Kế Toán Chi Phí Xây Dựng Công Trình Nâng Cấp QL 1A Tại Công Ty Cổ Phần 495

Luận văn tốt nghiệp kinh tế nghiên cứu Luận văn tốt nghiệp tmu kế toán chi phí xây dựng công trình nâng cấp ql 1a đoạn nghi sơn cầu giát, điều tra thực trạng, phân tích số liệu,

• Người hướng dẫn: Th.S. Nguyễn Quỳnh Trang
• Trường học: Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kế toán – Kiểm toán
• Đề tài: Kế toán chi phí xây dựng công trình nâng cấp QL 1A đoạn Nghi Sơn - Cầu Giát tại Công ty cổ phần 495
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết, ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu
• 1.1.1. Tính cấp thiết về mặt lý luận
• 1.1.2. Tính cấp thiết về mặt thực tiễn
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp thực hiện đề tài
• 1.4.1. Phương pháp Quan sát
• 1.4.2. Phương pháp Nghiên cứu tài liệu
• 1.4.3. Phương pháp phỏng vấn
• 1.4.4. Phương pháp phân tích dữ liệu
• 1.5. Kết cấu của khóa luận tốt nghiệp
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ XÂY DỰNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP
• 1.1. Cơ sở lý luận về kế toán chi phí xây dựng công trình
• 1.1.1. Một số khái niệm cơ bản
• 2. CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH NÂNG CẤP QL 1A ĐOẠN NGHI SƠN – CẦU GIÁT TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN 495
• 2.1. Giới thiệu khái quát Công ty cổ phần 495
• 2.2. Thông tin công ty
• 2.3. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.4. Đặc điểm tổ chức công tác kế toán tại Công ty
• 2.5. Thực trạng của kế toán chi phí xây dựng công trình nâng cấp QL1A đoạn Nghi Sơn - Cầu Giát tại Công ty cổ phần 495
• 2.5.1. Đặc điểm chi phí xây dựng tại công trình nâng cấp QL1A đoạn Nghi Sơn - Cầu Giát tại Công ty cổ phần 495
• 2.5.2. Thực trạng kế toán chi phí xây dựng công trình nâng cấp QL1A đoạn Nghi Sơn - Cầu Giát tại Công ty cổ phần 495
• 3. CHƯƠNG III: CÁC KẾT LUẬN VÀ CÁC ĐỀ XUẤT VỀ VẤN ĐỀ KẾ TOÁN TẬP HỢP CHI PHÍ XÂY DỰNG CÔNG TRÌNH TẠI CÔNG TY 495
• 3.1. Các kết luận và phát hiện qua nghiên cứu
• 3.2. Những kết quả đã đạt được
• 3.3. Những mặt hạn chế, tồn tại và nguyên nhân
• 3.4. Các đề xuất, kiến nghị về kế toán tập hợp chi phí xây dựng công trình tại Công ty 495
• 3.4.1. Điều kiện thực hiện
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Kế Toán Chi Phí Xây Dựng Công Trình Nâng Cấp QL 1A

Kế toán chi phí xây dựng là một phần quan trọng trong quản lý tài chính của doanh nghiệp, đặc biệt là trong lĩnh vực xây dựng. Công ty Cổ phần 495 đã thực hiện nhiều dự án lớn, trong đó có công trình nâng cấp QL 1A. Việc nắm rõ các chi phí liên quan đến công trình này không chỉ giúp doanh nghiệp quản lý tốt hơn mà còn tối ưu hóa lợi nhuận.

1.1. Khái niệm và vai trò của kế toán chi phí xây dựng

Kế toán chi phí xây dựng là quá trình ghi chép, phân loại và tổng hợp các chi phí liên quan đến việc xây dựng công trình. Nó giúp doanh nghiệp theo dõi và kiểm soát chi phí, từ đó đưa ra quyết định hợp lý trong quản lý tài chính.

1.2. Tầm quan trọng của việc nâng cấp QL 1A

Công trình nâng cấp QL 1A không chỉ cải thiện hạ tầng giao thông mà còn thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Việc quản lý chi phí hiệu quả sẽ đảm bảo dự án hoàn thành đúng tiến độ và chất lượng.

II. Những Thách Thức Trong Kế Toán Chi Phí Xây Dựng Tại Công Ty Cổ Phần 495

Mặc dù Công ty Cổ phần 495 đã có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực xây dựng, nhưng vẫn gặp phải một số thách thức trong việc quản lý chi phí. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động và lợi nhuận của công ty.

2.1. Khó khăn trong việc xác định chi phí thực tế

Việc xác định chính xác chi phí thực tế cho từng công trình là một thách thức lớn. Nhiều yếu tố như giá nguyên vật liệu, nhân công và máy móc có thể thay đổi, dẫn đến việc dự toán không chính xác.

2.2. Quản lý chi phí chưa hiệu quả

Công ty vẫn chưa có hệ thống quản lý chi phí chặt chẽ, dẫn đến tình trạng lãng phí và không kiểm soát được các khoản chi. Điều này cần được cải thiện để nâng cao hiệu quả hoạt động.

III. Phương Pháp Quản Lý Chi Phí Xây Dựng Hiệu Quả

Để nâng cao hiệu quả trong việc quản lý chi phí xây dựng, Công ty Cổ phần 495 cần áp dụng các phương pháp quản lý chi phí hiện đại. Những phương pháp này sẽ giúp công ty kiểm soát tốt hơn các khoản chi và tối ưu hóa lợi nhuận.

3.1. Áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán

Sử dụng phần mềm kế toán hiện đại sẽ giúp công ty tự động hóa quy trình ghi chép và phân tích chi phí, từ đó giảm thiểu sai sót và tiết kiệm thời gian.

3.2. Đào tạo nhân viên về quản lý chi phí

Đào tạo nhân viên về các kỹ năng quản lý chi phí sẽ giúp nâng cao nhận thức và khả năng kiểm soát chi phí trong từng dự án.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Kế Toán Chi Phí Xây Dựng Tại Công Ty Cổ Phần 495

Việc áp dụng các phương pháp kế toán chi phí xây dựng tại Công ty Cổ phần 495 đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Những ứng dụng này không chỉ giúp công ty kiểm soát chi phí mà còn nâng cao hiệu quả hoạt động.

4.1. Kết quả đạt được từ việc quản lý chi phí

Công ty đã giảm thiểu được chi phí không cần thiết và tối ưu hóa quy trình sản xuất, từ đó nâng cao lợi nhuận cho doanh nghiệp.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Qua quá trình thực hiện các dự án, công ty đã rút ra nhiều bài học quý giá về việc quản lý chi phí, từ đó cải thiện quy trình làm việc và nâng cao hiệu quả.

V. Kết Luận và Tương Lai Của Kế Toán Chi Phí Xây Dựng

Kế toán chi phí xây dựng đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển bền vững của Công ty Cổ phần 495. Việc cải thiện quy trình kế toán sẽ giúp công ty nâng cao hiệu quả hoạt động và đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường.

5.1. Tương lai của kế toán chi phí xây dựng

Với sự phát triển của công nghệ, kế toán chi phí xây dựng sẽ ngày càng trở nên hiện đại và hiệu quả hơn, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chi phí và nâng cao lợi nhuận.

5.2. Đề xuất giải pháp cho tương lai

Công ty cần tiếp tục đầu tư vào công nghệ và đào tạo nhân viên để nâng cao khả năng quản lý chi phí, từ đó đảm bảo sự phát triển bền vững trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Xây dựng cơ bản là ngành sản xuất vật chất giữ vai trò trọng yếu trong việc kiến tạo cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế quốc dân. Đặc thù sản phẩm xây lắp là các công trình có quy mô lớn, giá trị cao, thời gian thi công kéo dài và địa điểm thi công cố định, trong khi chi phí đầu tư xây dựng chiếm tỷ trọng đáng kể trong ngân sách nhà nước cũng như nguồn vốn của doanh nghiệp. Trong cơ chế thị trường, việc kiểm soát và quản lý chi phí bỏ ra để kết tinh vào công trình trở thành yếu tố sống còn đối với các đơn vị xây lắp. Công tác kế toán tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm là công cụ quản trị tài chính then chốt giúp phân tích, giám sát việc sử dụng nguồn lực, chống lãng phí, đồng thời làm căn cứ lập dự toán và xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật cho các gói thầu tiếp theo.

Về mặt lý luận, hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam (VAS) và chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC đã tạo hành lang pháp lý thống nhất cho việc hạch toán nghiệp vụ. Tuy nhiên, một số quy định vẫn bộc lộ điểm bất cập so với chuẩn mực quốc tế IFRS. Điển hình là quy định hạch toán chiết khấu thanh toán khi mua nguyên vật liệu tuy dễ ghi chép nhưng chưa phản ánh đúng bản chất giao dịch để phục vụ quyết định quản trị nội bộ; hay quy định xác định nguyên giá tài sản cố định (TSCĐ) còn thiếu hướng dẫn ghi giảm nguyên giá đối với các khoản tiền phạt vi phạm hợp đồng kinh tế phát sinh từ bên bán.

Về mặt thực tiễn, tại Công ty Cổ phần 495, công tác kế toán chi phí xây dựng đã được chú trọng kiện toàn nhưng vẫn còn tồn tại những kẽ hở trong quản lý và hạch toán. Thực tế thi công vẫn đối mặt với các nguy cơ thiếu sót trong chính sách sử dụng vốn, lãng phí chi phí, nguy cơ thất thoát vật tư tại công trường làm đội giá thành công trình. Nhằm đánh giá toàn diện công tác quản trị chi phí và giải quyết các vấn đề trên, đề tài "Kế toán chi phí xây dựng công trình nâng cấp QL 1A đoạn Nghi Sơn - Cầu Giát tại Công ty cổ phần 495" được lựa chọn nghiên cứu. Đây là dự án hạ tầng giao thông trọng điểm, sau khi hoàn thành có vai trò thúc đẩy phát triển du lịch, giao lưu văn hóa và liên kết kinh tế - xã hội khu vực Bắc Trung Bộ.

Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài được xác định cụ thể như sau:

1. Về mặt lý luận: Hệ thống hóa và làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về kế toán chi phí xây dựng trong các doanh nghiệp xây lắp; xác định đúng đối tượng tập hợp chi phí phù hợp với thực tế quản lý; làm rõ nguồn gốc, nội dung cấu thành chi phí để nhận biết nguyên nhân biến động chi phí và tác động của nó tới hoạt động sản xuất kinh doanh.
2. Về mặt thực tiễn: Khảo sát, phản ánh thực trạng tổ chức hạch toán chi phí xây dựng tại Công ty Cổ phần 495 trên công trình nâng cấp Quốc lộ 1A đoạn Nghi Sơn - Cầu Giát.
3. Về mặt giải pháp: Đánh giá ưu điểm, hạn chế và đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác kế toán chi phí xây dựng, đưa bộ máy kế toán trở thành công cụ đắc lực cho công tác quản trị doanh nghiệp.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Kế toán các khoản mục chi phí xây dựng (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, máy thi công, chi phí sản xuất chung) và tình hình sử dụng chi phí tại Công ty Cổ phần 495.
• Phạm vi không gian: Khảo sát thực tế tại Công ty Cổ phần 495, đi sâu vào công trình nâng cấp Quốc lộ 1A đoạn Nghi Sơn - Cầu Giát.
• Phạm vi thời gian: Số liệu kế toán và tài liệu thu thập phục vụ đề tài trong năm 2017.
• Phạm vi nội dung: Tập trung nghiên cứu phần hành kế toán tập hợp chi phí xây dựng công trình, không đi sâu vào phần hành tính giá thành sản phẩm.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khóa luận xây dựng hệ thống cơ sở lý luận dựa trên các văn bản quy phạm pháp luật, chuẩn mực kế toán Việt Nam và chế độ kế toán doanh nghiệp hiện hành:

• Luật Kế toán số 03/2003/QH11 ngày 17/06/2003.
• Thông tư số 200/2014/TT-BTC ngày 22/12/2014 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán doanh nghiệp.
• Hệ thống Chuẩn mực Kế toán Việt Nam (VAS), bao gồm:
  • VAS 01 (Chuẩn mực chung): Áp dụng 7 nguyên tắc kế toán cơ bản gồm Cơ sở dồn tích, Hoạt động liên tục, Giá gốc, Phù hợp, Nhất quán, Thận trọng và Trọng yếu.
  • VAS 02 (Hàng tồn kho): Quy định nguyên tắc xác định giá trị hàng tồn kho và 4 phương pháp tính giá vốn xuất kho (Thực tế đích danh, Bình quân gia quyền, Nhập trước xuất trước - FIFO, Nhập sau xuất trước - LIFO).
  • VAS 15 (Hợp đồng xây dựng - ban hành theo Quyết định 165/2002/QĐ-BTC): Quy định nội dung chi phí trực tiếp, chi phí chung phân bổ, chi phí có thể thu lại từ khách hàng và các khoản chi phí không được tính vào chi phí hợp đồng xây dựng.
  • VAS 03 (Tài sản cố định hữu hình) và VAS 04 (Tài sản cố định vô hình - ban hành theo Quyết định 149/2001/QĐ-BTC): Tiêu chuẩn ghi nhận, xác định nguyên giá và các phương pháp trích khấu hao (khấu hao đường thẳng, khấu hao theo số dư giảm dần, khấu hao theo số lượng sản phẩm).
• Tài liệu học thuật tham khảo: Giáo trình Kế toán tài chính của Trường Đại học Thương Mại (NXB Thống kê, 2010); các khóa luận tốt nghiệp cùng chuyên ngành tại Đại học Thương Mại như đề tài của Nguyễn Thị Nhiễu (2015) và Nguyễn Thị Thanh Hiền (2015).

Tác giả đã kết hợp đồng bộ 4 phương pháp nghiên cứu để thu thập và xử lý dữ liệu:

Tên phương pháp	Nội dung và quy trình thực hiện	Nguồn dữ liệu / Đối tượng áp dụng	Kết quả thu được
Phương pháp Quan sát	Quan sát trực tiếp bằng mắt thường trình tự làm việc, sự phối hợp giữa các nhân viên trong phòng kế toán và quy trình luân chuyển chứng từ tại hiện trường/văn phòng.	Phòng Kế toán - Tài chính Công ty Cổ phần 495.	Nắm bắt tổng quan cơ cấu tổ chức bộ máy kế toán và dòng luân chuyển chứng từ chi phí.
Phương pháp Nghiên cứu tài liệu	Thu thập, đọc, trích lục và đối chiếu thông tin từ hệ thống văn bản pháp luật, chuẩn mực, chế độ kế toán và hệ thống tài liệu nội bộ của công ty.	- Văn bản pháp lý: Luật Kế toán 03/2003, TT 200/2014, VAS 01, 02, 03, 04, 15. - Hồ sơ kế toán: Hóa đơn, phiếu chi, phiếu nhập/xuất kho, sổ Nhật ký chung, bảng tính lương, bảng phân bổ chi phí năm 2017.	Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thu thập số liệu thực tế về các khoản mục chi phí (NVL, nhân công, máy thi công, sản xuất chung) của công trình.
Phương pháp Phỏng vấn	Phỏng vấn trực tiếp định tính theo bộ câu hỏi chuẩn hóa gồm 5 câu hỏi về chế độ kế toán áp dụng, thực trạng vận hành, chính sách kiểm soát chi phí, thành công, tồn tại và đề xuất giải pháp.	4 cán bộ, nhân viên: 1. Ông Lê Cảnh Hải (Giám đốc) 2. Bà Vương Thị Hồng (Kế toán trưởng) 3. Bà Trần Thị Ánh (Nhân viên kế toán) 4. Bà Nguyễn Thị Hạnh (Nhân viên kế toán).	Thu thập góc nhìn quản trị và chuyên môn thực tế, phát hiện các bất cập phát sinh trong hạch toán và quản lý chi phí.
Phương pháp Phân tích dữ liệu	Phân chia số liệu thành từng khoản mục chi phí cụ thể, sử dụng các phương pháp so sánh, tổng hợp và suy luận logic để phân tích.	Số liệu kế toán chi phí xây dựng công trình nâng cấp QL 1A đoạn Nghi Sơn - Cầu Giát.	Đánh giá được ưu điểm, hạn chế của công tác kế toán chi phí tại đơn vị, làm cơ sở xây dựng giải pháp hoàn thiện.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về kế toán chi phí xây dựng trong các doanh nghiệp xây lắp

Chương này hệ thống hóa toàn diện các khái niệm, đặc điểm kinh tế - kỹ thuật của ngành xây lắp và nguyên tắc hạch toán chi phí theo chế độ hiện hành:

• Hệ thống khái niệm: Phân tích định nghĩa chi phí theo VAS 01, chi phí sản xuất theo Luật Kế toán (gồm hao phí lao động sống và lao động vật hóa), chi phí sản xuất của đơn vị xây lắp, khái niệm hợp đồng xây dựng và chi phí hợp đồng xây dựng theo VAS 15.
• Đặc điểm kinh tế - kỹ thuật ngành xây lắp: Phân tích 4 đặc thù cơ bản chi phối công tác kế toán gồm: sản phẩm mang tính đơn chiếc, kết cấu phức tạp, thi công theo dự toán và thiết kế riêng; sản phẩm cố định tại nơi sản xuất còn điều kiện sản xuất di chuyển theo công trường; thời gian thi công kéo dài qua nhiều giai đoạn ngoài trời; chi phí phát sinh phân tán, dễ hao hụt do môi trường và biến động giá vật tư (sắt thép, xi măng).
• Phân loại chi phí: Trình bày 2 tiêu thức phân loại chính:
  • Theo nội dung kinh tế (yếu tố chi phí): Chi phí nguyên vật liệu, chi phí nhân công, chi phí công cụ dụng cụ, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí dịch vụ mua ngoài và chi phí khác bằng tiền.
  • Theo mục đích, công dụng (khoản mục chi phí trong giá thành): Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí sử dụng máy thi công, chi phí sản xuất chung.
• Đối tượng và phương pháp tập hợp chi phí: Xác định đối tượng tập hợp chi phí theo từng công trình, hạng mục công trình hoặc đơn đặt hàng. Phân tích 2 phương pháp tập hợp: phương pháp tập hợp trực tiếp (áp dụng cho chi phí NVLTT, NCTT) và phương pháp phân bổ gián tiếp theo công thức hệ số phân bổ: $$H = \frac{C}{\sum T_i}$$ Mức phân bổ cho từng đối tượng $i$ là $C_i = T_i \times H$.
• Hạch toán theo Thông tư 200/2014/TT-BTC:
  • Tài khoản 621 (Chi phí NVLTT): Phản ánh trị giá NVL xuất kho hoặc mua dùng trực tiếp cho công trình; cuối kỳ kết chuyển vào bên Nợ TK 154 (hoặc TK 631); phần chi phí vượt định mức hạch toán vào TK 632.
  • Tài khoản 622 (Chi phí NCTT): Phản ánh tiền lương, tiền công công nhân trực tiếp xây lắp; không hạch toán vào TK 622 lương nhân viên quản lý, công nhân điều khiển máy thi công và các khoản trích theo lương của công nhân trực tiếp xây lắp (các khoản trích bảo hiểm này được hạch toán vào TK 627).
  • Tài khoản 623 (Chi phí sử dụng máy thi công): Gồm 6 tài khoản cấp 2 (TK 6231, 6232, 6233, 6234, 6237, 6238); quy định hạch toán theo trường hợp có tổ chức đội máy thi công riêng (tính giá thành ca máy qua TK 154) hoặc không tổ chức kế toán riêng cho đội máy.
  • Tài khoản 627 (Chi phí sản xuất chung): Gồm 6 tài khoản cấp 2 (TK 6271, 6272, 6273, 6274, 6277, 6278); phân loại chi phí sản xuất chung cố định và biến đổi; cơ chế phân bổ chi phí cố định theo công suất bình thường của máy móc.
  • Tài khoản 154 (Chi phí SXKD dở dang): Tổng hợp 4 khoản mục chi phí (NVLTT, NCTT, MTC, CPSXC) phục vụ tính giá thành; không hạch toán chi phí bán hàng, QLDN, chi phí tài chính hay thuế TNDN vào TK 154.

Chương 2: Thực trạng về kế toán chi phí xây dựng công trình nâng cấp QL 1A đoạn Nghi Sơn – Cầu Giát tại Công ty Cổ phần 495

Nội dung chương 2 tập trung phản ánh bức tranh thực tế tại đơn vị khảo sát:

• Tổng quan doanh nghiệp: Giới thiệu quá trình hình thành, phát triển, cơ cấu quản lý và tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty Cổ phần 495 (minh họa qua Sơ đồ 2.1).
• Đặc điểm công trình: Phân tích điều kiện thi công tuyến Quốc lộ 1A đoạn Nghi Sơn - Cầu Giát, các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến việc phát sinh và kiểm soát chi phí thi công nền, mặt đường và các hạng mục phụ trợ.
• Tổ chức chứng từ và sổ sách kế toán: Doanh nghiệp áp dụng hình thức kế toán Nhật ký chung (NKC). Hệ thống chứng từ ban đầu gồm: Phiếu xuất kho, Phiếu nhập kho, Bảng kê chứng từ xuất kho, Bảng chấm công, Bảng tổng hợp thanh toán lương và các khoản phụ cấp trả thay lương, Hóa đơn GTGT, Hợp đồng thuê máy, Bảng tổng hợp chi phí sản xuất chung và Bảng tổng hợp chi phí sản xuất.
• Quy trình tập hợp chi phí thực tế: Khảo sát chi tiết trình tự hạch toán 4 khoản mục chi phí tại công trình QL 1A trong năm 2017:
  • Tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp (TK 621): Căn cứ vào phiếu xuất kho vật liệu chính (xi măng, cát, đá, nhựa đường) và hóa đơn mua vật tư đưa thẳng ra công trường.
  • Tập hợp chi phí nhân công trực tiếp (TK 622): Căn cứ vào bảng chấm công và bảng thanh toán lương của tổ đội công nhân xây lắp trực tiếp.
  • Tập hợp chi phí máy thi công (TK 623): Phản ánh chi phí nhiên liệu, tiền lương thợ lái máy, chi phí thuê máy ngoài và khấu hao xe máy thi công trực tiếp trên tuyến đường.
  • Tập hợp chi phí sản xuất chung (TK 627): Hạch toán lương cán bộ kỹ thuật hiện trường, chi phí lán trại tạm thời, trích bảo hiểm theo lương công nhân và các chi phí bằng tiền khác tại công trường; định kỳ phân bổ, kết chuyển vào TK 154.

Chương 3: Các kết luận và các đề xuất về vấn đề kế toán tập hợp chi phí xây dựng công trình tại Công ty Cổ phần 495

Chương 3 tổng kết các phát hiện nghiên cứu và đưa ra hệ thống kiến nghị hoàn thiện:

• Đánh giá kết quả đạt được: Công ty đã tuân thủ cơ bản các quy định của Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Thông tư 200/2014/TT-BTC; thiết lập quy trình luân chuyển chứng từ tương đối chặt chẽ từ công trường về phòng Kế toán - Tài chính; tổ chức bộ máy kế toán tinh gọn và áp dụng hình thức sổ Nhật ký chung phù hợp với quy mô công trình.
• Hạn chế và nguyên nhân tồn tại: Việc quản lý và định mức chi phí vật tư ngoài công trường còn kẽ hở, dễ xảy ra lãng phí hoặc hao hụt vượt mức; quy trình kiểm tra, đối chiếu giữa chi phí thực tế và dự toán thi công chưa thực sự thường xuyên; việc cập nhật một số điểm mới trong chuẩn mực kế toán còn chậm.
• Hệ thống giải pháp và điều kiện thực hiện:
  • Hoàn thiện phương pháp hạch toán và kiểm soát chứng từ ban đầu cho từng khoản mục chi phí (NVLTT, NCTT, MTC, CPSXC).
  • Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát định mức tiêu hao nguyên vật liệu và quản lý sử dụng máy thi công tại công trường nhằm hạn chế thất thoát, rút ruột công trình.
  • Nâng cao trình độ nghiệp vụ cho đội ngũ kế toán viên và tăng cường ứng dụng phần mềm kế toán phục vụ bóc tách chi phí chi tiết theo từng hạng mục công trình.
  • Xác định các điều kiện về tổ chức quản lý, công nghệ và nhân sự để triển khai hiệu quả các giải pháp tại Công ty 495.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã hệ thống hóa và làm sáng tỏ sự tương thích giữa quy định pháp lý với thực tiễn hạch toán chi phí tại một doanh nghiệp xây dựng hạ tầng giao thông:

Khoản mục chi phí	Tài khoản hạch toán	Chứng từ / Nguồn dữ liệu thực tế tại Công ty 495	Quy tắc xử lý theo quy định kế toán áp dụng
Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp	TK 621	Phiếu xuất kho, Bảng kê chứng từ xuất kho, Hóa đơn GTGT mua hàng đưa thẳng ra công trường.	Tập hợp trực tiếp cho công trình; phần vật liệu không sử dụng hết nhập lại kho (ghi giảm TK 621); chi phí vượt định mức kết chuyển vào TK 632; cuối kỳ kết chuyển sang TK 154.
Chi phí nhân công trực tiếp	TK 622	Bảng chấm công, Bảng tổng hợp thanh toán lương và các khoản phụ cấp trả thay lương.	Phản ánh tiền lương, tiền công công nhân trực tiếp xây lắp; không bao gồm các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ) và lương công nhân lái máy.
Chi phí sử dụng máy thi công	TK 623 (chi tiết TK 6231 đến 6238)	Nhật trình máy, Hợp đồng thuê máy, Hóa đơn nhiên liệu, Bảng phân bổ khấu hao máy.	Tập hợp chi phí nhân công điều khiển (6231), nhiên liệu (6232), dụng cụ (6233), khấu hao (6234), dịch vụ mua ngoài (6237), chi phí bằng tiền (6238).
Chi phí sản xuất chung	TK 627 (chi tiết TK 6271 đến 6278)	Bảng tổng hợp chi phí sản xuất chung, Bảng trích bảo hiểm theo lương, Hóa đơn dịch vụ mua ngoài.	Phản ánh lương nhân viên quản lý đội, các khoản trích bảo hiểm (BHXH, BHYT, KPCĐ) tính trên lương công nhân trực tiếp, thợ máy và quản lý đội; phân bổ CPSXC cố định theo công suất bình thường.
Tổng hợp chi phí SXKD dở dang	TK 154	Bảng tổng hợp chi phí sản xuất công trình năm 2017.	Tập hợp từ các TK 621, 622, 623, 627 để theo dõi toàn bộ chi phí dở dang phục vụ công tác quản lý giá thành gói thầu.

Các đóng góp chính được tác giả làm rõ trong nghiên cứu:

1. Chỉ ra được tính đặc thù của kế toán chi phí xây lắp tại dự án nâng cấp QL 1A đoạn Nghi Sơn - Cầu Giát: nơi phát sinh chi phí trải dài theo tuyến đường, việc kiểm soát chi phí phụ thuộc chặt chẽ vào nhật trình máy và phiếu xuất kho tại chỗ.
2. Nhận diện các điểm bất cập mang tính lý luận của Thông tư 200/2014/TT-BTC: phân tích sự chưa tương thích giữa Thông tư 200 với chuẩn mực quốc tế IFRS về ghi nhận chiết khấu thanh toán mua hàng, và khoảng trống hướng dẫn ghi giảm nguyên giá TSCĐ khi nhận tiền phạt vi phạm hợp đồng kinh tế.
3. Đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ gắn liền với điều kiện thực tế của Công ty Cổ phần 495 nhằm hạn chế lãng phí, thất thoát vốn và nâng cao hiệu quả công tác hạch toán chi phí.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận có một số giới hạn nghiên cứu được xác định từ phạm vi thực hiện:

• Hạn chế về phạm vi không gian và đối tượng: Đề tài mới chỉ đi sâu khảo sát công tác kế toán chi phí tại một công trình duy nhất là dự án nâng cấp Quốc lộ 1A đoạn Nghi Sơn - Cầu Giát của Công ty Cổ phần 495, chưa mở rộng so sánh với các công trình dân dụng, công nghiệp hay thủy lợi khác mà công ty thực hiện.
• Hạn chế về phạm vi thời gian: Số liệu phân tích thực tế được giới hạn trong năm tài chính 2017.
• Hạn chế về nội dung chuyên môn: Khóa luận mới tập trung nghiên cứu khâu tập hợp chi phí xây dựng, chưa nghiên cứu sâu khâu tính giá thành sản phẩm xây lắp và chưa phân tích các chỉ tiêu hiệu quả tài chính tổng thể của doanh nghiệp.

Hướng nghiên cứu mở rộng tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi khảo sát sang toàn bộ các gói thầu và công trình do Công ty Cổ phần 495 đảm nhận để có cái nhìn tổng thể về hiệu quả quản trị chi phí toàn doanh nghiệp.
• Nghiên cứu kết nối liên hoàn từ khâu tập hợp chi phí đến khâu tính giá thành công trình, xác định kết quả kinh doanh và đề xuất mô hình kế toán quản trị chi phí chuyên sâu phục vụ công tác đấu thầu.

Giá trị tham khảo

Khóa luận có giá trị thực tiễn và học thuật cho các nhóm đối tượng sau:

• Sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán, Kinh tế xây dựng: Tài liệu là mẫu hình nghiên cứu thực tế về quy trình thực hiện khóa luận tốt nghiệp chuyên ngành Kế toán doanh nghiệp xây lắp; minh họa cách kết hợp giữa lý luận chuẩn mực (VAS 01, 02, 03, 04, 15, TT 200) và thực tế chứng từ sổ sách.
• Cán bộ kế toán tại các doanh nghiệp xây lắp hạ tầng: Phần mô tả chi tiết phương pháp hạch toán 4 khoản mục chi phí (TK 621, 622, 623, 627) và hệ thống mẫu biểu chứng từ (Bảng kê xuất kho, Bảng phân bổ CPSXC, Bảng tổng hợp chi phí sản xuất) là tài liệu tham khảo trực tiếp cho công tác tổ chức kế toán công trường.
• Người làm nghiên cứu định tính trong kế toán: Cung cấp biểu mẫu bảng câu hỏi phỏng vấn gồm 5 câu hỏi phỏng vấn sâu ban giám đốc và kế toán viên để khảo sát thực trạng công tác kế toán tại doanh nghiệp.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận này nghiên cứu công tác kế toán tại đơn vị nào và trên dự án cụ thể nào?
Khóa luận nghiên cứu công tác kế toán chi phí xây dựng tại Công ty Cổ phần 495, khảo sát trực tiếp trên số liệu thực tế của công trình nâng cấp Quốc lộ 1A đoạn Nghi Sơn - Cầu Giát trong năm tài chính 2017.

2. Đề tài có đi sâu vào phần hành tính giá thành sản phẩm xây lắp hay không?
Không. Về mặt nội dung nghiên cứu, tác giả nêu rõ trong phạm vi giới hạn của khóa luận tốt nghiệp chỉ tập trung đi sâu tìm hiểu công tác kế toán tập hợp các khoản mục chi phí xây dựng (chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, nhân công trực tiếp, máy thi công, sản xuất chung) mà không đề cập tới phần hành tính giá thành sản phẩm.

3. Khóa luận sử dụng những phương pháp thu thập dữ liệu cụ thể nào?
Tác giả sử dụng kết hợp 3 phương pháp thu thập dữ liệu:

• Phương pháp quan sát: Quan sát quy trình luân chuyển chứng từ và cách phối hợp làm việc tại phòng Kế toán - Tài chính.
• Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu Luật Kế toán 03/2003, Thông tư 200/2014, các chuẩn mực VAS (01, 02, 03, 04, 15), giáo trình Đại học Thương Mại và hệ thống chứng từ gốc của công ty.
• Phương pháp phỏng vấn: Phỏng vấn trực tiếp 5 câu hỏi định tính đối với 4 nhân sự gồm Giám đốc Lê Cảnh Hải, Kế toán trưởng Vương Thị Hồng và 2 nhân viên kế toán Trần Thị Ánh, Nguyễn Thị Hạnh.

4. Theo quy định hạch toán trong khóa luận, các khoản trích theo lương (BHXH, BHYT, KPCĐ) của công nhân trực tiếp xây lắp được tính vào tài khoản nào?
Theo quy định kế toán áp dụng trong khóa luận (Thông tư 200/2014/TT-BTC), các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN tính trên lương của công nhân trực tiếp xây lắp không được hạch toán vào TK 622 (Chi phí nhân công trực tiếp) mà phải hạch toán vào TK 627 (Chi phí sản xuất chung, tiểu khoản TK 6271).

5. Tác giả đã chỉ ra những điểm bất cập lý luận nào trong Thông tư 200/2014/TT-BTC?
Tác giả chỉ ra 2 bất cập chính:

• Quy định về chiết khấu thanh toán khi mua nguyên vật liệu theo Thông tư 200 dễ hạch toán nhưng chưa phản ánh đúng bản chất giao dịch và không hỗ trợ tối ưu việc ra quyết định quản trị nội bộ so với chuẩn quốc tế IFRS.
• Hướng dẫn xác định nguyên giá TSCĐ còn thiếu quy định ghi giảm nguyên giá đối với các khoản tiền phạt vi phạm hợp đồng kinh tế thu được từ bên bán (trong khi kế toán hàng tồn kho đã có quy định ghi giảm giá trị hàng mua đối với khoản tiền phạt này).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp "Kế toán chi phí xây dựng công trình nâng cấp QL 1A đoạn Nghi Sơn - Cầu Giát tại Công ty cổ phần 495" đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kế toán chi phí trong doanh nghiệp xây lắp theo hệ thống chuẩn mực kế toán Việt Nam và Thông tư 200/2014/TT-BTC. Thông qua các phương pháp nghiên cứu quan sát, nghiên cứu tài liệu và phỏng vấn chuyên gia, tác giả đã phản ánh trung thực thực trạng hạch toán 4 khoản mục chi phí tại một công trình hạ tầng giao thông trọng điểm trong năm 2017. Những đánh giá về ưu điểm, tồn tại và hệ thống giải pháp đề xuất trong khóa luận cung cấp luận cứ thiết thực giúp Công ty Cổ phần 495 tăng cường kiểm soát chi phí, hạn chế thất thoát vật tư và hoàn thiện tổ chức bộ máy kế toán.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN CHI PHÍ XÂY DỰNG TRONG CÁC DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1. Cơ sở lý luận về kế toán chi phí xây dựng công trình 1. Một số khái niệm cơ bản Sản xuất là hoạt động chủ yếu của con người để tạo ra của cải vật chất. Trong quá trình lao động sản xuất không thể thiếu ba yếu tố cơ bản là tư liệu lao động, sức lao động và đối tượng lao động.

Các yếu tố này tham gia vào quá trình tạo ra của cải vật chất và được chuyển hóa vào giá trị sản phẩm dưới dạng các chi phí sản xuất. - Khái niệm chi phí: Chi phí là tổng giá trị các khoản làm giảm lợi ích kinh tế trong kỳ kế toán dưới hình thức các khoản tiền chi ra, các khoản khấu trừ tài sản hoặc phát sinh các khoản nợ dẫn đến làm giảm vốn chủ sở hữu, không bao gồm khoản phân phối cho cổ đông hoặc chủ sở hữu.( Theo VAS 01: khoản b đoạn 31) - Khái niệm chi phí sản xuất: Chi phí sản xuất là biểu hiện bằng tiền của toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa và các chi phí khác mà doanh nghiệp bỏ ra để tiến hành hoạt động sản xuất trong một thời kỳ nhất định (tháng, quý, năm) để tiến hành hoạt động kinh doanh” (Theo Luật kế toán Việt Nam) Chi phí sản xuất bao gồm:  Hao phí về lao động sống được hiểu là sức lao động được biểu hiện bằng tiền công, tiền lương phải trả cho người lao động.  Hao phí về lao động vật hóa là các chi phí về tư liệu lao động và đối tượng lao động như chi phí nguyên, nhiên vật liệu, chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí CCDC. - Khái niệm chi phí sản xuất của đơn vị xây lắp: là biểu hiện bằng tiền toàn bộ hao phí lao động sống, lao động vật hóa và các chi phí cần thiết khác mà DN bỏ ra để tiến hành hoạt động xây lắp trong một thời kỳ nhất định.

- Hợp đồng xây dựng: hợp đồng bằng văn bản về việc xây dựng một tài sản hoặc tổ hợp các tài sản có liên quan chặt chẽ hay phụ thuộc lẫn nhau về mặt thiết kế, công nghệ, chức năng hoặc các mục đích sử dụng cơ bản của chúng.( Chuẩn mực số 15- Đoạn 03) - Chi phí của hợp đồng xây dựng: biểu hiện bằng tiền toàn bộ chi phí về lao 8 Luan van động vật hoá, lao động sống và các chi phí cần thiết khác mà doanh nghiệp cần bỏ ra trong quá trình thực hiện hợp đồng xây dựng. Hoạt động xây dựng cơ bản cũng là một dạng của hoạt động sản xuất, trong đó cũng sử dụng các yếu tố trên để câu thành nên sản phẩm xây lắp. Do đó, chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây dựng là toàn bộ hao phí về lao động sống và lao động vật hóa phát sinh trong quá trình xây dựng và cấu thành nên giá thành sản phẩm xây dựng. Chi phí sản xuất của doanh nghiệp xây dựng cũng mang đầy đủ các yếu tố của chi phí sản xuất, bao gồm chi phí nguyên vật liệu, nhân công, chi phí sử dụng máy móc thi công và chi phí sản xuất chung: các chi phí dịch vụ mua ngoài và các chi phí bằng tiền khác….

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp là các chi phí về nguyên liệu, vật liệu sử dụng trực tiếp cho hoạt động cho quá trình xây lắp hoặc sử dụng cho sản xuất sản phẩm, thực hiện dịch vụ, lao vụ của doanh nghiệp xây lắp. Chi phí nhân công trực tiếp (NCTT) là các chi phí lao động trực tiếp tham gia vào quá trình hợp đồng xây dựng bao gồm cả khoản phải trả cho người lao động trong biên chế của doanh nghiệp và cho người lao động thuê ngoài (không bao gồm các khoản tính trích theo lương). Chi phí sản xuất chung là toàn bộ những khoản chi phí cần thiết phục vụ cho quá trình sản xuất sản phẩm, xây lắp của doanh nghiệp, phát sinh ở các phân xưởng hay bộ phận sản xuất. Chi phí sử dụng máy thi công là toàn bộ các chi phí về vật liệu, nhân công và có chi phí khác có liên quan đến sử dụng máy thi công.

Doanh nghiệp xây lắp là một doanh nghiệp sản xuất trong đó quá trình hoạt động sản xuất cũng là sự kết hợp của các yếu tố, sức lao động của con người, tư liệu lao đông và đối tượng lao động. Quá trình sử dụng các yếu tố cơ bản trong sản xuất cũng đồng thời là quá trình doanh nghiệp phải chi ra những chi phí sản xuất tương ứng chi phí khấu hao TSCĐ, chi phí NVL, và trong nền kinh tế thị trường các yếu tố chi phí được biểu hiện bằng tiền. Vậy chi phí xây lắp là biểu hiện bằng tiền toàn bộ hao phí về lao động sống và 9 Luan van lao động vật hóa mà doanh nghiệp đã chi ra để tiến hành các hoạt động sản xuất và xây lắp trong một thời kỳ nhất định. Tuy nhiên trong quá trình xây lắp doanh nghiệp phát sinh rất nhiều khoản chi phí ngoài hoạt động sản xuất xây lắp.

Theo chế độ kế toán hiện hành, chỉ những chi phí phát sinh liên quan đến quá trình sản xuất xây lắp nhằm tạo ra sản phẩm xây lắp mới được coi là chi phí sản xuất xây lắp. Đặc điểm và phân loại chi phí xây lắp.  Đặc điểm của ngành xây lắp So với các ngành sản xuất khác, ngành XDCB có những đặc điểm về kinh tế - kỹ thuật riêng biệt, thể hiện rất rõ nét ở sản phẩm xây lắp và quá trình tạo ra sản phẩm của ngành. Điều này đã chi phối đến công tác kế toán chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm trong các doanh nghiệp xây dựng.

Xây lắp là một ngành sản xuất mang tính công nghiệp nhằm tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế quốc dân, góp phần hoàn thiện cơ cấu kinh tế, tạo tiền đề để thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước. Tuy nhiên ngành xây lắp có những đặc điểm riêng biệt khác với các ngành sản xuất khác ảnh hưởng đến công tác quản lý và hạch toán. Sản phẩm xây lắp là những công trình xây dựng, vật kiến trúc có quy mô lớn, kết cấu phức tạp mang tính đơn chiếc, thời gian thi công lâu dài. Mỗi sản phẩm được xây lắp theo thiết kế kỹ thuật và giá dự toán riêng.

Do đó, đòi hỏi mỗi sản phẩm trước khi tiến hành sản xuất phải lập dự toán về thiết kế thi công và trong quá trình sản xuất sản phẩm xây lắp phải tiến hành so sánh với dự toán, lấy dự toán làm thước đo. Sản phẩm xây lắp được tiêu thụ theo giá dự toán hoặc giá thỏa thuận với chủ đầu tư (giá đấu thầu), giá này thường được xác định trước khi tiến hành sản xuất thông qua hợp đồng giao nhận thầu. Mặt khác sản phẩm xây lắp không thuộc đối tượng lưu thông, nơi sản xuất đồng thời là nơi tiêu thụ sản phẩm vì vậy sản phẩm xây lắp là loại hàng hóa đặc biệt. Sản phẩm xây lắp cố định tại nơi sản xuất còn các điều kiện sản xuất (xe máy, thiết bị thi công, người lao động) phải di chuyển theo địa điểm đặt sản phẩm.

Đặc điểm này làm cho công tác quản lý sử dụng, hạch toán tài sản, vật tư rất phức tạp. 10 Luan van Sản phẩm xây lắp từ khi khởi công cho đến khi hoàn thành bàn giao đưa vào sử dụng thường kéo dài. Quá trình thi công được chia thành nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn lại chia thành nhiều công việc khác nhau, các công việc thường diễn ra ngoài trời chịu tác động rất lớn của các nhân tố môi trường. Đặc điểm này khiến cho kế toán chi phí trở nên khó khăn, đồng thời đòi hỏi việc tổ chức quản lý, giám sát phải chặt chẽ sao cho bảo đảm chất lượng công trình đúng như thiết kế, dự toán.

Những đặc điểm trên đã ảnh hưởng rất lớn tới oông tác tổ chức hạch toán kế toán làm cho phương pháp tập hợp chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp có những đặc điểm riêng. Để phát huy đầy đủ vai trò là công cụ quản lý kinh tế, công tác kế toán trong các doanh nghiệp xây lắp phải được tổ chức phù hợp với đặc điểm sản xuất kinh doanh, quy trình công nghệ sản xuất sản phẩm trong xây dựng cơ bản và thực hiện nghiêm túc các chế độ của kế toán do Nhà nước ban hành.  Đặc điểm của chi phí xây lắp Chi phí xây lắp mang đầy đủ đặc điểm của chi phí nói chung và chi phí sản xuất nói riêng. Do đặc thù của ngành nghề, nên chúng cũng mang những đặc điểm đặc trưng riêng biệt sau: - Phát sinh tại các công trường, kế toán khó quản lý về mặt số lượng; - Có độ hao hụt thất thường do tác động của các yếu tố môi trường; - Thời gian thi công công trình thường kéo dài, do đó, chi phí xây dựng chịu tác động trực tiếp từ sự biến động giá cả của các loại vật tư như sắt thép, xi măng,  Phân loại chi phí xây lắp: Đối với doanh nghiệp xây dựng thì việc quản lý chi phí sản xuất không chỉ dựa vào các số liệu tổng hợp về chi phí mà còn căn cứ vào số liệu cụ thể của từng loại chi phí theo từng CT, HMCT ở từng thời điểm nhất định.

Do vậy, phân loại chi phí phù hợp sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả quản lý chi phí sản xuất. Tùy theo nhu cầu quản lý của nhà quản trị mà các loại chi phí được sắp xếp, phân loại theo các cách thức khác nhau. Phân loại chi phí xây dựng theo nội dung kinh tế của chi phí: Theo cách phân loại này, mỗi loại chi phí sản xuất mang một nội dung kinh tế riêng, ngoài ra không phân biệt chi phí đó phát sinh ở lĩnh vực hoạt động sản xuất nào, ở đâu và mục đích hoặc tác dụng của chi phí như thế nào. Ta có thể phân loại như sau: 11 Luan van - Chi phí nguyên vật liệu: là giá trị của các loại nguyên vật liệu chính, vật liệu phụ, phụ tùng thay thế, vật liệu thiết bị xây dựng cơ bản mà doanh nghiệp đã sử dụng trong quá trình sản xuất sản phẩm.

- Chi phí nhân công: là các khoản tiền lương, tiền công tác các khoản trích BHXH, BHYT, KPCĐ của công nhân sản xuất trong doanh nghiệp. - Chi phí công cụ dụng cụ là phần giá trị hao mòn của các loại công cụ dụng cụ trong quá trình xây lắp.