MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Kế toán quản trị là một công cụ quan trọng trong việc quản lý kinh tế, tài chính trong doanh nghiệp. Đồng thời cung cấp thông tin để thực hiện các mục tiêu quản trị doanh nghiệp đạt đƣợc hiệu quả cao nhất. Kế toán trách nhiệm là một nội dung cơ bản của kế toán quản trị nhằm đánh giá kết quả của từng bộ phận dựa trên trách nhiệm đƣợc giao cho từng bộ phận.
Việc xây dựng phát triển hệ thống quản lý là điều cần thiết không thể thiếu để giúp doanh nghệp có cái nhìn và hƣớng đi đúng trong sự phát triển cho tƣơng lai. Trong quá trình hội nhập kinh tế toàn cầu các doanh nghiệp tại Việt Nam nên có sự quan tâm đặc biệt đến công tác kế toán trách nhiệm để có thể đánh giá một cách chính xác hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp và mới có thể phá huy đƣợc hết năng lực trách nhiệm của các nhà quản trị. Đối với các doanh nghiệp Việt Nam kế toán quản trị nói chung và kế toán trách nhiệm nói riêng đang còn là một lĩnh vực khá mới mẻ nhƣng rất phù hợp với các công ty có quy mô lớn, phạm vi hoạt động rộng. Công ty cổ phần bia Thanh Hóa đƣợc thành lập vào ngày 29/03/2004.
Là công ty sản xuất và xuất nhập khẩu các sản phẩm rƣợu, bia, nƣớc giải khát các loại có gas và không có gas, nƣớc khoáng. Cơ chế quản lý tài chính của công ty cũng đƣợc thay đổi rất nhiều để phù hợp với đặc điểm hoạt động. tuy nhiên công ty vẫn chƣa có thể xây dựng giải pháp quản lý toàn diện. Vì có thị trƣờng hoạt động rất rộng cả ở trong và ngoài nƣớc nên đặt ra yêu cầu cần có một giải pháp quản lý hoàn thiện nhất để thông qua đó đánh giá trách nhiệm của xã từng bộ phận trong công ty trong việc thực hiện mục tiêu phát triển chung.
Kế toán trách nhiệm có vai trò đo lƣờng chi phí, doanh thu liên quan đến các trung tâm trách nhiệm thực hiện phân bố các khoản chi phí, doanh thu một cách hợp lý nhất hỗ trợ cung cấp thông tin cho bộ phận kế toán giúp các nhà quản trị có thể ra quyết định kịp thời 1 Về công tác quản trị doanh nghiệp kế toán trách nhiệm sẽ thực hiện vai trò thu thập thông tin tài chính kiểm soát theo phạm vi trách nhiệm của từng nhà quản trị nhằm đạt đƣợc mục tiêu chung. Ngoài ra, kế toán trách nhiệm sẽ giúp các nhà quản trị xác định sự đóng góp của từng bộ phận vào lợi ích của toàn công ty, cung cấp cơ sở cho việc đánh giá chất lƣợng hoạt động của nhà quản lý bộ phận thúc đẩy các bộ phận điều hành hoạt động hiệu quả hơn. Việc áp dụng kế toán quản trị vào công ty cổ phần bia Thanh Hóa sẽ giúp cho công tác kế toán của công ty hoạt động hiệu quả và chính xác hơn , đồng thơi giúp các nhà quản trị có thể kiểm soát đƣợc các khoản chi phí phát sinh ở từng bộ phận, kiểm soát đƣợc doanh thu và kết quả hoạt động của công ty. Giúp đƣa ra các kế hoạch chiến lƣợc phát triển hợp lý.
Từ những lý do trên em lựa chọn đề tài “ Kế toán trách nhiệm tại công ty cổ phần bia Thanh Hóa” là khóa luận tốt nghiệp. Mục tiêu nghiên cứu - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán trách nhiệm tại các doanh nghiệp. - Đánh giá thực trạng kế toán trách nhiệm tại công ty cổ phần bia Thanh Hóa - Đề xuất đƣợc các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán trách nhệm tại công ty cổ phần bia Thanh Hóa. Đối tƣợng phạm vi nghiên cứu.
- Đối tƣợng: Kế toán trách nhiệm tại công ty cổ phần bia Thanh Hóa. - Phạm vi: + Không gian: Công ty cổ phần bia Thanh Hóa + Thời gian: Số liệu Kế toán giai đoạn 2019-2020 3. Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu: Chƣơng 2: Cơ sở lý luận về kế toán trách nhiệm tại các doanh nghiệp. 2 Chƣơng 3: Thực trạng kế toán trách nhiệm tại công ty cổ phần bia Thanh Hóa.
Chƣơng 4: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện kế toán trách nhiệm tại công ty cổ phần bia Thanh Hóa. 3 CHƢƠNG 1:TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU 1.Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực của đề tài 1. Nguyễn Thị Quí “ Kế toán trách nhiệm tại tổng công ty cổ phần bảo hiểm quân đội – MIC” năm 2016. Công ty cổ phần bảo hiểm Quân đội ( MIC) trực thuộc Tổng cục Công nghiệp Quốc phòng – Bộ quốc phòng Việt Nam đƣợc thành lập ngày 08/10/2007.
Là doanh nghiệp quốc phòng có chức năng cung cấp các sản phẩm bảo hiểm về hàng hóa , ô tô xe máy, hàng không, tàu thuyền, con ngƣời, tài sản kỹ thuật. đây là doanh nghiệp trong lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ. Đề tài đã chỉ ra đƣợc những hạn chế của doanh nghiệp trong việc vận dụng kế toán trách nhiệm: Về tổ chức các trung tâm trách nhiệm công ty chƣa hình thành các trung tâm trách nhiệm cụ thể, riêng biệt. Chỉ tiêu đánh giá thành quả giữa thực tế và dự toán: chỉ tiêu đánh giá quá đơn giản.
chƣa phân rõ các tác nhân gây ảnh hƣởng tới chi phi, doanh thu, lợi nhuận nên rất khó xác nhận đƣợc nguyên nhân để quy trách nhiệm cho bộ phận đó. Về hệ thống báo cáo của kế toán trách nhiệm: hệ thống báo cáo hiện tại chƣa cung cấp đầy đủ và chính xác phục vụ cho việc đánh giá trách nhiệm và mức độ hoàn thành trách nhiệm của các cấp quản lý Các công cụ ROI,RI rất ít đƣợc sử dụng để đánh giá trách nhiệm trung tâm đầu tƣ. Ngoài ra, đề tài đã đƣa ra các giải pháp hoàn thiện việc áp dụng kế toán trách nhiệm tại công ty: Về rung tâ trách nhiệm: hình thành các trung tâm trách nhiệm riêng biệt: trung tâm chi phí, trung tâm doanh thu, trung tâm lợi nhuận, trung tâm đầu tƣ. Về chỉ tiêu đánh giá giữa dự toán và thực tế: sử dụng chỉ tiêu chênh lệch để đánh giá hoạt động của các bộ phận.
Xây dƣng các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả 4 hoạt động của các trung tâm chi phí, trung tâm doanh thu, trung tâm lợi nhuận, trung tâm đầu tƣ. Về hệ thống báo cáo kế toán trách nhiệm: xây dựng các báo cáo kế toán trách nhiệm theo từng đặc thù của từng trung tâm để có các chỉ tiêu đánh giá riêng cho từng trung tâm. Và xây dựng báo cáo phù hợp vào nhu cầu cung cấp hông tin của nhà quản lý và đặc thù kinh doanh của công ty để lựa chọn mẫu báo cáo phù hợp. Nguyễn Thị Kim Ngân , „tổ chức kế toán trách nhiệm tại các công ty vừa và nhỏ” năm 2017.
Tác giả đã hệ thống hóa các cơ sở lý luận về kế toán trách nhiệm. đi sâu vào nghiên cứu thực trạng kế toán trách nhiệm tại công ty Ngoài ra tác giả còn đƣa ra các biện pháp nhằm xây dựng các trung tâm trách nhiệm hoàn thiện công tác lập dự toán, hoàn thiện hệ thống báo cáo trách nhiệm đƣa ra các đề xuất thực hiện giải pháp Thứ nhất là cần phân quyền quản lý theo nhóm trách nhiệm Xây dựng bộ máy kế toán hoàn thiện việc xử lý thông tin trong các trung tâm trách nhiệm Xây dựng các trung tâm trách nhiệm riêng biệt: trung tâm chi phí, trung tâm doanh thu, trung tâm lợi nhuận và trung tâm đầu tƣ. Tổ chức lập dự toán tại các trung tâm trách nhiệm Tổ chức lập hệ thống báo cáo chỉ tiêu đánh giá trung tâm trách nhiệm chi tiết cụ thể hơn. Luận văn đã đƣa ra đƣợc các vấn đề tồn tại trong công tác kế toán trách nhiệm và hỗ trợ thêm một công cụ cho công tác quản lý doanh nghiệp.
3 Nguyễn Thị Hƣơng Quế “ Kế toán trách nhiệm tại công ty cổ phần đầu tƣ xây dựng Trung Nam” năm 2013 Công ty xây dựng Trung Nam đƣợc thành lập vào ngày 12/11/2004 hiện có 10 công ty con và công ty liên kết hoạt động rộng khắp ở các tỉnh thành lớn trên cả nƣớc hoạt động trong lĩnh vực xây dựng. 5 Luận văn đã tập trung vào nghiên cứu các lý luận về kế toán trách nhiệm từ đó đi đến nghiện cứu về thực trạng kế toán trách nhiệm tại công ty. Luận văn đã tìm ra đƣợc những ƣu điểm trong công tác áp dụng kế toán trách nhiệm: Về phân cấp quản lý và đánh giá trách nhiệm: phân cấp quản lý trong công ty khá hợp lý. Có nhiều sự đổi mới trong hình thức giao khoán.
Về hệ thống báo cáo kế toán: hệ thống báo cáo kế tán trách nhiệm đƣợc tổ chức đầy đủ. Bên cạnh đó luận văn cũng đƣa ra những tồn tại trong việc áp dụng kế toán trách nhiệm tại công ty. Về phân cấp quản lý và đánh giá trách nhiệm: chƣa hình thành nên các trung tâm trách nhiệm riêng biệt cho từng đơn vị bộ phận. Về công tác lập dự toán: công tác lập dự toán trong toàn công ty nói chung và các đơn vị thành viên nói riêng chỉ mang tính chất chung chƣa đi vào cụ thể, chi tiết cho từng bộ phận đả nhiệm công tác.
Về hệ thống báo cáo kế toán: các báo cáo hiện tại chƣa cung cấp đầy đủ các thông tin phục vụ đánh giá trách nhiệm và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các cấp quản lý và cá nhân. Ngoài ra luận văn còn đƣa ra các giải pháp hoàn thiện kế toán trách nhiệm theo đặc thù của công ty giúp nhà quản lý có cơ sở để đánh giá đúng đắn thành quả của các đơn vị bộ phận. Tổ chức các trung tâm trách nhiệm tại công ty : xác định các trung tâm, xác định mục tiêu , nhiệm vụ cụ thể cho từng trung tâm, xây dựng bố máy kế toán để hoàn thiện việc xử lý thông tin trong các trung tâm trách nhiệm. Lập dự toán với các trung tâm trách nhiệm: trung tâm chi phí, trung tâm lợi nhuận, trung tâm đầu tƣ.
Thực hiện đánh giá thành quả các trung tâm trách nhiệm 4. Luận văn của Võ Thị Phƣơng Uyên “ kế toán trách nhiệm tại công ty cổ phần Vinafor Đà Nẵng” năm 2014 6 Công ty cổ phần Vinafor Đà Nẵng từ một công ty nhà nƣớc năm 2001 đã đƣợc cổ phần hóa. Là một công ty đón trên địa bàn thành phố Đà Nẵng với mục tiêu đề ra là phát triển thị trƣờng nội địa về kinh doanh khách sạn, nhà hàng và mua bán gỗ nguyên liệu giấy,… và phát triển xuất khẩu thị trƣờng gỗ chủ yếu xuất khẩu sang thị trƣờng EU.