Nghiên Cứu Về Tổ Chức Kế Toán Trách Nhiệm Tại Các Tổng Công Ty Xây Dựng Thuộc Bộ Giao Thông Vận Tải

• Tác giả: Nguyễn Hữu Phú
• Người hướng dẫn: PGS,TS Phạm Văn Dược
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP HCM
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế Toán Trách Nhiệm Trong Tổng Công Ty Xây Dựng Bộ Giao Thông Vận Tải
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Tp Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Mục lục
• Danh mục các chữ viết tắt
• Danh mục các bảng
• Danh mục các hình vẽ
• 1. PHẦN 1: PHẦN MỞ ĐẦU
• 2. PHẦN 2: NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ THUYẾT VỀ KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM VÀ VIỆC ỨNG DỤNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM Ở CÁC DOANH NGHIỆP XÂY DỰNG
• 1.1. LƯỢC SỬ PHÁT TRIỂN CỦA KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM
• 1.2. NỘI DUNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM VÀ CÁC VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN VIỆC ÁP DỤNG ĐƯỢC VÀ CÓ HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG THỰC TIỄN Ở CÁC DOANH NGHIỆP
• 1.2.1. Định nghĩa và mục tiêu của Kế toán trách nhiệm
• 1.2.2. Nội dung kế toán trách nhiệm
• 1.3. Cơ sở tổ chức Kế toán trách nhiệm trong doanh nghiệp
• 1.3.1. Quy mô và cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp
• 1.3.2. Phân cấp quản lý là cơ sở của Kế toán trách nhiệm
• 1.3.3. Đặc thù sản xuất kinh doanh là cơ sở của kế toán trách nhiệm
• 1.4. Xác định các trung tâm trách nhiệm trong doanh nghiệp
• 1.4.1. Khái niệm về trung tâm trách nhiệm
• 1.4.2. Bản chất của trung tâm trách nhiệm
• 1.4.3. Phân loại các trung tâm trách nhiệm
• 1.5. Hệ thống chỉ tiêu đánh giá các trung tâm trách nhiệm
• 1.5.1. Đánh giá thành quả quản lý ở trung tâm chi phí
• 1.5.2. Đánh giá thành quả quản lý ở trung tâm doanh thu
• 1.5.3. Đánh giá thành quả quản lý ở trung tâm lợi nhuận
• 1.5.4. Đánh giá thành quả quản lý ở trung tâm đầu tư
• 1.6. Lý thuyết về mô hình Knowledge Management Star (KM Star) trong việc đánh giá thành quả các trung tâm trách nhiệm
• 1.7. Tổ chức hệ thống báo cáo kế toán trách nhiệm
• 1.7.1. Mục tiêu của báo cáo kế toán trách nhiệm
• 1.7.2. Đặc điểm báo cáo kế toán trách nhiệm
• 1.7.3. Phân loại báo cáo kế toán trách nhiệm
• 1.7.4. Nội dung của hệ thống báo cáo kế toán trách nhiệm
• 1.8. Mối quan hệ giữa phân cấp quản lý với việc hình thành kế toán trách nhiệm ở doanh nghiệp
• 1.8.1. Ảnh hưởng của phân cấp quản lý đến hệ thống kế toán trách nhiệm
• 1.8.2. Ảnh hưởng của kế toán trách nhiệm đến sự phân cấp quản lý
• 1.9. TỔ CHỨC KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM Ở MỘT SỐ QUỐC GIA VÀ NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO VIỆT NAM
• 1.9.1. Tổ chức kế toán trách nhiệm ở Mỹ
• 1.9.2. Tổ chức kế toán trách nhiệm ở các nước Châu Âu
• 1.9.3. Tổ chức kế toán trách nhiệm ở Ấn Độ
• 1.9.4. Kinh nghiệm cho Việt Nam
• 1.10. ĐẶC ĐIỂM MÔ HÌNH TỔ CHỨC TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG VÀ NHỮNG ẢNH HƯỞNG CỦA NÓ ĐẾN VIỆC TỔ CHỨC THỰC HIỆN HỆ THỐNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM
• 1.10.1. Hoạt động xây dựng và các loại hình công ty xây dựng ở Việt Nam
• 1.10.1.1. Một số khái niệm
• 1.10.1.2. Các loại hình công ty xây dựng ở Việt Nam
• 1.10.2. Đặc điểm hoạt động của tổng công ty xây dựng và những ảnh hưởng của nó đến việc tổ chức thực hiện hệ thống kế toán trách nhiệm
• 1.11. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HỆ THỐNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM TRONG CÁC TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG THUỘC BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG VÀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG CHI PHỐI ĐẾN TỔ CHỨC KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM
• 2.1.1. Tổng quan về doanh nghiệp xây dựng ở Việt Nam
• 2.1.2. Vai trò của doanh nghiệp xây dựng trong nền kinh tế quốc dân
• 2.1.3. Đặc điểm mô hình quản lý của các doanh nghiệp xây dựng ở Việt Nam
• 2.1.4. Đặc điểm tổ chức hoạt động xây dựng chi phối đến tổ chức hệ thống kế toán trách nhiệm
• 2.1.4.1. Đặc điểm tổ chức sản xuất
• 2.1.4.2. Đặc điểm của sản phẩm xây dựng
• 2.1.4.3. Đặc điểm và yêu cầu quản lý chi phí xây lắp
• 2.2. THỰC TRẠNG TỔ CHỨC HỆ THỐNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM Ở CÁC TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG THUỘC BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI
• 2.2.1. Đối tượng và phạm vi khảo sát
• 2.2.2. Nội dung khảo sát
• 2.2.3. Phương pháp khảo sát
• 2.2.4. Kết quả khảo sát
• 2.2.5. Đánh giá chung
• 2.2.6. Thực trạng các vấn đề liên quan đến việc tổ chức kế toán trách nhiệm trong các tổng công ty xây dựng thuộc Bộ Giao thông Vận tải. Tình hình vận dụng kế toán trách nhiệm tại các tổng công ty xây dựng thuộc Bộ GTVT theo đánh giá của các chuyên gia, nhà khoa học
• 2.2.7. Tình hình vận dụng kế toán trách nhiệm tại các tổng công ty xây dựng thuộc Bộ GTVT theo đánh giá của các nhà lãnh đạo
• 2.2.8. Một số vấn đề khác có liên quan đến hoạt động xây dựng
• 2.2.9. Yêu cầu của xu thế hội nhập, phát triển bền vững
• 2.2.10. Nhận diện những hạn chế, nguyên nhân ảnh hưởng và sự cần thiết phải tổ chức hệ thống kế toán trách nhiệm trong các tổng công ty xây dựng
• 2.2.11. Nguyên nhân ảnh hưởng
• 2.2.12. Sự cần thiết phải tổ chức hệ thống kế toán trách nhiệm trong các tổng công ty xây dựng
• 2.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: XÁC LẬP MÔ HÌNH TỔ CHỨC HỆ THỐNG KẾ TOÁN TRÁCH NHIỆM CHO TỔNG CÔNG TY XÂY DỰNG THUỘC BỘ GTVT
• 3.1. QUAN ĐIỂM VÀ ĐỊNH HƯỚNG XÁC LẬP MÔ HÌNH
• 3.1.1. Quan điểm chung về vận dụng kế toán quản trị cũng như kế toán trách nhiệm trong các Tổng công ty xây dựng
• 3.1.2. Quan điểm về xác lập mô hình tổ chức hệ thống kế toán trách nhiệm cho các Tổng công ty xây dựng
• 3.1.3. Thiết kế mô hình
• 3.2. XÁC LẬP ĐIỀU KIỆN VẬN HÀNH CHO MÔ HÌNH ĐƯỢC THIẾT KẾ
• 3.2.1. Xây dựng các định mức chi phí
• 3.2.2. Nhận diện phân loại chi phí ứng xử và kiểm soát chi phí
• 3.2.3. Xây dựng hệ thống tài khoản chi tiết
• 3.3. XÂY DỰNG HỆ THỐNG CÁC BÁO CÁO
• 3.3.1. Xây dựng hệ thống các báo cáo dự toán
• 3.3.2. Xây dựng hệ thống các báo cáo thực hiện
• 3.3.3. Xây dựng hệ thống các báo cáo phân tích
• 3.4. VẬN DỤNG MÔ HÌNH KNOWLEDGE MANAGEMENT STAR (KM STAR) TRONG VIỆC ĐÁNH GIÁ TRÁCH NHIỆM QUẢN LÝ CÁC TRUNG TÂM TRÁCH NHIỆM
• 3.5. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• 3. PHẦN 3: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Kế toán trách nhiệm và ứng dụng trong doanh nghiệp xây dựng

Kế toán trách nhiệm là một phần quan trọng của kế toán quản trị, xuất phát từ sự phân quyền trách nhiệm của nhà quản lý. Nó giúp đánh giá hiệu quả quản lý của các bộ phận trong doanh nghiệp. Trong các Tổng công ty xây dựng thuộc Bộ Giao thông Vận tải, việc áp dụng kế toán trách nhiệm giúp kiểm soát chi phí xây dựng, quản lý đầu tư công, và đảm bảo hiệu quả của các dự án xây dựng. Các trung tâm trách nhiệm được xác định rõ ràng, bao gồm trung tâm chi phí, doanh thu, lợi nhuận và đầu tư. Hệ thống báo cáo tài chính và kiểm soát nội bộ được thiết lập để cung cấp thông tin chính xác cho nhà quản lý.

1.1. Lược sử phát triển kế toán trách nhiệm

Kế toán trách nhiệm bắt nguồn từ nhu cầu kiểm soát chi phí và đánh giá hiệu quả quản lý trong doanh nghiệp. Từ những năm 1950, các nghiên cứu của Robert Anthony và các học giả khác đã làm rõ vai trò của kế toán trách nhiệm trong việc phân cấp quản lý và kiểm soát chi phí. Trong các Tổng công ty xây dựng, việc áp dụng kế toán trách nhiệm giúp phân định rõ trách nhiệm của từng bộ phận, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thiểu thất thoát trong các dự án xây dựng.

1.2. Cơ sở tổ chức kế toán trách nhiệm

Cơ sở của kế toán trách nhiệm là sự phân cấp quản lý và xác định các trung tâm trách nhiệm. Trong các Tổng công ty xây dựng, việc phân cấp quản lý giúp kiểm soát chi phí xây dựng và đảm bảo hiệu quả của các dự án xây dựng. Các trung tâm trách nhiệm được phân loại thành trung tâm chi phí, doanh thu, lợi nhuận và đầu tư. Hệ thống báo cáo tài chính và kiểm soát nội bộ được thiết lập để cung cấp thông tin chính xác cho nhà quản lý.

II. Thực trạng tổ chức kế toán trách nhiệm trong Tổng công ty xây dựng

Thực trạng tổ chức kế toán trách nhiệm trong các Tổng công ty xây dựng thuộc Bộ Giao thông Vận tải cho thấy nhiều bất cập trong việc kiểm soát chi phí xây dựng và quản lý dự án xây dựng. Các vấn đề như thất thoát, lãng phí và tiêu cực trong thi công công trình đã được phản ánh rõ ràng. Việc áp dụng kế toán trách nhiệm giúp phân định rõ trách nhiệm của từng bộ phận, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý và giảm thiểu thất thoát trong các dự án xây dựng.

2.1. Đặc điểm hoạt động xây dựng

Các Tổng công ty xây dựng có đặc thù hoạt động phức tạp, liên quan đến nhiều dự án xây dựng lớn. Việc quản lý chi phí xây dựng và đảm bảo chất lượng công trình là thách thức lớn. Kế toán trách nhiệm giúp kiểm soát chi phí và đánh giá hiệu quả của từng dự án xây dựng.

2.2. Thực trạng vận dụng kế toán trách nhiệm

Thực trạng vận dụng kế toán trách nhiệm trong các Tổng công ty xây dựng cho thấy nhiều hạn chế. Việc phân định trách nhiệm không rõ ràng dẫn đến thất thoát và lãng phí trong các dự án xây dựng. Cần thiết phải cải thiện hệ thống báo cáo tài chính và kiểm soát nội bộ để nâng cao hiệu quả quản lý.

III. Xác lập mô hình kế toán trách nhiệm cho Tổng công ty xây dựng

Việc xác lập mô hình kế toán trách nhiệm cho các Tổng công ty xây dựng thuộc Bộ Giao thông Vận tải là cần thiết để đáp ứng yêu cầu quản lý hiệu quả. Mô hình này bao gồm việc xây dựng hệ thống báo cáo tài chính, kiểm soát nội bộ, và đánh giá hiệu quả của các trung tâm trách nhiệm. Mô hình Knowledge Management Star (KM Star) được áp dụng để đánh giá trách nhiệm quản lý của các bộ phận.

3.1. Quan điểm xác lập mô hình

Quan điểm xác lập mô hình kế toán trách nhiệm dựa trên việc phân cấp quản lý và xác định các trung tâm trách nhiệm. Mô hình này giúp kiểm soát chi phí xây dựng và đảm bảo hiệu quả của các dự án xây dựng.

3.2. Vận dụng mô hình KM Star

Mô hình Knowledge Management Star (KM Star) được áp dụng để đánh giá trách nhiệm quản lý của các bộ phận. Mô hình này giúp cung cấp thông tin chính xác cho nhà quản lý, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý trong các Tổng công ty xây dựng.