Đặt vấn đề Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, bên cạnh những cơ hội thì doanh nghiệp phải đối mặt với không ít những khó khăn và thách thức. Sự xuất hiện của các công ty ngày càng nhiều đồng nghĩa với việc các doanh nghiệp đang bị cạnh tranh ngày càng gay gắt. Mỗi doanh nghiệp sản xuất muốn tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh gay gắt và phức tạp này nhất định phải phấn đấu thỏa mãn tối đa nhu cầu của người tiêu dùng với những sản phẩm chất lượng cao và giá cả hợp lý, trong đó công tác kế toán nguyên vật liệu luôn đóng vai trò quan trọng trong sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp. Nguyên liệu là một trong các yếu tố chính của quá trình sản xuất, đó là thành phần cấu tạo nên sản phẩm, kết quả của quá trình sản xuất.
Để quá trình sản xuất diễn ra bình thường, các doanh nghiệp cần có kế hoạch mua và dự trữ hợp lý, điều đó đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp sản xuất. Cần quản lý nguyên vật liệu một cách tốt nhất, phải hạch toán đầy đủ, rõ ràng, chính xác nguyên vật liệu trong quá trình sản xuất vật chất. Vì nó chiếm tỷ trọng lớn khoảng 60-70% tổng chi phí và giá thành của doanh nghiệp. Chỉ cần một biến động nhỏ về chi phí nguyên vật liệu cũng làm ảnh hưởng tới giá thành sản phẩm từ đó ảnh hưởng đến lợi nhuận và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Do đó tiết kiệm chi phí về nguyên vật liệu là một trong những biện pháp có hiệu quả nhất để giảm chi phí, tăng lợi nhuận và tăng khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường. Các doanh nghiệp cần phải có một quá trình quản lý, toàn diện đối với vật liệu từ khâu đặt hàng với nhà cung cấp cả về số lượng lẫn chất lượng và thời gian cung cấp để đảm bảo quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra bình thường. Công ty TNHH ToTo Hà Nội thành lập 01 tháng 09 năm 2017 là doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thi công nội thất với giá trị nguyên vật liệu chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành sản phẩm. Công ty đã trải qua 6 năm hoạt động cùng 1 với sự nỗ lực không ngừng của đội ngũ cán bộ nhân viên, tinh thần chỉ đạo sát sao, quyết liệt từ phía giám đốc, công ty đang xây dựng được vị thế của mình trên thị trường mà ở đó có sự đóng góp không nhỏ của công tác kế toán.
Hiểu rõ đặc thù kinh doanh của công ty, ban giám đốc luôn dành nhiều sự quan tâm cho bộ phận quản lý nguyên vật liệu. Tuy nhiên, do tính chất của nguyên vật liệu có số lượng và giá trị lớn nên việc theo dõi hết sức khó khăn đòi hỏi doanh nghiệp phải hoàn thiện hơn nữa công tác kế toán. Nhận thức được tầm quan trọng của kế toán nguyên vật liệu cùng với những kiến thức được trang bị qua quá trình học tập trên giảng đường. Xuất phát từ những vấn đề trên em tiến hành nghiên cứu đề tài “Kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH ToTo Hà Nội” làm khóa luận tốt nghiệp của mình.2 Mục tiêu nghiên cứu 1.1 Mục tiêu chung Tìm hiểu thực trạng công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH ToTo Hà Nội từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH ToTo Hà Nội.
Mục tiêu cụ thể Góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về kế toán nguyên vật liệu tại các doanh nghiệp. Phân tích thực trạng kế toán nguyên vật liệu của Công ty TNHH ToTo Hà Nội. Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH ToTo Hà Nội.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu là kế toán nguyên vật liệu của Công ty TNHH ToTo Hà Nội.
Phạm vi nghiên cứu 2 1. Phạm vi về không gian Đề tài được nghiên cứu và thực hiện tại Công ty TNHH ToTo Hà Nội. Địa chỉ: Thôn Hòa Bình 1, Xã Dị Nậu, Huyện Thạch Thất, Thành phố Hà Nội, Việt Nam. Phạm vi về thời gian Thời gian thực tập tại đơn vị: Từ ngày 01/09/2022 – 05/01/2023 Thời gian lấy số liệu: Trong tháng 10/2021 1.
Phạm vi về nội dung Nhập – xuất – tồn nguyên liệu Ván Melamine MDF c/ẩm STD 104SH 1220 x 2440 x 17mm và Ván Melamine MDF c/ẩm STD 388EV – 1220 x 2440 x 17mm cho Công ty TNHH ToTo Hà Nội tại tháng 10 năm 2021.4 Kết quả nghiên cứu dự kiến Kết quả nghiên cứu dự kiến của đề tài là báo cáo khóa luận tốt nghiệp “Kế toán nguyên vật liệu tại Công ty TNHH ToTo Hà Nội”. Hệ thống giải pháp trong khóa luận giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hoạt động mua về nhập kho và xuất kho sử dụng có hiệu quả. Đề ra những chiến lược sao cho nguyên vật liệu không bị tồn kho, dư thừa quá nhiều trong quá trình sử dụng và sản xuất. Ngoài ra báo cáo còn là tài liệu cho sinh viên khóa sau tìm hiểu về kế toán nguyên vật liệu.
3 PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2.1 Cơ sở lý luận về kế toán nguyên vật liệu 2. Khái quát chung về nguyên vật liệu trong doanh nghiệp sản xuất 2.1 Khái niệm về nguyên vật liệu trong doanh nghiệp Theo Đặng Thị Loan (2013), Một trong những điều kiện thiết yếu để tiến hành sản xuất là đối tượng lao động. Nguyên vật liệu là những đối tượng lao động đã được thể hiện dưới dạng vật hóa như: sắt, thép trong doanh nghiệp cơ khí chế tạo, sợi trong doanh nghiệp dệt, da trong doanh nghiệp đóng giày, vải trong doanh nghiệp may mặc… Khác với tư liệu lao động, NVL chỉ tham gia vào môt chu kỳ sản xuất nhất định và khi tham gia vào quá trình sản xuất, dưới tác động của lao đông, chúng bị tiêu hao toàn bộ hoặc thay đổi hình thái vật chất ban đầu để tạo ra hình thái vật chất của sản phẩm. Những đặc điểm trên là xuất phát điểm quan trọng cho công tác tổ chức kế toán NVL từ khâu tính giá, kế toán tổng hợp và kế toán chi tiết.
Vai trò của nguyên vật liệu trong sản xuất Theo Ngô Thế Chi (2013), những đặc điểm của nguyên vật liệu trên xuất phát điểm quan trọng cho công tác tổ chức hạch toán nguyên vật liệu từ khâu tính giá, hạch toán và hạch toán chi tiết. Đối với từng doanh nghiệp, tùy thuộc vào lĩnh vực kinh doanh mà nguyên vật liệu có vai trò cụ thể. Song nhìn chung, với vị trí là một trong ba yếu tố đầu vào không thể thiếu của quá trình sản xuất. Việc sử dụng các loại nguyên vật liệu khác nhau vào quá trình sản xuất ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng sản phẩm và do đó ảnh hưởng đến chi phí, doanh thu và lợi nhuận của doanh nghiệp.
Đối với các doanh nghiệp nhìn chung thì nguyên vật liệu có những vai trò nhất định như sau: • Nguyên vật liệu là một trong ba yếu tố đầu vào của quá trình sản xuất trong doanh nghiệp, là một trong các yếu tố tham gia hình thành nên chi phí sản xuất 4 kinh doanh, chi phí nguyên vật liệu là một bộ phận của giá thành sản phẩm. Từ đó doanh nghiệp có thể xác định kết quả kinh doanh cuối kỳ doanh nghiệp. • Nguyên vật liệu là một loại hàng tồn kho được dự trữ để đáp ứng cho nhu cầu của quá trình sản xuất trong kỳ của doanh nghiệp. Nguyên vật liệu là thành phần thuộc về vốn lưu động.
Giá trị nguyên vậy liệu trong kho cuối niên độ không chỉ là giá trị được thể hiện trên báo cáo tài chính mà nó còn là chỉ tiêu để đánh giá khả năng hoạt động của doanh nghiệp thông qua chỉ tiêu “vòng quay vốn lưu động”. Nếu quá trình thu mua, dự trữ và xuất dùng nguyên vật liệu được phối hợp nhịp nhàng, hiệu quả sẽ làm tăng nhanh vòng quay của vốn. • Những đặc điểm trên đây là căn cứ cho công tác tổ chức hạch toán nguyên vật liệu từ khâu tính giá, hạch toán chi tiết đến hạch toán tổng hợp nguyên vật liệu trong doanh nghiệp. Từ những đặc điểm trên đây ta thấy vật liệu có tầm quan trọng không chỉ trong quá trình sản xuất mà còn ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.
do đó đòi hỏi doanh nghiệp phải quản lý chặt chẽ vật liệu ở tất cả các khâu, từ thu mua đến khâu sử dụng sản xuất sản phẩm. Đặc điểm của nguyên vật liệu trong doanh nghiệp Theo Ngô Thế Chi (2013), có viết đặc điểm nguyên vật liệu là một trong ba yếu tố cơ bản của quá trình sản xuất là nguyên vật liệu, là cơ sở vật chất cơ bản cấu thành nên sản phẩm, nguyên vật liệu có những đặc điểm khác với tài sản khác. Trong quá trình tham gia vào quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, vật liệu chỉ tham gia vào một chu kỳ sản xuất và biến đổi hình thái vật chất ban đầu và cấu thành nên thực thể của sản phẩm. Về mặt giá trị: Giá trị của nguyên vật liệu khi đưa vào sản xuất thường có xu hướng tăng lên khi nguyên vật liệu đó cấu thành lên sản phẩm.
Về mặt hình thái: Khi đưa vào quá trình sản xuất thì nguyên vật liệu thay đổi về hình thái và sự thay đổi này phụ thuộc hoàn toàn vào hình thái vật chất mà sản phẩm nguyên vật liệu tạo ra. 5 Giá trị sử dụng: Khi sử dụng nguyên vật liệu dung để sản xuất thì nguyên vật liệu đó sẽ tạo them những giá trị sử dụng khác. Trong quá trình tham giá vào quá trình sản xuất, giá trị vật liệu sẽ dịch chuyển hết một lần vào chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm. Nguyên vật liệu là những tài sản lưu động thuộc nhóm hàng tồn kho, NVL tham gia vào giai đoạn đầu của quá trình SXKD để hình thành nên sản phẩm mới.
Phân loại nguyên vật liệu Theo Phan Đức Dũng (2017) Nguyên vật liệu sử dụng trong doanh nghiệp bao gồm nhiều loại có công dụng khác nhau, được sử dụng ở nhiều bộ phận khác nhau, có thể được bảo quản, dự trữ trên nhiều địa bàn khác nhau. Do vậy để thống nhất công tác quản lý vật liệu giữa các bộ phận có liên quan, phục vụ cho yêu cầu phân tích, đánh giá tình hình cung cấp, sử dụng vật liệu cần phải có các cách phân loại thích ứng.