CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CHUNG VỀ KẾ TOÁN KẾT QUẢ KINH DOANH CỦA CÔNG TY TNHH HÀNG HẢI VÀ THƯƠNG MẠI HML 1. Khái niệm và ý nghĩa 1. Kết quả kinh doanh Hoạt động sản xuất kinh doanh là kết quả cuối cùng về các hoạt động kinh tế đã được thực hiện trong một kỳ nhất định, được xác định trên cơ sở tổng hợp tất cả các kết quả của mọi hoạt động sản xuất kinh doanh trong doanh nghiệp. Kết quả kinh doanh của doanh nghiệp được xác định theo từng kỳ kế toán (tháng, quý, năm), là phần chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phí của các hoạt động sản xuất kinh doanh trong kỳ kế toán đó.
Nếu doanh thu lớn hơn chi phí thì doanh nghiệp có lãi, nếu doanh thu nhỏ hơn chi phí thì doanh nghiệp bị lỗ 1. Kết quả hoạt động kinh doanh: Là số chênh lệch giữa doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ và doanh thu tài chính với trị giá vốn hàng bán, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí tài chính. Kết quả Doanh thu Giá Chi Chi phí Doanh hoạt động thuần về bán vốn phí quản lý Chi phí = + thu tài - + + + kinh hàng và cung hàng bán doanh tài chính chính doanh cấp dịch vụ bán hàng nghiệp 1. Phân tích nhóm khái niệm: * Nhóm khái niệm về doanh thu, thu nhập: Doanh thu: là tổng giá trị các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu.
Doanh thu bản hàng và cung cấp dịch vụ: là toàn bộ số tiền thu được, hoặc sẽ thu được từ các hoạt động từ các giao dịch và nghiệp vụ phát sinh doanh thu như bán sản phẩm, hàng hóa, cung cấp dịch vụ cho khách hàng bao gồm cả các khoản phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán (nếu có). Doanh thu hoạt động tài chính: phản ánh doanh thu tiền lãi, tiền bản quyền, cổ SV: Trần Vũ Anh Thế 4 Lớp: K17D_SB Luan van GVHD: TS. Tạ Quang Bình Luận Văn Tốt Nghiệp tức lợi nhuận được chia và doanh thu hoạt động tài chính khác của doanh nghiệp. Các khoản giảm trừ doanh thu bao gồm: - Chiết khẩu thương mại: là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với khối lượng lớn.
(VAS 14) - Giảm giá hàng bán: là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hóa kém phẩm chất, sai quy cách hoặc lạc hậu thị hiếu. (VAS 14) - Giá trị hàng bán bị trả lại, là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán. (VAS 14) Thu nhập khác: là những khoản góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu từ hoạt động ngoài các hoạt động tạo ra doanh thu. (VAS 14) * Nhóm khái niệm về chi phí: Chi phí: là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông và chủ sở hữu.
Chi phí quản lý kinh doanh gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp. Chi phí bán hàng: là chi phí thực tế phát sinh trong quá trình bán sản phẩm, hàng hóa và cung cấp dịch vụ. Chi phí quản lý doanh nghiệp: là những chi phí hành chính và chi phí quản lý chung của doanh nghiệp. Chỉ phí tài chính: phản ánh những khoản chi phí hoạt động tài chính bao gồm: các khoản chi phí hoặc các khoản lỗ liên quan đến hoạt động đầu tư tài chính, chi phí cho vay và đi vay vốn, chi phí góp vốn liên doanh liên kết, chi phí giao dịch bán chứng khoán, lỗ tỷ giá hối đoái.
Chi phí khác: là các chi phí ngoài các chi phí sản xuất, kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp, như: chi phí về thanh lý, nhượng bán tài sản cố định, các khoản tiền do khách hàng vi phạm hợp SV: Trần Vũ Anh Thế 5 Lớp: K17D_SB Luan van GVHD: TS. Tạ Quang Bình Luận Văn Tốt Nghiệp đồng. (VAS 01) Chi phí thuế TNDN: là số thuế TNDN phải nộp được tính trên thu nhập chịu thuế trong năm và thuế suất thuế TNDN hiện hành. Như vậy, có thể hiểu kết quả kinh doanh là kết quả cuối cùng về các hoạt động của doanh nghiệp trong một thời kỳ nhất định, là biểu hiện bằng tiền phần chênh lệch giữa tổng doanh thu và tổng chi phí của các hoạt động kinh tế trong một kỳ kế toán.
Ý nghĩa Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, vấn đề mà các DN luôn quan tâm là làm thế nào để hoạt động kinh doanh có hiệu quả nhất ( tối đa hóa lợi nhuận và tối thiểu hóa rùi ro); và lợi nhuận là thước đo kết quả hoạt động kinh doanh của DN. các yếu tố liên quan trực tiếp đến việc xác định lợi nhuận là doanh thu. thu nhập khác và chi phí. Hay nói cách khác, doanh thu, thu nhập khác, chi phí.
lợi nhuận là các chỉ tiêu phản ánh tình hình kinh doanh của DN. Do đó DN cần kiểm tra doanh thu, chi phí, phải biết kinh doanh mặt hàng nào. Mở rộng sản phẩm nào, hạn chế sản phẩm nào. Để có thể đạt được lợi nhuận cao nhất.
Như vậy, hệ thống kế toán nói chung và kế toán xác định kết quả kinh doanh nói riêng đóng vai trò quan trọng trong việc tập hợp ghi chép các số liệu về tình hình hoạt động của DN, qua đó cung cấp được những thông tin cần thiết giúp cho chủ DN và giám đổc điều hành có thể phân tích, đánh giá và lựa chọn kết quả kinh doanh, phương án đầu tư có hiệu quả nhất. Việc tổ chức công tác bán hàng, kế toán xác định kết quả kinh doanh và phân phối kết quả một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với điều kiện cụ thể của DN. Giám đốc điều hành, các cơ quan chủ quản, quản lý tài chính, thuế. để lựa chọn phương án kinh doanh có hiệu quá, giám sát việc chấp hành chính sách, chế độ kinh tế, tài chính, chính sách thuế.
Kế toán doanh thu và thu nhập khác 1. Kế toán doanh thu và bán hàng và cung cấp dịch vụ 1. Nội dung và nguyên tắc a) Khái niệm: Doanh thu: là tống giá trị các lợi ích kinh tế DN thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hợp đồng sản xuất kinh doanh thông thườngcủa DN, góp phần làm tăng vốn chủ sử hữu. Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ: là tống giá trị các lợi ích SV: Trần Vũ Anh Thế 6 Lớp: K17D_SB Luan van GVHD: TS.
Tạ Quang Bình Luận Văn Tốt Nghiệp kinh tế DN thu đuợc trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động cung cấp sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ cho khách hàng. Doanh thu thuần vì bán hàng và cung cấp dịch vụ là phần còn lại của doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ sau khi đã trừ đi các khoản giảm trừ doanh thu. b) Các phương thức tiêu thụ: Trong các DN thương mại, việc tiêu thụ hàng hóa có thể được thực hiện theo các phương thức sau: Phương thức hán buôn hàng hóa, phương thức bán lẻ hàng hóa, phương thức bán hàng đại lý, phương thức hán hàng trả góp, trả chậm c) Nguyên tắc và điểu kiện ghi nhận doanh thu: Doanh thu và chi phí liên quan đến cùng một giao dịch phải được ghi nhận đồng thời theo nguyên tắc phù hợp và phái theo năm tài chính.Bên cạnh đó chỉ ghi nhận doanh thu trong kỳ kế toán khi thỏa mãn đồng thời các điểu kiện ghi nhận doanh thu bán hàng, doanh thu cung cấp dịch vụ, doanh thu tiền lãi. tiền bản quyển, tiển cổ tức và lợi nhuận được chia quy định tại điểm 10, 16.
24 của Chuấn mực doanh thu và thu nhập khác ( Quyết định sổ 149/200 l/QĐ-BTC ngày 31/12/2001 của Bộ Tài Chính) và các quy định của Chế độ kế toán hiện hành. Điều kiện ghi nhận doanh thu: Theo quy định của chuẩn mục kế toán số 14 - doanh thu và thu nhập khác, doanh thu bán hàng đưọc ghi nhận chỉ khi giao dịch hán hàng đồng thời thỏa mãn các điều kiện sau: + Doanh nghiệp không còn nắm giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa và quyền kiểm soát hàng hóa. + Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. + Doanh thu đã thu được hoặc số thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch bán hàng.
+ Xác định được khoản chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng. Chứng từ sử dụng - Hóa đơn GTGT (Mẫu 01- GTKT-3LL); Dùng cho các DN nộp thuế GTGT theo phương pháp khẩu trừ. Trường hợp bán lẻ tại các cửa hàng sử dụng hóa đơn (Mầu 01- GTKT-2LN). - Hóa đơn hán hàng (Mẫu 02-GTTT-3LL): Dùng trong các DN nộp thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp hoặc nộp thuế tiêu thụ đặc biệt Trường hợp bán 16 tại các SV: Trần Vũ Anh Thế 7 Lớp: K17D_SB Luan van GVHD: TS.
Tạ Quang Bình Luận Văn Tốt Nghiệp cửa hàng sử đụng hóa đơn (Mẫu 02- GTGT-2LN). Trường hợp DN đề nghị và nếu cứ đủ điều kiện thì Bộ Tài Chính chấp nhận hàng văn bàn cho phép sử dụng hóa đơn đặc thù. Trên hóa đơn đặc thù cũng phải ghi rõ cả giá bán chưa có thuế GTGT, thuế GTGT phải nộp và tổng giá thanh toán. Ngoài ra, hạch toán chi tiết tiêu thụ còn sử dụng các bảng kê bán lẻ hàng hóa.
dịch vụ, bảng thanh toán hàng đại lý, ký gửi và sổ chi tiết bán hàng, phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ, phiếu xuất kho hàng gửi bán đại lý. Tài khoản sử dụng Tài khoản 511- Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ, để ghi nhận doanh thu và xác định doanh thu thuần. Tài khoản này có nội dung và kết cấu như sau: TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ - Các khoản giảm doanh thu - Doanh thu phát sinh trong kỷ - Kết chuyến doanh thu thuần Tài khoản 511 không cố số dư cuối kỳ Tài khoản 511 gồm 2 tài khoản cấp 2: ❖ TK 5111: Doanh thu bán hàng hóa. ❖ TK 5112: Doanh thu cung cấp dịch vụ.
Ngoài ra còn sử dụng TK 512 “Doanh thu hán hàng nội bộ”gồm 2 tài khoản cấp 2: ❖ TK 5121: Doanh thu hán hàng hóa. ❖ TK 5122: Doanh thu cung cấp dịch vụ. SV: Trần Vũ Anh Thế 8 Lớp: K17D_SB Luan van GVHD: TS. Tạ Quang Bình Luận Văn Tốt Nghiệp 1.