LỜI MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài. Với sự phát triển không ngừng của xã hội ngày nay, nguồn lao động là yếu tố không thể thiếu trong các doanh nghiệp và công ty. Về phía ngƣời lao động, tiền lƣơng vẫn luôn là mối quan tâm bậc nhất về lao động chân tay và cả trí óc khi quyết định trở thành nhân viên của công ty.
Tiền lƣơng không chỉ là một khoản thù lao về công sức, thời gian dùng để chi trả cho nhân viên lao động mà còn là thƣớc đo phản ánh đƣợc kết quả thành phẩm từ sức lao động của họ đã cống hiến cho công ty. Bên cạnh đó, việc xây dựng các chính sách về kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng cũng là sự quan trọng góp phần khích lệ tinh thần và trách nhiệm trong công việc. Về phía doanh nghiệp, chính sách chi trả tiền lƣơng hợp lí sẽ khuyến khích nhân viên cống hiến sức lao động của họ để góp phần nâng cao kết quả sản xuất cũng nhƣ mở rộng kinh doanh để khẳng định địa vị của công ty trong nền kinh tế thị trƣờng. Kế toán tiền lƣơng là một trong những yếu tố quan trọng góp phần tác động đến lợi ích của ngƣời lao động tại doanh nghiệp.
Vì vậy, với sự đòi hỏi về độ hợp lý và chính xác cao trong công tác kế toán tiền lƣơng giúp bảo đảm đƣợc lợi ích của nhân viên về mặt thể chất và tinh thần. Trong quá trình thực tập tại Công ty TNHH Thƣơng Mại Thép Không Gỉ Nam Phát bản thân em đã thấy đƣợc một số vấn đề chƣa đƣợc hoàn thiện của công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại công ty. Do đó, mục đích nghiên cứu khóa luận lần này của em là mong muốn đề xuất một số giải pháp giúp công ty hoàn thiện hơn trong nghiệp vụ kế toán tiền lƣơng. Nhận thấy đƣợc tầm quan trọng của nghiệp vụ hạch toán chi phí lƣơng trong doanh nghiệp, em đã quyết định đề tài “KẾ TOÁN TIỀN LƢƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƢƠNG TẠI CÔNG TY TNHH THƢƠNG MẠI THÉP KHÔNG GỈ NAM PHÁT” làm khóa luận tốt nghiệp để có cơ hội nghiên cứu và tìm hiểu sâu hơn nữa về công tác kế toán tiền lƣơng tại công ty.
Từ đó có thể áp dụng các kiến thức mà em đã trau dồi trong suốt quá trình học tại Trƣờng Đại học Ngân Hàng Tp. Hồ Chí Minh để đóng góp và xây dựng một phần nào đó giúp công ty ngày càng chặt chẽ ở Bộ phận kế 2 toán mà quan trọng nhất là kế toán tiền lƣơng. Tổng quan các nghiên cứu có liên quan đến đề tài. Theo Fio Alfiandi (2014) là tác giả của nghiên cứu “The Implementation of Payroll Accounting System as an Effort to Improve the System of Internal Control ( a Study at Pdam Kota Malang)” đã thông qua bài nghiên cứu để xác định việc triển khai hệ thống kế toán tiền lƣơng nhƣ một cố gắng để hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ và đƣa ra các giải pháp thay thế nếu có tồn tại các khó khăn liên quan đến hệ thống.
Bài viết đã đƣợc sử dụng phƣơng pháp mô tả, phỏng vấn và tài liệu trong quá trình thu thập dữ liệu của tác giả. Bên cạnh đó cho thấy việc phân quyền rõ ràng trong quy trình tiền lƣơng là rất quan trọng. Thông qua nghiên cứu này, tác giả đã đƣa ra đề nghị công ty bổ sung thêm thông tin liên quan về thuế thu nhập cá nhân đƣợc khấu trừ từ tiền lƣơng của nhân viên và mong muốn công ty áp dụng quy trình trả lƣơng hiệu quả hơn nữa. Kulibayev (2018) tác giả của nghiên cứu “SALARY ACCOUNTING AND ITS FEATURES IN STATE MEDICAL ORGANISATIONS” đã cho thấy đƣợc các đặc tính tổ chức quy trình kế toán tiền lƣơng cho các cán bộ công nhân viên y tế nhà nƣớc.
Từ đó, tác giả đƣa ra đề nghị gia tăng lƣơng và phúc lợi cho đội ngũ nhân viên nhằm cải thiện và cải tạo chính sách kế toán. Qua đó cho thấy chính sách chế độ lƣơng thƣởng đóng vai trò rất quan trọng trong mọi lĩnh vực. Bieg và Judith A. Toland tác giả của quyển sách “Payroll Accounting” đã chủ yếu tập trung vào kinh nghiệm đƣợc lĩnh hội trực tiếp để tính toán bảng lƣơng, từ đó có thể tính đƣợc thuế thu nhập cá nhân qua bảng lƣơng và hoàn thiện hồ sơ chứng từ báo cáo bảng lƣơng tại doanh nghiệp.
Mỗi khái niệm mà tác giả đƣa ra trong sách đều có các ví dụ chi tiết về thực tế để làm nổi bật ý nghĩa của khái niệm. Theo Tạp chí Tài Chính, tác giả Nguyễn Thị Sƣơng (2020) – thuộc khoa Kế toán của trƣờng Cao đẳng Kinh tế Kế hoạch Đà Nẵng đã nghiên cứu về “Chế độ kế toán tiền lương và một số lưu ý đối với hạch toán tiền lương tại doanh nghiệp” đƣa ra một số nội dung mà các doanh nghiệp phải lƣu ý trong công tác chi phí lƣơng nhƣ tuân thủ chặt chẽ các quy định của pháp luật trong quy trình nghiệp vụ. Đồng thời, doanh nghiệp phải chú trọng tính đầy đủ và chính xác của bộ hồ sơ, chứng từ liên quan đến quy trình kế toán tiền lƣơng để tránh sự xử phạt của pháp luật. 3 Thông qua các tạp chí, nghiên cứu khoa học, bài báo có liên quan đến đề tài nhìn chung các nghiên cứu đều chỉ ra đƣợc tầm quan trọng của kế toán chi phí lƣơng trong cả cơ quan nhà nƣớc và doanh nghiệp.
Bộ phận kế toán tiền lƣơng phải luôn luôn rành mạch, tỉ mỉ, rõ ràng trong mọi nghiệp vụ về sổ sách và chứng từ theo yêu cầu của Bộ để hạn chế vi phạm quy định dẫn đến việc bị xử phạt. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu tổng quát. Đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH Thƣơng Mại Thép Không Gỉ Nam Phát.
Mục tiêu cụ thể. Nghiên cứu về lý thuyết kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng. Đánh giá về thực trạng công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH Thƣơng Mại Thép Không Gỉ Nam Phát. Đƣa ra giải pháp cụ thể nhằm giúp hoàn thiện công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH Thƣơng Mại Thép Không Gỉ Nam Phát.
Câu hỏi nghiên cứu. Câu hỏi 1: Cơ sơ lý thuyết của kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng là gì? Câu hỏi 2: Thực trạng công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH Thƣơng Mại Thép Không Gỉ Nam Phát nhƣ thế nào? Câu hỏi 3: Những giải pháp nào để giúp Công ty TNHH Thƣơng Mại Thép Không Gỉ Nam Phát hoàn thiện công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng? 4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu a. Đối tƣợng nghiên cứu Đối tƣợng nghiên cứu của đề tài là công tác kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH TM Thép Không Gỉ Nam Phát.
Giới hạn của phạm vi nghiên cứu Về nội dung Đề tài đƣợc nghiên cứu các vấn đề liên quan kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng tại Công ty TNHH TM Thép Không Gỉ Nam Phát. 4 Về không gian Nghiên cứu này đƣợc thực hiện tại Công ty TNHH Thƣơng Mại Thép Không Gỉ Nam Phát. Cụ thể là dựa trên số liệu chi tiết của công ty năm 2021 cùng các chứng từ, sổ sách có liên quan nhƣ: bảng lƣơng, phiếu chi lƣơng, bảng chấm công,… do công ty cung cấp. Về thời gian Các số liệu và thông tin có liên quan đƣợc thu thập trong khoảng thời gian từ ngày 01/01/2021 đến ngày 31/12/2021.
Phƣơng pháp nghiên cứu Nghiên cứu đƣợc thực hiện dựa trên sự kết hợp nhiều phƣơng pháp để nhấn mạnh những mục tiêu đã đặt ra, bao gồm: • Phƣơng pháp thu thập số liệu Các số liệu đƣợc thu thập cho bài nghiên cứu bằng phƣơng pháp cơ bản nhƣ xin tham khảo bảng chấm công, bảng lƣơng tháng 12 năm 2021, số liệu về thực trạng kinh doanh hiện tại của công ty, sổ cái, sổ chi tiết, nhật ký chung, chứng từ liên quan đến lƣơng và các khoản trích theo lƣơng, … • Phƣơng pháp quan sát và trao đổi Trong quá trình làm việc trong công ty đã tiến hành theo dõi các công việc, hoạt động hằng ngày của nhân viên kế toán tiền lƣơng. Đồng thời kết hợp phỏng vấn, trao đổi với các cán bộ kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng về đặc thù và quy trình kế toán tiền lƣơng của nội bộ công ty TNHH Thƣơng Mại Thép Không Gỉ Nam Phát. • Phƣơng pháp phân tích, mô tả, tổng hợp: Sau khi thu thập đầy đủ số liệu, thông tin về sổ sách, chứng từ cần thiết cho nghiên cứu sẽ tiến hành tổng hợp, phân tích dữ liệu và trình bày dƣới dạng lý thuyết. Bên cạnh đó còn tiến hành mô tả lại quy trình hạch toán kế toán tiền lƣơng của các cán bộ nhân viên kế toán tại công ty.
Kết cấu của KLTN. Gồm 3 chƣơng: 5 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ KẾ TOÁN TIỀN LƢƠNG VÀ CÁC KHOẢN TRÍCH THEO LƢƠNG.Những vấn đề chung về kế toán tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng.1 Khái niệm về tiền lƣơng và các khoản trích theo lƣơng.1 Khái niệm tiền lƣơng. Theo Terry và Michael (2006) “Tiền lƣơng thƣờng là đƣợc áp dụng cho một mức lƣơng cố định hàng tuần, hàng tháng hoặc hàng năm”. Theo Andrew (2009) “Tiền lƣơng là một khoản thù lao cố định đƣợc trả cho ngƣời nắm giữ các vị trí chính thức, điều hành trong doanh nghiệp một cách thƣờng xuyên nhƣ theo năm, tháng hoặc tuần”.
“Tiền lƣơng là khoản tiền mà ngƣời sử dụng lao động trả cho ngƣời lao động để thực hiện công việc theo thỏa thuận, căn cứ theo năng suất lao động và chất lƣợng công việc của ngƣời lao động” Theo Luật Lao Động số 10/12/QH13 và Nghị Định số 05/2015/NĐ-CP. Theo Điều 1 công ƣớc số 95 năm 1949 của Tổ chức lao động quốc tế về bảo vệ của tiền lƣơng “Tiền lƣơng là sự trả công hoặc thu nhập, bất kể tên gọi hay cách tính mà có thể biểu hiện bằng tiền mặt và đƣợc ấn định bằng thoả thuận giữa ngƣời sử dụng lao động và ngƣời lao động hoặc bằng pháp luật quốc gia, do ngƣời sử dụng lao động phải trả cho ngƣời lao động theo một hợp đồng thuê mƣớn lao động, bằng viết hoặc bằng lời nói cho một công việc đã thực hiện hoặc sẽ phải thực hiện, hoặc cho những dịch vụ đã làm hay sẽ phải làm".2 Khái niệm các khoản trích theo lƣơng.