Së gi¸o dôc vµ ®µo t¹o hµ néi TR¦êNG TRUNG HäC KINH TÕ Hµ NéI B¸O C¸O THùC TËP TèT NGHIÖP Tªn chuyªn ®Ò: KÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng t¹i xÝ nghiÖp tho¸t níc sè 3 NhËn xÐt vµ ®¸nh gi¸: Ngêi híng dÉn : GV TrÇn Ngäc Anh Hä vµ tªn häc sinh : §µo Mai Anh §¬n vÞ thùc tËp : XÝ nghiÖp tho¸t níc sè 3 Kho¸ häc :K38 ; Líp häc:A22 Dµo Mai Anh-Líp A 22-Kho¸ 38 Hµ Néi, th¸ng 7 n¨m 2005 Lêi më ®Çu ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ Trong nÒn kinh tÕ thÞ trêng khi søc lao ®éng ®îc coi lµ hµng ho¸ th× viÖc x¸c ®Þnh, ®¸nh gi¸ ®óng gi¸ trÞ cña lo¹i hµng ho¸ ®Æc biÖt nµy kh«ng chØ cã ý nghÜa víi ngêi lao ®éng, ngêi sö dông lao ®éng mµ cßn víi c¶ x· héi. §èi víi ngêi lao ®éng thï lao t¬ng xøng víi søc lao ®éng bá ra sÏ khuyÕn khÝch ®îc hä ph¸t huy kh¶ n¨ng vµ tr¸ch nhiÖm cña hä trong c«ng viÖc. §èi víi doanh nghiÖp ®¸nh gi¸ ®óng tiÒn l¬ng sÏ tiÕt kiÖm ®îc chi phÝ vµ ®¹t ®îc hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh. §èi víi x· héi viÖc sö dông vµ h¹ch to¸n ®óng ®¾n tiÒn l¬ng gãp phÇn t¨ng n¨ng suÊt lao ®éng, t¨ng tÝch luü vµ c¶i thiÖn ®êi sèng x· héi.
Thùc tËp tèt nghiÖp - Chuyªn ®Ò kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c 2 kho¶n trÝch theo l¬ng Dµo Mai Anh-Líp A 22-Kho¸ 38 G¾n víi tiÒn l¬ng lµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng nh b¶o hiÓm x· héi, b¶o hiÓm y tÕ, kinh phÝ c«ng ®oµn, c¸c kho¶n nµy thÓ hiÖn sù hæ trî gi÷a c¸c thµnh viªn trong x· héi. Tuy nhiªn gi÷a ngêi sö dông lao ®éng vµ ngêi lao ®éng cã nh÷ng mong muèn kh¸c nhau, v× vËy Nhµ níc x©y dùng c¸c chÕ ®é chÝnh s¸ch vÒ lao ®éng tiÒn l¬ng ®Ó lµm hµnh lang ph¸p lÝ cho c¶ hai bªn, dùa trªn chÕ ®é chÝnh s¸ch tiÒn l¬ng cña nhµ níc mµ mçi doanh nghiÖp tuú thuéc vµo ®Æc ®iÓm môc ®Ých cña m×nh ®Ó cã nh÷ng vËn dông phï hîp nh»m ®¹t ®îc hiÖu qu¶ s¶n xuÊt kinh doanh cao nhÊt cã thÓ. XÝ NGHIÖP THO¸T N¦íC Sè 3 tuy míi thµnh lËp nhng ®· ®ãng gãp mét phÇn kh«ng nhá cho x· héi víi doanh thu hµng n¨m kho¶ng trªn s¸u tØ ®ång vµ sè lao ®éng thêng xuyªn trªn 300 ngêi. V× vËy viÖc x©y dùng c¬ chÕ tiÒn l¬ng phï hîp, h¹ch to¸n hîp lÝ gióp cho XÝ nhiÖp ®¹t ®îc hiÖu qu¶ lín h¬n c¶ vÒ kinh tÕ lÉn m«i trêng lµm viÖc.
Tõ ®ã XÝ nghiÖp cã nhiÒu thuËn lîi ®Ó ®¹t ®îc môc tiªu c¬ b¶n cña m×nh lµ b¶o tån vµ ph¸t triÓn vèn, s¶n xuÊt kinh doanh cã hiÖu qu¶, ®¶m b¶o ®êi sèng cho ngêi lao ®éng, thùc hiÖn ®Çy ®ñ nghÜa vô ®èi víi Nhµ níc ®ång thêi gãp phÇn b¶o vÖ m«i trêng ngµy cµng s¹ch ®Ñp. NhËn thøc ®îc tÇm quan träng cña vÊn ®Ò nµy, em ®· quyÕt ®Þnh lùa chän ®Ò tµi KÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng ®Ó ph©n tÝch t×nh h×nh qu¶n lÝ, sö dông lao ®éng vµ tiÒn l¬ng t¹i XÝ NghiÖp Tho¸t Níc Sè 3 thuéc C«ng Ty Tho¸t Níc Hµ Néi. Thùc tËp tèt nghiÖp - Chuyªn ®Ò kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c 3 kho¶n trÝch theo l¬ng Dµo Mai Anh-Líp A 22-Kho¸ 38 Ch¬ng I : Thùc tËp tèt nghiÖp - Chuyªn ®Ò kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c 4 kho¶n trÝch theo l¬ng Dµo Mai Anh-Líp A 22-Kho¸ 38 C¸c vÊn ®Ò chung vÒ tiÒn l¬ng Vµ c¸c kho¶n trÝnh theo tiÒn l¬ng 1. Vai trß cña lao ®éng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh : Kh¸i niÖm vÒ lao ®éng : lao ®éng lµ sù hao phÝ cã môc ®Ých thÓ lùc vµ trÝ lùc cña ngêi nh»m t¸c ®éng vµo c¸c vËt tù nhiªn ®Ó t¹o thµnh vËt phÈm ®¸p øng nhu cÇu cña con ngêi hoÆc thùc hiÖn c¸c ho¹t ®éng kinh doanh.
Vai trß cña lao ®éng trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh: Qu¸ tr×nh s¶n xuÊt lµ qu¸ tr×nh kÕt hîp ®ång thêi còng lµ qu¸ tr×nh tiªu hao c¸c yÕu tè c¬ b¶n (lao ®éng, ®èi tîng lao ®éng vµ t liÖu lao ®éng ) trong ®ã lao ®éng víi t c¸ch lµ ho¹t ®éng ch©n tay vµ trÝ ãc cña con ngêi sö dông c¸c t liÖu nh»m t¸c ®éng, biÕn ®æi c¸c ®èi tîng lao ®éng thµnh c¸c vËt phÈm cã Ých phôc vô cho nhu cÇu sinh ho¹t cña m×nh. Ph©n lo¹i lao ®éng trong doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh: Lao ®éng ®¬c chia theo c¸c tiªu thøc sau: Ph©n lo¹i lao ®éng theo thêi gian lao ®éng: Toµn bé lao ®éng trong doanh nghiÖp ®îc chia thµnh c¸c lo¹i sau: _Lao ®éng thêng xuyªn trong danh s¸ch: lµ lùc lîng lao ®éng do doanh nghiÖp trùc tiÕp qu¶n lÝ vµ chi tr¶ l¬ng bao gåm: c«ng nh©n viªn s¶n xuÊt kinh doanh c¬ b¶n vµ c«ng nh©n viªn thuéc c¸c ho¹t ®éng kh¸c (gåm c¶ sè hîp ®ång dµi h¹n vµ ng¾n h¹n). Lao ®éng ngoµi danh s¸ch : lµ lùc lîng lao ®éng lµm viÖc t¹i c¸c doanh nghiÖp do c¸c nghµnh kh¸c chi tr¶ l¬ng nh c¸n bé chuyªn tr¸ch ®oµn thÓ, häc sinh, sinh viªn thùc tËp. Thùc tËp tèt nghiÖp - Chuyªn ®Ò kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c 5 kho¶n trÝch theo l¬ng Dµo Mai Anh-Líp A 22-Kho¸ 38 Ph©n lo¹i theo quan hÖ víi qu¸ tr×nh s¶n xuÊt: Gåm: Lao ®éng trùc tiÕp s¶n xuÊt vµ Lao ®éng gi¸n tiÕp s¶n xuÊt.
Lao ®éng trùc tiÕp s¶n xuÊt: Lµ nh÷ng ngêi trùc tiÕp tiÕn hµnh c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh t¹o ra s¶n phÈm hay trùc tiÕp thùc hiÖn c¸c c«ng viÖc nhiÖm vô nhÊt ®Þnh. _ Lao ®éng gi¸n tiÕp s¶n xuÊt: Lµ bé phËn lao ®éng tham gia mét c¸ch gi¸n tiÕp vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt kinh doanh cña doanh nghiÖp. Ph©n lo¹i lao ®éng theo chøc n¨ng cña lao ®éng trong qu¸ tr×nh SXKD: _Lao ®éng thùc hiÖn chøc n¨ng s¶n xuÊt, chÕ biÕn: bao gåm nh÷ng lao ®éng tham gia trùc tiÕp hoÆc gi¸n tiÕp vµo qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, chÕ t¹o s¶n phÈm hay thùc hiÖn c¸c lao vô, dÞch vô nh: c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt, nh©n viªn ph©n xëng. _Lao ®éng thôc hiÖn c¸c chøc n¨ng b¸n hµng: lµ nh÷ng lao déng tham gia ho¹t ®éng tiªu thô s¶n phÈm, hµng ho¸, lao vô, dÞch vô nh: nh©n viªn b¸n hµng, tiÕp thÞ, nghiªn cøu thÞ trêng.
Lao ®éng thùc hiÖn chøc n¨ng qu¶n lÝ: lµ nh÷ng lao ®éng tham gia ho¹t ®éng qu¶n trÞ kinh doanh vµ qu¶n lÝ hµnh chÝnh nh: c¸c nh©n viªn qu¶n lÝ kinh tÕ, nh©n viªn qu¶n lÝ hµnh chÝnh. C¸ch ph©n lo¹i nµy cã t¸c dông gióp cho viÖc tËp hîp chi phÝ lao ®éng ®îc kÞp thêi, chÝnh x¸c ph©n ®Þnh ®îc chi phÝ vµ chi phÝ thêi k×. ý nghÜa, t¸c dông cña c«ng t¸c qu¶n lÝ lao ®éng, tæ chøc lao ®éng: Thùc tËp tèt nghiÖp - Chuyªn ®Ò kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c 6 kho¶n trÝch theo l¬ng Dµo Mai Anh-Líp A 22-Kho¸ 38 Tæ chøc sö dông lao ®éng hîp lÝ, h¹ch to¸n tèt lao ®éng, trªn c¬ së tÝnh ®óng, chÝnh x¸c thï lao cho ngêi lao ®éng, thanh to¸n kÞp thêi tiÒn l¬ng vµ c¸c kho¶n liªn quan. Tõ ®ã kÝch thÝch ngêi lao ®éng quan t©m ®Õn thêi gian, kÕt qu¶ lao ®éng, chÊt lîng lao ®éng, chÊp hµnh luËt lao ®éng, n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, gãp phÇn tiÕt kiÖm chi phÝ lao ®éng sèng.
§èi víi DN tÊt c¶ nh÷ng yÕu tè trªn ®Òu gãp phÇn lµm h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm vµ lµm t¨ng lîi nhuËn cho doanh nghiÖp. §èi víi ngêi lao ®éng khi nhËn ®îc thï lao t¬ng xøng víi søc lao ®éng bá ra sÏ khuyÕn khÝch ®îc hä ph¸t huy ®îc kh¶ n¨ng vµ tr¸ch nhiÖm trong c«ng viÖc. C¸c kh¸i niÖm vµ ý nghÜa cña tiÒn l¬ng, c¸c kho¶n trÝch theo l- ¬ng: 4. C¸c kh¸i niÖm: Kh¸i niÖm tiÒn l¬ng(tiÒn c«ng): Lµ biÓu hiÖn b»ng tiÒn phÇn s¶n phÈm x· héi mµ ngêi chñ sö dông lao ®éng ph¶i tr¶ cho ngêi lao ®éng t¬ng øng víi thêi gian lao ®éng, chÊt lîng lao ®éng vµ kÕt qu¶ lao ®éng cña ngêi lao ®éng.
Kh¸i niÖm vµ néi dung c¸c kho¶n trÝch theo l¬ng: Quü b¶o hiÓm x· héi(BHXH): Quü BHXH ®îc sö dông ®Ó trî cÊp cho ngêi lao ®éng cã tham gia ®ãng BHXH trong trêng hîp hä mÊt kh¶ n¨ng lao ®éng. Néi dung chi Quü BHXH gåm: Trî cÊp cho c«ng nh©n viªn nghØ èm ®au, sinh ®Î, mÊt søc lao ®émg. Thùc tËp tèt nghiÖp - Chuyªn ®Ò kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c 7 kho¶n trÝch theo l¬ng Dµo Mai Anh-Líp A 22-Kho¸ 38 Trî cÊp cho c«ng nh©n viªn bÞ tai n¹n lao ®éng, bÖnh nghÒ nghiÖp. Trî cÊp cho c«ng nh©n viªn nghØ mÊt søc.
Trî cÊp tö tuÊt. Chi c«ng t¸c qu¶n lÝ Quü BHXH. Quü b¶o hiÓm y tÕ (BHYT): Quü BHYT ®îc trÝch lËp ®Ó tµi trî cho ngêi lao ®éng cã tham gia ®ãng gãp Quü BHYT trong c¸c ho¹t ®éng ch¨m sãc vµ kh¸m ch÷a bÖnh. Kinh phÝ c«ng ®oµn(KPC§): KPC§ ®îc trÝch lËp ®Ó phôc vô cho ho¹t ®éng cña tæ chøc c«ng ®oµn nh»m ch¨m lo, b¶o vÖ quyÒn lîi cho ngêi lao ®éng.
TrÝch tríc tiÒn l¬ng nghØ phÐp cña c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt: C«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt lµ nh÷ng ngêi trùc tiÕp s¶n xuÊt ra s¶n phÈm mµ c«ng nh©n trùc tiÕp s¶n xuÊt cßn cã chÕ ®é nghØ phÐp, do vËy nÕu doanh nghiÖp kh«ng bè trÝ ®îc thêi gian nghØ phÐp cña hä ®Òu ®Æn th× ph¶i tiÕn hµnh trÝch tríc vµo chi phÝ cña tõng k× h¹ch to¸n tiÒn l¬ng nghØ phÐp cña c«ng nh©n s¶n xuÊt, cã nh vËy gi¸ thµnh s¶n phÈm hµng ho¸ míi kh«ng bÞ biÕn ®æi ®ét ngét.ý nghÜa cña tiÒn l¬ng: Chi phÝ tiÒn l¬ng lµ mét bé phËn chi phÝ cÊu thµnh nªn gi¸ thµnh s¶n phÈm, dÞch vô. do doanh nghiÖp s¶n xuÊt ra. Tæ chøc sö dông lao ®éng hîp lÝ, h¹ch to¸n tèt lao ®éng, trªn c¬ së tÝnh ®óng, chÝnh x¸c thï lao cho ngêi lao ®éng, thanh to¸n kÞp thêi tiÒn l¬ng vµ c¸c Thùc tËp tèt nghiÖp - Chuyªn ®Ò kÕ to¸n tiÒn l¬ng vµ c¸c 8 kho¶n trÝch theo l¬ng Dµo Mai Anh-Líp A 22-Kho¸ 38 kho¶n liªn quan. Tõ ®ã kÝch thÝch ngêi lao ®éng quan t©m ®Õn thêi gian, kÕt qu¶ lao ®éng, chÊt lîng lao ®éng, chÊp hµnh luËt lao ®éng, n©ng cao n¨ng suÊt lao ®éng, gãp phÇn tiÕt kiÖm chi phÝ lao ®éng sèng, h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm t¨ng lîi nhuËn t¹o ®iÒu kiÖn n©ng cao ®êi sèng vËt chÊt cho ngêi lao ®éng .Quü tiÒn l¬ng: Kh¸i niÖm quü tiÒn l¬ng: Quü tiÒn l¬ng cña doanh nghiÖp lµ toµn bé sè tiÒn l¬ng mµ doanh nghiÖp tr¶ cho tÊt c¶ lao ®éng thuéc doanh nghiÖp qu¶n lÝ.
Néi dung quü tiÒn l¬ng: bao gåm: TiÒn l¬ng tr¶ cho ngêi lao ®éng trong thêi gian lµm viÖc thùc tÕ (tiÒn l¬ng thêi gian vµ tiÒn l¬ng s¶n phÈm).