Tài liệu Y tế: Kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật nội soi u tuyến

Nghiên cứu đánh giá kết quả chăm sóc bệnh nhân sau phẫu thuật nội soi u tuyến giáp và các yếu tố ảnh hưởng tại Bệnh viện Nội tiết TW 2023.

• Tác giả: Bùi Thị Ngà
• Người hướng dẫn: TS. Trần Ngọc Tuấn
• Trường học: Trường Đại học Thăng Long
• Chuyên ngành: Điều dưỡng
• Đề tài: Kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật nội soi u tuyến giáp và một số yếu tố liên quan tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương năm 2023
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật nội soi tuyến giáp

Chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật nội soi tuyến giáp là một lĩnh vực quan trọng trong điều dưỡng hiện đại. Nghiên cứu được thực hiện tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương năm 2023 cho thấy kết quả chăm sóc có ảnh hưởng đáng kể đến quá trình hồi phục của bệnh nhân. Phương pháp phẫu thuật nội soi u tuyến giáp đã mang lại nhiều ưu điểm vượt trội so với phẫu thuật mở thông thường. Các yếu tố liên quan đến chăm sóc sau mổ bao gồm quản lý đau, chăm sóc tinh thần, vệ sinh cá nhân và theo dõi biến chứng. Hiểu rõ về kết quả chăm sóc người bệnh giúp các điều dưỡng viên cải thiện chất lượng dịch vụ y tế và tăng cường sự hài lòng của bệnh nhân trong quá trình hồi phục.

1.1. Định nghĩa và tầm quan trọng của chăm sóc sau phẫu thuật

Chăm sóc sau phẫu thuật là các can thiệp điều dưỡng toàn diện nhằm hỗ trợ bệnh nhân trong giai đoạn phục hồi sau mổ. Tầm quan trọng của kết quả chăm sóc nằm ở việc giảm biến chứng, giảm đau, hỗ trợ tâm lý bệnh nhân và rút ngắn thời gian nằm viện. Phẫu thuật nội soi tuyến giáp yêu cầu những kỹ năng chăm sóc đặc biệt nhằm đảm bảo an toàn và tối ưu hóa kết quả chăm sóc người bệnh.

1.2. Ưu điểm của phương pháp phẫu thuật nội soi tuyến giáp

Phương pháp phẫu thuật nội soi tuyến giáp mang lại nhiều lợi ích so với phẫu thuật mở truyền thống. Các ưu điểm chính bao gồm vết mổ nhỏ, giảm chảy máu, phục hồi nhanh hơn và thẩm mỹ tốt hơn. Chăm sóc sau mổ với phương pháp này cũng đơn giản hơn, giúp bệnh nhân có thể xuất viện sớm. Điều này góp phần cải thiện kết quả chăm sóc người bệnh và tăng cường chất lượng sống của bệnh nhân.

II. Kết quả chăm sóc và các khía cạnh quan trọng

Kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật nội soi tuyến giáp được đánh giá qua nhiều khía cạnh khác nhau. Các chỉ tiêu chính bao gồm mức độ đau, tình trạng lo âu, chất lượng chăm sóc tinh thần, vệ sinh cá nhân và tuân thủ y lệnh. Nghiên cứu cho thấy bệnh nhân nhận được chăm sóc sau mổ tốt có tỷ lệ biến chứng thấp hơn. Mối liên quan giữa chăm sóc sau phẫu thuật và các yếu tố như tuổi tác, giới tính, loại bệnh lý cũng được khảo sát để tối ưu hóa kết quả chăm sóc. Đánh giá toàn diện các khía cạnh này giúp nhân viên y tế đưa ra những can thiệp phù hợp cho từng bệnh nhân.

2.1. Quản lý đau và mức độ lo âu trong chăm sóc sau phẫu thuật

Quản lý đau hiệu quả là một thành phần quan trọng của chăm sóc sau mổ. Bệnh nhân sau phẫu thuật nội soi tuyến giáp thường gặp đau tại vết mổ và cơn đau cơ. Kết quả chăm sóc tốt đòi hỏi sử dụng thuốc giảm đau phù hợp và các kỹ thuật không dùng thuốc. Mức độ lo âu cũng cần được theo dõi và xử lý bằng chăm sóc tinh thần chuyên biệt nhằm cải thiện kết quả chăm sóc người bệnh.

2.2. Chăm sóc tinh thần và vệ sinh cá nhân sau mổ

Chăm sóc tinh thần đóng vai trò then chốt trong kết quả chăm sóc toàn diện của bệnh nhân. Các can thiệp bao gồm lắng nghe, tư vấn, khuyến khích bệnh nhân tham gia vào quá trình chữa trị. Vệ sinh cá nhân cũng rất quan trọng để phòng ngừa nhiễm khuẩn vết mổ. Chăm sóc sau phẫu thuật toàn diện sẽ kết hợp cả chăm sóc tinh thần và các biện pháp y học để đảm bảo kết quả chăm sóc tối ưu.

III. Các yếu tố liên quan đến kết quả chăm sóc

Nhiều yếu tố ảnh hưởng đến kết quả chăm sóc người bệnh sau phẫu thuật nội soi tuyến giáp. Các nghiên cứu chỉ ra rằng tuổi tác, giới tính, tình trạng sức khỏe ban đầu, và kinh nghiệm điều dưỡng đều có tác động đến kết quả chăm sóc. Ngoài ra, mối quan hệ giữa chăm sóc sau mổ và các biến chứng như tổn thương thần kinh thanh quản, chảy máu, nhiễm khuẩn cũng cần được cân nhắc. Việc hiểu rõ các yếu tố này giúp chăm sóc sau phẫu thuật trở nên hiệu quả hơn. Các điều dưỡng viên cần áp dụng các học thuyết điều dưỡng như Maslow, Nightingale, Henderson để cung cấp chăm sóc toàn diện cho bệnh nhân, từ đó cải thiện kết quả chăm sóc chung.

3.1. Mối liên quan giữa tuổi tác giới tính và kết quả chăm sóc

Tuổi tác và giới tính là những yếu tố nhân khẩu học quan trọng ảnh hưởng đến kết quả chăm sóc người bệnh. Bệnh nhân lớn tuổi thường cần chăm sóc sau mổ kỹ lưỡng hơn do có nhiều bệnh kèm theo. Chăm sóc sau phẫu thuật cần được cá nhân hóa dựa trên các đặc điểm này để tối ưu hóa kết quả chăm sóc và phục hồi nhanh chóng.

3.2. Ảnh hưởng của biến chứng và tuân thủ y lệnh đến kết quả chăm sóc

Các biến chứng sau mổ như tổn thương thần kinh thanh quản, chảy máu, nhiễm khuẩn có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả chăm sóc. Tuân thủ y lệnh của bệnh nhân cũng rất quan trọng trong chăm sóc sau phẫu thuật. Kết quả chăm sóc tốt phụ thuộc vào sự hợp tác giữa bệnh nhân, gia đình và nhân viên y tế trong việc thực hiện các chỉ dẫn điều trị.

IV. Ứng dụng học thuyết điều dưỡng trong chăm sóc sau phẫu thuật

Các học thuyết điều dưỡng như Maslow, Nightingale, Henderson và Orem cung cấp nền tảng lý thuyết cho chăm sóc sau phẫu thuật hiệu quả. Học thuyết Maslow nhấn mạnh việc đáp ứng nhu cầu cơ bản của bệnh nhân, trong khi Nightingale tập trung vào môi trường chữa trị. Henderson và Orem nhấn mạnh sự độc lập và tự chăm sóc của bệnh nhân. Ứng dụng các học thuyết điều dưỡng này trong kết quả chăm sóc giúp các điều dưỡng viên cung cấp chăm sóc toàn diện và có kế hoạch. Quy trình chăm sóc sau mổ bao gồm các giai đoạn chăm sóc trước, trong và sau phẫu thuật, mỗi giai đoạn có các can thiệp riêng biệt. Giáo dục sức khỏe cho bệnh nhân và gia đình cũng là một phần quan trọng của chăm sóc sau phẫu thuật để đảm bảo kết quả chăm sóc lâu dài.

4.1. Ứng dụng học thuyết Maslow Nightingale và Henderson

Học thuyết Maslow giúp điều dưỡng viên xác định ưu tiên chăm sóc dựa trên nhu cầu cấp bách của bệnh nhân. Nightingale nhấn mạnh tầm quan trọng của môi trường sạch, thoáng mát trong chăm sóc sau mổ. Henderson tập trung vào việc giúp bệnh nhân đạt được độc lập trong các hoạt động hàng ngày. Ứng dụng ba học thuyết này sẽ tạo ra chăm sóc toàn diện và cải thiện kết quả chăm sóc người bệnh một cách đáng kể.

4.2. Giáo dục sức khỏe và tư vấn trong chăm sóc sau phẫu thuật

Giáo dục sức khỏe là một thành phần không thể thiếu của chăm sóc sau mổ hiệu quả. Cung cấp thông tin về chăm sóc vết mổ, nhận biết biến chứng, và tuân thủ điều trị giúp bệnh nhân chủ động trong quá trình phục hồi. Tư vấn được cung cấp từ lúc nhập viện cho đến xuất viện sẽ tối ưu hóa kết quả chăm sóc và giảm nguy cơ tái nhập viện.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 1. Đại cương về tuyến giáp 1. Tuyến giáp, vị trí giải phẫu tuyến giáp Tuyến giáp là một tuyến nội tiết, nằm ở phần trước của cổ, phía trước các vòng sụn khí quản đầu tiên và hai bên thanh quản, ngang mức các đốt sống cổ 5,6,7 và ngực. Tuyến mang nhiều mạch máu, có màu nâu đỏ, nặng khoảng 25g.

Tuyến có hình dạng thay đổi từ hình H đến hình U.1 Tuyến giáp nhìn từ trước (Nguồn: Surgical Anatomy of the Thyroid and Parathyroid Glands (2010) [9]) Các phần của tuyến giáp: Tuyến giáp gồm 2 thuỳ phải và trái được nối với nhau bởi một eo tuyến giáp. + Thuỳ tuyến: Mỗi thuỳ bên tuyến giáp có hình nón, đỉnh hướng lên trên và ra ngoài tới ngang mức đường chếch của sụn giáp. Đáy của thuỳ xuống tới ngang mức vòng sụn khí quản 4 hoặc 5. Thuỳ tuyến cao 5cm, chỗ rộng nhất đo được khoảng 3cm và dầy 2cm.

Thuỳ tuyến giáp có 3 mặt, 2 bờ và 2 cực. - Các mặt: + Mặt ngoài hay mặt nông: lồi được phủ bởi cơ ức giáp, và nông hơn là cơ ức- móng và bụng trên của cơ vai- móng. 4 + Mặt trong liên quan tới thanh quản, khí quản, thực quản, cơ khít hầu dưới. Mặt trong của tuyến còn liên quan tới nhánh ngoài của thần kinh thanh quản trên và với thần kinh thanh quản quặt ngược.

+ Mặt sau ngoài liên quan với bao mạch cảnh - Các bờ: + Bờ trước liên quan mật thiết với nhánh trước của động mạch giáp trên. + Bờ sau tròn, ở dưới liên quan với động mạch giáp dưới và ngành nối giữa động mạch này với nhánh sau của động mạch giáp trên.ở bờ sau còn có các tuyến cận giáp. - Các cực: + Cực trên hay đỉnh của thuỳ tuyến liên quan với động mạch giáp trên. + Cực dưới hay đáy của thuỳ tuyến nằm trên bờ trên cán ức độ 1-2 cm, liên quan với bó mạch giáp dưới.

Cực dưới của thuỳ trái còn liên quan tới ống ngực. + Eo tuyến giáp Eo tuyến giáp nằm vắt ngang, nối hai phần dưới của hai thuỳ tuyến, chiều ngang cũng như chiều thẳng đứng đo được khoảng 1,25cm. Từ bờ trên eo thường tách ra một mẩu tuyến chạy lên trên tới xương móng, gọi là thuỳ tháp. Eo nằm trước vòng sụn khí quản 2 và 3, liên quan ở phía trước, từ sâu ra nông với mạc trước khí quản, cơ ức giáp, cơ giáp- móng, mạc các cơ dưới móng, lá nông của mạc cổ, tĩnh mạch cảnh trước và da.

Dọc theo bờ trên của eo tuyến giáp có nhánh nối giữa hai động mạch giáp trên phải và trái ở bờ dưới có tĩnh mạch giáp dưới tách ra khỏi tuyến. Giải phẫu mạch máu và sự liên quan với thần kinh thanh quản Cung cấp máu cho tuyến giáp là từ động mạch giáp trên và giáp dưới. Các động mạch này có những vòng nối dồi dào với cùng bên và bên đối diện. Động mạch ima bắt nguồn hoặc từ cung động mạch chủ hoặc từ động mạch không tên đi vào tuyến giáp ở bờ dưới của thuỳ eo.

Thư viện ĐH Thăng Long 5 * Động mạch giáp trên và thần kinh thanh quản trên: Động mạch giáp trên là nhánh trước đầu tiên của động mạch cảnh ngoài. Rất hiếm gặp sinh ra từ động mạch cảnh chung ngay chỗ chia đôi. Động mạch giáp trên đi xuống ở mặt bên thanh quản bị cơ vai móng và cơ giáp móng phủ lên. Động mạch đi nông ở bờ trước của thuỳ bên cho một nhánh sâu vào trong tuyến, rồi chạy vòng về phía eo và nối với động mạch đối bên.

* Động mạch giáp dưới và thần kinh thanh quản quặt ngược. Động mạch giáp dưới sinh ra từ thân giáp cổ, một nhánh của động mạch dưới đòn, chạy thẳng lên rồi chạy cong vào giữa vào khe khí- thực quản trong cùng một lớp với bao cảnh. Hầu hết các nhánh của nó xuyên vào mặt sau của thuỳ bên. Động mạch giáp dưới có kiểu phân nhánh thay đổi và được kết hợp chặt chẽ với thần kinh thanh quản quặt ngược.Thần kinh này cũng đi xuống nằm trong khe khi- thực quản và đổ vào thanh quản ở chỗ sừng dưới của sụn giáp.

Thần kinh thanh quản quặt ngược nằm ở trong một tam giác được giớ hạn bởi mặt trong là động mạch cảnh chung, giữa là khí quản và mặt trên là thuỳ tuyến giáp. * Tĩnh mạch: Các tĩnh mạch của tuyến giáp tạo nên các đám rối ở trên mặt tuyến và phía trước khí quản, các đám rối này đổ vào các tĩnh mạch giáp trên, giáp dưới và thường khi cả tĩnh mạch giáp giữa. Chỉ có tĩnh mạch giáp trên đi theo động mạch cùng tên. Tĩnh mạch giáp giữa từ mặt bên của tuyến, gần cực dưới, chạy ngang ra ngoài, đổ vào tĩnh mạch cảch trong.

Còn tĩnh mạch giáp dưới đi xuống ở trước khí quản và đổ vào các tĩnh mạch cánh tay đầu phải và trái. Giải phẫu vùng cổ trước bên  Vùng cổ trước bên: chứa tất cả các thành phần quan trọng đi qua cổ: Các tạng thuộc hệ hô hấp (thanh quản, khí quản), hệ tiêu hoá (thực quản), TG và cận giáp, các bó mạch, thần kinh (bó mạch cảnh, các thần kinh X, XI, XII, đám rối thần kinh cổ, đám rối thần kinh cánh tay, chuỗi hạch giao cảm cổ) [9]. Sơ đồ cắt ngang qua cổ (Trích từ Atlas giải phẫu người của Frank H. Netter- NXB Y học- 1996)  Động mạch cảnh chung: động mạch cảnh chung trái tách trực tiếp từ cung độnng mạch chủ còn bên phải là một trong hai nhánh tận của độnng mạch thân cánh tay đầu.

- Liên quan: + Thành trong là hầu, thực quản, thanh quản, khí quản, thuỳ bên tuyến giáp và dây thần kinh thanh quản quặt ngược. Mạch máu vùng cổ và tuyến giáp + Độnng mạch cảnh chung (Trích từ Atlas giải phẫu ngườicủa Frank H. Netter thường chỉ đi qua cổ và - NXB Y học- 1996) không cho nhánh bên nào [9] Thư viện ĐH Thăng Long 7  Tĩnh mạch cảnh ngoài: Đổ vào tĩnh mạch dưới đòn, ở phía ngoài cơ bậc thang trước.  Tĩnh mạch cảnh trong: Đi cùng với độnng mạch cảnh trong ở trên, độnng mạch cảnh chung ở dưới và dây thần kinh X.

độnng mạch và tĩnh mạch cảnh trong nằm trong bao cảnh hai bên cổ dọc theo chiều dài của thuỳ TG. Đây là những thành phần rất nguy hiểm khi bị tổn thương.  Thần kinh Dây thần kinh X: Ở vùng cổ trước, dây X đi sau độnng mạch và tĩnh mạch cảnh Nhánh bên: Thần kinh quặt ngược 1. Sinh lý học tuyến giáp: Tuyến giáp là một tuyến nội tiết, trong tuyến có hai loại tế bào: Tế bào C tiết calcitonine và rất nhiều tế bào tuyến giáp liền nhau tạo thành những nang đường kính khoảng 100 – 300 micromet.

Những tế này bắt giữ iod ở máu và tổng hợp tiền nội tiết tố tích trữ trong các nang. Khi có kích thích bởi TSH các nang sẽ giải phóng một phần nội tiết tố tuyến giáp đã được tích trữ dưới dạng tri-iodothyroxine (T3: 20%) và thyroxine (T4: 80%). Hormon này có các tác dụng lên sự phát triển cơ thể, tăng hoạt động chuyển hóa của hầu hết các mô, tăng tốc độ các phản ứng hóa học, tăng tiêu thụ và thoái hóa thức ăn, tác dụng lên hệ tim mạch, hệ thần kinh cơ, cơ quan sinh dục và các tuyến nội tiết khác…[4] Chức năng của tuyến giáp:  Điều tiết lượng calci trong máu luôn duy trì nồng độ 1%; điều tiết lượng phospho trong máu.  Tuyến giáp nằm ở hai bên đầu trước khí quản, xếp thành đôi.

 Kích tố của tuyến giáp chủ yếu là tyroxin được hình thành từ tyrosin và iod.  Tác dụng của tyroxin: o Tăng cường quá trình trao đổi chất, kích thích sinh trưởng phát dục. o Kích thích hoạt động của tim, tăng cường sự co bóp. o Tác động đến hoạt động của các tuyến sinh dục và tuyến sữa.

o Tăng cường quá trình tạo nhiệt, làm tăng đường huyết. o Kích thích sự phát triển và hoàn thiện hệ thần kinh. 8  Nếu tuyến giáp hoạt động không tốt: o Nếu thiếu iod trong thức ăn sẽ gây nhược năng tuyến giáp với các biểu hiện: hạ thân nhiệt, trao đổi chất giảm, tăng trưởng chậm, hoạt động sinh dục giảm, tim đập chậm. Ở người xuất hiện bệnh bướu cổ, run tay và chứng đần độn.

o Hội chứng cường tuyến giáp (bệnh Basedo): do tuyến giáp hoạt động quá mạnh có các biểu hiện: tăng thân nhiệt, tim đập nhanh. Người mắc bệnh này có thể bị lồi mắt.  Tuyến cận giáp, nằm cạnh tuyến giáp, tiết ra tyrocalcitonincos tác dụng làm tăng sự hấp thu calci từ ống tiêu hóa vào máu và từ máu vào xương, làm ổn định calci huyết. Đại cương về u tuyến giáp: 1.

Khái niệm U tuyến giáp được Hiệp hội tuyến giáp Hoa Kỳ định nghĩa là một tổn thương khu trú, riêng biệt trong tuyến giáp, tổn thương đó khác biệt so với nhu mô tuyến giáp xung quanh về mặt hình ảnh học [12].2 Nguyên nhân, yếu tố nguy cơ Khối u tuyến giáp hình thành có thể do các nguyên nhân sau: - Di truyền: Nếu gia đình bạn có người thân bị u tuyến giáp thì khả năng bạn bị bệnh sẽ cao hơn người khác. - Lão hóa: Quá trình lão hóa có thể làm chức năng hệ miễn dịch suy yếu. Khi đó, các hormone do tuyến giáp tiết ra sẽ kích thích dẫn đến hình thành khối u. Điều này giải thích vì sao phụ nữ có nguy cơ mắc bệnh cao hơn nam và thường bị u tuyến giáp khi ngoài 30 tuổi.

- Rối loạn hệ miễn dịch: Chức năng của hệ miễn dịch bị rối loạn do bất kỳ nguyên nhân nào cũng có thể tác động đến tuyến giáp, tăng nguy cơ gây viêm hoặc hình thành u. - Thiếu hoặc I-ot: I-ot là chất quan trọng đối với quá trình sản xuất hormone của tuyến giáp. Khi cơ thể thiếu hoặc thừa chất này đều sẽ khiến chức năng tuyến giáp rối loạn và gây bệnh, bao gồm cả hình thành bướu. - Tiếp xúc chất độc hóa học: Cơ thể khi tiếp xúc với chất độc hóa học, chất phóng xạ hoặc xạ trị trong điều trị các bệnh khác gần khu vực đầu, ngực, cổ có thể Thư viện ĐH Thăng Long 9 làm thay đổi cấu trúc gen và hình thành khối u tuyến giáp.

- Thay đổi hormone tuyến giáp: Hoạt động của tuyến giáp có thể thay đổi khi xảy ra tình trạng rối loạn hormone gây u bướu. - Bệnh tuyến giáp: Những người đang bị các bệnh lý về tuyến giáp cũng có nguy cao hình thành khối u.1 Triệu chứng cơ năng - Đa số bệnh nhân đến khám vì phát hiện có khối ở vùng cổ, hoặc đau vùng cổ trước.