Chương I: Tổng quan nghiên cứu về kê toán xây lắp. Chương II: Một số vấn đề lý luận cơ bản về kế toán chi phí xây lắp Chương III: Phương pháp nghiên cứu và thực trạng nghiên cứu kế toán chi phí xây dựng công trình trường THCS Thanh Khai tại công ty Cổ Phần xây lắp Miền Trung Chương IV: Các kết luận và giải pháp hoàn thiên kế toán chi phí xây lắp tại công ty Cổ Phần xây lắp Miền Trung. Luận văn tốt nghiệp Phan Thị Thanh Hải - K43D2 Đại học Thương Mại Khoa Kế Toán – Kiểm Toán CHƯƠNG II MỘT SỐ VẤN ĐÊ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ XÂY LẮP 2. Một số khái niệm cơ bản về kế toán chi phí xây lắp 2.Các khái niệm cơ bản - Khái niệm chi phí Trong hoạt động sản xuất kinh doanh ở bất kỳ ngành nghề nào đều cần phải có sự kết hợp của 3 yếu tố cơ bản là: Tư liệu lao động, đối tượng lao động và sức lao động.
Trong xã hội tồn tại quan hệ hàng hóa - tiền tệ, hao phí yếu tố nguồn lực cho sản xuất, kinh doanh được biểu hiện dưới hình thức giá trị, gọi là chi phí sản xuất, kinh doanh. Theo Luật kế toán Việt Nam, chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ các hao phí về lao động sống và lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã bỏ ra có liên quan đến hoạt động SXKD trong một thời kỳ nhất định như tháng, quý, năm. Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 01- “Chuẩn mực chung” được ban hành theo quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2002 của Bộ trưởng Bộ Tài Chính, mục 31, chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu. - Khái niệm chi phí xây lắp Hoạt động sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp cũng dựa trên sự kết hợp của 3 yếu tố cơ bản đó.
Sự tham gia của các yếu tố này vào quá trình sản xuất tạo nên các chi phí tương ứng và cụ thể trong doanh nghiệp xây lắp. Chi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống, lao động vật hóa và các hao phí cần thiết khác mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành các hoạt động xây dựng, lắp đặt các công trình trong một thời kỳ nhất định. Chi phí sản xuất trong xây lắp bao gồm các khoản mục sau: Luận văn tốt nghiệp Phan Thị Thanh Hải - K43D2 Đại học Thương Mại Khoa Kế Toán – Kiểm Toán - Chi phí NVLTT là chi phí của những loại NVL cấu thành thực thể của sản phẩm, có giá trị lớn và có thể xác định một cách tách biệt rõ ràng cụ thể cho từng sản phẩm. - Chi phí NCTT là những chi phí chi trả cho NCTT tham gia vào hoạt động xây lắp.
Trong lĩnh vực xây lắp thì khoản tiền lương, tiền công, các khoản phụ cấp có tính chất lương trả cho NCTT điều khiển xe, điều khiển MTC, các khoản BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ mà DN phải trả tính trên quỹ tiền lương phải trả cho NCTT của hoạt động điều khiển xe, MTC thì không được coi là chi phí NCTT. - Chi phí sử dụng máy thi công là toàn bộ các chi phí về vật liệu, nhân công và cả chi phí khác có liên quan đến sử dụng máy thi công nhằm thực hiện khối lượng xây lắp bằng máy. - Chi phí SXC phản ánh chi phí sản xuất của đội, công trường xây dựng bao gồm: lương nhân viên quản lý đội, công trường, các khoản trích BHXH, BHYT, BHTN, KPCĐ theo tỷ lệ quy định trên tiền lương của NCTT xây lắp, công nhân điều khiển xe, máy thi công và nhân viên quản lý đội, khấu hao TSCĐ dùng chung cho hoạt động của đội và những chi phí khác liên quan đến hoạt động của đội. Phân loại chi phí xây lắp Dưới các góc độ xem xét khác nhau, theo những tiêu chí khác nhau thì chi phí sản xuất cũng được phân loại theo các cách khác nhau để đáp ứng yêu cầu thực tế của quản lý và hạch toán.
* Phân loại chi phí theo chức năng hoạt động + Chi phí NVLTT: bao gồm giá trị thực tế của nguyên liệu, vật liệu chính, phụ hoặc các bộ phận rời, vật liệu luân chuyển tham gia cấu thành thực thể sản phẩm xây lắp và giúp cho việc thực hiện và hoàn thành khối lượng xây lắp (không kể vật liệu cho MTC và hoạt động SXC). + Chi phí NCTT: gồm toàn bộ tiền lương, tiền công và các khoản phụ cấp mang tính chất tiền lương trả cho công nhân trực tiếp xây lắp + Chi phí sử dụng MTC: bao gồm chi phí cho các máy thi công nhằm thực hiện khối lượng xây lắp bằng máy. + Chi phí SXC: phản ánh chi phí sản xuất của đội, công trường xây dựng Luận văn tốt nghiệp Phan Thị Thanh Hải - K43D2 Đại học Thương Mại Khoa Kế Toán – Kiểm Toán + Chi phí bán hàng: gồm toàn bộ chi phí phát sinh liên quan đến việc tiêu thụ sản phẩm trong kỳ + Chi phí quản lý DN: gồm toàn bộ các khoản chi phí phát sinh liên quan đến quản trị kinh doanh và quản trị hành chính trong phạm vi toàn DN mà không tách được cho bất cứ hoạt động hay phân xưởng, công trường nào. * Phân loại chi phí theo nội dung, tính chất kinh tế của chi phí + Chi phí nguyên liệu, vật liệu : gồm toàn bộ giá trị nguyên vật liệu chính, vật liệu, phục tùng thay thế, công cụ dụng cụ .sử dụng trong sản xuất kinh doanh + Chi phí nhân công: tiền lương, các khoản phụ cấp theo lương phải trả cho công nhân viên chức và tiền trích BHYT, BHXH, BHTN, KPCĐ của nhân viên + Chi phí khấu hao TSCĐ: tổng số khấu hao TSCĐ phải trích trong kỳ của tất cả TSCĐ sử dụng trong sản xuất kinh doanh.
+ Chi phí dịch vụ mua ngoài: toàn bộ chi phí dịch vụ mua ngoài dùng cho sản xuất kinh doanh như tiền điện, tiền nước… + Chi phí bằng tiền khác: toàn bộ chi phí khác bằng tiền chưa phản ánh vào các yếu tố trên dùng vào hoạt động sản xuất kinh doanh. * Phân loại chi phí theo mối quan hệ với mức độ hoạt động + Biến phí: là những khoản chi phí có quan hệ tỷ lệ thuận với khối lượng công việc hoàn thành, thường bao gồm: chí phí NVL, chi phí nhân công, chi phí bao bì, ….Biến phí trên một đơn vị sản phẩm luôn là một mức ổn định + Định phí: là những khoản chi phí cố định khi khối lượng công việc hoàn thành thay đổi. Tuy nhiên, nếu tính trên một đơn vị sản phẩm thì định phí lại biến đổi. Định phí thường bao gồm: chí phí khấu hao TSCĐ sử dụng chung, tiền lương nhân viên, cán bộ quản lý, ….
+ Chi phí hỗn hợp: là loại chi phí mà bản thân nó gồm cả các yếu tố biến phí và định phí. Hỗn hợp phí thường gồm: chi phí sản xuất chung, chi phí bán hàng, chi phí quản lý doanh nghiệp. * Phân loại chi phí theo phương pháp tập hợp chi phí và các đối tượng chịu chi phí Luận văn tốt nghiệp Phan Thị Thanh Hải - K43D2 Đại học Thương Mại Khoa Kế Toán – Kiểm Toán + Chi phí trực tiếp: là những chi phí sản xuất có liên quan trực tiếp đến từng đối tượng sử dụng chi phí, từng công việc nhất định. Do đó, kế toán có thể căn cứ vào số liệu chứng từ gốc để hạch toán trực tiếp cho từng đối tượng liên quan.
+ Chi phí gián tiếp: là những chi phí sản xuất có liên quan đến nhiều đối tượng sử dụng chi phí, nhiều công việc,…Với những chi phí này kế toán phải tiến hành phân bổ cho các đối tượng có liên quan theo một tiêu thức phân bổ nhất định. Lý thuyết chung về kế toán chi phí xây lắp 2.Một số chuẩn mực kế toán Việt Nam chi phối đến kế toán chi phí xây lắp công trình. * Chuẩn mực 01- “Chuẩn mực chung” được ban hành theo quyết định số 165/2002/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2002 của Bộ trưởng Bộ Tài Chính Theo nguyên tắc phù hợp: Khi ghi nhận một khoản doanh thu thì phải ghi nhận một khoản chi phí tương ứng có liên quan đến việc tạo ra doanh thu đó. Chi phí tương ứng với doanh thu gồm chi phí của kỳ tạo ra doanh thu và chi phí của các kỳ trước hoặc chi phí phải trả nhưng liên quan đến doanh thu của kỳ đó.
Nếu chỉ cần phản ánh sai một nội dung nào đó thì sẽ dẫn đến nội dung trên báo cáo tài chính bị sai lệch. Chi phí bao gồm các chi phí sản xuất, kinh doanh phát sinh trong quá trình hoạt động kinh doanh thông thường của doanh nghiệp và các chi phí khác. Theo nguyên tắc thận trọng chi phí phải được ghi nhận khi có bằng chứng về khả năng phát sinh chi phí. Bằng chứng là các chứng từ kế toán và đó chính là các cơ sở để ghi chép và hạch toán chi phí.
Nếu không có bằng chứng rõ ràng thì việc ghi nhận chi phí đó có thể sẽ là thiếu tính trung thực và dẫn tới việc phản ánh sai lệch kết quả hoạt động kinh doanh của DN đó. Chi phí được ghi nhận trong Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh khi các khoản chi phí này làm giảm bớt lợi ích kinh tế trong tương lai có liên quan đến việc giảm bớt tài sản hoặc tăng nợ phải trả và chi phí này phải xác định được một cách đáng tin cậy. * Chuẩn mực số 02 – “Hàng tồn kho” được ban hành theo quyết định số 149/2001/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2001 của Bộ trưởng Bộ Tài Chính Luận văn tốt nghiệp Phan Thị Thanh Hải - K43D2 Đại học Thương Mại Khoa Kế Toán – Kiểm Toán Chi phí sản xuất xây lắp bao gồm: những chi phí có liên quan trực tiếp đến việc sản xuất xây lắp như: chi phí NVLTT, chi phí NCTT, chi phí sử dụng MTC, chi phí SXC cố định (khấu hao máy móc nhà xưởng) và chi phí SXC biến đổi (chi phí NVL gián tiếp, chi phí nhân công gián tiếp, .) trong quá trình chuyển hoá NVL thành sản phẩm. Chi phí SXC cố định phân bổ vào chi phí chế biến cho mỗi đơn vị sản phẩm được dựa trên công suất bình thường của máy móc sản xuất.
Khoản chi phí SXC không phân bổ được ghi nhận là chi phí sản xuất, kinh doanh trong kỳ.