Kế Toán Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Tại Ngân Hàng TMCP Bắc Á - Chi Nhánh Hải Dương

Khóa luận phân tích kế toán thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Bắc Á, chi nhánh Hải Dương, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quy trình và hiệu quả.

• Tác giả: Nguyễn Thị Hà Trang
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Kiều Oanh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Kế Toán Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Tại Ngân Hàng TMCP Bắc Á - Chi Nhánh Hải Dương
• Loại tài liệu: khóa luận
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hải Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ NGHIỆP VỤ KẾ TOÁN THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TRONG NGÂN HÀNG
• 1.1. Cơ sở lý thuyết và các quy định chung về kế toán thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.2. Các cơ sở pháp lý về hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.2.1. Các cơ sở pháp lý về hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.2.2. Đối tượng áp dụng
• 1.2.3. Phạm vi áp dụng
• 1.2.4. Các quy định về mở và sử dụng tài khoản
• 1.3. Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt trong ngân hàng
• 1.3.1. Thanh toán bằng séc
• 2. CHƯƠNG 2: GIỚI THIỆU VỀ NGÂN HÀNG TMCP BẮC Á - CHI NHÁNH HẢI DƯƠNG
• 2.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.2. Giới thiệu về ngân hàng TMCP Bắc Á
• 2.2.1. Tầm nhìn và sứ mệnh của BAC A BANK trong thời gian tới
• 2.2.2. Cơ cấu tổ chức
• 2.2.3. Tổ chức kế toán
• 2.2.4. Chức năng, nhiệm vụ từng bộ phận
• 2.2.5. Thực trạng kế toán thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Bắc Á - Chi nhánh Hải Dương
• 2.2.5.1. Hình thức ghi số và hệ thống lưu trữ sổ sách
• 2.2.5.2. Nguyên tắc xây dựng hệ thống tài khoản
• 2.2.5.3. Tài khoản số cái
• 2.2.5.4. Tài khoản giao dịch với khách hàng
• 2.2.5.5. Các nghiệp vụ cơ bản
• 2.2.5.5.1. Thanh toán bằng UNC
• 2.2.5.5.2. Thanh toán bằng thẻ
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ NHẬN XÉT VÀ GIẢI PHÁP ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG TMCP BẮC Á - CHI NHÁNH HẢI DƯƠNG
• 3.1. Nhận xét về công tác kế toán tại ngân hàng TMCP Bắc Á - Chi nhánh Hải Dương
• 3.2. Những kết quả đạt được của công tác kế toán không dùng tiền mặt
• 3.3. Những vấn đề tồn tại và nguyên nhân
• 3.4. Giải pháp nhằm đảm bảo chất lượng công tác kế toán
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Bắc Á

Kế toán thanh toán không dùng tiền mặt đang trở thành xu hướng chủ đạo trong ngành ngân hàng, đặc biệt tại ngân hàng TMCP Bắc Á - Chi nhánh Hải Dương. Phương thức này không chỉ giúp giảm thiểu rủi ro mà còn nâng cao hiệu quả giao dịch. Việc áp dụng công nghệ hiện đại trong thanh toán đã tạo ra nhiều cơ hội cho ngân hàng trong việc phục vụ khách hàng.

1.1. Khái niệm về kế toán thanh toán không dùng tiền mặt

Kế toán thanh toán không dùng tiền mặt là hình thức thanh toán mà khách hàng không sử dụng tiền mặt, thay vào đó là các phương tiện điện tử như chuyển khoản, thẻ ngân hàng. Hình thức này giúp tiết kiệm thời gian và chi phí cho cả ngân hàng và khách hàng.

1.2. Lợi ích của việc áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt

Việc áp dụng thanh toán không dùng tiền mặt mang lại nhiều lợi ích như giảm thiểu rủi ro gian lận, tăng tốc độ giao dịch và cải thiện trải nghiệm khách hàng. Ngân hàng TMCP Bắc Á đã tích cực triển khai các dịch vụ này để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường.

II. Thách thức trong kế toán thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Bắc Á

Mặc dù có nhiều lợi ích, nhưng việc triển khai kế toán thanh toán không dùng tiền mặt cũng gặp phải không ít thách thức. Các vấn đề như bảo mật thông tin, sự chấp nhận của khách hàng và sự cạnh tranh từ các ngân hàng khác là những yếu tố cần được xem xét.

2.1. Vấn đề bảo mật thông tin trong thanh toán điện tử

Bảo mật thông tin là một trong những thách thức lớn nhất trong kế toán thanh toán không dùng tiền mặt. Ngân hàng cần đảm bảo rằng các giao dịch được thực hiện một cách an toàn và thông tin khách hàng được bảo vệ.

2.2. Sự chấp nhận của khách hàng đối với phương thức thanh toán mới

Khách hàng có thể gặp khó khăn trong việc làm quen với các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Ngân hàng cần có các chương trình đào tạo và hỗ trợ để giúp khách hàng hiểu rõ hơn về lợi ích của phương thức này.

III. Phương pháp triển khai kế toán thanh toán không dùng tiền mặt hiệu quả

Để triển khai kế toán thanh toán không dùng tiền mặt một cách hiệu quả, ngân hàng TMCP Bắc Á cần áp dụng các phương pháp hiện đại và tối ưu hóa quy trình làm việc. Việc đào tạo nhân viên và nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin là rất quan trọng.

3.1. Đào tạo nhân viên về quy trình thanh toán không dùng tiền mặt

Đào tạo nhân viên là yếu tố then chốt để đảm bảo rằng họ có đủ kiến thức và kỹ năng để xử lý các giao dịch không dùng tiền mặt. Ngân hàng cần tổ chức các khóa học thường xuyên để cập nhật kiến thức cho nhân viên.

3.2. Nâng cấp hệ thống công nghệ thông tin

Hệ thống công nghệ thông tin cần được nâng cấp để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng. Việc đầu tư vào công nghệ mới sẽ giúp ngân hàng cải thiện hiệu suất và độ chính xác trong các giao dịch.

IV. Ứng dụng thực tiễn của kế toán thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Bắc Á

Ngân hàng TMCP Bắc Á đã áp dụng nhiều hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, từ chuyển khoản trực tuyến đến thanh toán qua thẻ. Những ứng dụng này không chỉ giúp ngân hàng tăng trưởng doanh thu mà còn nâng cao sự hài lòng của khách hàng.

4.1. Các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt đang được áp dụng

Ngân hàng hiện đang áp dụng nhiều hình thức thanh toán không dùng tiền mặt như chuyển khoản trực tuyến, thanh toán qua thẻ và ví điện tử. Những hình thức này giúp khách hàng thực hiện giao dịch một cách nhanh chóng và tiện lợi.

4.2. Kết quả đạt được từ việc triển khai kế toán thanh toán không dùng tiền mặt

Việc triển khai kế toán thanh toán không dùng tiền mặt đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho ngân hàng, bao gồm tăng trưởng doanh thu và sự hài lòng của khách hàng. Ngân hàng cũng đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể trong số lượng giao dịch không dùng tiền mặt.

V. Kết luận và tương lai của kế toán thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Bắc Á

Kế toán thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Bắc Á đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Với sự hỗ trợ từ công nghệ và chính sách của chính phủ, tương lai của phương thức này hứa hẹn sẽ còn nhiều tiềm năng.

5.1. Tương lai của kế toán thanh toán không dùng tiền mặt

Tương lai của kế toán thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Bắc Á rất sáng sủa. Ngân hàng sẽ tiếp tục đầu tư vào công nghệ và phát triển các dịch vụ mới để đáp ứng nhu cầu của khách hàng.

5.2. Những khuyến nghị cho ngân hàng trong việc phát triển kế toán thanh toán không dùng tiền mặt

Ngân hàng cần tiếp tục cải thiện quy trình làm việc, nâng cao chất lượng dịch vụ và tăng cường bảo mật thông tin để phát triển kế toán thanh toán không dùng tiền mặt một cách bền vững.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong xu thế chuyển đổi số và tự động hóa các giao dịch tài chính, phương thức thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) đang dần thay thế thói quen chi tiêu bằng tiền mặt truyền thống. Tại Việt Nam, giai đoạn sau đại dịch Covid-19 chứng kiến sự chuyển dịch cơ cấu giao dịch kinh tế dưới sự chỉ đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước (NHNN). Kể từ năm 2019, ngày 16 tháng 06 đã được chỉ định là “Ngày không tiền mặt” với sự tham gia của các đơn vị như Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) cùng nhiều ngân hàng thương mại.

Theo số liệu thống kê từ NHNN được tác giả trích dẫn, tổng doanh số giao dịch qua hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng tăng 1,88% và tăng 42,58% so với cùng kỳ năm 2020. Dịch vụ thanh toán qua điện thoại di động ghi nhận mức tăng trưởng 76,19%. Tính đến quý 3 năm 2020, số lượng tài khoản thanh toán cá nhân tại Việt Nam đạt khoảng 93 triệu tài khoản và tăng hơn 15% sau một năm. Đồng thời, số lượng giao dịch thanh toán qua mã QR code trong giai đoạn 3 năm gần nhất tăng trưởng 182,5%. Trong cấu trúc luân chuyển dòng tiền, ngân hàng thương mại giữ vai trò trung gian thanh toán nòng cốt. Để bảo đảm tính chính xác và an toàn của các luồng tiền số hóa, công tác kế toán ngân hàng là khâu then chốt trực tiếp ghi chép, kiểm soát và phản ánh các nghiệp vụ phát sinh. Tuy nhiên, các công trình nghiên cứu hiện nay phần lớn tập trung đánh giá thực trạng thị trường TTKDTM chung hoặc chính sách vĩ mô mà chưa đi sâu vào quy trình hạch toán kế toán tại các đơn vị cấp chi nhánh, đặc biệt là tại Ngân hàng TMCP Bắc Á (BAC A BANK).

Khóa luận xác định mục tiêu và hệ thống câu hỏi nghiên cứu cụ thể như sau:

• Mục tiêu nghiên cứu: Tìm hiểu các nghiệp vụ và quy trình kế toán thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP Bắc Á; tổng hợp, phân tích các hình thức TTKDTM hiện hành tại Việt Nam; làm rõ chức năng trung gian thanh toán của ngân hàng thương mại.
• Hệ thống câu hỏi nghiên cứu:
  1. Có những cơ sở lý luận cơ bản nào về phương pháp thanh toán không dùng tiền mặt?
  2. Tại Ngân hàng TMCP Bắc Á - Chi nhánh Hải Dương, công tác và nghiệp vụ của kế toán thanh toán không dùng tiền mặt diễn ra như thế nào?
  3. Những giải pháp thực tiễn nào cần được đưa ra nhằm đảm bảo và phát triển công tác kế toán thanh toán không dùng tiền mặt tại Ngân hàng TMCP Bắc Á - Chi nhánh Hải Dương?
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
  • Đối tượng nghiên cứu: Kế toán thanh toán không dùng tiền mặt và các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.
  • Phạm vi không gian: Ngân hàng TMCP Bắc Á - Chi nhánh Hải Dương (địa chỉ ban đầu tại số 42 Ngô Gia Tự, phường Nguyễn Trãi; từ ngày 25/04/2022 chuyển về số 217 Nguyễn Lương Bằng, phường Thanh Bình, thành phố Hải Dương, tỉnh Hải Dương theo Công văn số 521/HAD-TTGSNH).
  • Phạm vi thời gian: Đề tài được thực hiện trong thời gian 2 tháng, từ tháng 03/2023 đến tháng 05/2023.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận tiếp cận cơ sở lý luận dựa trên định nghĩa của tác giả Trương Thị Hồng trong giáo trình Kế toán ngân hàng: TTKDTM là hình thức thanh toán tiền mua hàng hóa, dịch vụ thông qua vai trò trung gian của ngân hàng, trong đó chủ tài khoản trích tiền từ tài khoản của mình chuyển sang tài khoản người thụ hưởng. Bản chất của vật trao đổi trung gian là tiền kế toán hoặc tiền ghi sổ được lưu trữ trên hệ thống chứng từ, sổ sách kế toán. Về phương diện nghiệp vụ, kế toán TTKDTM là công tác tiếp nhận, kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp của chứng từ giao dịch (như ủy nhiệm chi, lệnh chi tiền, hồ sơ tín dụng thư), lập bút toán chênh lệch tỷ giá và phản ánh chính xác các luồng chuyển khoản qua hệ thống tài khoản.

Cơ sở pháp lý điều chỉnh hoạt động thanh toán và hạch toán kế toán được tác giả hệ thống hóa qua các văn bản quy phạm pháp luật sau:

STT	Thời gian ban hành	Cơ quan ban hành	Tên văn bản và nội dung điều chỉnh
1	25/11/1993	Chính phủ	Nghị định 91/1993/CP về tổ chức thanh toán không dùng tiền mặt.
2	11/12/1993	NHNN	Quyết định 236/QĐ-NH1 quy định phát hành và sử dụng séc cá nhân.
3	21/02/1994	NHNN	Quyết định 22/QĐ-NH1 ban hành Thể lệ thanh toán không dùng tiền mặt.
4	20/10/2000	NHNN	Quyết định 448/2000/QĐ-NHNN quy định về thu phí dịch vụ thanh toán qua ngân hàng.
5	26/03/2002	NHNN	Quyết định 226/2002/QĐ-NHNN về Quy chế hoạt động thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán.
6	15/05/2007	NHNN	Quyết định 20/2007/QĐ-NHNN ban hành Quy chế phát hành, thanh toán, sử dụng và cung cấp dịch vụ hỗ trợ hoạt động thẻ ngân hàng.
7	22/11/2012	Chính phủ	Nghị định 101/2012/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt.
8	30/06/2016	NHNN	Thông tư 19/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động thẻ ngân hàng.
9	22/02/2019	NHNN	Văn bản hợp nhất số 10/VBHN-NHNN về thanh toán không dùng tiền mặt.
10	04/12/2020	NHNN	Thông tư 16/2020/TT-NHNN sửa đổi, bổ sung Thông tư 23/2014/TT-NHNN hướng dẫn mở và sử dụng tài khoản thanh toán bằng phương thức điện tử (eKYC).
11	28/10/2021	Thủ tướng Chính phủ	Quyết định 1813/QĐ-TTg phê duyệt Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025.

Ngoài ra, tác giả sử dụng các quy tắc quốc tế về tín dụng chứng từ gồm UCP 600 (các Điều 2, 4, 5) và Tập quán Ngân hàng Tiêu chuẩn Quốc tế (ISBP), cùng các quy định mở tài khoản theo Thông tư 02/2019/TT-NHNN.

Phương pháp nghiên cứu thực tế bao gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu sơ cấp: Quan sát trực tiếp thao tác xử lý nghiệp vụ kế toán TTKDTM của đội ngũ giao dịch viên (GDV) và kế toán viên tại quầy giao dịch BAC A BANK - Chi nhánh Hải Dương.
• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Tổng hợp các chứng từ giao dịch thực tế, báo cáo nội bộ, các văn bản quy phạm pháp luật của NHNN và các nguồn dữ liệu thống kê từ cổng thông tin Internet.
• Phương pháp hạch toán kế toán: Vận dụng Quyết định số 479/2004/QĐ-NHNN và Thông tư số 10/2014/TT-NHNN của NHNN làm quy chuẩn định khoản và hạch toán các nghiệp vụ phát sinh.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Những vấn đề chung về nghiệp vụ kế toán thanh toán không dùng tiền mặt trong ngân hàng

Chương 1 hệ thống hóa khung lý luận về nghiệp vụ kế toán TTKDTM và phân tích chi tiết quy chế vận hành của 6 phương thức thanh toán chủ yếu:

1. Thanh toán bằng séc: Căn cứ Thông tư 159/2003/TT-NHNN và Thông tư 07/TT-NH1, séc là lệnh trả tiền vô điều kiện do người ký phát lập. Phân loại theo tính chuyển nhượng gồm séc ký danh, séc vô danh và séc lệnh; phân loại theo tính chất thanh toán gồm séc tiền mặt và séc chuyển khoản. Quy định bán séc giới hạn tối đa 1 cuốn đối với khách hàng cá nhân và tối đa 3 cuốn đối với khách hàng pháp nhân (mỗi cuốn gồm 10 tờ). Thời hạn xuất trình là 30 ngày kể từ ngày ký phát; trường hợp bất khả kháng không vượt quá 6 tháng.
2. Thanh toán bằng Ủy nhiệm chi (UNC): Lệnh trích tiền do chủ tài khoản lập trên mẫu in sẵn (gồm UNC trực tuyến trên website và UNC tại quầy). Bộ chứng từ lập từ 3 đến 4 liên; thời gian xử lý giao dịch thông thường từ 1 đến 2 ngày làm việc.
3. Thanh toán bằng Ủy nhiệm thu (UNT): Chứng từ do bên bán lập nhằm ủy nhiệm cho ngân hàng thu hộ tiền từ người mua dựa trên cơ sở cung ứng hàng hóa, dịch vụ. Hồ sơ yêu cầu từ 3 đến 4 liên đính kèm chứng từ giao hàng.
4. Thanh toán bằng thư tín dụng (L/C): Áp dụng chủ yếu trong thương mại quốc tế, vận hành theo UCP 600. Đặc thù cốt lõi gồm tính độc lập hoàn toàn với hợp đồng cơ sở (Điều 4 UCP 600) và nguyên tắc làm việc thuần túy trên cơ sở chứng từ chứ không căn cứ vào hàng hóa thực tế (Điều 5 UCP 600). Quy trình thanh toán chuẩn hóa qua 6 bước luân chuyển chứng từ giữa người nhập khẩu, ngân hàng phát hành, ngân hàng thông báo và người thụ hưởng.
5. Thanh toán bằng thẻ ngân hàng: Bao gồm thẻ ATM, thẻ ghi nợ (debit), thẻ trả trước và thẻ tín dụng (credit). Quy định phát hành tuân thủ Điều 17 Chương III Thông tư số 15/VBHN-NHNN và Điều 12 Thông tư 16/2020/TT-NHNN, kiểm soát tính xác thực của thông tin cá nhân và thẩm định hạn mức nợ vay.
6. Thanh toán bằng e-banking và ví điện tử: Sự tích hợp giữa các ứng dụng số (BAC A BANK Mobile Banking, BIDV Smartbanking, Techcombank Mobile, MoMo, VNPay, ZaloPay) và định danh điện tử eKYC, hỗ trợ trích chuyển tức thời và quản lý chi tiêu cá nhân.

Chương 2: Giới thiệu về ngân hàng TMCP Bắc Á — Chi nhánh Hải Dương

Chương 2 mô tả lịch sử hình thành đơn vị và phân tích sâu cơ cấu tổ chức bộ máy, hệ thống công nghệ thông tin cùng kỹ thuật hạch toán kế toán tại đơn vị thực tập:

• Lịch sử đơn vị: Ngân hàng TMCP Bắc Á thành lập theo Giấy phép số 0052/NH-GP ngày 01/06/1994, chính thức hoạt động ngày 17/09/1994 với hội sở chính tại tỉnh Nghệ An. BAC A BANK định vị chiến lược vào lĩnh vực tín dụng xanh, tiêu biểu là các dự án chăn nuôi và chế biến sữa tập trung TH true MILK, Dược liệu sạch TH, Nhà máy chế biến gỗ và phát triển rừng bền vững (CTCP Lâm nghiệp Tháng Năm) và sản phẩm thảo dược Total Happiness Naturals tại Hoa Kỳ. Về thành tích, ngân hàng được xếp hạng Nhóm 1 tăng trưởng tín dụng năm 2013, xếp thứ 54 trong Top 500 Doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam (2013), giải thưởng "Ngân hàng Vì Cộng đồng" các năm 2015, 2016, 2017 và danh hiệu "Ngân hàng tiêu biểu về Tín dụng xanh" năm 2019 (VOBA).
• Chi nhánh Hải Dương: Chính thức khai trương ngày 01/06/2021 tại số 42 Ngô Gia Tự, TP. Hải Dương, sau đó di dời về số 217 Nguyễn Lương Bằng từ ngày 25/04/2022. Cơ cấu tổ chức gồm Ban Giám đốc (1 Giám đốc, 1 Phó Giám đốc), Phòng Giao dịch, Phòng Thẩm định, Phòng Kế toán giao dịch và Kho quỹ.
• Tổ chức bộ máy kế toán: Phân nhiệm rõ ràng giữa các chức danh: Trưởng phòng kế toán, Kế toán tiền lương, Kế toán chi phí, Kế toán ngoại tệ và Giao dịch viên tại quầy.
• Quy trình ghi sổ kế toán: Đơn vị áp dụng hình thức ghi sổ kết hợp giữa Sổ Nhật ký chung, Sổ Nhật ký đặc biệt, Sổ Cái và Sổ/thẻ kế toán chi tiết. Hằng ngày, giao dịch viên căn cứ chứng từ hợp lệ để hạch toán vào Nhật ký chung và Sổ Cái. Cuối tháng, nhân viên kế toán tiến hành cộng dồn số liệu, lập Bảng cân đối tài khoản, kiểm tra đối chiếu tính cân đối giữa Sổ Cái và bảng tổng hợp chi tiết trước khi kết xuất Báo cáo tài chính.
• Hạ tầng phần mềm ứng dụng: Ngân hàng phối hợp vận hành 4 phần mềm chuyên biệt:
  1. Corebank: Xử lý giao dịch kế toán tài khoản, thanh toán và hạch toán tại quầy.
  2. Symbol: Kết hợp cùng Corebank trong quản trị và luân chuyển dữ liệu tín dụng.
  3. WAY4: Phần mềm chuyên trách quản lý việc phát hành và xử lý thanh toán thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng.
  4. Farm: Công cụ chuyên dụng theo dõi, quản lý danh mục tài sản cố định (TSCĐ) và công cụ dụng cụ (CCDC).
• Nguyên tắc thiết lập hệ thống tài khoản: BAC A BANK xây dựng hệ thống tài khoản kế toán độc lập với bảng tài khoản của NHNN, chỉ kế thừa ký tự số đầu tiên thể hiện loại tài khoản từ 1 đến 9 theo quy định thống kê của NHNN. Cơ chế này phân chia thành 2 cấu phần chính: Tài khoản sổ cái (chi tiết hóa tài khoản cấp 3 của NHNN nhằm phục vụ quản trị nội bộ) và Tài khoản giao dịch với khách hàng. Cấu trúc độc lập giúp ngân hàng linh hoạt sửa đổi, bổ sung tài khoản mà không làm xáo trộn tiến trình hạch toán chung.

Chương 3: Một số nhận xét và giải pháp đảm bảo chất lượng công tác kế toán thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng TMCP Bắc Á-Chi nhánh Hải Dương

Nội dung chương 3 tập trung đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp nghiệp vụ:

• Đánh giá kết quả: Chi nhánh đã áp dụng quy trình kiểm soát chứng từ chặt chẽ, rút ngắn thời gian luân chuyển lệnh thanh toán, vận hành ổn định hệ thống phần mềm kế toán và quản lý thẻ.
• Tồn tại và nguyên nhân: Văn bản nhận định tỷ trọng TTKDTM tại chi nhánh mới thành lập còn chịu sự cạnh tranh lớn từ các ngân hàng thương mại lâu năm trên địa bàn tỉnh Hải Dương; công tác xử lý các tình huống chứng từ lỗi phát sinh đôi lúc còn phụ thuộc vào phê duyệt của hội sở; hạ tầng kết nối một số dịch vụ trung gian thanh toán đôi khi xảy ra chậm trễ kỹ thuật.
• Nhóm giải pháp: Tác giả đề xuất đẩy mạnh công tác đào tạo chuyên sâu về quy chuẩn an toàn số liệu cho GDV; hoàn thiện quy trình kiểm soát rủi ro chứng từ chuyển khoản; nâng cấp đồng bộ giao thức giao tiếp giữa Corebank và phần mềm quản lý thẻ WAY4; đồng thời đẩy mạnh liên kết mở tài khoản thanh toán và dịch vụ thẻ đến các doanh nghiệp địa phương.

Kết quả và đóng góp

• Kết quả đạt được qua số liệu thực tế: Khóa luận đã hệ thống hóa bức tranh toàn cảnh về tiến trình chuyển đổi thanh toán tại Việt Nam với các chỉ tiêu tăng trưởng nổi bật (liên ngân hàng tăng 42,58% so với năm 2020; thanh toán di động tăng 76,19%; quét mã QR tăng 182,5%). Tại đơn vị nghiên cứu, tác giả làm rõ việc triển khai mô hình tổ chức bộ máy kế toán 5 bộ phận và quy trình ứng dụng song song 4 phần mềm (Corebank, Symbol, WAY4, Farm).
• Giải pháp đề xuất từ thực tiễn: Khóa luận đưa ra các kiến nghị cụ thể nhằm nâng cao hiệu năng đối chiếu sổ sách kế toán hằng ngày, giải pháp bảo mật dữ liệu giao dịch thẻ tín dụng trên hệ thống WAY4 và quy trình xử lý tra soát chứng từ UNC trực tuyến nhằm giảm thiểu sai sót tác nghiệp của giao dịch viên.
• Đóng góp về mặt học thuật và thực tiễn: Công trình đã làm rõ tính đặc thù trong mô hình tổ chức tài khoản kế toán của BAC A BANK — mô hình kế thừa mã loại tài khoản từ 1 đến 9 của NHNN nhưng xây dựng chi tiết hóa độc lập. Đây là góc nhìn phân tích thực tế có giá trị, phản ánh rõ ràng sự kết hợp giữa lý luận kế toán ngân hàng và thực tiễn số hóa chứng từ tại một chi nhánh ngân hàng thương mại mới thành lập.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong khung thời gian ngắn (2 tháng, từ tháng 03/2023 đến tháng 05/2023) tại phạm vi hẹp là Ngân hàng TMCP Bắc Á - Chi nhánh Hải Dương (đơn vị mới thành lập từ tháng 06/2021). Do đó, dung lượng số liệu chuỗi thời gian chưa đủ dài để thực hiện các mô hình định lượng đánh giá tác động của công nghệ số đến chi phí vận hành kế toán. Mặt khác, văn bản chưa trích xuất được số liệu chi tiết về doanh số và tỷ lệ sai sót chứng từ cụ thể qua từng năm của riêng chi nhánh.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang nhiều chi nhánh hoặc toàn hệ thống BAC A BANK; phân tích định lượng chi phí - lợi ích khi tích hợp sâu trí tuệ nhân tạo trong kiểm soát rủi ro thanh toán điện tử; đánh giá chuyên sâu mức độ rủi ro kiểm soát nội bộ đối với phương thức định danh eKYC theo Thông tư 16/2020/TT-NHNN.

Giá trị tham khảo

Báo cáo khóa luận là tài liệu tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên các chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính - Ngân hàng đang chuẩn bị làm khóa luận tốt nghiệp hoặc nghiên cứu môn Kế toán ngân hàng.
• Người làm nghiệp vụ thanh toán ngân hàng quan tâm đến cơ sở pháp lý và sơ đồ luân chuyển chứng từ của các phương thức séc, UNC, UNT, thẻ và đặc biệt là quy trình tín dụng chứng từ (L/C) theo chuẩn quốc tế UCP 600.
• Nội dung đáng tham khảo nhất là phần mô tả quy trình ghi chép sổ sách kế toán (Nhật ký chung, Sổ Cái, Bảng cân đối tài khoản), sự phối hợp chức năng của 4 phần mềm chuyên biệt (Corebank, Symbol, WAY4, Farm) và nguyên tắc thiết lập tài khoản hạch toán độc lập tại BAC A BANK.

Câu hỏi thường gặp

1. Theo quy định được trình bày trong khóa luận, số lượng cuốn séc tối đa một khách hàng được ngân hàng bán trong mỗi lần là bao nhiêu? Căn cứ nội dung chương 1, khi khách hàng có nhu cầu mua séc, đối với khách hàng cá nhân, mỗi lần ngân hàng chỉ bán tối đa 1 cuốn séc; đối với khách hàng pháp nhân, số lượng bán tối đa là 3 cuốn séc (mỗi cuốn séc bao gồm 10 tờ).

2. Ngân hàng TMCP Bắc Á - Chi nhánh Hải Dương sử dụng phần mềm nào để quản lý nghiệp vụ thẻ và phần mềm nào để theo dõi tài sản cố định? Khóa luận nêu rõ: ngân hàng sử dụng phần mềm WAY4 chuyên trách để quản lý việc phát hành thẻ ghi nợ và thẻ tín dụng; đối với công tác theo dõi tài sản cố định (TSCĐ) và công cụ dụng cụ (CCDC), chi nhánh sử dụng phần mềm Farm.

3. Cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán tại BAC A BANK - Chi nhánh Hải Dương gồm những chức danh/bộ phận nào? Bộ máy kế toán của chi nhánh được tổ chức thành 5 vị trí/bộ phận chuyên trách:

1. Trưởng phòng kế toán.
2. Kế toán tiền lương.
3. Kế toán chi phí.
4. Kế toán ngoại tệ.
5. Giao dịch viên (GDV).

4. Hệ thống tài khoản hạch toán của BAC A BANK được xây dựng theo nguyên tắc nào so với hệ thống tài khoản do NHNN ban hành? Hệ thống tài khoản hạch toán của BAC A BANK được thiết kế hoàn toàn độc lập với hệ thống của NHNN, chỉ mượn ký tự đầu tiên thể hiện loại tài khoản từ 1 đến 9 của hệ thống tài khoản do NHNN quy định. Cấu trúc được chia làm 2 bộ phận: Tài khoản sổ cái (chi tiết hóa tài khoản cấp ba của NHNN) và Tài khoản giao dịch với khách hàng, cho phép ngân hàng chủ động sửa đổi tài khoản mà không phụ thuộc vào các điều chỉnh bên ngoài.

5. Lịch sử thay đổi địa điểm trụ sở của BAC A BANK - Chi nhánh Hải Dương diễn ra như thế nào? Chi nhánh chính thức khai trương hoạt động ngày 01/06/2021 tại địa chỉ ban đầu ở số 42 Ngô Gia Tự, phường Nguyễn Trãi, TP. Hải Dương. Đến ngày 25/04/2022, căn cứ Công văn số 521/HAD-TTGSNH, chi nhánh chuyển trụ sở hoạt động sang số 217 Nguyễn Lương Bằng, phường Thanh Bình, TP. Hải Dương, tỉnh Hải Dương.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Nguyễn Thị Hà Trang đã làm rõ cơ sở lý luận, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt phổ biến trong hệ thống ngân hàng hiện nay. Thông qua khảo sát thực tế tại Ngân hàng TMCP Bắc Á - Chi nhánh Hải Dương, công trình đã phân tích chi tiết quy trình ghi sổ hạch toán, cơ chế phối hợp giữa các phần mềm ngân hàng (Corebank, Symbol, WAY4, Farm) và nguyên tắc xây dựng tài khoản kế toán riêng biệt của ngân hàng. Đây là công trình nghiên cứu chuyên ngành Kế toán mang tính mô tả thực chứng chuẩn xác, cung cấp nguồn tư liệu thực tiễn tin cậy về nghiệp vụ thanh toán chuyển khoản tại một chi nhánh ngân hàng thương mại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Những vấn đề chung về nghiệp vụ kế toán thanh toán không dùng tiền mặt trong ngân hàng. Cơ sở lý thuyết và các quy định chung về kế toán thanh toán không dùng tiền mặt. Thanh toán không dùng tiền mặt Thanh toán không dùng tiền mặt được tác giả Trương Thị Hồng định nghĩa trong cuốn sách “Kế toán ngân hàng” là một hình thức thanh toán hàng hóa, dịch vụ của khách hàng thông qua vai trò trung gian của ngân hang. Nói cách khác, đây là hình thức thanh toán mà chủ tài khoản sẽ yêu cầu trích tiền từ tài khoản của mình chuyền cho một tài khoản khác khi có giao dịch, trao đôi mua bán xảy ra giữa hai bên chủ TK và người thụ hưởng.

Nhìn chung, TTKDTM được xem như một hình thức vận động của đơn vi tiền tệ, hình thức thanh toán này có những đặc điểm nỗi bật hơn so với hình thức thanh toán truyền thống-dùng tiền mặt. Một đặc điểm quan trọng và nổi bật nhất của hình thức thanh toán không dùng tiền mặt là sự độc lập về vận động của tiền tệ so với sự vận động của hàng hóa cả về thời gian và không gian. Trong thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM), vật trung gian giao dịch không phải là đồng tiền mặt như trong phương thức thanh toán sử dụng tiền mặt, thay vào đó là tiền kế toán hoặc tiền ghi số được ghi chép và lưu trữ trên các chứng từ số sách kế toán. Trong quá trình thực hiện thanh toán không dùng tiền mặt, ngân hàng đóng một vai trò rất quan trọng.

Ngân hàng có trách nhiệm tổ chức và thực hiện các khoản thanh toán cũng như quản lý tài khoản của bên chi trả cũng như bên thụ hưởng. Ngân hàng cũng được ủy quyền quản lý tài khoản tiền gửi và thực hiện các giao dịch chuyên khoản như một loại nghiệp vụ đặc biệt. Kế toán thanh toán không dùng tiền mặt. Kế toán thanh toán không dùng tiền mặt là nhân sự kế toán thực hiện các nghiệp vụ liên quan đến chứng từ thu, chi bằng chuyền khoản khi có các nghiệp vụ phát sinh tại ngân hàng mà khách hàng không sử dụng tiền mặt.

Kế toán thanh toán không dùng tiền mặt có nhiệm vụ theo dõi các nghiệp vụ phát sinh, kiểm tra tính hợp lệ, hợp pháp của các đề nghị thanh toán, giấy tờ UNC, các lệnh chỉ tiền, làm bút toán chênh lệch tỷ giá các khoản ngân hàng. Các cơ sở pháp lý về hệ thống thanh toán không dùng tiền a. Các cơ sớ pháp lý về hệ thống thanh toán không dùng tiền mặt. STT| Ngày ban Nơi ban Tên văn bản hành hành 1 25/11/1993 NHNN.

| Nghị định 91/1993 về tô chức thanh toán không dùng tiền mặt. 2 11/12/1993 NHNN | Quyết định số 236/QĐÐ-NHI quy định phát hành và sử dụng séc cá nhân. 3 21/02/1994 NHNN | Quyết định 22/QĐ-NHI thể lệ thanh toán không dùng tiền mặt. 4 20/10/2000 NHNN Quyết định 448/2000/QB-NHNN quy định về việc thu phí dịch vụ thanh toán qua Ngân hàng thay thế cho 5 26/3/2002 NHNN | Quyết định số 226/2002/ QD-NHNN ngày 26/3/2002 về quy chế hoạt động 17 thanh toán qua các tô chức cung ứng dịch vụ thanh toán.

15/05/2007 NHNN Quyết định số 20/2007/QD về việc ban hành quy chế phát hành, thanh toán, sử dụng và cung cấp dịch vụ hỗ trợ hoạt động thẻ ngân hàng 22/11/2012 Chính phủ Nghị định 101/2012/NĐ-CP về thanh toán không dùng tiền mặt. 30/06/2016 NHNN Thông tư 19/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động thẻ ngân hàng 22/02/2019 NHNN Nghị định 10/VNHN-NHNN về thanh toán không dùng tiền mặt.