CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ KẾ TOÁN DOANH THU, CHI PHÍ VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ KINH DOANH 1. Tổng quan các nghiên cứu trước Bài luận văn có sự nghiên cứu các đề tài có cùng chủ đề và lĩnh vực và tìm hiểu công tác kế toán và nhìn nhận sự hạn chế trong công tác kế toán mỗi doanh nghiệp. Từ đó đưa ra được định hướng xây dựng cho khóa luận của mình.
(Đoàn Thụy Yến 2023) “Hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty cổ phần STEEL Sài Gòn” Bài nghiên cứu được thực hiện ở lĩnh vực dịch vụ ở doanh nghiệp nhỏ, cụ thể hơn là sức khỏe thể thao của con người, bên cạnh đó công ty cũng bán các mặt hàng thiết bị dụng cụ thể dục. Tác giả Đoàn Thụy Yến sử dụng nhiều phương pháp để nghiên cứu công tác kế toán tại doanh nghiệp như quan sát, phỏng vấn, thu thập tài liệu, thống kê và phân tích số liệu. Qua bài nghiên cứu, chúng ta thấy được phần lớn doanh thu của công ty đến từ việc cung cấp dịch vụ. Và với đặc thù là cung cấp dịch vụ nên cách thức tính Giá vốn hàng bán của công ty cổ phần STEEL Sài Gòn có phần phức tạp hơn các doanh nghiệp cung cấp hàng hóa.
Cuối bài nghiên cứu, tác giả nhận xét công ty thiếu nhân lực kế toán dẫn đến việc xác định giá vốn hàng bán vốn đã phức tạp lại trở nên phức tạp hơn. Với đề xuất tăng nhân lực và cải thiện quy trình kế toán, tác giả mong muốn Giá vốn hàng bán có thể được xác định một cách chính xác hơn, để cải thiện công tác xác định lợi nhuận kinh doanh cũng như là hoàn thiện công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh tại công ty. (Nguyễn Thị Tuyết Anh 2023), “Kế toán bán hàng và xác định kết quả kinh doanh tại công ty TNHH Ô tô Isuzu Việt Nam” Tác giả thực hiện nghiên cứu tại doanh nghiệp có quy mô lớn trong ngành nghề kinh doanh xe tải và xe bán tải. Sản phẩm của công ty thông dụng và được ưa chuộng tại Việt Nam vì nhu cầu vận chuyển hàng hóa cao.
Công ty TNHH Ô tô Isuzu Việt Nam đóng vai là nhà nhập khẩu, lắp ráp và phân phối cho các đại lý. Là doanh nghiệp liên doanh tại Việt Nam, có quy mô lớn và độ nhận diện thương hiệu cao, bộ phận kế toán tại Isuzu được thiết lập chặt chẽ và đầy đủ. Công ty có nhiều vị trí kế toán với 2 những phần hành riêng biệt giúp công ty kiểm soát công tác bán hàng và xác định kết quả kinh doanh. Ngoài ra, vì tính chất của công ty liên doanh, Isuzu Việt Nam sử dụng phần mềm phần mềm Mankichi Kanjo System (MKS) để trụ sở chính ở nước ngoài có thể theo dõi công tác kế toán của công ty.
Vì đây là phần mềm nước ngoài và không có chi nhánh tại Việt Nam nên sẽ gặp khó khăn trong quá trình chỉnh sửa và cập nhật hệ thống cho phù hợp với chuẩn mực Việt Nam. Vì tính chất doanh nghiệp, công tác kế xác định kết quả kinh doanh tại công ty gặp khó khăn trong việc chỉnh sửa sao cho phù hợp với chuẩn mực, quy trình kế toán tại Việt Nam song vẫn phải thống nhất với công ty mẹ tại Nhật Bản. Doanh thu của công ty chủ yếu đến từ việc bán lẻ xe cho khách hàng và các dịch vụ bảo dưỡng, sửa chữa chung. Với bộ phận kế toán có 9 nhân sự và quy trình chặt chẽ, giúp công tác kế toán doanh thu, chi phí và xác định kết quả kinh doanh của công ty được thực hiện nhanh chóng và chính xác, có hiệu quả cao.
Song nhược điểm về công tác kế toán của công ty lại đến từ phần mềm, những lỗi đến từ hệ thống phần mềm Basys gây nên nhiều hạn chế dẫn đến sai sót. Bên cạnh đó việc quản lý công nợ chưa tốt khiến khách hàng chiếm dụng nguồn vốn của công ty 1. Kế toán doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ 1. Khái niệm Doanh thu là tổng các lại ích kinh tế mà doanh nghiệp thu được thông qua hoạt động sản xuất, kinh doanh của đơn vị.
Đa phần là số tiền hay các khoản phải thu được ghi nhận khi doanh nghiệp cung cấp sản phẩm, dịch vụ cho khách hàng, ngoài ra còn có các khoản đầu tư khác mang lại doanh thu từ hoạt động tài chính cho doanh nghiệp. Điều kiện ghi nhận doanh thu Đối với doanh thu bán hàng - Các lợi ích lẫn rủi ro của sản phẩm đã được chuyển giao cho người mua. - Doanh nghiệp không còn quyền nắm giữ hoặc kiểm soát hàng hóa. - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn, đảm bảo người mua không chuyển trả hàng bán.
- Doanh nghiệp đã thu hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ nghiệp vụ bán hàng phát sinh. - Xác định được chi phí liên quan đến nghiệp vụ bán hàng. Đối với doanh thu cung cấp dịch vụ - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn. - Doanh nghiệp đã thu hoặc sẽ thu được lợi ích kinh tế từ giao dịch cung cấp dịch vụ đó.
- Doanh nghiệp phải xác định được phần công việc đã hoàn thành vào thời điểm lập báo cáo kế toán - Xác định được các chi phí phát sinh để hoàn thành việc cung cấp dịch vụ đó. Chứng từ sử dụng - Hóa đơn GTGT, hợp đồng bán hàng, hóa đơn thương mại - Phiếu xuất kho, phiếu thu/giấy báo có ngân hàng 1. Phương pháp hạch toán TK 511 - Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ có kết cấu tài khoản và sơ đồ hạch toán như sau (Thông tư 200/2014/TT-BTC): 4 - Kết cấu tài khoản Bên nợ Bên có Số thuế phải nộp (thuế tiêu thụ Tổng doanh thu bán hàng hóa, đặc biệt, thuế GTGT nếu tính cung cấp dịch vụ của doanh theo phương pháp trực tiếp, thuế nghiệp thực hiện phát sinh trong xuất khẩu, thuế bảo vệ môi kỳ kế toán. trường) tính trên doanh số bán trong kỳ.
Các khoản chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và doanh thu của hàng bán bị trả lại kết chuyển vào cuối kỳ. Kết chuyển số doanh thu thuần về TK 911 để xác định kết quả kinh doanh. TK 511 không có số dư cuối kỳ 5 - Sơ đồ hạch toán: TK 3332, 3333 TK 511 TK 111, 112, 131 Số thuế phải nộp Doanh thu bán tương ứng với doanh hàng, cung cấp số bán trong kỳ dịch vụ (không bao gồm Tổng giá TK 521 thuế GTGT) bán sản Kết chuyển các khoản phẩm, ghi giảm doanh thu hàng hóa, trong kỳ TK 33311 dịch Thuế GTGT vụ (cả TK 911 đầu ra phải nộp thuế GTGT) Kết chuyển doanh thu thuần để xác định Kết quả kinh doanh Sơ đồ 1.1 Sơ đồ kế toán Doanh thu BH & CCDV 6 1. Kế toán các khoản giảm trừ doanh thu 1.
Khái niệm Theo điều 81 Thông tư 200/2014/TT-BTC định nghĩa các khoản giảm trừ doanh thu là “Các khoản được điều chỉnh giảm trừ vào doanh thu bán hàng, cung cấp dịch vụ phát sinh trong kỳ, gồm: Chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại. Tài khoản này không phản ánh các khoản thuế được giảm trừ vào doanh thu như thuế GTGT đầu ra phải nộp tính theo phương pháp trực tiếp”. Vậy các khoản giảm trừ doanh thu gồm có: - Chiết khấu thương mại: là khoản bán giảm giá cho khách hàng khi họ mua với số lượng hoặc khối lượng lớn, số tiền được giảm dựa trên thỏa thuận giữa người bán và người mua trên hợp đồng kinh tế hoặc cam kết bán hàng. Các ưu đãi về chiết khấu được đưa ra nhằm khuyến khích người mua hàng hay người sử dụng dịch vụ sẽ mua nhiều hàng hóa và dịch vụ hơn.
- Giảm giá hàng bán: là khoản giảm trừ được bên bán chấp thuận giảm giá cho người mua do sản phẩm hàng hóa dịch vụ cung cấp kém phẩm chất, không đúng quy cách hoặc không đúng thời hạn đã ghi trên hợp đồng. Doanh nghiệp sẽ có các chính sách về các điều kiện giảm giá hàng bán. - Hàng bán bị trả lại: Hàng bán bị trả lại là hàng bị khách hàng trả lại do các nguyên nhân: Vi phạm cam kết, vi phạm HĐ kinh tế, hàng bị kém, mất phẩm chất, sai chủng loại,. Chứng từ sử dụng - Đối với các khoản chiết khấu thương mại: hóa đơn GTGT, hợp đồng kinh tế và các biên bản quy định về chiết khấu thương mại.
- Đối với các khoản giảm giá hàng bán: hóa đơn GTGT, hợp đồng kinh tế, hóa đơn bán hàng, biên bản xác nhận giảm giá hàng bán. - Đối với các khoản hàng bán bị trả lại: hóa đơn GTGT, hợp đồng kinh tế, hóa đơn bán hàng, biên bản xác nhận hàng hóa bị trả lại, biên bản thu hồi hóa đơn. Phương pháp hạch toán TK 521 - Các khoản giảm trừ doanh thu có kết cấu tài khoản và sơ đồ hạch toán như sau có kết cấu tài khoản và sơ đồ hạch toán như sau (Thông tư 200/2014/TT- BTC) - Kết cấu tài khoản Bên nợ Bên có “Số chiết khấu thương mại đã “Cuối kỳ kế toán, kết chuyển toàn chấp nhận thanh toán cho khách bộ số chiết khấu thương mại, giảm hàng giá hàng bán, doanh thu của hàng Số giảm giá hàng bán đã chấp bán bị trả lại sang Tài khoản 511 thuận cho người mua hàng “Doanh thu bán hàng và cung cấp Doanh thu của hàng bán bị trả lại, dịch vụ” để xác định doanh thu đã trả lại tiền cho người mua” thuần của kỳ báo cáo” TK 521 không có số dư cuối kỳ - Sơ đồ hạch toán TK 111, 112, 131 TK 521 TK 511 Chiết khấu thương mại Doanh thu bán hàng Giảm giá hàng bán và cung cấp dịch vụ Hàng bán bị trả lại kết chuyển giảm TK 3331 KH được hoàn thuế GTGT Sơ đồ 1.2 Sơ đồ kế toán Các khoản giảm trừ doanh thu 8 1. Kế toán giá vốn hàng bán 1.
Khái niệm Giá vốn hàng bán là tất cả các loại chi phí liên quan đến quá trình sản xuất hoặc nhập sản phẩm. Mức giá này bao gồm chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phí sản xuất, chi phí quản lý doanh nghiệp, chi phí vận chuyển hàng hóa,. Các phương pháp tính giá vốn hàng bán: - Phương pháp bình quân gia quyền - Phương pháp nhập trước xuất trước - Phương pháp nhập sau xuất trước 1. Chứng từ sử dụng - Phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, Bảng tổng hợp Nhập Xuất Tồn và các chứng từ sổ sách có liên quan - Hóa đơn GTGT 1.