CHƯƠNG 1: ĐẶC ĐIỂM LAO ĐỘNG -TIỀN LƯƠNG VÀ QUẢN LÝ LAO ĐỘNG, TIỀN LƯƠNG CỦA CÔNG TY CP ALFA VIỆT NAM 1. Đặc điểm lao động của Công ty CP ALFA Việt Nam Lao động là một trong 3 yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất kinh doanh và là yếu tố mang tính quyết định mà bất cứ doanh nghiệp cũng cần phải có dù ít hay nhiều tùy thuộc vào quy mô sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Vì vậy việc quản lý lao động có ý nghĩa vô cùng to lớn, giải quyết tốt mối quan hệ lao động, tư liệu lao động và môi trường lao động tốt sẽ làm tăng năng xuất lao động nâng cao hiệu quả kinh tế của doanh nghiệp. Nhận thấy được sự quan trọng của công tác quản lý lao động, công ty đã ngày càng hoàn thiện hơn công tác quản lý lao động của mình để đạt được hiệu quả cao hơn.
Nhận thức được tầm quan trọng của Công tác Tiền lương, Ban giám đốc, các phòng ban ngay từ khi Công ty đi vào hoạt động đã xây dựng hệ thống Tiền lương phù hợp đảm bảo cuộc sống ổn định cho người lao động. Đối với cán bộ quản lý, khối văn phòng công ty tiến hành trả lương theo thang lương, bảng lương do nhà nước quy định. Theo quy định đối với các doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh. Các doanh nghiệp không áp dụng hệ thống thang lương , bảng lương do nhà nước quy định ban hành.
Công nhân trực tiếp sản xuất tại công ty được trả lương theo thoả thuận của người lao động với đại diện công ty (thể hiện trong ký kết Hợp đồng lao động với Ban giám đốc). Mức lương thoả thuận ghi trong Hợp đồng lao động nhưng luôn được đảm bảo ít nhất bằng mức lương theo nghề hoặc công việc quy định của Nhà nước. Tại Công ty ngay khi bắt đầu vào làm việc, tại Hợp đồng lao động Công ty và người lao động đã thoả thuận một mức lương. Chế độ trả lương theo công việc mà người lao động phụ trách cộng với trình độ chuyên môn và bằng cấp đào tạo.
Việc quy định phân phối Tiền lương cho từng bộ phận cá nhân người lao động theo quy chế phụ thuộc vào năng suất, chất lượng hiệu quả làm việc, công tác của từng bộ phận người lao động, không phân phối bình quân. Đối với người lao động có trình độ chuyên môn cao như kỹ sư, cử nhân hay thợ bậc cao có kỹ thuật giỏi, giữ vai trò và đóng góp quan trọng cho việc hình thành nhiệm vụ sản xuất kinh doanh SVTH: Đặng Thị Huyên 2 Lớp: KT13A.03 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS. Nguyễn Thanh Hiếu của đơn vị thì mức Tiền lương và thu nhập phải được trả tương ứng. Chênh lệch về Tiền lương và thu nhập giữa lao động phục vụ giản đơn với lao động có trình độ chuyên môn, kỹ thuật cao, giỏi trong nội bộ Công ty luôn được xem xét và quy định cho phù hợp.
Bằng việc thực hiện đầy đủ các thông tư nghị định quy định về Tiền lương như thông tư số 13/2003/TT-BLĐTBXH - hướng dẫn thực hiện một số điều của nghị định 114/2002 của Chính phủ về Tiền lương đối với lao động làm việc trong doanh nghiệp hoạt động theo luật doanh nghiệp; Thông tư số 04/2003/TT- BLĐTBXH hướng dẫn thực hiện điều chỉnh lương và phụ cấp; Hay Nghị định số 03/2003/NĐ-CP về việc điều chỉnh Tiền lương, trợ cấp và đổi mới một bước cơ chế Tiền lương hay những quy định thông báo của Công ty về mức thưởng, lương… Hiện nay công ty CP ALFA Việt Nam đã xây dựng được thang lương cấp bậc hợp lý, phù hợp với mức tăng trong đời sống sinh hoạt, bước đầu đảm bảo cuộc sống của cán bộ công nhân viên. Ngoài mức lương cấp bậc, mức lương thoả thuận được hưởng theo quy định, các cán bộ công nhân viên Công ty còn được hưởng hệ số lương riêng của Công ty dựa trên cấp bậc chức vụ công việc đang làm và định mức công việc được giao. Đó là: - Phụ cấp trách nhiệm: Được tính trên mặt bằng lương tối thiểu của Công ty, hưởng phụ cấp trách nhiệm theo hệ số trách nhiệm và ngày công trực tiếp công tác. - Phụ cấp điện thoại : Giám đốc , trưởng phòng kinh doanh : 250.000 đồng/tháng Các Trưởng phòng khác , nhân viên kinh doanh : 150.000 đồng/tháng Cụ thể quy định hệ số phụ cấp trách nhiệm tại Công ty CP ALFA Việt Nam như sau : Bảng 1.1: Hệ số Phụ cấp trách nhiệm Hệ số Chức danh , bộ phận 0,35 Giám đốc 0,3 Phó Giám đốc 0,25 Trưởng phòng 0,2 Quản đốc 0,1 Tổ trưởng SVTH: Đặng Thị Huyên 3 Lớp: KT13A.03 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS.
Nguyễn Thanh Hiếu - Phụ cấp khác : Chính là khoản các khoản hiểm trả thay lương của Công ty đối với người lao động. - Phụ cấp ăn ca : 250.000 đồng/tháng - Trả lương cho các trường hợp khác: Trong trường hợp phải ngừng việc do khách quan như mất điện, máy hỏng người lao động được trả 50% lương ( Phải có biên bản và có xác nhận của phòng kỹ thuật, có Giám đốc duyệt mới được thanh toán lương). - Nhưng trên thực tế trường hợp ngừng sản xuất do khách quan là rất hiếm khi xảy ra và để khích lệ nhân viên công ty áp dụng: vẫn thanh toán 100% lương cho những trường hợp tạm ngừng sản xuất trong vòng 24 giờ do lý do khách quan. Những trường hợp nhân viên nghỉ việc 1 ngày có lý do chính đáng công ty không tiến hành trừ lương.
- Người lao động làm đủ ngày công, đủ định mức nhưng do bản thân tự nguyện làm thêm giờ thì số giờ làm thêm đó được tính như ngày đi làm bình thường có hưởng. Hệ số của Công ty( 150 %* ĐG lương) Ngoài ra còn có các loại tiền thưởng cho nhân viên hay tiến độ sản xuất của các phân xưởng tuỳ theo tình hình sản xuất kinh doanh của công ty. Công ty CP ALFA Việt Nam thuộc loại hình doanh nghiệp vừa và nhỏ, hiện nay tổng số nguồn lao động của công ty là : 30 người, được phân loại như sau: Tại doanh nghiệp lao động phân loại theo nhiều tiêu thức khác nhau, như phân loại theo quan hệ với sản xuất kinh doanh, theo giới tính, theo trình độ lao động, theo độ tuổi. Tùy thuộc vào yêu cầu và mục đích sử dụng thông tin mà phân loại cho phù hợp.
Doanh nghiệp có quy mô nhỏ nhưng có phạm vi hoạt động rộng nên số lượng hạch toán nhiều.Vì vậy doanh nghiệp thực hiện vấn đề chuyên môn hóa trong từng phần hành của mình. SVTH: Đặng Thị Huyên 4 Lớp: KT13A.03 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS. Nguyễn Thanh Hiếu Bảng 1.2:Cơ cấu lao động theo trình độ. ĐVT:Người Năm 2011 2012 Chênh lệch năm 2012 so với 2011 Trình độ Số Cơ Số Cơ +/_ % người cấu người cấu (%) (%) Đại học và trên 10 40 12 40 2 20 đại học Cao đẳng và 12 48 13 43,33 1 8,33 trung cấp Lao động phổ 3 12 5 16,67 2 66,67 thông Tổng số 25 100 30 100 5 20 (Nguồn: Phòng Hành chính nhân sự) Qua bảng trên ta thấy được cơ cấu lao động theo trình độ của công ty CP ALFA Việt Nam năm 2012 so với năm 2011 như sau: - Số lao động có trình đại học và trên đại học của năm 2012 là 12 người tăng 2 người so với năm 2011, tương ứng với tốc độ tăng 20%, đây là tỉ lệ khá lớn, trình độ chuyên môn cao sẽ là nhân tố quan trọng góp phần sự phát triển của công ty, điều này càng được khẳng định khi năm 2012 số lượng lao động có trình độ đại học và trên đại học chiếm 40% trong cơ cấu lao động phân theo trình độ của công ty.
- Số lao động có trình độ cao đẳng và trung cấp năm 2012 là 13 người tăng 1 người so với năm 2011, tương ứng với tốc độ tăng 8,33%. Và trong năm 2012, số lao động có trình độ cao đẳng và trung cấp chiếm 43,33 trong tổng cơ cấu lao động phân theo trình độ của công ty - Số lao động phổ thông năm 2012 là 5 người tăng 2 người so với năm 2011, tương ứng với tốc độ tăng 66,67%. Số lao động phổ thông chỉ chiếm xấp xỉ 17% số lao động trong toàn công ty. SVTH: Đặng Thị Huyên 5 Lớp: KT13A.03 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS.
Nguyễn Thanh Hiếu Bảng 1.3: Cơ cấu lao động theo giới tính ĐVT:Người Năm 2011 2012 Chênh lệch năm 2012 với 2011 Giới tính Số Cơ Số Cơ +/_ % người cấu người cấu (%) (%) Nam 10 40 12 40 2 20 Nữ 15 60 18 60 3 20 Tổng số 25 100 30 100 5 20 (Nguồn: Phòng Hành chính nhân sự) Qua bảng số liệu về cơ cấu lao động theo giới tính của công ty cổ phần ALFA Việt Nam năm 2012 so với năm 2011, em có một vài nhận xét như sau: -Nhìn chung cơ cấu lao động theo giới tính của công ty cổ phần ALFA Việt Nam không thay đổi trong năm 2011-2012, tỉ lệ lao động nam ít hơn lao động nữ và chiếm tỉ lệ 40% trong tổng cơ cấu lao động theo giới tính ( lao động nữ chiếm tỉ lệ 60%) -Số lao động nam năm 2012 là 12 người tăng 2 người so với năm 2011 (số lao động nam là 10 người) tương ứng với tốc độ tăng 20 %. -Số lao động nữ năm 2012 là 18 người tăng 3 người so với năm 2011, tương ứng với tốc độ tăng 20%. Qua trên, ta có thể thấy được lực lượng lao động nữ chiếm tỉ trọng lớn hơn lao động năm trong cơ cấu lao động của công ty, cho thấy lực lượng này là lực lượng chủ yếu của công ty. SVTH: Đặng Thị Huyên 6 Lớp: KT13A.03 Chuyên đề thực tập chuyên ngành GVHD: ThS.
Nguyễn Thanh Hiếu Bảng 1.4: Cơ cấu lao động theo độ tuổi lao động ĐVT:Người Năm 2011 2012 Chênh lệch năm 2012 so Độ tuổi với 2011 Số Cơ Số Cơ +/_ % người cấu người cấu (%) (%) Từ 18-20 2 8 4 13,33 2 100 Từ 20-30 14 56 14 46,67 0 0 Từ 30-35 9 36 12 40 3 33,33 Tổng số 25 100 30 100 5 20 (Nguồn: Phòng Hành chính nhân sự) Qua bảng số liệu về cơ cấu lao đông theo độ tuổi của công ty CP ALFA Việt Nam năm 2012 so với năm 2011, em có một vài nhận xét như sau: -Số lao động trong độ tuổi từ 18-20 năm 2012 là 4 người tăng 2 người so với năm 2011, tương ứng với tốc độ tăng 100%. Tuy nhiên số lao dông trong độ tuổi này chiếm một tỉ lệ nhỏ là xấp xỉ 13% trong tổng cơ cấu lao động theo độ tuổi của toàn công ty.