu đáng kể trong việc hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất. Tuy nhiên, vẫn còn một số khó khăn như thiếu nguồn lực, trình độ nông dân còn hạn chế, và việc áp dụng công nghệ mới chưa đồng đều. Thực trạng khuyến nông cho thấy cần có sự đầu tư và hỗ trợ nhiều hơn từ các cấp chính quyền để nâng cao hiệu quả công tác khuyến nông.

3.1. Thành tựu đạt được

Khuyến nông tại xã Hồng Phong đã giúp nông dân nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm thông qua việc áp dụng các kỹ thuật mới. Các mô hình trình diễn và buổi tập huấn đã thu hút sự tham gia tích cực của nông dân, từ đó tạo ra sự chuyển biến tích cực trong sản xuất nông nghiệp.

3.2. Khó khăn và thách thức

Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, khuyến nông tại xã Hồng Phong vẫn gặp phải một số khó khăn như thiếu nguồn lực tài chính, trình độ nông dân còn hạn chế, và việc áp dụng công nghệ mới chưa đồng đều. Điều này đòi hỏi sự quan tâm và hỗ trợ nhiều hơn từ các cấp chính quyền để giải quyết các vấn đề này.

IV. Giải pháp nâng cao hiệu quả khuyến nông

Để nâng cao hiệu quả công tác khuyến nông tại xã Hồng Phong, cần có các giải pháp đồng bộ như tăng cường đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ khuyến nông, đầu tư cơ sở vật chất, và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong sản xuất nông nghiệp. Những giải pháp này sẽ giúp cải thiện chất lượng và hiệu quả công tác khuyến nông, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của nông nghiệp và nông thôn.

4.1. Đào tạo nâng cao năng lực

Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường đào tạo nông dân và cán bộ khuyến nông. Việc nâng cao kiến thức và kỹ năng sẽ giúp họ áp dụng hiệu quả các kỹ thuật mới vào sản xuất, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

4.2. Ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp

Việc ứng dụng công nghệ trong nông nghiệp là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả sản xuất. Cần đầu tư vào các công nghệ tiên tiến như hệ thống tưới tiêu tự động, máy móc hiện đại, và các phần mềm quản lý nông nghiệp để giúp nông dân tối ưu hóa quá trình sản xuất.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Phát triển nông thôn của tác giả Hoàng Gia Lập (Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên, 2018) đặt trọng tâm vào vai trò thực thi của nguồn nhân lực nông nghiệp cấp cơ sở. Xuất phát điểm của nghiên cứu dựa trên bối cảnh ngành nông nghiệp Việt Nam chiếm 20,23% cơ cấu kinh tế, khoảng 70% dân số sinh sống ở nông thôn và 60% dân số lao động làm nghề nông. Hệ thống khuyến nông Nhà nước được thiết lập chính thức theo Nghị định số 13/CP ngày 02/03/1993 của Thủ tướng Chính phủ, giữ vai trò chuyển giao kỹ thuật canh tác, đào tạo nghề và nâng cao nhận thức cho người dân nông thôn. Tuy nhiên, tại các địa bàn miền núi, trình độ sản xuất của người dân còn nhiều hạn chế, các kênh thông tin tiếp cận khoa học kỹ thuật chưa đồng bộ và thiếu hụt, đòi hỏi vai trò kết nối trực tiếp của đội ngũ cán bộ khuyến nông xã. Từ đòi hỏi thực tiễn đó, tác giả tiến hành khảo sát và đánh giá công tác khuyến nông tại xã Hồng Phong, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn.

Mục tiêu nghiên cứu về chuyên môn nghiệp vụ của đề tài được xác định cụ thể qua sáu nội dung:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến cán bộ khuyến nông.
2. Tìm hiểu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội trên địa bàn xã Hồng Phong.
3. Tìm hiểu chức năng, nhiệm vụ của cán bộ khuyến nông xã Hồng Phong.
4. Tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn trong quá trình công tác của cán bộ khuyến nông.
5. Tìm hiểu vai trò của cán bộ khuyến nông của xã đối với sự phát triển sản xuất nông nghiệp của xã.
6. Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực, hiệu quả hoạt động của cán bộ khuyến nông xã.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Hoạt động chức năng, nhiệm vụ chuyên môn và thực trạng công tác của cán bộ phụ trách nông lâm nghiệp, khuyến nông cấp xã.
• Phạm vi không gian: Ủy ban nhân dân xã Hồng Phong, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn.
• Phạm vi thời gian: Quá trình điều tra, thực tập và thu thập số liệu được thực hiện từ ngày 15/01/2018 đến ngày 30/05/2018.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận vấn đề theo định hướng ứng dụng thực địa kết hợp tổng quan văn bản chính sách và tài liệu thứ cấp:

Khung lý thuyết và khái niệm công cụ

• Nông nghiệp: Khái quát thành hai hình thái sản xuất là nông nghiệp sinh nhai (thuần nông, đầu vào hạn chế, không cơ giới hóa, tự cung tự cấp) và nông nghiệp chuyên sâu (chuyên môn hóa cao, thâm dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống lai tạo, cơ giới hóa đồng bộ phục vụ thương mại).
• Khuyến nông (Agricultural extension): Được định vị là hệ thống truyền bá tri thức, đào tạo kỹ năng canh tác, phổ biến cơ chế chính sách và cung cấp thông tin thị trường để hỗ trợ nông dân tự giải quyết các vấn đề trong sản xuất và đời sống.
• Cán bộ nông nghiệp và khuyến nông cấp xã: Xác định vị trí việc làm của công chức, viên chức hoặc cán bộ hợp đồng cấp cơ sở làm nhiệm vụ tham mưu cho UBND cấp xã và trực tiếp chuyển giao kỹ thuật đến nông dân.
• Nông thôn và nông dân: Định nghĩa theo tiêu chí địa giới quản lý hành chính của Thông tư số 54/2009/TT-BNNPTNT ngày 21/8/2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Khung văn bản pháp lý

Tác giả viện dẫn và đối chiếu hệ thống quy chuẩn pháp lý điều chỉnh hoạt động khuyến nông qua các thời kỳ:

• Nghị định số 56/2005/NĐ-CP ngày 26/4/2005 của Chính phủ về khuyến nông – khuyến ngư.
• Nghị định số 01/2008/NĐ-CP ngày 03/01/2008 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Nông nghiệp và PTNT.
• Thông tư số 04/2009/TT-BNN ngày 21/01/2009 của Bộ Nông nghiệp và PTNT hướng dẫn nhiệm vụ của cán bộ, nhân viên chuyên môn kỹ thuật ngành nông nghiệp, kiểm lâm địa bàn cấp xã.
• Nghị định số 02/2010/NĐ-CP ngày 08/01/2010 của Chính phủ về khuyến nông.
• Nghị định số 57/2018/NĐ-CP ngày 17/4/2018 về cơ chế khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào nông nghiệp, nông thôn.
• Nghị định số 83/2018/NĐ-CP ngày 24/5/2018 về công tác khuyến nông.

Phương pháp nghiên cứu và nguồn dữ liệu

• Thu thập tài liệu thứ cấp: Thu thập hệ thống chỉ thị, báo cáo kinh tế - xã hội, số liệu kiểm kê đất đai năm 2017, báo cáo tổng kết nông nghiệp của UBND xã Hồng Phong và tài liệu thống kê chuyên ngành qua mạng internet, sách báo.
• Phương pháp thảo luận: Trao đổi trực tiếp, phân tích ý kiến chuyên môn với lãnh đạo xã, cán bộ phụ trách nông nghiệp và các trưởng thôn.
• Phương pháp tiếp cận thông tin hiện trường: Quan sát hành vi công vụ tại trụ sở; phương pháp đóng vai thực hành xử lý công văn, thủ tục hành chính; phương pháp tiếp cận đồng ruộng có sự tham gia của cán bộ khuyến nông và nông dân.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của hoạt động khuyến nông trong quá trình chuyển dịch cơ cấu sản xuất nông nghiệp tại Việt Nam. Nội dung nêu bật vai trò nguồn nhân lực khuyến nông cơ sở trong việc đảm bảo an ninh lương thực và hỗ trợ nông dân tiếp cận khoa học kỹ thuật. Phần này xác lập hệ thống 6 mục tiêu chuyên môn, yêu cầu về thái độ và kỹ năng công tác, ý nghĩa học thuật, ý nghĩa thực tiễn, nội dung triển khai cùng mốc thời gian thực hiện đề tài tại xã Hồng Phong.

Phần 2: Tổng quan

Nội dung chương tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn:

• Cơ sở lý luận: Phân tích các khái niệm nông nghiệp, khuyến nông, chức danh cán bộ nông nghiệp cấp xã và quy định chuyên môn tại Thông tư số 04/2009/TT-BNN.
• Cơ sở thực tiễn cả nước: Thống kê hệ thống khuyến nông gồm gần 17.200 cán bộ chuyên trách (Trung tâm Khuyến nông Quốc gia có 90 người; cấp tỉnh khoảng 1.900 người; cấp huyện xấp xỉ 4.000 người; khuyến nông viên cơ sở cấp xã xấp xỉ 11.200 người; cộng tác viên thôn bản xấp xỉ 18.000 người). Tỷ lệ cán bộ nông nghiệp xã được đào tạo bồi dưỡng trong 3 năm đạt 77,78%; nhu cầu đào tạo nâng cao kỹ năng thực hành chiếm 94,4%, kỹ năng giao tiếp chiếm 35,3% và học đại học là 5,9%.
• Bài học kinh nghiệm địa phương: Tổng kết 3 mô hình tiêu biểu gồm:
  1. Xã Đông Bắc (Kim Bôi, Hòa Bình): Chỉ đạo tập trung bộ giống, phòng trừ sâu bệnh kịp thời giúp năng suất lúa tăng từ 45 tạ/ha lên 70 tạ/ha.
  2. Xã Tân Dương (Định Hóa, Thái Nguyên): Chuẩn hóa bằng cấp cán bộ, thực hiện chính sách thu hút người có trình độ đại học, cao đẳng và luân chuyển cán bộ huyện về xã, đạt chuẩn nông thôn mới năm 2015.
  3. Tỉnh Bắc Ninh: Quy hoạch vùng sản xuất tập trung (13 vùng lúa, 24 vùng khoai tây, 26 vùng rau xuất khẩu), ứng dụng giống lúa chất lượng cao (PTE1, Nghi Hương 2308, Hương Cốm, Nếp 9603) đạt 75–80 tạ/ha/vụ, cơ giới hóa khâu làm đất và thu hoạch lúa đạt 80%.

Phần 3: Kết quả thực tập

Chương này phản ánh toàn diện thực trạng địa bàn nghiên cứu và kết quả tham gia công tác thực tế của tác giả:

Khái quát cơ sở thực tập xã Hồng Phong

Xã Hồng Phong nằm ở phía Đông Bắc huyện Bình Gia, cách trung tâm huyện 20 km, gồm 13 thôn/khu phố: Kim Đồng, Nà Nát, Nà Ven, Nà Sla, Khuổi Khuy, Vằng Phya, Nà Kít, Nà Háng, Phố Văn Mịch, Nà Buổn, Nặm Slin, Văn Can, Nà Cạp. Địa hình đồi núi thấp, có sông Bắc Giang chảy qua.

Nhóm đất	Diện tích (ha)	Tỷ lệ (%)	Đặc điểm hiện trạng
Đất nông nghiệp	6.316,94	90,44	Đất sản xuất nông nghiệp: 637,21 ha (9,12%); đất trồng cây hàng năm: 321,92 ha (đất lúa: 195,31 ha, chiếm 2,80%); cây lâu năm: 315,29 ha; đất lâm nghiệp: 5.675,98 ha (81,27% - rừng phòng hộ: 506,30 ha); nuôi trồng thủy sản: 3,75 ha.
Đất phi nông nghiệp	366,38	5,25	Đất ở nông thôn: 42,06 ha; đất chuyên dùng: 270,56 ha; sông ngòi, kênh rạch: 53,25 ha.
Đất chưa sử dụng	301,06	4,31	Đất đồi núi chưa sử dụng: 285,97 ha; đất bằng chưa sử dụng: 15,09 ha.
Tổng diện tích	6.984,38	100,00	Địa bàn canh tác lúa phân bố dọc các thung lũng và lưu vực sông suối.

Về nhân khẩu và lao động năm 2017: Dân số trong độ tuổi lao động có khả năng lao động là 2.429 người; trong đó lao động có việc làm là 2.246 người (92,47%), không có việc làm là 183 người (7,53%). Cơ cấu trình độ lao động còn thấp: lao động chưa qua đào tạo chiếm 72,95% (1.772 người), lao động đã qua đào tạo chỉ đạt 27,05% (657 người). Lao động nông lâm nghiệp chiếm khoảng 73%.

Về sản xuất và cơ sở hạ tầng: Diện tích gieo cấy lúa 2 vụ đạt khoảng 202 ha. Đàn vật nuôi năm 2017 gồm: 591 con trâu, 50 con bò, 814 con lợn và đàn gia cầm trên địa bàn. Toàn xã có 190,4 km đường giao thông, chủ yếu là đường đất (19,9 km đường liên xã; 30 km đường liên thôn; 11 km đường trục thôn chỉ có 3 km bê tông; 125,5 km đường nội liên thôn có tới 110,6 km đường đất; 4 km đường nội đồng hoàn toàn là đường đất). Về điện lưới, tỷ lệ dùng điện đạt 100% nhưng chỉ 95% an toàn; còn 04 thôn (Kim Đồng, Nà Sla, Vằng Phya, Khuổi Khuy) hệ thống cột gỗ tạm bợ chưa đạt chuẩn tiêu chí nông thôn mới.

Về đội ngũ cán bộ xã Hồng Phong năm 2017 (tổng số 21 người):

Tiêu chí phân loại	Phân nhóm	Số lượng (người)	Cơ cấu (%)
Giới tính	Nam	15	71,4
	Nữ	06	28,6
Thành phần dân tộc	Dân tộc Kinh	02	9,5
	Dân tộc thiểu số khác	19	90,5
Độ tuổi	Từ 20 – 30 tuổi	08	38,1
	Từ 31 – 40 tuổi	11	52,4
	Trên 40 tuổi	02	9,5
Trình độ chuyên môn	Đại học	06	28,6
	Cao đẳng	10	47,6
	Trung cấp	05	23,8

Thực trạng công tác khuyến nông xã và các nhiệm vụ thực tập

Toàn bộ mảng nông – lâm – thủy lợi của xã do một cán bộ phụ trách là ông Vi Văn Anh (sinh ngày 16/11/1985, trình độ Trung cấp Thủy lợi thuộc Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng, 10 năm thâm niên công tác tại địa bàn). Sinh viên tham gia và ghi nhận các nội dung nghiệp vụ thực tế:

• Kiểm tra đồng ruộng cơ sở: Ngày 16/4/2018 tại thôn Nà Háng, phối hợp cùng cán bộ khuyến nông và trưởng thôn thăm khám sinh trưởng cây lúa, lấy mẫu bệnh, chỉ dẫn bón phân và hướng dẫn nông dân nhận biết dịch hại, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hoặc thiên địch.
• Soạn thảo và xử lý văn bản hành chính: Lập danh sách đăng ký nhận giống cây trồng bổ sung; danh sách hộ tham gia tập huấn nuôi cá lồng; lập bảng thống kê cá nhân sở hữu xe ô tô trên địa bàn xã; thực hiện in ấn, photo và chuyển giao công văn về các thôn.
• Tham gia hoạt động hiện trường: Ngày 07/03/2018 tham dự lớp tập huấn kỹ thuật nuôi cá lồng của Trung tâm Thủy sản tỉnh Lạng Sơn; ngày 08/03/2018 tham gia nghiệm thu 130m đường liên thôn bê tông tại thôn Khuổi Khuy; ngày 13/03/2018 dự Đại hội đại biểu Hội Nông dân xã Hồng Phong lần thứ VIII; ngày 23/03/2018 làm thư ký cuộc họp triển khai khoanh nuôi tái sinh rừng.
• Tiếp nhận và phân phối giống lâm nghiệp: Tiếp nhận 30.000 cây keo giống từ Phòng Nông nghiệp & PTNT huyện Bình Gia, trực tiếp bốc xếp, kiểm đếm và phân phát cho các hộ dân tham gia chương trình trồng cây phân tán; kiểm tra tỷ lệ cây chết để cấp bù cây trồng dặm.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Làm rõ thực trạng một cán bộ kiêm nhiệm đa ngành: Nghiên cứu phản ánh thực tế cấp xã chỉ bố trí 01 cán bộ nông nghiệp phụ trách toàn diện các phân ngành trồng trọt, bảo vệ thực vật, chăn nuôi, thú y, thủy lợi, lâm nghiệp và xây dựng nông thôn mới cho 13 thôn bản trên tổng diện tích tự nhiên gần 7.000 ha.
• Số liệu hạ tầng và nhân lực phản ánh khoảng cách phát triển: Đất lâm nghiệp chiếm áp đảo 81,27% nhưng chủ yếu là rừng tự nhiên nghèo kiệt hoặc rừng non mới trồng; diện tích đất lúa hạn chế (195,31 ha). 72,95% lao động chưa qua đào tạo; hệ thống đường giao thông có hơn 110 km đường liên xóm là đường đất, gây cản trở lưu thông nông sản mùa mưa lũ.
• Đánh giá hoạt động nghiệp vụ cơ sở: Khóa luận thống kê chi tiết các khâu từ tiếp nhận vật tư (30.000 cây keo giống), giám sát công trình (130m đường giao thông Khuổi Khuy), đến theo dõi diễn biến sâu bệnh ruộng lúa tại thôn Nà Háng.

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Đầu tư kiện toàn hệ thống khuyến nông: Nhà nước cần có cơ chế kinh phí và hỗ trợ thỏa đáng cho mạng lưới khuyến nông viên cấp cơ sở để tạo động lực duy trì công tác dài hạn.
• Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực: Ban hành chính sách đãi ngộ, ưu đãi tuyển dụng người có trình độ đại học, cao đẳng chuyên ngành về công tác tại xã; đẩy mạnh gửi cán bộ đi đào tạo và đào tạo lại về kiến thức thị trường và kỹ thuật nông nghiệp hiện đại.
• Đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật và sản xuất hàng hóa: Tuyển chọn giống cây trồng, vật nuôi kháng bệnh và năng suất cao; củng cố dịch vụ thú y và bảo vệ thực vật; xây dựng cơ chế thu hút doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến và tiêu thụ nông sản.

Đóng góp của khóa luận

Khóa luận cung cấp tài liệu mô tả chi tiết quy trình tác nghiệp thực tế của cán bộ phụ trách nông nghiệp tại xã miền núi biên giới tỉnh Lạng Sơn. Công trình giúp sinh viên ngành Phát triển nông thôn đối chiếu giữa lý thuyết quản lý nhà nước về nông nghiệp với thực tiễn giải quyết công việc hành chính và hiện trường ở cấp xã.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế được ghi nhận từ văn bản

• Kỹ năng nghiệp vụ của sinh viên thực tập: Tác giả tự nhận diện các khó khăn về kỹ năng mềm, thiếu kinh nghiệm trong thể thức soạn thảo văn bản hành chính nhà nước, lúng túng khi sử dụng trang thiết bị văn phòng (máy photocopy) và chưa thông thạo đường giao thông liên thôn.
• Phạm vi dữ liệu: Do giới hạn thời gian thực tập (4,5 tháng), một số bảng biểu thống kê chăn nuôi chỉ phản ánh số liệu tổng hợp chung của năm 2017, chưa theo dõi được chu kỳ sinh trưởng trọn vẹn của các mô hình kinh tế mới.
• Mức độ tham gia của cộng đồng: Tác giả chỉ ra rằng số lượng người dân tham gia chương trình trồng cây phân tán còn ít, lượng giống chuyển giao còn hạn chế.

Hướng nghiên cứu tiếp

• Mở rộng khảo sát đánh giá hiệu quả kinh tế - kỹ thuật sau khi trồng của 30.000 cây keo giống phân tán và mô hình nuôi cá lồng trên địa bàn xã.
• Nghiên cứu cơ chế phối hợp giữa cán bộ khuyến nông cơ sở với tổ chức hợp tác xã và doanh nghiệp theo chuỗi giá trị nông sản tại huyện Bình Gia.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Phát triển nông thôn, Khuyến nông, Kinh tế nông nghiệp: Tham khảo cách thức tiếp cận địa bàn, phương pháp quan sát và nhật ký thực tập cơ sở; đặc biệt là kỹ năng xử lý công văn, lập kế hoạch họp thôn và triển khai cấp phát cây giống.
• Cán bộ quản lý nông nghiệp cấp xã, huyện: Tham khảo Bảng mô tả công việc (Bảng 3.5) và danh mục chức năng, nhiệm vụ quy chuẩn theo Thông tư số 04/2009/TT-BNN để phân định rõ khối lượng công việc thực tế của chức danh cán bộ nông nghiệp xã.
• Phần đáng tham khảo nhất: Khảo sát chi tiết về cơ cấu sử dụng đất đai, thực trạng giao thông nông thôn và phân tích các đầu việc thường nhật của cán bộ khuyến nông tại một xã vùng núi còn nhiều khó khăn.

Câu hỏi thường gặp

1. Ai là cán bộ trực tiếp phụ trách mảng nông nghiệp - khuyến nông tại xã Hồng Phong trong thời gian tác giả thực tập?
Đó là ông Vi Văn Anh (sinh ngày 16/11/1985), tốt nghiệp chuyên ngành Thủy lợi tổng hợp tại trường Trung cấp Thủy lợi (thuộc Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng), đã có 10 năm công tác tại xã Hồng Phong với chức danh cán bộ nông lâm – thủy lợi.

2. Đội ngũ cán bộ xã Hồng Phong năm 2017 có cơ cấu trình độ và độ tuổi như thế nào?
Toàn xã có 21 cán bộ; độ tuổi từ 31–40 chiếm đa số với 52,4% (11 người), độ tuổi 20–30 chiếm 38,1% (8 người), trên 40 tuổi chiếm 9,5% (2 người). Về trình độ: Đại học có 6 người (28,6%), Cao đẳng có 10 người (47,6%) và Trung cấp có 5 người (23,8%).

3. Thực trạng hệ thống giao thông tại xã Hồng Phong ảnh hưởng ra sao đến đời sống và sản xuất năm 2017?
Tổng chiều dài đường giao thông của xã là 190,4 km, phần lớn vẫn là đường đất. Đường liên xã (19,9 km) và đường liên thôn (30 km) đều là đường đất; đường nội liên thôn dài 125,5 km thì có tới 110,6 km đường đất (chỉ bê tông hóa được 14,9 km); đường nội đồng 4 km hoàn toàn là đường đất. Giao thông chưa đạt chuẩn nông thôn mới, gây khó khăn lớn cho việc đi lại và thông thương nông sản vào mùa mưa.

4. Sinh viên thực tập đã tham gia những hoạt động hiện trường cụ thể nào trong kỳ thực tập?
Sinh viên cùng cán bộ khuyến nông đi kiểm tra đồng ruộng và hướng dẫn phòng trừ sâu bệnh lúa tại thôn Nà Háng (16/4/2018); tham gia nghiệm thu 130m đường bê tông liên thôn tại thôn Khuổi Khuy (08/03/2018); tiếp nhận, bốc xếp và cấp phát 30.000 cây keo giống từ Phòng Nông nghiệp & PTNT huyện cho các thôn trồng phân tán; tham dự lớp tập huấn nuôi cá lồng và làm thư ký cuộc họp khoanh nuôi tái sinh rừng.

5. Khung pháp lý nào quy định trực tiếp về nhiệm vụ chuyên môn của cán bộ nông nghiệp cấp xã được phân tích trong đề tài?
Khóa luận căn cứ chủ yếu vào Thông tư số 04/2009/TT-BNN ngày 21/01/2009 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn hướng dẫn nhiệm vụ của cán bộ, nhân viên chuyên môn, kỹ thuật ngành nông nghiệp, kiểm lâm địa bàn cấp xã, bên cạnh các Nghị định về khuyến nông như Nghị định 56/2005/NĐ-CP và Nghị định 02/2010/NĐ-CP.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Hoàng Gia Lập đã phác họa bức tranh toàn diện về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tổ chức sản xuất nông nghiệp tại xã Hồng Phong, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn năm 2017. Nghiên cứu chỉ rõ áp lực công việc của chức danh cán bộ khuyến nông cơ sở khi một nhân sự phải phụ trách địa bàn rộng lớn với 13 thôn bản, hạ tầng giao thông cách trở và tỷ lệ lao động chưa qua đào tạo còn cao. Các số liệu thực địa cùng hệ thống giải pháp về đào tạo nhân lực, đầu tư hạ tầng và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật mang giá trị thực tiễn đối với yêu cầu phát triển nông thôn ở vùng miền núi phía Bắc.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1.1 Sự cần thiết thực hiện nội dung thực tập Sản xuất nông nghiệp là ngành sản xuất sớm nhất trong lịch sử loài người. Sản xuất ra lương thực, thực phẩm phục vụ nhu cầu thiết thực của con người mà không ngành nào có thể thay thế được. Việt Nam là một nước sản xuất nông nghiệp là chính, với cơ cấu của ngành nông nghiệp chiếm 20,23%, khoảng 70% dân số sống ở nông thôn, khoảng 60% dân số làm nghề nông. Vì vậy, sản xuất nông nghiệp chiếm một vị trí rất quan trọng cần được chú trọng, quan tâm để phát triển kinh tế nước nhà.

Trước tình hình đó, được sự quan tâm kịp thời của Đảng và Nhà nước, hệ thống khuyến nông Nhà nước của Việt Nam chính thức được thành lập theo Nghị định 13/CP ngày 02/03/1993 của Thủ tướng Chính phủ. Khuyến nông là một quá trình, một hệ thống các hoạt động nhằm truyền bá kiến thức và huấn luyện tay nghề cho nông dân, đưa đến cho họ những hiểu biết để họ có khả năng tự giải quyết những vấn đề gặp phải nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, nâng cao thu nhập, cải thiện mức sống, nâng cao dân trí trong cộng đồng nông thôn. Qua 24 năm xây dựng và phát triển, khuyến nông đã và đang khẳng định vị thế quan trọng của mình trong chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn ở nước ta. Trước đây, sản xuất nông nghiệp không đủ cung cấp lương thực, thực phẩm cho nhu cầu của nhân dân cả nước.

Từ khi hệ thống khuyến nông nhà nước được thành lập, đến nay ngành nông nghiệp đã đảm bảo an ninh lương thực quốc gia và đưa Việt Nam trở thành một trong những nước xuất khẩu lương thực hàng đầu thế giới. h 2 Hiện nay, khoa học kỹ thuật ngày một phát triển trong khi điều kiện và trình độ sản xuất của một bộ phận không nhỏ nhân dân còn yếu, các kênh thông tin đến được với người dân còn ít, và thiếu đồng bộ, bà con nông dân còn đang thiếu kiến thức sản xuất trên chính thửa ruộng, mảnh vườn của mình. Vì thế, họ cần và thực sự có nhu cầu được đào tạo tay nghề, nâng cao kiến thức về cả trồng trọt, chăn nuôi và vấn đề chuyển giao công nghệ, kỹ thuật tiến bộ, kiến thức nông nghiệp và các chính sách cho người dân là một yêu cầu cấp thiết trong chiến lược phát triển nông nghiệp nông thôn. Để thực hiện những điều đó cần sự lãnh đạo của Đảng và Chính phủ, các cơ quan và tổ chức khuyến nông, cùng sự nỗ lực của hàng chục triệu nông dân và đóng góp to lớn của tất cả các đội ngũ cán bộ khuyến nông trên cả nước.

Trong đó, điều kiện quan trọng và không thể thiếu được trong bất cứ hoạt động khuyến nông nào chính là nguồn nhân lực. Để hiểu rõ được tầm quan trọng của người cán bộ khuyến nông, cụ thể là cán bộ phụ trách nông nghiệp, tôi tiến hành thực hiện đề tài:“Tìm hiểu chức năng, nhiệm vụ của cán bộ khuyến nông xã Hồng Phong, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn”.2 Mục tiêu cụ thể 1.1 Về chuyên môn nghiệp vụ + Hệ thống hóa được các cơ sở lý luận và thực tiễn liên quan đến cán bộ khuyến nông. + Tìm hiểu điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội trên địa bàn xã Hồng Phong. + Tìm hiểu chức năng, nhiệm vụ của cán bộ khuyến nông xã Hồng Phong.

+ Tìm hiểu những thuận lợi, khó khăn trong quá trình công tác của cán bộ khuyến nông. + Tìm hiểu vai trò của cán bộ khuyến nông của xã đối với sự phát triển sản xuất nông nghiệp của xã. + Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực hiệu quả hoạt động của cán bộkhuyến nông xã.2 Yêu cầu * Về thái độ, kỹ năng làm việc - Hoàn thành tốt công việc được giao. - Chấp hành nghiêm chỉnh nội quy, quy định cơ sở thực tập.

* Về kỹ năng sống - Rèn luyện kỹ năng làm việc chuyên nghiệp cho sinh viên -Tận dụng được các cơ hội nếu có, chịu khó chú tâm công việc. - Giao tiếp tích cực, chân thành trong ứng xử. - Nâng cao kỹ năng làm việc và tác phong chuyên nghiệp qua quá trình học và làm việc độc lập, tinh thần làm việc nhóm và giải quyết các vấn đề có tính khoa học. *Yêu cầu về kết quả đạt được - Tạo mối quan hệ tốt với mọi người tại cơ quan thực tập.

- Thực hiện công việc được giao với tinh thần trách nhiệm cao góp phần giữ vững chất lượng đào tạo và uy tín của trường. - Đạt được các mục tiêu do bản thân đề ra và tích luỹ được kinh nghiệm. - Chuẩn bị tốt kiến thức chuyên nghành và những kiến thức có liên quan đến thực tế công việc trong tương lai. - Nâng cao kỹ năng giải quyết các vấn đề, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng ứng xử hiệu quả trong công việc, kỹ năng lập kế hoạch.

- Giúp sinh viên xác định và lựa chọn tốt nhất công việc, lĩnh vực nghành nghề trong tương lai 1.3 Ý nghĩa của đề tài 1.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu - Giúp sinh viên có cơ hội tiếp xúc với thực tế, làm quen với thực tiễn sản xuất, nâng cao kiến thức học tập được từ nhà trường, và rút ra những bài học kinh nghiệm phục vụ công tác sau này. - Đề tài cũng là tài liệu tham khảo cho sinh viên các khóa tiếp theo.2 Ý nghĩa thực tiễn - Kết quả nghiên cứu là cơ sở để tham khảo cho việc hoàn thiện hệ thống khuyến nông và đề xuất các giải pháp nhằm đẩy mạnh công tác khuyến nông trên địa bàn, góp phần nâng cao hiệu quả của công tác khuyến nông. - Cho thấy vai trò, chức năng, nhiệm vụ, những thuận lợi, khó khăn trong quá trình công tác của cán bộ nông nghiệp từ đó xác định được phương hướng phát triển phù hợp.4 Nội dung và phương pháp thực hiện 1.1 Nội dung thực tập - Nghiên cứu đặc điểm điều kiện tự nhiên – kinh tế – xã hội của địa phương. - Tìm hiểu vai trò, chức năng, nhiệm vụ của cán bộ khuyến nông.

- Bên cạnh đó, tham gia các hoạt động xã do UBND xã tổ chức trong thời gian thực tập. - Tìm hiểu những thuận lợi và khó khăn trong quá trình công tác của cán bộ khuyến nông. - Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao năng lực và hiệu quả hoạt động của cán bộ khuyến nông tại địa bàn.2 Phương pháp thực hiện 1.1 Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp Các thông tin được thu thập thông qua các văn bản, chỉ thị, nghị quyết liên quan đến vấn đề khuyến nông (nông nghiệp), các tài liệu thống kê, báo cáo tổng kết của văn phòng UBND xã Hồng Phong, các số liệu thứ cấp được thu thập bao gồm: Số liệu về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội xã Hồng Phong, các thông tin về khuyến nông, các hoạt động và kết quả hoạt động nông nghiệp. h 5 Ngoài ra thông tin thứ cấp còn được thu thập từ mạng internet, sách, báo.về các vấn đề liên quan đến khuyến nông, nông nghiệp đã được công bố.2 Phương pháp thảo luận Thảo luận là hình thức trao đổi ý kiến về một vấn đề, có phân tích lý lẽ.

Nghĩa là, có sự trao đổi ý kiến giữa các bên với nhau, tất cả mọi người đều tham gia, khi tham gia thảo luận thì phải phân tích có lý lẽ, có quan điểm rõ ràng, thuyết phục những người cùng tham gia thảo luận.3 Phương pháp tiếp cận thông tin - Phương pháp quan sát: Quan sát là phương pháp tri giác có mục đích, có kế hoạch một sự kiện, hiện tượng, quá trình (hay hành vi, cử chỉ của con người) trong những hoàn cảnh tự nhiên khác nhau nhằm thu thập những số liệu, sự kiện cụ thể đặc trưng cho quá trình diễn biến của sự kiện, hiện tượng đó. - Phương pháp đóng vai: Đóng vai là phương pháp tổ chức cho sinh viên thực hành, “làm thử” một số cách ứng xử nào đó trong một tình huống giả định. - Phương pháp tiếp cận nông dân có sự tham gia hướng dẫn của cán bộ khuyến nông.5 Thời gian và địa điểm thực tập - Thời gian: Đề tài được tiến hành từ ngày 15/01/2018 đến ngày 30/05/2018. - Địa điểm: UBND xã Hồng Phong, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn.

h 6 PHẦN 2 TỔNG QUAN 2.1 Về cơ sở lý luận 2.1 Một số khái niệm liên quan đến nội dung thực tập 2.1 Khái niệm nông nghiệp Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội, sử dụng đất đai để trồng trọt và chăn nuôi , khai thác cây trồng và vật nuôi làm tư liệu và nguyên liệu lao động chủ yếu để tạo ra lương thực thực phẩm và một số nguyên liệu cho công nghiệp. Nông nghiệp là một ngành sản xuất lớn, bao gồm nhiều chuyên ngành: trồng trọt, chăn nuôi, sơ chế nông sản; theo nghĩa rộng, còn bao gồm cả lâm nghiệp, thủy sản.[10] Trong nông nghiệp cũng có hai loại chính: - Nông nghiệp thuần nông hay nông nghiệp sinh nhai là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp có đầu vào hạn chế, sản phẩm đầu ra chủ yếu phục vụ cho chính gia đình của mỗi người nông dân. Không có sự cơ giới hóa trong nông nghiệp sinh nhai. - Nông nghiệp chuyên sâu: là lĩnh vực sản xuất nông nghiệp được chuyên môn hóa trong tất cả các khâu sản xuất nông nghiệp, gồm cả việc sử dụng máy móc trong trồng trọt, chăn nuôi, hoặc trong quá trình chế biến sản phẩm nông nghiệp.

Nông nghiệp chuyên sâu có nguồn đầu vào sản xuất lớn, bao gồm cả việc sử dụng hóa chất diệt sâu, diệt cỏ, phân bón, chọn lọc, lai tạo giống, nghiên cứu các giống mới và mức độ cơ giới hóa cao. Sản phẩm đầu ra chủ yếu dùng vào mục đích thương mại, làm hàng hóa bán ra trên thị trường hay xuất khẩu.2 Khái niệm khuyến nông Khuyến nông “Agricultural extention” là 1 thuụât ngữ khó xác ñịnh thống nhất bởi vì ñể ñạt ñược mục tiêu cơ bản sao cho nông nghiệp phát triển, h 7 nông thôn phát triển các nước khác nhau, các nhà khuyến nông khác nhau, nông dân khác nhau hiểu khuyến nông có khác nhau, do bởi khuyến nông: - Tổ chức bằng nhiều cách. Mỗi quốc gia khác nhau có những cách tổ chức khuyến nông khác nhau. Mục tiêu cụ thể khuyến nông đối với nước công nghiệp phát triển khác với nước nông nghiệp và nông nghiệp lạc hâu có khác nhau.

- Phục vụ cho nhiều mục đích: Phát triển trồng trọt, chăn nuôi, chế biến bảo quản nông sản, thú y, bảo vệ thực vật, tổ chức quản lý sản xuất có khác nhau. - Mỗi tầng lớp nông dân khác nhau hiểu nghĩa khuyến nông khác nhau.