Công Tác Kế Toán Ngân Sách Nhà Nước Tại Ban Quản Lý Khu Bảo Tồn Sao La

Công tác kế toán thu chi ngân sách nhà nước tại ban quản lý khu bảo tồn sao la đóng vai trò quan trọng trong quản lý tài chính và bảo vệ môi trường.

• Tác giả: Bùi Thị Thu Trang
• Người hướng dẫn: Th.S. Phan Thị Hải Hà
• Trường học: Đại học Kinh tế - Đại học Huế
• Chuyên ngành: Kiểm toán
• Đề tài: Công Tác Kế Toán Các Khoản Thu - Chi Ngân Sách Nhà Nước Tại Ban Quản Lý Khu Bảo Tồn Sao La
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Huế

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Kết cấu đề tài
• 2. PHẦN II: NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN THU – CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 2.1. Những vấn đề chung về thu – chi ngân sách Nhà nước
• 2.1.1. Khái niệm về thu – chi ngân sách Nhà nước
• 2.1.2. Đặc điểm về thu – chi ngân sách Nhà nước
• 2.1.2.1. Đặc điểm của ngân sách Nhà nước
• 2.1.2.2. Đặc điểm của thu ngân sách Nhà nước
• 2.1.2.3. Đặc điểm của chi ngân sách Nhà nước
• 2.1.3. Phân loại các khoản thu – chi ngân sách Nhà nước
• 2.1.3.1. Các loại thu Ngân sách nhà nước
• 2.1.3.2. Các loại chi ngân sách Nhà nước
• 2.1.4. Nhiệm vụ và yêu cầu của kế toán thu - chi ngân sách Nhà nước
• 3. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN THU – CHI NGÂN SÁCH TẠI BAN QUẢN LÝ KHU BẢO TỒN SAO LA
• 3.1. Khái quát về đặc điểm tự nhiên và tình hình phát triển kinh tế xã hội của Ban Quản Lý Khu Bảo Tồn Sao La
• 3.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 3.1.2. Tình hình phát triển của Ban Quản lý Khu Bảo Tồn Sao la
• 3.1.3. Mục tiêu, chức năng và nhiệm vụ của Ban Quản lý Khu bảo tồn Sao La
• 3.1.4. Nhiệm vụ và quyền hạn
• 3.1.5. Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý
• 3.1.6. Nhiệm vụ của từng bộ phận
• 3.1.7. Tình hình lao động tại Ban Quản Lý Khu Bảo Tồn Sao La qua 2 năm 2019 – 2020
• 3.2. Phân tích tình hình tài sản và nguồn vốn tại Ban quản lý Khu bảo tồn Sao la
• 3.3. Phân tích tình hình kết quả hoạt động tại Ban quản lý Khu bảo tồn Sao la
• 3.4. Tổ chức công tác kế toán tại Ban Quản Lý Khu Bảo Tồn Sao La
• 3.4.1. Tổ chức bộ máy kế toán
• 3.4.2. Tổ chức chế độ kế toán tại Ban Quản Lý Khu Bảo Tồn Sao La
• 3.4.3. Các chính sách được áp dụng tại đơn vị
• 3.5. Thực trạng công tác kế toán thu – chi tại ban Quản Lý Khu Bảo Tồn Sao La
• 3.5.1. Kế toán các khoản thu ngân sách nhà nước
• 3.5.1.1. Tài khoản sử dụng
• 3.5.1.2. Chứng từ sử dụng
• 3.5.1.3. Các khoản thu thu tại đơn vị
• 3.5.1.4. Trình tự hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu
• 3.5.2. Kế toán các khoản chi ngân sách nhà nước
• 3.5.2.1. Tài khoản sử dụng
• 3.5.2.2. Chứng từ sử dụng
• 3.5.2.3. Các khoản chi ngân sách nhà nước
• 3.5.2.4. Trình tự hạch toán một số nghiệp vụ chủ yếu
• 4. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP GÓP PHẦN HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN THU – CHI TẠI BAN QUẢN LÝ KHU BẢO TỒN SAO LA
• 4.1. Đánh giá chung về công tác kế toán thu – chi ngân sách tại Ban Quản Lý Khu Bảo Tồn Sao la
• 4.2. Nhược điểm
• 4.3. Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán thu – chi ngân sách tại Ban Quản Lý Khu Bảo Tồn Sao La
• 4.3.1. Hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán
• 4.3.2. Hoàn thiện hệ thống chứng từ sử dụng
• 4.3.3. Hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán áp dụng
• 5. PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 5.1. Hướng nghiên cứu đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Ngân Sách Nhà Nước Tại Khu Bảo Tồn Sao La

Kế toán ngân sách nhà nước tại Khu bảo tồn Sao La đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý tài chính và đảm bảo các hoạt động bảo tồn thiên nhiên. Việc thực hiện kế toán ngân sách không chỉ giúp theo dõi các khoản thu chi mà còn đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực. Đặc biệt, khu bảo tồn này cần một hệ thống kế toán chặt chẽ để đáp ứng các yêu cầu về bảo tồn và phát triển bền vững.

1.1. Khái Niệm Về Kế Toán Ngân Sách Nhà Nước

Kế toán ngân sách nhà nước là quá trình ghi chép, phân tích và báo cáo các khoản thu chi của nhà nước. Nó giúp đảm bảo rằng các nguồn tài chính được sử dụng đúng mục đích và hiệu quả.

1.2. Vai Trò Của Kế Toán Trong Quản Lý Ngân Sách

Kế toán đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi và kiểm soát các khoản thu chi, từ đó giúp các cơ quan quản lý đưa ra quyết định chính xác và kịp thời.

II. Thách Thức Trong Công Tác Kế Toán Ngân Sách Tại Khu Bảo Tồn Sao La

Công tác kế toán ngân sách tại Khu bảo tồn Sao La gặp nhiều thách thức, bao gồm việc thiếu hụt nguồn lực tài chính và sự phức tạp trong việc quản lý các khoản chi. Những vấn đề này ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các dự án bảo tồn và phát triển bền vững.

2.1. Thiếu Hụt Nguồn Lực Tài Chính

Nguồn tài chính hạn chế gây khó khăn trong việc thực hiện các dự án bảo tồn và phát triển. Điều này đòi hỏi sự sáng tạo trong việc tìm kiếm và sử dụng nguồn lực.

2.2. Phức Tạp Trong Quản Lý Chi

Việc quản lý các khoản chi phức tạp do nhiều yếu tố như quy định pháp lý và yêu cầu báo cáo. Điều này cần một hệ thống kế toán hiệu quả để đảm bảo tính minh bạch.

III. Phương Pháp Cải Thiện Kế Toán Ngân Sách Tại Khu Bảo Tồn Sao La

Để cải thiện công tác kế toán ngân sách, cần áp dụng các phương pháp hiện đại và hiệu quả. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn đảm bảo tính minh bạch trong sử dụng ngân sách.

3.1. Áp Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Kế Toán

Sử dụng phần mềm kế toán hiện đại giúp tự động hóa quy trình và giảm thiểu sai sót. Điều này cũng giúp tiết kiệm thời gian và nguồn lực.

3.2. Đào Tạo Nhân Lực Về Kế Toán

Đào tạo nhân viên về các quy định và quy trình kế toán giúp nâng cao năng lực và hiệu quả công việc. Nhân lực có trình độ sẽ giúp cải thiện chất lượng công tác kế toán.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Ngân Sách Tại Khu Bảo Tồn Sao La

Việc áp dụng kế toán ngân sách tại Khu bảo tồn Sao La đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Các khoản thu chi được quản lý chặt chẽ, giúp đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong sử dụng nguồn lực.

4.1. Kết Quả Từ Việc Quản Lý Ngân Sách

Quản lý ngân sách hiệu quả đã giúp Khu bảo tồn Sao La thực hiện nhiều dự án bảo tồn quan trọng, từ đó nâng cao giá trị sinh thái của khu vực.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Kế Toán Ngân Sách

Đánh giá hiệu quả kế toán ngân sách giúp nhận diện các vấn đề còn tồn tại và đưa ra giải pháp cải thiện, từ đó nâng cao chất lượng công tác quản lý.

V. Kết Luận Về Kế Toán Ngân Sách Tại Khu Bảo Tồn Sao La

Kế toán ngân sách tại Khu bảo tồn Sao La là một phần quan trọng trong việc quản lý tài chính và bảo tồn thiên nhiên. Cần tiếp tục cải thiện và áp dụng các phương pháp hiện đại để nâng cao hiệu quả công tác này.

5.1. Tương Lai Của Kế Toán Ngân Sách

Tương lai của kế toán ngân sách tại Khu bảo tồn Sao La sẽ phụ thuộc vào việc áp dụng công nghệ và cải thiện quy trình quản lý.

5.2. Đề Xuất Giải Pháp Cải Thiện

Cần có các giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu quả công tác kế toán, từ đó đảm bảo tính bền vững trong quản lý ngân sách.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Ngân sách Nhà nước (NSNN) giữ vai trò chủ đạo trong hệ thống tài chính quốc gia, có chức năng huy động các nguồn lực tài chính nhằm đảm bảo các nhu cầu chi tiêu của bộ máy công quyền, điều tiết kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và duy trì ổn định kinh tế - xã hội. Bối cảnh thực tiễn được tác giả nêu rõ: vào năm 2019, quy mô kinh tế Việt Nam còn tương đối nhỏ, GDP bình quân đầu người mới đạt khoảng 2.700 USD; quy mô thu ngân sách còn hạn hẹp trong khi nhu cầu chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển rất lớn. Tình trạng mất cân đối thu - chi vẫn hiện hữu với mức bội chi ngân sách ước tính khoảng 4,5% GDP, đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc quản lý chặt chẽ nguồn lực tài chính, cơ cấu lại chi NSNN theo hướng bền vững, giảm dần tỷ trọng chi thường xuyên và tăng tỷ trọng chi đầu tư phát triển.

Đối với các đơn vị sự nghiệp công lập, đặc biệt là các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực lâm nghiệp và bảo tồn thiên nhiên, công tác kế toán thu - chi NSNN đóng vai trò hạt nhân trong việc bảo đảm sử dụng kinh phí đúng mục đích, tuân thủ kỷ luật tài khóa và nâng cao hiệu quả hoạt động sự nghiệp. Xuất phát từ bối cảnh đó, khóa luận lựa chọn nghiên cứu đề tài: "Công tác kế toán thu – chi ngân sách nhà nước tại Ban Quản lý Khu Bảo tồn Sao La".

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể:

• Mục tiêu tổng quát: Phản ánh thực trạng công tác kế toán các khoản thu – chi NSNN tại Ban Quản lý Khu bảo tồn Sao La.
• Mục tiêu cụ thể (được đánh số theo văn bản):
  1. Khái quát về các khoản thu - chi ngân sách, vai trò của NSNN đối với phát triển kinh tế xã hội.
  2. Hệ thống hóa và tổng hợp những vấn đề lý luận chung liên quan đến kế toán thu – chi ngân sách.
  3. Trình bày quy trình hạch toán kế toán thu - chi ngân sách giai đoạn quý 1/2021.
  4. Đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện hơn công tác thu - chi NSNN tại Ban Quản lý Khu bảo tồn Sao La.

Về đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các yếu tố, nghiệp vụ kinh tế và vấn đề liên quan đến công tác kế toán thu - chi ngân sách tại Ban Quản lý Khu bảo tồn Sao La.
• Phạm vi không gian: Phòng Hành chính tổng hợp thuộc Ban Quản lý Khu bảo tồn Sao La (tỉnh Thừa Thiên Huế).
• Phạm vi thời gian nghiên cứu: Nghiên cứu thực tế từ ngày 10/10/2021 đến ngày 10/12/2021.
• Dữ liệu và số liệu minh họa: Dữ liệu phân tích tài chính - kế toán tổng hợp trong giai đoạn 2 năm (2019 - 2020) và các chứng từ, sổ sách hạch toán nghiệp vụ minh họa trong quý 1/2021.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng trên hệ thống lý luận về quản lý tài chính công và Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp ban hành theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC của Bộ Tài chính, kết hợp với các quy định của Luật Ngân sách Nhà nước. Về mặt bản chất:

• Thu NSNN là việc Nhà nước sử dụng quyền lực chính trị để tập trung một bộ phận nguồn tài chính quốc gia hình thành quỹ NSNN nhằm phục vụ các mục tiêu công cộng.
• Chi NSNN là quá trình phân phối và sử dụng quỹ NSNN theo các nguyên tắc nhất định nhằm duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước và thực hiện các chức năng kinh tế - xã hội.

Phân loại thu - chi trong đơn vị hành chính sự nghiệp (HCSN) được hệ thống hóa theo các tiêu chí: nguồn hình thành (trong nước, ngoài nước), tính chất phát sinh (thường xuyên, không thường xuyên), tính chất động viên (bắt buộc, tự nguyện) và chức năng nhiệm vụ (chi phát triển kinh tế, chi văn hóa - xã hội, chi quản lý hành chính, chi an ninh quốc phòng). Khung tài khoản áp dụng theo Thông tư 107/2017/TT-BTC gồm:

• Nhóm tài khoản thu: TK 511 (Thu hoạt động do NSNN cấp), TK 512 (Thu viện trợ, vay nợ nước ngoài), TK 514 (Thu phí được khấu trừ, để lại), TK 515 (Doanh thu tài chính), TK 531 (Doanh thu hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ).
• Nhóm tài khoản chi phí: TK 611 (Chi phí hoạt động), TK 612 (Chi phí từ nguồn viện trợ, vay nợ nước ngoài), TK 614 (Chi phí hoạt động thu phí), TK 615 (Chi phí tài chính), TK 642 (Chi phí quản lý của hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ).
• Các tài khoản phản ánh dự toán và nguồn kinh phí: TK 008 (Dự toán chi hoạt động), TK 337 (Tạm thu), TK 366 (Nhận trước chưa ghi thu), TK 911 (Xác định kết quả).

Về phương pháp nghiên cứu, tác giả phối hợp các nhóm phương pháp thực tế:

• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Đọc hiểu, tổng hợp các quy định pháp luật, văn bản hướng dẫn về lập dự toán, quyết toán NSNN và Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp.
• Phương pháp thu thập dữ liệu: Quan sát trực tiếp các khâu luân chuyển chứng từ tại phòng làm việc và phỏng vấn trực tiếp Kế toán trưởng tại Phòng Hành chính tổng hợp của đơn vị.
• Phương pháp xử lý và phân tích số liệu:
  • Phương pháp so sánh: Đối chiếu các chỉ tiêu tài chính, lao động qua 2 năm 2019 và 2020 nhằm xác định tỷ lệ và giá trị biến động.
  • Phương pháp kế toán: Sử dụng hệ thống chứng từ, tài khoản, ghi chép sổ kế toán (sổ chi tiết, sổ cái) và lập báo cáo tài chính, báo cáo quyết toán theo quy định.
  • Phương pháp phân tích và tổng hợp số liệu: Đánh giá cơ cấu tài sản, nguồn vốn và kết quả thực hiện dự toán thu - chi để đưa ra nhận định thực tế.

Nguồn dữ liệu sử dụng là hệ thống sổ kế toán, chứng từ gốc quý 1/2021, Báo cáo tài chính và Báo cáo quyết toán năm 2019 - 2020 do Phòng Hành chính tổng hợp của Ban Quản lý Khu bảo tồn Sao La cung cấp.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán thu – chi ngân sách nhà nước

Chương này tập trung trình bày hệ thống lý luận chung về quản lý và hạch toán thu - chi NSNN trong các đơn vị HCSN:

• Bản chất, đặc điểm và phân loại thu - chi ngân sách: Xác định rõ thu NSNN gắn liền với sự vận động của giá trị sản phẩm mới tạo ra trong nền kinh tế, trong khi chi NSNN mang tính bao cấp, cấp phát không hoàn trả trực tiếp và phục vụ mục tiêu vĩ mô.
• Nhiệm vụ và yêu cầu của kế toán ngân sách: Thu thập, xử lý, giám sát và kiểm tra tình hình phân bổ, tiếp nhận, sử dụng dự toán kinh phí; kiểm soát tính hợp pháp của các giao dịch qua Kho bạc Nhà nước (KBNN); quản lý cơ sở dữ liệu trên Hệ thống Thông tin Quản lý Ngân sách và Kho bạc (TABMIS).
• Trình tự lập dự toán và quy trình hạch toán kế toán:
  • Lập dự toán thu - chi: Thực hiện từ khâu Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính, UBND tỉnh và Sở Tài chính ban hành hướng dẫn; đơn vị lập báo cáo đề xuất dự toán kế hoạch gửi cơ quan quản lý xét duyệt; nhận quyết định giao dự toán chính thức từ cấp có thẩm quyền.
  • Nguyên tắc và sơ đồ hạch toán các tài khoản thu (TK 511, 512, 514, 515, 531) và tài khoản chi (TK 611, 612, 614, 615, 642): Phản ánh quá trình nhận tạm ứng, rút dự toán thanh toán, ghi nhận chi phí thực tế và kết chuyển cuối năm về TK 911 để xác định kết quả. Tất cả các tài khoản doanh thu và chi phí đều không có số dư cuối kỳ.
• Báo cáo quyết toán: Quy định thời điểm chốt số liệu sau thời gian chỉnh lý quyết toán (ngày 31/01 năm sau đối với nguồn NSNN và ngày 31/12 đối với nguồn khác); yêu cầu số liệu quyết toán phải có sự đối chiếu và xác nhận bằng văn bản của KBNN nơi giao dịch.

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán thu – chi ngân sách tại Ban Quản lý Khu Bảo tồn Sao La

Chương 2 mô tả chi tiết đặc điểm tổ chức, bộ máy quản lý, tình hình tài chính và thực tế quy trình hạch toán kế toán tại đơn vị:

• Đặc điểm đơn vị: Ban Quản lý Khu Bảo tồn Sao La được thành lập theo Quyết định số 408/QĐ-UBND ngày 27/02/2010 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế. Đơn vị trực thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, quản lý diện tích tự nhiên 15.520 ha thuộc địa bàn 3 xã: Hương Nguyên (huyện A Lưới), Thượng Quảng và Thượng Long (huyện Nam Đông), gồm 15 tiểu khu (9 tiểu khu thuộc A Lưới, 6 tiểu khu thuộc Nam Đông). Cơ cấu tổ chức gồm Ban Giám đốc (Giám đốc, Phó Giám đốc) và 3 bộ phận chuyên môn: Phòng Hành chính tổng hợp, Phòng Quản lý bảo vệ rừng, Phòng Kế hoạch kỹ thuật và Hợp tác quốc tế.
• Tình hình biến động lao động (2019 - 2020): Tổng số lao động giảm từ 79 người năm 2019 xuống 59 người năm 2020 (giảm 20 người, tương ứng giảm 25,32%). Trong đó:
  • Phân theo giới tính: Lao động nam giảm 21 người (từ 76 xuống 55 người, chiếm 93,22%), lao động nữ tăng 1 người (từ 3 lên 4 người, chiếm 6,78%).
  • Phân theo trình độ: Lao động trình độ đại học giữ nguyên 13 người (tỷ trọng tăng từ 16,46% lên 22,03%), cao đẳng giữ nguyên 1 người (1,59%), lao động phổ thông giảm mạnh 20 người (từ 65 người xuống 45 người, tương ứng giảm 30,76%) do cắt giảm các vị trí tuần tra hợp đồng trong bối cảnh dịch bệnh và tối ưu hóa kinh phí.
• Tình hình tài sản và nguồn vốn giai đoạn 2019 - 2020:

Chỉ tiêu	Năm 2019 (VNĐ)	Năm 2020 (VNĐ)	Chênh lệch 2020/2019 (VNĐ)	Tỷ lệ (%)
A. TÀI SẢN NGẮN HẠN	1.678.340.306	1.399.765.186	(278.575.120)	-16,60
- Hàng tồn kho	0	1.276.381.500	1.276.381.500	100,00
B. TÀI SẢN DÀI HẠN	5.654.781.845	5.526.001.510	(128.780.335)	-2,28
- Tài sản cố định	5.025.174.945	5.288.359.910	263.184.965	5,24
- Xây dựng cơ bản dở dang	629.606.900	237.641.600	(391.965.300)	-62,26
TỔNG TÀI SẢN	7.333.122.151	6.925.766.696	(407.355.455)	-5,56
A. NỢ PHẢI TRẢ	5.673.055.287	5.541.180.832	(131.874.455)	-2,32
- Phải trả nhà cung cấp	14.563.709	14.563.709	0	0,00
- Các khoản nhận trước chưa ghi thu	5.657.518.245	5.526.001.510	(131.516.735)	-2,32
B. TÀI SẢN THUẦN	1.660.066.864	1.384.585.864	(275.481.000)	-16,59
- Tài sản thuần khác	1.276.172.148	1.081.007.148	(195.165.000)	-15,29
TỔNG NGUỒN VỐN	7.333.122.151	6.925.766.696	(407.355.455)	-5,56

• Kết quả hoạt động: Năm 2020, doanh thu NSNN cấp cho hoạt động HCSN tăng 299.815.000 đồng (+17,66%), chi phí hoạt động tăng 334.815.000 đồng (+18,02%) so với năm 2019 do phát sinh nhu cầu mua sắm bổ sung trang thiết bị sự nghiệp; hoạt động sản xuất kinh doanh dịch vụ sụt giảm doanh thu 76,70%; thặng dư/thâm hụt từ hoạt động tài chính bằng 0.
• Thực trạng công tác kế toán:
  • Tổ chức bộ máy: Bộ máy kế toán đặt tại Phòng Hành chính tổng hợp gồm Kế toán trưởng trực tiếp kiểm soát, hỗ trợ bởi các nhân viên kế toán.
  • Hình thức kế toán: Áp dụng hình thức kế toán trên máy vi tính, sử dụng phần mềm hỗ trợ để nhập liệu chứng từ, in sổ chi tiết và sổ cái.
  • Kế toán các khoản thu: Thực hiện theo dõi qua TK 00822 (Dự toán chi hoạt động thường xuyên năm nay), TK 515 (Doanh thu tài chính), TK 531 (Doanh thu hoạt động SXKD, dịch vụ). Chứng từ sử dụng gồm Giấy rút dự toán ngân sách, Phiếu thu, Giấy báo Có của KBNN/ngân hàng.
  • Kế toán các khoản chi: Thực hiện qua TK 61128 (Chi phí hoạt động thường xuyên khác), TK 615 (Chi phí tài chính), TK 6428 (Chi phí quản lý SXKD dịch vụ khác). Chứng từ sử dụng gồm Bảng thanh toán lương, Giấy đề nghị tạm ứng/thanh toán tạm ứng, Giấy rút dự toán kiêm chuyển khoản, Hóa đơn tài chính, Phiếu chi.

Chương 3: Một số giải pháp góp phần hoàn thiện công tác kế toán thu – chi tại Ban Quản lý Khu Bảo tồn Sao La

Tác giả đánh giá tổng thể công tác kế toán tại đơn vị với các ưu điểm về việc tuân thủ nguyên tắc chứng từ của Bộ Tài chính, chấp hành đúng các quy định về dự toán NSNN và đối chiếu định kỳ với KBNN. Đồng thời, văn bản chỉ ra những nhược điểm còn tồn tại và đưa ra 3 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán: Phân định rõ ràng trách nhiệm công việc giữa các phần hành kế toán trong Phòng Hành chính tổng hợp, tránh tình trạng kiêm nhiệm nhiều khâu gây chậm trễ trong công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ; tăng cường tập huấn chuyên môn nghiệp vụ về các chuẩn mực và chế độ kế toán mới.
2. Hoàn thiện hệ thống chứng từ sử dụng: Chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ từ các trạm, tiểu khu bảo vệ rừng về phòng kế toán trung tâm; kiểm soát chặt chẽ thời gian lập và duyệt các chứng từ tạm ứng, thanh toán tạm ứng nhằm hạn chế tình trạng tồn đọng công nợ tạm ứng nội bộ kéo dài.
3. Hoàn thiện hệ thống tài khoản kế toán áp dụng: Mở thêm các sổ kế toán chi tiết cấp 3, cấp 4 đối với các tài khoản thu - chi theo từng chương trình, tiểu khu, hoặc nguồn kinh phí cụ thể (nguồn ngân sách tỉnh, nguồn dịch vụ môi trường rừng, tài trợ bảo tồn) để hỗ trợ cung cấp thông tin quản trị kịp thời và chính xác cho Ban Giám đốc.

Kết quả và đóng góp

Công trình nghiên cứu mang lại các kết quả định lượng và thực tiễn cụ thể:

• Làm rõ bức tranh biến động tài chính - lao động của đơn vị qua 2 năm:
  • Tổng tài sản và tổng nguồn vốn giảm 407.355.455 đồng (-5,56%), từ 7.333.122.151 đồng xuống 6.925.766.696 đồng.
  • Sự biến động mạnh ở quy mô tài sản ngắn hạn (-16,60%) và giá trị xây dựng cơ bản dở dang (-62,26%, giảm 391.965.300 đồng), trong khi tài sản cố định tăng 263.184.965 đồng (+5,24%) từ 5.025.174.945 đồng lên 5.288.359.910 đồng.
  • Tình hình cắt giảm 20 lao động phổ thông (-30,76%) nhằm thích ứng với điều kiện thu hẹp quy mô chi thường xuyên trong năm 2020.
• Hệ thống hóa toàn bộ quy trình kế toán thu - chi theo Thông tư 107/2017/TT-BTC: Khóa luận trích xuất và minh họa đầy đủ hệ thống chứng từ, sổ chi tiết và sổ cái các tài khoản nghiệp vụ thực tế phát sinh tại đơn vị (gồm các tài khoản 00822, 515, 531, 61128, 615, 6428).
• Đóng góp về mặt giải pháp: Đề xuất các kiến nghị mang tính khả thi gắn liền với đặc thù quản lý của một đơn vị sự nghiệp bảo tồn thiên nhiên, tập trung vào hoàn thiện tổ chức bộ máy, chuẩn hóa chứng từ thanh toán hiện trường rừng và chi tiết hóa hệ thống tài khoản kế toán phục vụ quản trị.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận còn một số hạn chế do tác giả tự xác định và thể hiện qua phạm vi nghiên cứu:

• Phạm vi dữ liệu phân tích tài chính chỉ tập trung vào 2 năm (2019 - 2020), các chứng từ nghiệp vụ minh họa chi tiết chỉ thu thập trong phạm vi quý 1/2021, chưa bao quát toàn bộ chu kỳ niên độ kế toán cả năm.
• Không gian nghiên cứu giới hạn tại một đơn vị sự nghiệp có tính chất chuyên biệt (Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên cấp tỉnh), do đó một số nội dung kế toán thu - chi đặc thù chưa mang tính đại diện tuyệt đối cho toàn bộ hệ thống đơn vị HCSN nói chung.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng thời gian nghiên cứu các năm tài chính tiếp theo, nghiên cứu sâu hơn về cơ chế tự chủ tài chính tại các đơn vị sự nghiệp công lập lâm nghiệp và phân tích chuyên sâu công tác kiểm soát nội bộ đối với các khoản chi ngân sách phục vụ bảo vệ rừng.

Giá trị tham khảo

Tài liệu khóa luận có giá trị tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán, Kiểm toán, Tài chính công: Tài liệu minh họa trực quan về việc áp dụng Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp theo Thông tư 107/2017/TT-BTC vào một cơ quan thực tế, từ hệ thống tài khoản tổng hợp đến các tài khoản ngoài bảng (TK 008).
• Cán bộ kế toán và nhà quản lý tại các Ban Quản lý rừng phòng hộ, Khu bảo tồn thiên nhiên, Vườn quốc gia: Có thể tham khảo phương pháp quản lý dòng tiền ngân sách, kinh phí dịch vụ môi trường rừng và cách tổ chức luân chuyển chứng từ từ các trạm kiểm lâm/tiểu khu về phòng trung tâm.
• Phần đáng tham khảo nhất: Chương 2 với hệ thống bảng số liệu tài sản - nguồn vốn, các sơ đồ hạch toán và trích xuất mẫu biểu sổ chi tiết, sổ cái các tài khoản thu - chi phát sinh trong quý 1/2021.

Câu hỏi thường gặp

1. Ban Quản lý Khu Bảo tồn Sao La được thành lập theo quyết định nào và có diện tích quản lý là bao nhiêu?
Ban Quản lý Khu Bảo tồn Sao La được thành lập theo Quyết định số 408/QĐ-UBND ngày 27/02/2010 của UBND tỉnh Thừa Thiên Huế. Đơn vị trực tiếp quản lý tổng diện tích tự nhiên là 15.520 ha, gồm 15 tiểu khu phân bố trên địa bàn 3 xã thuộc 2 huyện: 9 tiểu khu thuộc huyện A Lưới và 6 tiểu khu thuộc huyện Nam Đông.

2. Quy mô và cơ cấu lao động của đơn vị biến động như thế nào trong giai đoạn 2019 - 2020?
Tổng số lao động giảm từ 79 người năm 2019 xuống 59 người năm 2020 (giảm 20 người, tương ứng giảm 25,32%). Toàn bộ số lao động giảm đều thuộc nhóm lao động phổ thông hợp đồng (giảm từ 65 người xuống 45 người, -30,76%). Lao động trình độ đại học giữ nguyên 13 người và cao đẳng giữ nguyên 1 người. Tỷ lệ lao động nam chiếm áp đảo (93,22% năm 2020) do tính chất đặc thù của công tác tuần tra, bảo vệ rừng đồi núi.

3. Đơn vị áp dụng chế độ kế toán nào và sử dụng hình thức ghi sổ nào?
Ban Quản lý Khu Bảo tồn Sao La áp dụng Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp ban hành theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC của Bộ Tài chính, thực hiện công tác ghi chép và xử lý dữ liệu kế toán theo hình thức kế toán trên máy vi tính.

4. Tổng tài sản và nguồn vốn của đơn vị năm 2020 thay đổi ra sao so với năm 2019?
Tổng tài sản và tổng nguồn vốn năm 2020 đạt 6.925.766.696 đồng, giảm 407.355.455 đồng (-5,56%) so với mức 7.333.122.151 đồng năm 2019. Trong đó, tài sản ngắn hạn giảm 278.575.120 đồng (-16,60%), tài sản dài hạn giảm 128.780.335 đồng (-2,28%), nợ phải trả giảm 131.874.455 đồng (-2,32%) và tài sản thuần giảm 275.481.000 đồng (-16,59%).

5. Những tài khoản kế toán cụ thể nào được tác giả trích lục sổ chi tiết và sổ cái để minh họa nghiệp vụ quý 1/2021?
Các tài khoản được tác giả trích lục sổ chi tiết và sổ cái gồm: TK 00822 (Dự toán chi hoạt động thường xuyên năm nay), TK 515 (Doanh thu tài chính), TK 531 (Doanh thu hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ), TK 61128 (Chi phí hoạt động thường xuyên khác), TK 615 (Chi phí tài chính) và TK 6428 (Chi phí quản lý hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ khác).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Bùi Thị Thu Trang đã phản ánh toàn diện thực trạng công tác kế toán thu - chi NSNN tại Ban Quản lý Khu Bảo tồn Sao La theo Thông tư 107/2017/TT-BTC. Thông qua phân tích số liệu tài chính giai đoạn 2019 - 2020 và quy trình hạch toán chứng từ thực tế quý 1/2021, công trình đã làm rõ đặc điểm chấp hành dự toán thu - chi tại một đơn vị sự nghiệp lâm nghiệp đặc thù. Đồng thời, các giải pháp hoàn thiện về tổ chức bộ máy, quy trình chứng từ và phân nhóm tài khoản do tác giả đề xuất có tính ứng dụng sát với thực tế quản lý của địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN THU – CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1.Những vấn đề chung về thu – chi ngân sách Nhà nước 1.Khái niệm về thu – chi ngân sách Nhà nước Ngân sách Nhà nước (NSNN) là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước [1]. Thu ngân sách Nhà nước là việc Nhà nước dùng quyền lực của mình để tập trung một phần nguồn tài chính quốc gia hình thành quỹ NSNN nhằm thỏa mãn các nhu cầu chi tiêu của Nhà nước. Cơ cấu thu NSNN là nội dung các khoản thu NSNN và tỷ trọng từng khoản thu trong tổng thu NSNN [2]. Chi ngân sách Nhà nước là việc phân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm đảm bảo thực hiện chức năng của Nhà nước theo nguyên tắc nhất định.

Cơ cấu chi NSNN là nội dung các khoản chi và tỷ trọng của các khoản chi trong tổng chi NSNN [2]. Đặc điểm về thu – chi ngân sách Nhà nước 1.Đặc điểm của ngân sách Nhà nước Các khoản thu – chi phải nằm trong dự toán được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định. NSNN hoạt động trong lĩnh vực phân phối các nguồn tài chính, vì vậy nó có thể hiện các mối quan hệ về lợi ích kinh tế giữa Nhà nước và xã hội. Quyền lực về NSNN thuộc về Nhà nước, nên NSNN do Quốc hội với tư cách là cơ quan quyền lực Nhà nước cao nhất ở nước ta quyết định 5 1.Đặc điểm của thu ngân sách Nhà nước -Thu NSNN gắn chặt với thực trạng của nền kinh tế và sự vận động của các phạm trù giá trị khác như: giá cả, thu nhập, lãi suất.

-Thu NSNN chủ yếu nhắm vào các phần giá trị sản phẩm mới được tạo ra từ lĩnh vực sản xuất kinh doanh và được động viên vào quỹ ngân sách thông qua phân phối lần đầu và phân phối lại, trong đó phân phối là chủ yếu.Đặc điểm của chi ngân sách Nhà nước -Chi NSNN luôn gắn chặt với nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà Nhà nước phải đảm nhiệm trong thời kỳ. -Chi NSNN gắn với quyền lực Nhà nước. Quốc hội là cơ quan quyền lực cao nhất quyết định quy mô, nội dung, cơ cấu chi NSNN và phân bổ nguồn vốn NSNN cho các mục tiêu quan trọng nhất. -Tính hiệu quả của chi NSNN thường được xem xét trên tầm vĩ mô và mang tính toàn diện cả về hiệu quả kinh tế trực tiếp, hiệu quả về mặt xã hội, chính trị ngoại giao.

-Phần lớn các khoản chi NSNN đều là những khoản cấp phát không hoàn trả và mang tính bao cấp.Phân loại các khoản thu – chi ngân sách Nhà nước 1.Các loại thu Ngân sách nhà nước  Căn cứ theo nguồn hình thành: -Thu trong nước bao gồm: + Thu từ các hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa: Đây là lĩnh vực tạo ra đại bộ phận tổng sản phẩm xã hội và cũng là nơi tạo ra số thu chủ yếu cho NSNN. + Thu từ các hoạt động kinh doanh dịch vụ (bao gồm cả thu sự nghiệp và thu từ các dịch vụ tài chính ngân hàng. Số thu từ lĩnh vực này có xu hướng ngày càng tăng theo tốc độ phát triển của các loại hình dịch vụ). 6 + Thu từ các hoạt động khác: như thu về vay nợ trong nước, thu về bán, cho thuê tài sản, tài nguyên quốc gia.

-Thu ngoài nước bao gồm: + Thu từ các hoạt động ngoại thương (trong đó gồm cả thu từ xuất khẩu lao động và hợp tác chuyên gia với nước ngoài). Số thu chủ yếu là thu các loại thuế xuất nhập khẩu và các loại phí, lệ phí. + Thu từ hoạt động nhận viện trợ của nước ngoài, kể cả hiện vật và bằng tiền. + Thu vay nợ nước ngoài bao gồm: vay bằng tài sản, hàng hóa và bằng tiền của các Chính phủ và các tổ chức quốc tế.

 Căn cứ vào tính chất phát sinh và nội dung kinh tế: -Các khoản thu thường xuyên: là các khoản thu tương đối đều đặn và ổn định về mặt thời gian và số lượng như các khoản thu về thuế, phí lệ phí, thu lợi tức cổ phần ở các doanh nghiệp. -Các khoản thu không thường xuyên: là các khoản thu không ổn định về mặt thời gian phát sinh cũng như số lượng tiền thu được: thu vay nợ, nhận viện trợ, thu tiền phạt.  Căn cứ vào tính chất và hình thức động viên: -Các khoản thu có tính chất bắt buộc: Các khoản thu về các loại thuế và các khoản thu phí và lệ phí. -Các khoản thu có tính chất tự nguyện: thu nhận viện trợ, thu các khoản đóng góp tự nguyện của các tổ chức, cá nhân.

-Các khoản thu khác: Thu về bán, cho thuê tài sản của nhà nước, thu hồi vốn ở các doanh nghiệp nhà nước, thu tiền lãi cho vay.Các loại chi ngân sách Nhà nước  Căn cứ vào chức năng nhiệm vụ: -Chi phát triển kinh tế: gồm các khoản chi đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, chi cho các ngành kinh tế mũi nhọn để duy trì các hoạt động kinh tế của Nhà nước, trợ 7 giá, trợ cấp cho các doanh nghiệp Nhà nước. -Chi văn hóa xã hội: Gồm các khoản chi cho các tổ chức thuộc lĩnh vực văn hóa xã hội như chi lương, phụ cấp, chi mua sắm trang thiết bị phương tiện làm việc. -Chi quản lý hành chính: Là khoản chi để duy trì hoạt động của các cơ quan quản lý hành chính, các cơ quan chính quyền như chi về lương, phụ cấp, chi mua sắm, bảo dưỡng trang thiết bị, phương tiện làm việc. -Chi an ninh quốc phòng: Gồm các khoản chi mua sắm bảo dưỡng các phương tiện kỹ thuật, phục vụ cho an ninh quốc phòng như chi lương, nuôi quân.

-Chi khác: chi viện trợ, trả nợ, cho vay. (Cách phân loại này có tác dụng phân tích, đánh giá các mặt hoạt động của nhà nước.)  Căn cứ theo tính chất kinh tế, nội dung chi NSNN được chia thành: -Chi thường xuyên: là quá trình phân phối sử dụng vốn từ quỹ NSNN, đáp ứng các nhu cầu chi gắn với thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của nhà nước về quản lý kinh tế xã hội. Ví dụ minh họa: chi cho giáo dục đào tạo, y tế, văn hóa văn nghệ, thể dục thể thao, phát thanh truyền hình, chi cho các hoạt động quản lý hành chính, chi cho quốc phòng an ninh và trật tự an toàn xã hội, trợ cấp cho các đối tượng chính sách xã hội, hỗ trợ quỹ bảo hiểm xã hội. -Chi đầu tư phát triển: đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội, phát triển sản xuất, góp vốn, chuyển nhượng đầu tư.

-Chi trả nợ và viện trợ: trả nợ các khoản đã vay trong nước và ngoài nước, khoản chi làm nghĩa vụ quốc tế. -Chi dự trữ, dự phòng là khoản chi ngân sách để dự phòng, để bổ sung quỹ dự trữ.Nhiệm vụ và yêu cầu của kế toán thu - chi ngân sách Nhà nước Kế toán ngân sách nhà nước là người thực hiện các hoạt động nghiệp vụ thu thập, xử lý, kiểm tra, giám sát, phân tích và cung cấp thông tin một cách kịp thời, đầy đủ, chính xác, trung thực, liên tục và có hệ thống về: Tình hình phân bổ dự toán 8 kinh phí ngân sách nhà nước; Tình hình thu, chi ngân sách nhà nước; Tình hình vay và trả nợ vay của ngân sách nhà nước; Các loại tài sản của nhà nước do Kho bạc Nhà nước đang quản lý và các hoạt động nghiệp vụ Kho bạc Nhà nước.  Kế toán ngân sách nhà nước có những nhiệm vụ sau đây: -Thu thập, ghi chép, xử lý và quản lý dữ liệu tập trung trong toàn hệ thống về tình hình quản lý, phân bổ dự toán chi ngân sách các cấp; Tình hình thực hiện thu, chi NSNN các cấp; Các khoản vay và tình hình trả nợ vay của NSNN; Các loại tài sản do KBNN quản lý và các hoạt động nghiệp vụ KBNN, bao gồm: Dự báo chi NSNN; Các khoản thu – chi NSNN các cấp; Các khoản vay và tình hình trả nợ vay của NSNN; Các quỹ tài chính, nguồn vốn có mục đích; Tiền gửi của các tổ chức, cá nhân hoặc đứng tên cá nhân; Các loại vốn bằng tiền: tiền mặt, tiền gửi ngân hàng, các khoản tương đương tiền; Các khoản tạm ứng, cho vay, thu hồi vốn vay và vốn khác của KBNN; Các tài sản quốc gia, kim khí quý, đá quý và các loại tài sản khác thuộc trách nhiệm quản lý của KBNN; Các hoạt động giao dịch, thanh toán trong và ngoại hệ thống KBNN; Các hoạt động nghiệp vụ khác của KBNN. -Kiểm soát việc chấp hành chế độ quản lý tài chính, chế độ thanh toán và các chế độ, quy định khác của Nhà nước liên quan đến thu, chi NSNN, vay, trả nợ vay của NSNN và hoạt động nghiệp vụ KBNN trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của KBNN.

-Chấp hành chế độ BCTC, báo cáo quản trị theo quy định; Cung cấp đầy đủ, kịp thời, chính xác các số liệu, thông tin kế toán cần thiết, theo yêu cầu về việc khai thác thông tin, cơ sở dữ liệu kế toán trên TABMIS theo phân quyền và quy định khai thác dữ liệu, trao đổi, cung cấp thông tin giữa các đơn vị trong ngành Tài chính với các đơn vị liên quan theo quy định; Đảm bảo cung cấp kịp thời thông tin kế toán phục vụ việc quản lý, điều hành, quyết toán NSNN, công tác quản lý nợ và điều hành các hoạt động nghiệp vụ của các cơ quan tài chính và hệ thống KBNN.”  Kế toán ngân sách Nhà nước có một số yêu cầu sau: -Chỉ tiêu thực hiện về thu chi ngân sách do kế toán thu thập, tổng hợp phải thống nhất với chỉ tiêu trong dự toán ngân sách về nội dung và phương pháp tính. 9 -Phản ánh kịp thời, đầy đủ, chính xác và toàn diện mọi khoản vốn, quỹ, kinh phí, tài sản và mọi hoạt động kinh tế, tài chính phát sinh ở đơn vị. -Hạch toán các khoản thu-chi ngân sách phải chi tiết theo mục lục ngân sách Nhà nước hiện hành. -Số liệu trong sổ kế toán và báo cáo kế toán phải rõ ràng, thuyết minh trong báo cáo phải dễ hiểu, đảm bảo cung cấp được đầy đủ các thông tin cần thiết cho thủ trưởng, lãnh đạo đơn vị.

-Tổ chức công tác kế toán gọn nhẹ, tiết kiệm và có hiệu quả. -Ghi chép vào sổ kế toán phải dùng mực không phai, số và chữ phải viết rõ ràng, có hệ thống, không được viết tắt, không bỏ cách dòng, các dòng còn thừa phải gạch bỏ.