Trung tâm Nghiên cứu – Tư vấn CTXH & PTCĐ Trung Dự án “Nâng caotâm Nghiên năng cứu lực cho - Tưviên Nhân vấnXã CTXH hội & CơPTCĐ sở ở TP.HCM” Dự án “Nâng cao năng lực cho Nhân viên Xã hội Cơ sở ở TP.HCM” CÁC GIAI ĐOẠN NĂNG CÁC ĐỘNG GIAI NHÓM ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA PHÁT CONTRIỂN NGƯỜICỦA CON NGƯỜI Chân thành cảm ơn Tổ chức Dịch vụ Gia đình và Cộng đồng Quốc tế (CFSI) đã hỗ trợ Dự án “Nâng cao năng lực cho NVXH cơ sở ở TP.HCM” ấn hành tập tài liệu này. Các Giai Đoạn Phát Triển Của Con Người SDRC - CFSI MỤC LỤC MỤC LỤC. TÊN CHỦ ĐỀ: “CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA CON NGƯỜI”. MÔ TẢ CHỦ ĐỀ.
MỤC TIÊU GIẢNG DẠY. THỜI GIAN GIẢNG DẠY: 2 ngày. NỘI DUNG CHỦ ĐỀ. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY.
YÊU CẦU HỌC TẬP. TÀI LIỆU THAM KHẢO. 7 TÀI LIỆU PHÁT. 8 Bài 1: GIAI ĐOẠN THAI NHI.
QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA THAI NHI. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA TRẺ TRƯỚC KHI SINH VÀ SAU NÀY. PHÂN TÍCH TRƯỜNG HỢP. 12 Bài 2: GIAI ĐOẠN TỪ 0 ĐẾN 6 TUỔI.
THỜI KỲ SƠ SINH (0-2 THÁNG TUỔI). THỜI KỲ HÀI NHI (3 – 12/15 THÁNG). THỜI KỲ ẤU NHI (1 – 3 TUỔI). TUỔI MẪU GIÁO (3-6 TUỔI).
20 Bài 3: GIAI ĐOẠN NHI ĐỒNG (TUỔI HỌC SINH CẤP I). SỰ PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT. SỰ PHÁT TRIỂN TÂM LÝ. HOẠT ĐỘNG CHỦ ĐẠO.
NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ PHÁT TRIỂN CỦA NHI ĐỒNG. PHÂN TÍCH TRƯỜNG HỢP. 25 Bài 4: GIAI ĐOẠN THIẾU NIÊN (TUỔI HỌC SINH CẤP 2). SỰ PHÁT TRIỂN SINH LÝ VÀ THỂ CHẤT.
ĐỜI SỐNG CẢM XÚC – Ý CHÍ. HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP. SỰ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH. NHỮNG ĐIỂM KHÁC CẦN LƯU Ý Ở TUỔI THIẾU NIÊN.
PHÂN TÍCH TRƯỜNG HỢP. 30 Bài 5: GIAI ĐOẠN THANH NIÊN (THỜI KỲ ĐẦU CỦA GIAI ĐOẠN TRƯỞNG THÀNH). HOÀN CẢNH XÃ HỘI CỦA SỰ PHÁT TRIỂN. SỰ PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT.
SỰ PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC. CÁC HOẠT ĐỘNG CHỦ ĐẠO. 32 Bài 6: GIAI ĐOẠN TRƯỞNG THÀNH. SỰ PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT.
ĐẶC ĐIỂM PHÁT TRIỂN TÂM LÝ. MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẦN LƯU Ý Ở TUỔI TRƯỞNG THÀNH. 36 Dự án “Nâng cao năng lực cho NVCTXH cơ sở ở Tp.HCM” - tháng 7/2012 Trang 1 Các Giai Đoạn Phát Triển Của Con Người SDRC - CFSI Bài 7: GIAI ĐOẠN TRUNG NIÊN. SỰ PHÁT TRIỂN THỂ CHẤT Ở TUỔI TRUNG NIÊN.
SỰ PHÁT TRIỂN NHẬN THỨC Ở TUỔI TRUNG NIÊN. MỘT SỐ ĐIỂM CẦN LƯU Ý Ở TUỔI TRUNG NIÊN. 40 Bài 8: GIAI ĐOẠN CAO NIÊN. NHỮNG THAY ĐỔI THỂ CHẤT VÀ NHẬN THỨC.
ĐẶC ĐIỂM TÂM LÝ TUỔI GIÀ. TUỔI GIÀ VÀ MÔI TRƯỜNG XÃ HỘI. 46 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Mục tiêu khóa học: B.
Kế hoạch tập huấn NGÀY 1. 51 HOẠT ĐỘNG CHUNG NGÀY 2. 61 HOẠT ĐỘNG CHUNG (phần 2) Bế giảng (25 ph) Dự án “Nâng cao năng lực cho NVCTXH cơ sở ở Tp.HCM” - tháng 7/2012 Trang 2 Các Giai Đoạn Phát Triển Của Con Người SDRC - CFSI ĐỀ CƯƠNG Dự án “Nâng cao năng lực cho NVCTXH cơ sở ở Tp.HCM” - tháng 7/2012 Trang 3 Đề cương – Các giai đoạn phát triển của con người SDRC - CFSI I. TÊN CHỦ ĐỀ: “CÁC GIAI ĐOẠN PHÁT TRIỂN CỦA CON NGƯỜI” II.
MÔ TẢ CHỦ ĐỀ Chủ đề này nhằm cung cấp kiến thức về các giai đoạn phát triển của con người từ thuở còn trong bụng mẹ đến lúc tuổi già. Những đặc điểm về phát triển thể chất, tâm lý, xã hội… ở từng giai đoạn được phân tích trong sự liên kết với những tác động của môi trường xung quanh nhằm đem lại cho những người thực hành công tác xã hội một cái nhìn tổng quát và xuyên suốt về sự phát triển của con người, qua đó tạo thuận lợi cho trong quá trình làm việc và hỗ trợ cho thân chủ. MỤC TIÊU GIẢNG DẠY Sau khi tham dự khóa học này, người học có thể : - Về kiến thức: Liệt kê được các giai đoạn phát triển chính yếu của con người Nêu được các điểm quan trọng về sự phát triển thể chất, tâm lý, xã hội… ở mỗi giai đoạn Chỉ ra được một số tác động của môi trường xung quanh đối với sự phát triển của con người - Về kỹ năng: Phân tích vấn đề của thân chủ dựa trên những kiến thức cơ bản về đặc điểm các giai đoạn phát triển của con người Phát hiện những dấu hiệu bất thường trong các giai đoạn phát triển của thân chủ nếu có Đề xuất các kế hoạch can thiệp phù hợp - Về thái độ: Thấu cảm với những mức độ phát triển của thân chủ trong các hoàn cảnh riêng Chuyên nghiệp hơn trong cách nhìn nhận vấn đề IV. THỜI GIAN GIẢNG DẠY: 2 ngày V.
NỘI DUNG CHỦ ĐỀ Bài 1: GIAI ĐOẠN THAI NHI - Quá trình hình thành và phát triển của thai nhi Quý thứ nhất Quý thứ hai Quý thứ ba - Các yếu tố ảnh hưởng đến sự phát triển của trẻ trước khi sinh và sau này Sức khỏe thể chất, cảm xúc, tâm lý của cha mẹ Những hiểm nguy đối với sự phát triển của bào thai Các biến chứng khi sinh Bài 2: GIAI ĐOẠN TỪ 0 ĐẾN 6 TUỔI - Thời kỳ sơ sinh (0 - 2 tháng tuổi) Sự phát triển các giác quan Dự án “Nâng cao năng lực cho NVCTXH cơ sở ở Tp.HCM” - tháng 7/2012 Trang 4 Đề cương – Các giai đoạn phát triển của con người SDRC - CFSI Các phản xạ cơ bản Các trạng thái cơ bản Sự phát triển tâm lý Khủng hoảng tuổi sơ sinh - Thời kỳ hài nhi (3 – 12/15 tháng) Sự phát triển vận động Sự phát triển hoạt động giao tiếp Cấu trúc tâm lý mới - Thời kỳ ấu nhi (1 – 3 tuổi) Phát triển sinh lý và hình thái Cấu trúc tâm lý Hoạt động chủ đạo Khủng hoảng tuổi lên ba - Tuổi mẫu giáo (3 – 6 tuổi) Sự phát triển thể chất Sự phát triển tâm lý Sự phát triển về mặt tương tác môi trường xã hội Sự hình thành nhân cách Hoạt động vui chơi Hoạt động học tập và lao động Bài 3: GIAI ĐOẠN NHI ĐỒNG (TUỔI HỌC SINH CẤP 1) - Sự phát triển thể chất - Sự phát triển tâm lý - Hoạt động chủ đạo - Những yếu tố tác động đến sự phát triển của nhi đồng Nhóm bạn cùng trang lứa Hình thức kỷ luật của cha mẹ Các phương tiện truyền thông đại chúng Bài 4: GIAI ĐOẠN THIẾU NIÊN (TUỔI HỌC SINH CẤP 2) - Sự phát triển sinh lý và thể chất - Đời sống cảm xúc – ý chí - Hoạt động học tập - Sự phát triển nhân cách - Những điểm khác cần lưu ý ở tuổi thiếu niên Dậy thì sớm và trễ Rối loạn chuyện ăn uống Việc sử dụng các chất gây nghiện Dự án “Nâng cao năng lực cho NVCTXH cơ sở ở Tp.HCM” - tháng 7/2012 Trang 5 Đề cương – Các giai đoạn phát triển của con người SDRC - CFSI Bài 5: GIAI ĐOẠN THANH NIÊN - THỜI KỲ ĐẦU CỦA GIAI ĐOẠN TRƯỞNG THÀNH - Hoàn cảnh xã hội của sự phát triển - Sự phát triển thể chất - Sự phát triển nhận thức - Các hoạt động chủ đạo Bài 6: GIAI ĐOẠN TRƯỞNG THÀNH - Sự phát triển thể chất - Đặc điểm phát triển tâm lý - Một số vấn đề cần lưu ý ở tuổi trưởng thành Bài 7: GIAI ĐOẠN TRUNG NIÊN - Sự phát triển thể chất ở tuổi trung niên Mãn kinh ở nữ giới Khủng hoảng nghiêm trọng ở nam giới - Sự phát triển nhận thức ở tuổi trung niên - Một số điểm khác cần lưu ý ở tuổi trung niên Hội chứng trống vắng ở tuổi trung niên Chuẩn bị về hưu tuổi trung niên Bài 8: GIAI ĐOẠN CAO NIÊN - Những thay đổi thể chất và nhận thức Về mặt thể chất Về mặt nhận thức - Đặc điểm tâm lý tuổi già Hội chứng về hưu Tuổi già và khía cạnh tâm linh Tuổi già và buồn sầu, mất mát - Tuổi già và môi trường xã hội VI. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY - Thuyết giảng có sử dụng hình ảnh minh họa, video clip - Phân tích ca - Sắm vai - Thảo luận nhóm - Động não VII. YÊU CẦU HỌC TẬP - Tham dự lớp đầy đủ - Tham gia thảo luận nhóm tích cực - Tham gia phân tích các trường hợp điển cứu Dự án “Nâng cao năng lực cho NVCTXH cơ sở ở Tp.HCM” - tháng 7/2012 Trang 6 Đề cương – Các giai đoạn phát triển của con người SDRC - CFSI - Chia sẻ kinh nghiệm - Đọc thêm tài liệu VIII. TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Lê Thị Minh Hà.
Tâm lý học Phát triển – TLHT. Trường Đại học sư phạm TPHCM [2] Lê Văn Hồng et al. Tâm lý học Lứa tuổi và Tâm lý học Sư phạm. Nhà xuất bản ĐHQG Hà nội [3] Nguyễn Ánh Tuyết.
Tâm lý học Trẻ em Lứa tuổi Mầm non. Nhà xuất bản ĐH Sư phạm. [4] Nguyễn Thị Bích Hồng. Sự Phát triển Con người từ Sơ Sinh đến Thiếu niên.
Tài liệu tập huấn. [5] Rogers Taun Anissa. Human Behavior in the Social Environment. [6] Trần Thị Thúy Vinh.
Tâm lý học Trẻ em - TLBG. Trường Cao đẳng sư phạm Mẫu giáo Trung ương 3 [7] Vũ Thị Nho. Tâm lý học Phát triển. Nhà xuất bản ĐHQG Hà Nội.
Dự án “Nâng cao năng lực cho NVCTXH cơ sở ở Tp.HCM” - tháng 7/2012 Trang 7 Các Giai Đoạn Phát Triển Của Con Người SDRC - CFSI TÀI LIỆU PHÁT Dự án “Nâng cao năng lực cho NVCTXH cơ sở ở Tp.HCM” - tháng 7/2012 Trang 8 Tài liệu phát – Các giai đoạn phát triển của con người SDRC - CFSI Bài 1: GIAI ĐOẠN THAI NHI I. QUÁ TRÌNH HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN CỦA THAI NHI Sự phát triển trước khi sinh bắt đầu khi tinh trùng và trứng thụ tinh thành công để tạo thành một sinh vật mới kết hợp một số đặc điểm của bố mẹ. Theo Rogers Taun Annissa (2010), thai nhi phát triển qua ba giai đoạn: 1.