Khóa Luận Tốt Nghiệp: Kế Toán Thuế Nhà Thầu Nước Ngoài Tại Công Ty TNHH ABB

Kế toán thuế nhà thầu nước ngoài là một lĩnh vực quan trọng trong quản lý tài chính của các công ty có giao dịch với… 100 trang · Học viện Ngân hàng · 2013.

• Tác giả: Vũ Phương Diệu
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Diệu Linh
• Trường học: Học viện Ngân hàng
• Chuyên ngành: Kế toán - Kiểm toán
• Đề tài: Kế Toán Thuế Nhà Thầu Nước Ngoài Tại Công Ty TNHH ABB - Thực Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Mục đích nghiên cứu
• 3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 4. Phương pháp nghiên cứu
• 5. Kết cấu của khóa luận
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN THUẾ NHÀ THẦU NƯỚC NGOÀI
• 1.1. TỔNG QUAN VỀ THUẾ NHÀ THẦU NƯỚC NGOÀI
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế Nhà thầu nước ngoài
• 1.1.1.1. Khái niệm về thuế Nhà thầu nước ngoài
• 1.1.1.2. Đặc điểm của thuế Nhà thầu nước ngoài
• 1.1.1.3. Vai trò của thuế Nhà thầu nước ngoài trong nền kinh tế hiện nay
• 1.1.2. Phương pháp tính thuế NTNN
• 1.1.2.1. Các văn bản pháp lý quy định về thuế NTNN
• 1.1.2.2. Đối tượng áp dụng
• 1.1.2.3. Các phương pháp tính thuế NTNN
• 1.2. NHÀ THẦU NƯỚC NGOÀI
• 1.3. TỔNG QUAN VỀ THUẾ NHÀ THẦU NƯỚC NGOÀI
• 1.4. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế Nhà thầu nước ngoài
• 1.5. Phương pháp tính thuế NTNN
• 1.6. Kê khai và nộp thuế
• 1.7. NHỮNG NGUYÊN TẮC CHUNG TRONG KẾ TOÁN THUẾ NHÀ THẦU NƯỚC NGOÀI
• 1.7.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 1.7.2. Nhiệm vụ của kế toán thuế NTNN
• 1.7.3. Tổ chức hạch toán kế toán thuế NTNN
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN THUẾ NHÀ THẦU NƯỚC NGOÀI TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN ABB
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN ABB
• 2.1.1. Khái quát về Công ty Trách nhiệm hữu hạn ABB
• 2.1.2. Bộ máy kế toán tại công ty
• 2.2. THỰC TRẠNG KẾ TOÁN THUẾ NHÀ THẦU NƯỚC NGOÀI TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN ABB
• 2.2.1. Đặc điểm kế toán thuế NTNN tại công ty
• 2.2.2. Thực trạng công tác kế toán thuế NTNN tại công ty
• 2.2.3. Tài khoản sử dụng
• 2.2.4. Quy trình kế toán thuế NTNN
• 2.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG KẾ TOÁN THUẾ NHÀ THẦU NƯỚC NGOÀI TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN ABB
• 2.3.1. Những thành quả đạt được
• 2.3.2. Những hạn chế còn tồn tại
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ NÂNG CAO
• 3.1. HIỆU QUẢ TRONG KẾ TOÁN THUẾ NHÀ THẦU NƯỚC NGOÀI TẠI CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN ABB
• 3.2. ĐỊNH HƯỚNG HOẠT ĐỘNG CỦA CÔNG TY TNHH ABB
• 3.3. TÍNH TẤT YẾU VÀ YÊU CẦU CỦA VIỆC HOÀN THIỆN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG KẾ TOÁN THUẾ NTNN
• 3.3.1. Sự cần thiết của việc hoàn thiện kế toán thuế NTNN
• 3.3.2. Yêu cầu của việc hoàn thiện thuế NTNN
• 3.3.3. Nguyên tắc hoàn thiện
• 3.4. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ TRONG CÔNG TÁC KẾ TOÁN THUẾ NHÀ THẦU NƯỚC NGOÀI
• 3.4.1. Nâng cao hiệu quả của cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán và nâng cao chất lượng của đội ngũ nhân viên
• 3.4.2. Hoàn thiện quy trình hạch toán thuế NTNN
• 3.4.3. Xây dựng hệ thống chứng từ kế toán hoàn chỉnh
• 3.4.4. Hoàn thiện quy trình tính toán và kê khai thuế
• 3.4.5. Hoàn thiện quy trình kiểm tra giám sát việc thực hiện kế toán thuế
• 3.4.6. Hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng với NTNN
• 3.4.7. Điều chỉnh việc sử dụng tỷ giá hối đoái trong kế toán thuế NTNN
• 3.5. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 3.5.1. Về phía Nhà nước
• 3.5.2. Về phía công ty
• KẾT LUẬN

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Thuế Nhà Thầu Nước Ngoài Tại Công Ty TNHH ABB

Kế toán thuế nhà thầu nước ngoài là một lĩnh vực quan trọng trong quản lý tài chính của các công ty có giao dịch với nhà thầu nước ngoài. Tại Công ty TNHH ABB, việc thực hiện kế toán thuế này không chỉ giúp đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật mà còn tối ưu hóa chi phí thuế cho công ty. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế toàn cầu, việc nắm vững các quy định về thuế nhà thầu nước ngoài là rất cần thiết.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Thuế Nhà Thầu Nước Ngoài

Kế toán thuế nhà thầu nước ngoài là quá trình ghi chép, phân tích và báo cáo các nghĩa vụ thuế phát sinh từ các giao dịch với nhà thầu nước ngoài. Điều này bao gồm việc xác định các khoản thuế phải nộp, kê khai và nộp thuế đúng hạn.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Thuế Nhà Thầu Nước Ngoài

Kế toán thuế nhà thầu nước ngoài đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo công ty tuân thủ các quy định pháp luật, đồng thời giúp tối ưu hóa chi phí thuế và nâng cao hiệu quả tài chính cho công ty.

II. Thực Trạng Kế Toán Thuế Nhà Thầu Nước Ngoài Tại Công Ty TNHH ABB

Thực trạng kế toán thuế nhà thầu nước ngoài tại Công ty TNHH ABB cho thấy nhiều thách thức trong việc áp dụng các quy định pháp luật. Công ty thường xuyên gặp khó khăn trong việc xác định nghĩa vụ thuế và thực hiện kê khai thuế đúng hạn. Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động kinh doanh của công ty.

2.1. Đặc Điểm Kế Toán Thuế Nhà Thầu Nước Ngoài Tại Công Ty

Công ty TNHH ABB có nhiều giao dịch với các nhà thầu nước ngoài, dẫn đến việc phát sinh nhiều loại thuế khác nhau. Đặc điểm này yêu cầu công ty phải có hệ thống kế toán thuế chặt chẽ và hiệu quả.

2.2. Những Hạn Chế Trong Công Tác Kế Toán Thuế

Một số hạn chế trong công tác kế toán thuế nhà thầu nước ngoài tại công ty bao gồm việc thiếu hụt thông tin, khó khăn trong việc xác định nghĩa vụ thuế và quy trình kê khai thuế chưa được tối ưu.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Kế Toán Thuế Nhà Thầu Nước Ngoài

Để nâng cao hiệu quả kế toán thuế nhà thầu nước ngoài, Công ty TNHH ABB cần áp dụng một số giải pháp cụ thể. Những giải pháp này không chỉ giúp cải thiện quy trình kế toán mà còn đảm bảo tuân thủ các quy định pháp luật về thuế.

3.1. Cải Thiện Quy Trình Kê Khai Thuế

Công ty cần cải thiện quy trình kê khai thuế bằng cách áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý dữ liệu và tự động hóa quy trình kê khai thuế để giảm thiểu sai sót.

3.2. Đào Tạo Nhân Viên Kế Toán

Đào tạo nhân viên kế toán về các quy định mới nhất liên quan đến thuế nhà thầu nước ngoài sẽ giúp nâng cao năng lực và hiệu quả công việc của đội ngũ kế toán.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Thuế Nhà Thầu Nước Ngoài Tại Công Ty TNHH ABB

Việc áp dụng kế toán thuế nhà thầu nước ngoài tại Công ty TNHH ABB đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Công ty đã cải thiện được quy trình quản lý thuế và giảm thiểu rủi ro về thuế.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Thực Hiện Kế Toán Thuế

Công ty đã giảm thiểu được các khoản thuế phải nộp không cần thiết và tối ưu hóa chi phí thuế thông qua việc áp dụng các quy định về thuế một cách hiệu quả.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm

Công ty đã rút ra nhiều bài học kinh nghiệm trong việc quản lý kế toán thuế nhà thầu nước ngoài, từ đó cải thiện quy trình làm việc và nâng cao hiệu quả tài chính.

V. Kết Luận Về Kế Toán Thuế Nhà Thầu Nước Ngoài Tại Công Ty TNHH ABB

Kế toán thuế nhà thầu nước ngoài tại Công ty TNHH ABB là một lĩnh vực quan trọng cần được chú trọng. Việc cải thiện quy trình kế toán và nâng cao năng lực nhân viên sẽ giúp công ty tối ưu hóa chi phí thuế và đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật.

5.1. Tương Lai Của Kế Toán Thuế Nhà Thầu Nước Ngoài

Trong tương lai, công ty cần tiếp tục cập nhật các quy định mới về thuế nhà thầu nước ngoài và áp dụng các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả công tác kế toán.

5.2. Đề Xuất Chính Sách Cải Thiện

Công ty nên đề xuất các chính sách cải thiện quy trình kế toán thuế nhà thầu nước ngoài nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện nghĩa vụ thuế.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế và gia tăng dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), các quan hệ kinh tế xuyên biên giới phát sinh ngày càng nhiều. Theo số liệu của Cục Đầu tư nước ngoài được trích dẫn trong văn bản, năm 2012 tổng vốn FDI đăng ký cấp mới và tăng thêm vào Việt Nam đạt 16,3 tỷ USD (tăng 4,75% so với năm 2011); trong đó ngành công nghiệp chế biến, chế tạo chiếm 11,7 tỷ USD, tương đương 71,6% tổng vốn đăng ký. Sự gia tăng quy mô đầu tư và thương mại kéo theo các giao dịch mua bán hàng hóa, cung cấp dịch vụ của các thực thể không thường trú tại Việt Nam, đặt ra yêu cầu quản lý và hạch toán nghĩa vụ thuế nhà thầu nước ngoài (NTNN).

Công ty Trách nhiệm hữu hạn ABB (thành viên của Tập đoàn ABB Thụy Sỹ) là doanh nghiệp có 100% vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam, hoạt động trong lĩnh vực kỹ thuật điện và tự động hóa. Năm 2012, công ty đạt doanh thu gần 3.000 tỷ đồng, giải quyết việc làm cho hơn 700 lao động và xuất khẩu 80% sản lượng máy biến thế sang các thị trường khu vực như Úc, Singapore, New Zealand. Do đặc thù hoạt động và liên kết nội bộ tập đoàn, doanh số mua hàng hóa và dịch vụ từ các nhà cung cấp nước ngoài của ABB trong năm 2012 đạt trên 700 tỷ đồng. Do đó, việc xác định nghĩa vụ kê khai, khấu trừ và hạch toán kế toán thuế nộp thay cho các đối tác nước ngoài là công việc thường xuyên và có giá trị lớn.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định gồm ba nhiệm vụ cụ thể:

1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về thuế NTNN và kế toán thuế NTNN theo các quy định pháp luật thuế cùng hệ thống Chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS).
2. Khảo sát và phân tích thực trạng công tác hạch toán kế toán thuế NTNN tại Công ty TNHH ABB trong các khâu luân chuyển chứng từ, sử dụng tài khoản, kê khai và quyết toán thuế.
3. Đề xuất các nhóm giải pháp và kiến nghị nhằm hoàn thiện quy trình hạch toán, nâng cao hiệu quả kế toán thuế NTNN tại doanh nghiệp và đóng góp ý kiến về mặt chính sách quản lý thuế.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các nguyên tắc, phương pháp tính và quy trình hạch toán kế toán thuế NTNN.
• Phạm vi không gian: Phòng Tài chính - Kế toán tại Công ty TNHH ABB.
• Phạm vi thời gian: Số liệu và quy trình kế toán được tiếp cận, khảo sát từ tháng 01/2013 đến hết tháng 04/2013; các dữ liệu thứ cấp về kết quả hoạt động kinh doanh được thu thập giai đoạn 2010 - 2012.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nền tảng lý luận dựa trên hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và chuẩn mực kế toán hiện hành tại thời điểm nghiên cứu:

• Cơ sở pháp lý về thuế: Luật Thuế Giá trị gia tăng (GTGT) số 13/2008/QH12; Luật Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) số 14/2008/QH12; Thông tư số 60/2012/TT-BTC của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện nghĩa vụ thuế áp dụng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam hoặc có thu nhập tại Việt Nam; các Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (DTA) mà Việt Nam đã ký kết với hơn 60 quốc gia và vùng lãnh thổ.
• Cơ sở chuẩn mực và chế độ kế toán: Quyết định số 15/2006/QĐ-BTC của Bộ Tài chính về việc ban hành Chế độ Kế toán doanh nghiệp; hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS); cùng hệ thống chuẩn mực US GAAP được tập đoàn ABB áp dụng khi lập báo cáo tài chính hợp nhất.

Về bản chất, thuế NTNN không phải là một sắc thuế độc lập mà là cơ chế thu kết hợp giữa thuế GTGT và thuế TNDN (đối với nhà thầu là tổ chức) hoặc thuế TNCN (đối với nhà thầu là cá nhân) phát sinh từ việc cung cấp hàng hóa, dịch vụ tại Việt Nam hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam.

Phương pháp tính thuế NTNN theo pháp luật Việt Nam được phân định qua ba phương pháp:

Tiêu chí so sánh	Phương pháp khấu trừ, kê khai	Phương pháp ấn định tỷ lệ (trực tiếp)	Phương pháp hỗn hợp
Đối tượng áp dụng	NTNN có cơ sở thường trú/cư trú tại Việt Nam; thời hạn hợp đồng từ 183 ngày trở lên; áp dụng Chế độ Kế toán Việt Nam (CĐKT VN).	NTNN không đáp ứng một trong ba điều kiện của phương pháp khấu trừ; Bên Việt Nam khấu trừ nộp thay.	NTNN đáp ứng điều kiện về cơ sở thường trú, thời hạn hợp đồng và thực hiện CĐKT VN đối với thuế GTGT.
Cơ chế thuế GTGT	Nộp theo phương pháp khấu trừ (thuế đầu ra trừ thuế đầu vào được khấu trừ).	Xác định bằng: Doanh thu tính thuế GTGT x Tỷ lệ (%) GTGT trên doanh thu x Thuế suất GTGT.	Nộp theo phương pháp khấu trừ tương tự phương pháp 1.
Cơ chế thuế TNDN	Nộp 25% trên thu nhập chịu thuế ròng (Doanh thu trừ Chi phí hợp lý).	Xác định bằng: Doanh thu tính thuế TNDN x Tỷ lệ (%) thuế TNDN ấn định theo ngành nghề.	Xác định theo tỷ lệ (%) ấn định trên doanh thu tương tự phương pháp 2.
Hình thức kê khai	NTNN tự kê khai, nộp thuế định kỳ theo quy định của doanh nghiệp nội địa.	Bên Việt Nam kê khai, nộp thay theo từng lần phát sinh hoặc theo tháng (mẫu 01/NTNN).	NTNN kê khai trực tiếp thuế TNDN theo tỷ lệ % doanh thu (mẫu 03/NTNN).

Phương pháp nghiên cứu được tác giả áp dụng bao gồm: phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử để xem xét sự vận động của chính sách thuế; kết hợp các phương pháp nghiên cứu định tính như phân tích - tổng hợp, quy nạp - diễn dịch, đối chiếu - so sánh giữa lý luận và chứng từ thực tế phát sinh tại đơn vị thực tập. Nguồn dữ liệu bao gồm số liệu thống kê vĩ mô, báo cáo kiểm toán độc lập của Công ty TNHH ABB giai đoạn 2010 - 2012, hệ thống hợp đồng kinh tế, đơn đặt hàng (PO), hóa đơn thương mại, tờ khai thuế mẫu 01/NTNN tháng 03/2013 và các trích xuất sổ sách kế toán trên phần mềm SAP.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý luận chung về kế toán thuế nhà thầu nước ngoài

Chương này tập trung làm rõ khung lý thuyết về thuế NTNN, quy trình xác định doanh thu tính thuế trong các trường hợp điều khoản hợp đồng khác nhau và phương pháp tổ chức hạch toán kế toán.

Về mặt công thức tính thuế trong trường hợp hợp đồng ký theo giá thuần không bao gồm thuế (giá Net), bên Việt Nam chịu trách nhiệm nộp thay thuế phải thực hiện quy đổi doanh thu tính thuế:

• Doanh thu tính thuế GTGT = Doanh thu chưa bao gồm thuế GTGT / [1 - (Tỷ lệ % GTGT trên doanh thu x Thuế suất thuế GTGT)]
• Doanh thu tính thuế TNDN = Doanh thu không bao gồm thuế TNDN / [1 - Tỷ lệ thuế TNDN tính trên doanh thu tính thuế]

Về mặt hạch toán, tác giả hệ thống hóa các sơ đồ định khoản theo 4 trường hợp cụ thể:

1. Trường hợp NTNN tự kê khai theo phương pháp khấu trừ: Bên mua ghi nhận toàn bộ giá thanh toán vào giá trị vật tư, tài sản hoặc chi phí (Nợ TK 152, 153, 156, 211...), phản ánh thuế GTGT đầu vào nếu có hóa đơn hợp pháp (Nợ TK 133) và ghi nhận công nợ (Có TK 331).
2. Trường hợp giá hợp đồng là giá gộp (Gross): Khoản thuế NTNN do bên Việt Nam nộp hộ được trừ trực tiếp vào công nợ phải trả nhà cung cấp (Ghi Nợ TK 331 / Có TK 3338). Thuế TNDN tính vào giá gốc hàng hóa dịch vụ; thuế GTGT được khấu trừ ghi vào Nợ TK 133.
3. Trường hợp giá hợp đồng là giá thuần (Net): Tiền thuế do bên Việt Nam gánh chịu. Thuế TNDN nộp thay được tính cộng thêm vào giá gốc hàng hóa dịch vụ (Nợ TK 152, 156, 621... / Có TK 3338); thuế GTGT nộp thay phản ánh vào Nợ TK 133 / Có TK 3338.
4. Trường hợp hợp đồng không đề cập đến thuế NTNN: Doanh nghiệp Việt Nam phát sinh rủi ro khi bị cơ quan thuế truy thu. Khoản thuế nộp hộ ban đầu theo dõi qua khoản phải thu khác (Nợ TK 138 / Có TK 3338). Nếu không thể thu hồi từ phía đối tác nước ngoài, số tiền này phải kết chuyển vào chi phí khác (Nợ TK 811 / Có TK 138) và không được tính vào chi phí hợp lý khi xác định thuế TNDN.

Chương 1 cũng phân tích hai mô hình tổ chức bộ máy kế toán (mô hình kế toán tài chính kết hợp kế toán thuế và mô hình tách biệt kế toán thuế), đồng thời trình bày tổng quan 5 hình thức sổ kế toán: Nhật ký chung, Nhật ký - Sổ Cái, Chứng từ ghi sổ, Nhật ký chứng từ và Kế toán trên máy vi tính.

Chương 2: Thực trạng kế toán thuế nhà thầu nước ngoài tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn ABB

Chương 2 mô tả chi tiết cơ cấu tổ chức và công tác kế toán thuế NTNN tại Công ty TNHH ABB. Công ty hoạt động theo mô hình quản lý gồm 5 ban kinh doanh chuyên trách: Ban Thiết bị điện, Ban Hệ thống điện, Ban Tự động hóa và truyền động, Ban Thiết bị hạ thế và Ban Tự động hóa công nghiệp. Bộ máy kế toán của ABB áp dụng mô hình tổ chức vừa tập trung vừa phân tán, tách biệt bộ phận kế toán thuế với kế toán tài chính, áp dụng hình thức kế toán Nhật ký chung trên hệ thống phần mềm hoạch định nguồn lực doanh nghiệp SAP.

Tình hình tài chính của công ty được trích dẫn qua bảng số liệu kết quả kinh doanh giai đoạn 2010 - 2012:

Chỉ tiêu (Đơn vị tính: Triệu đồng)	Năm 2010	Năm 2011	Năm 2012
Doanh thu thuần về bán hàng	1.252	1.688	[Theo văn bản]
Doanh thu hoạt động tài chính	56.746	[Theo văn bản]	[Theo văn bản]
Chi phí tài chính	105.169	[Theo văn bản]	[Theo văn bản]
Chi phí bán hàng	51.648	[Theo văn bản]	[Theo văn bản]
Chi phí quản lý doanh nghiệp	117.640	[Theo văn bản]	[Theo văn bản]
Thu nhập khác	4.887	[Theo văn bản]	[Theo văn bản]
Chi phí khác	8.526	[Theo văn bản]	[Theo văn bản]
Lợi nhuận kế toán trước thuế	23.214	[Theo văn bản]	[Theo văn bản]
Chi phí thuế TNDN hiện hành	-	-	4.796
Chi phí thuế TNDN hoãn lại	1.895	[Theo văn bản]	[Theo văn bản]
Lợi nhuận sau thuế TNDN	21.523	[Theo văn bản]	[Theo văn bản]

(Ghi chú: Các ô ghi "[Theo văn bản]" thể hiện các chỉ tiêu mà biểu mẫu trích xuất trong khóa luận không liệt kê đầy đủ số liệu cho các năm tương ứng).

Trong quan hệ với các đối tác nước ngoài, ABB áp dụng phương pháp ấn định tỷ lệ trực tiếp để khấu trừ và nộp thay thuế NTNN. Quy trình xử lý chứng từ diễn ra qua các bước: Lập đơn đặt hàng (PO) -> Nhận hóa đơn thương mại (Commercial Invoice) và biên bản xác nhận dịch vụ (Service Report) -> Bộ phận kế toán phải trả tạm tính thuế -> Kế toán thuế kiểm tra chứng từ thanh toán ngân hàng, lập tờ khai thuế mẫu 01/NTNN qua mạng -> Hạch toán nghĩa vụ thuế và nộp tiền vào Ngân sách Nhà nước.

Một điểm đặc thù phát hiện tại ABB là công ty không hạch toán trực tiếp ngay vào TK 3338 khi phát sinh hóa đơn mà sử dụng hệ thống tài khoản trung gian theo quy định nội bộ tập đoàn để tạm tính:

Tài khoản nội bộ tại ABB	Mã TK VAS tương đương	Bản chất và chức năng hạch toán
Withholding Tax Pay	TK 338 (Phải trả khác)	Ghi nhận khoản thuế NTNN tạm tính phải trả thay cho nhà cung cấp, cấn trừ vào công nợ NCC ngay khi ghi nhận bút toán phải trả.
VAT paid in advance	TK 142 (Chi phí trả trước)	Theo dõi khoản thuế GTGT tạm tính nộp thay cho NTNN. Sau khi hoàn tất nộp thuế vào NSNN, nếu đủ điều kiện sẽ kết chuyển sang TK 133, nếu không đủ điều kiện kết chuyển vào chi phí.
Thuế TNDN nộp thay NTNN	TK 138 (Phải thu khác)	Phản ánh số thuế TNDN nộp thay, sau đó kết chuyển vào tài khoản chi phí tương ứng của đơn vị khi thực hiện nộp thuế.
Thuế NTNN nộp NSNN	TK 3338 (Thuế khác)	Phản ánh nghĩa vụ nộp thuế chính thức cho Cục thuế Hà Nội dựa trên tờ khai thuế đã phê duyệt.

Khóa luận phân tích chứng từ thực tế: Đơn đặt hàng PO số 3584001717 ký với ABB Limited Thailand cung cấp dịch vụ bảo dưỡng và sửa chữa ("Maintenance & Repair"), giá trị 7.550,00 USD, điều kiện giao hàng DDP Hanoi; Hóa đơn thương mại số 1359900184 ngày 01/02/2013; cùng Tờ khai thuế NTNN tháng 03/2013 với tổng số thuế GTGT và TNDN nộp thay phát sinh là 679.739.982 đồng.

Đánh giá thực trạng tại ABB:

• Ưu điểm: Bộ máy kế toán chuyên môn hóa cao; việc ứng dụng ERP SAP giúp quản lý dữ liệu tập trung, chặt chẽ; việc sử dụng tài khoản trung gian phản ánh đúng nguyên tắc thận trọng trong kế toán, ghi nhận sớm nghĩa vụ tiềm tàng.
• Hạn chế: Khâu luân chuyển chứng từ giữa các bộ phận kinh doanh và kế toán còn có độ trễ; việc đối chiếu điều khoản hợp đồng về thuế còn phức tạp; tỷ giá hối đoái quy đổi khi tạm tính và khi nộp thuế thực tế có sự chênh lệch chưa được xử lý đồng bộ.

Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu quả trong kế toán thuế nhà thầu nước ngoài tại Công ty Trách nhiệm hữu hạn ABB

Trên cơ sở định hướng phát triển và các nguyên tắc hoàn thiện, chương 3 đề xuất 7 giải pháp cụ thể cho Công ty TNHH ABB:

1. Nâng cao hiệu quả tổ chức bộ máy và chất lượng nhân sự: Bồi dưỡng chuyên môn về chính sách thuế quốc tế và kỹ năng xử lý hợp đồng ngoại thương cho nhân viên kế toán và cán bộ phụ trách mua hàng.
2. Hoàn thiện quy trình hạch toán thuế NTNN: Chuẩn hóa bút toán kết chuyển giữa các tài khoản trung gian (Withholding Tax Pay, VAT paid in advance) về tài khoản tổng hợp theo VAS, tránh treo số dư tạm tính quá lâu.
3. Xây dựng hệ thống chứng từ kế toán hoàn chỉnh: Đưa vào áp dụng "Biểu 3.1: Mẫu bảng kê các hợp đồng ký kết với nhà thầu nước ngoài" để quản lý tập trung mã số hợp đồng, giá trị Net/Gross, thời hạn thanh toán và tình trạng kê khai thuế.
4. Hoàn thiện quy trình tính toán và kê khai thuế: Tăng cường kiểm tra phân loại dịch vụ để áp đúng tỷ lệ % thuế TNDN (1%, 5%, 10%) và tỷ lệ GTGT theo Thông tư 60/2012/TT-BTC.
5. Hoàn thiện quy trình kiểm tra, giám sát: Tăng cường kiểm soát nội bộ giữa kế toán phải trả và kế toán thuế trước khi phê duyệt chuyển tiền thanh toán qua ngân hàng.
6. Hoàn thiện quy trình thực hiện hợp đồng với NTNN: Bộ phận mua hàng cần đàm phán rõ ràng điều khoản chịu thuế ngay từ giai đoạn thảo luận hợp đồng, tránh tình trạng hợp đồng không quy định rõ dẫn đến rủi ro chi phí cho công ty.
7. Điều chỉnh việc sử dụng tỷ giá hối đoái: Thống nhất quy tắc ghi nhận tỷ giá giao dịch thực tế tại thời điểm phát sinh nghĩa vụ và tỷ giá bán ra của ngân hàng thương mại khi nộp thuế vào NSNN để phản ánh chính xác chênh lệch tỷ giá.

Về mặt kiến nghị: Tác giả đề xuất Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế cần ban hành các thông tư hướng dẫn chi tiết riêng về phương pháp hạch toán kế toán thuế NTNN (bổ sung tài khoản cấp 2 hoặc tài khoản chuyên biệt trong Chế độ kế toán), đồng thời đẩy mạnh ứng dụng hỗ trợ kê khai điện tử đối với các sắc thuế nhà thầu.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được một số kết quả và đóng góp thực tiễn:

• Khái quát và hệ thống hóa toàn diện phương pháp tính thuế NTNN theo Thông tư 60/2012/TT-BTC, bao gồm đầy đủ công thức quy đổi giá Gross - giá Net và các tỷ lệ ấn định cho từng loại hình cung cấp hàng hóa gắn liền dịch vụ.
• Làm rõ quy trình kế toán thuế NTNN thực tế tại một doanh nghiệp FDI quy mô lớn sử dụng hệ thống SAP ERP, chỉ ra kỹ thuật vận hành các tài khoản trung gian (Withholding Tax Pay, VAT paid in advance) để kiểm soát công nợ và chi phí thuế nộp thay theo nguyên tắc thận trọng.
• Trích xuất và phân tích bộ chứng từ nghiệp vụ hoàn chỉnh gồm đơn đặt hàng ngoại thương (PO), hóa đơn thương mại, bảng kê dịch vụ và Tờ khai thuế NTNN tháng 03/2013 với giá trị thuế nộp thay thực tế 679.739.982 đồng.
• Đề xuất thiết kế công cụ quản trị thực tế thông qua "Bảng kê các hợp đồng ký kết với nhà thầu nước ngoài" (Biểu 3.1) và hệ thống hóa các biện pháp kiểm soát rủi ro tỷ giá cũng như rủi ro tranh chấp điều khoản thuế trong hợp đồng quốc tế.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của khóa luận xuất phát từ phạm vi nghiên cứu và dữ liệu tiếp cận tại doanh nghiệp:

• Thời gian khảo sát thực tế tương đối ngắn (từ tháng 01/2013 đến tháng 04/2013), do đó các mẫu chứng từ và số liệu thực hành thuế NTNN chủ yếu tập trung vào quý 1 năm 2013 (điển hình là kỳ tính thuế tháng 03/2013).
• Phạm vi nghiên cứu giới hạn tại một doanh nghiệp cụ thể (Công ty TNHH ABB) áp dụng phương pháp ấn định tỷ lệ trên doanh thu, chưa có điều kiện khảo sát thực tế các đơn vị áp dụng phương pháp khấu trừ toàn phần hoặc phương pháp hỗn hợp.
• Hướng mở rộng nghiên cứu: Tiếp tục đánh giá tác động của việc sửa đổi các văn bản pháp luật thuế trong giai đoạn sau năm 2013, nghiên cứu sâu hơn về việc áp dụng Hiệp định tránh đánh thuế hai lần (DTA) trong việc giảm trừ thuế NTNN và khảo sát công tác kế toán thuế NTNN tại các loại hình doanh nghiệp xây lắp, tổng thầu EPC.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị tham khảo cụ thể cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán, Thuế và Tài chính doanh nghiệp: Tài liệu cung cấp ví dụ thực tiễn chi tiết về các bút toán định khoản thuế NTNN trong cả 4 tình huống hợp đồng (Gross, Net, khấu trừ, hợp đồng không rõ điều khoản thuế).
• Nhân viên kế toán tại các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) và doanh nghiệp nhập khẩu dịch vụ: Tham khảo được kinh nghiệm thiết lập hệ thống tài khoản trung gian trên phần mềm ERP để kiểm soát chi phí trả trước và nghĩa vụ nộp hộ thuế cho nhà thầu nước ngoài.
• Phần có giá trị tham khảo chuyên sâu nhất: Mục 2 chương 2 (quy trình hạch toán qua tài khoản Withholding Tax Pay, VAT paid in advance) và hệ thống sơ đồ hạch toán tổng hợp tại Chương 1.

Câu hỏi thường gặp

1. Công ty TNHH ABB áp dụng phương pháp tính và nộp thuế NTNN nào cho các nhà thầu nước ngoài?
Công ty TNHH ABB áp dụng phương pháp ấn định tỷ lệ trực tiếp trên doanh thu tính thuế GTGT và thuế TNDN để khấu trừ và nộp thay cho các nhà cung cấp nước ngoài không áp dụng Chế độ Kế toán Việt Nam.

2. Điểm đặc thù trong việc sử dụng tài khoản kế toán thuế NTNN tại Công ty TNHH ABB là gì?
Thay vì hạch toán trực tiếp vào TK 3338 tại thời điểm kê khai, ABB sử dụng các tài khoản trung gian của tập đoàn gồm: "Withholding Tax Pay" (tương ứng TK 338) để tạm tính số thuế nộp thay cấn trừ công nợ, "VAT paid in advance" (tương ứng TK 142) theo dõi thuế GTGT nộp thay trước khi đủ điều kiện khấu trừ, và tài khoản tạm tính thuế TNDN (tương ứng TK 138) trước khi kết chuyển sang chi phí.

3. Số liệu thuế NTNN thực tế phát sinh trên Tờ khai thuế tháng 03/2013 của Công ty ABB là bao nhiêu?
Theo Tờ khai thuế NTNN mẫu số 01/NTNN lập ngày 11/04/2013 cho kỳ tính thuế tháng 03/2013, tổng số thuế GTGT và thuế TNDN mà Công ty TNHH ABB khấu trừ và nộp thay cho các nhà thầu nước ngoài là 679.739.982 đồng (Sáu trăm bảy mươi chín triệu bảy trăm ba mươi chín nghìn chín trăm tám mươi hai đồng).

4. Trong trường hợp hợp đồng ký kết theo giá Net (chưa bao gồm thuế), kế toán ABB xử lý tiền thuế TNDN nộp thay như thế nào?
Số tiền thuế TNDN do bên Việt Nam nộp thay bản chất là chi phí phát sinh để có được hàng hóa, dịch vụ; do đó kế toán sẽ quy đổi doanh thu tính thuế theo công thức giá Net và tính cộng khoản thuế TNDN nộp thay vào giá gốc của hàng hóa, dịch vụ mua vào (ghi tăng các tài khoản chi phí hoặc tài sản như TK 152, 156, 211, 621...).

5. Hậu quả kế toán và tài chính là gì nếu hợp đồng ký kết không đề cập đến nghĩa vụ thuế NTNN?
Bên Việt Nam vẫn phải chịu trách nhiệm kê khai nộp thuế thay và tạm thời ghi nhận vào khoản phải thu khác (TK 138). Nếu không đàm phán thu hồi lại được từ nhà thầu nước ngoài, doanh nghiệp phải chuyển khoản tiền này vào chi phí khác (TK 811) và khoản chi phí này không được coi là chi phí hợp lý được trừ khi xác định nghĩa vụ thuế TNDN của chính doanh nghiệp Việt Nam.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Phương Diệu đã hệ thống hóa đầy đủ cơ sở lý luận về các phương pháp tính và quy trình hạch toán kế toán thuế nhà thầu nước ngoài theo quy định của pháp luật Việt Nam. Nghiên cứu phản ánh trung thực thực trạng công tác kế toán thuế NTNN tại Công ty TNHH ABB, làm nổi bật việc vận dụng linh hoạt hệ thống tài khoản trung gian trên phần mềm SAP ERP nhằm đảm bảo nguyên tắc thận trọng. Đồng thời, các giải pháp và biểu mẫu quản lý hợp đồng được đề xuất trong công trình mang tính khả thi cao, góp phần tháo gỡ khó khăn trong quản trị thuế và chi phí tại các doanh nghiệp có hoạt động giao thương quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN THUẾ NHÀ THẦU NƯỚC NGOÀI 1. TỔNG QUAN VỀ THUẾ NHÀ THẦU NƯỚC NGOÀI 1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thuế Nhà thầu nước ngoài 1. Khái niệm về thuế Nhà thầu nước ngoài Cho đến thời điểm hiện tại, vẫn chưa có một khái niệm thống nhất về thuế nhà thầu trong các hệ thống thuế của các nước trên thế giới.

Tuy nhiên, trong nhiều quy định và văn bản của các nước cũng đã đề cập đến định nghĩa này dưới nhiều hình thức và khía cạnh khác nhau, cụ thể như sau: Theo luật quản lý thuế của Australia năm 2012 (Taxation Administration Amendment Regulations 2012, No.1) thì thuế nhà thầu được coi là loại thuế đánh vào các khoản thanh toán cho các Nhà thầu nước ngoài (NTNN) theo hợp đồng cung cấp dịch vụ xây dựng. Còn theo khái niệm của Cơ quan thuế Hoa Kỳ IRS (Internal Revenue Services) thì thuế nhà thầu (trong tiếng Anh là “Foreign Contractors’ Tax – FCT”) được hiểu là số tiền thuế mà một quốc gia tác động vào khoản chi trả cho phía nhà thầu hay nhà thầu phụ và doanh nghiệp sẽ giữ lại khoản thuế đó khi thanh toán để nộp lại cho cơ quan thuế. Số tiền mà tổ chức chi trả giữ lại được thực hiện bởi nhiều cách khác nhau và nó phụ thuộc vào bản chất của hàng hóa dịch vụ được cung cấp. Như vậy, từ một số định nghĩa trên, ta có thể ghi nhận một số thông tin chính của thuế Nhà thầu như sau: - Là một khoản được giữ lại và được tính toán thông qua các hình thức thuế khác của quốc gia đó; - Được tính trên số tiền trả cho phía nước ngoài hoặc khoản thu nhập mà tổ chức, cá nhân đó nhận được khi hoạt động kinh doanh; và - Nộp trực tiếp hoặc tạm thu trước để nộp cho cơ quan thuế có thẩm quyền.

Theo thông tư 60/2012/TT-BTC về nghĩa vụ thuế áp dụng đối với tổ chức, cá nhân nước ngoài kinh doanh tại Việt Nam hoặc có thu nhập tại Việt Nam, ta có thể khái quát Sinh viên: Vũ Phương Diệu Lớp KTI-K12 5 HỌC VIỆN NGÂN HÀNG Khóa luận tốt nghiệp thành định nghĩa như sau: Thuế nhà thầu là loại thuế đánh vào Tổ chức nước ngoài và cá nhân nước ngoài kinh doanh là đối tượng thường trú tại Việt Nam hoặc không là đối tượng thường trú tại Việt Nam kinh doanh tại Việt Nam hoặc có thu nhập phát sinh tại Việt Nam trên cơ sở hợp đồng, thoả thuận, hoặc cam kết giữa họ với tổ chức, cá nhân Việt Nam để thực hiện toàn bộ hay một phần công việc của Hợp đồng nhà thầu. Đặc điểm của thuế Nhà thầu nước ngoài Thuế NTNN không quy định là một loại luật thuế độc lập, mà mỗi quốc gia có các quy định về thuế nhà thầu dựa trên cơ sở tính thuế hay dựa trên cơ sở quy định của các luật thuế khác. Tại Việt Nam, thuế NTNN là tên gọi chung theo đối tượng nộp thuế của loại thuế đánh vào các tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động kinh doanh tại Việt Nam hoặc có phát sinh thu nhập trên lãnh thổ Việt Nam. Thuế NTNN bao gồm hai loại thuế: Thuế GTGT và thuế TNDN đối với Nhà thầu là tổ chức kinh doanh; thuế GTGT và thuế TNCN đối với Nhà thầu là các các nhân có phát sinh thu nhập tại Việt Nam.

Do đó, thuế NTNN mang những đặc trưng của các sắc thuế chi phối: Thứ nhất, thuế NTNN vừa mang tính chất của loại thuế trực thu vừa mang tính chất của loại thuế gián thu.